De plantis exoticis libri duo

192쪽

De siquibus Plantis Exoticis . LIBER SECUNDUS.

Caput Primum, Isteaquam superiori libro exoticas platas eas quas ex Creta insula variis tempori bus accepimus, coplexi sumus 3 reliquum est ut presentem etiam librum scribamus cle aliis peregrinis ex varijs orbis terrae partibus ad nos delatis,ne tamen ommittemus plantasino paucas,quas etiam ex Creta insula speramus in hoclibro recensere deq. ipsis agere. Inter quas complures

erunt in Aegypto nascentes de quibus hac dedita opera libem ter, t ue accuratius quam in historia rerum in Aegypto obsutuatarum in qua de iis veluti per transcursum scripsimus, fecerimus scribere debemus Inter quas praecipuum locum habebunt ligustri nigri planta Brisantio ad nos vivens delata , vitula Alexandrina flore pleno, a vulgari rotuda admodum serens, Conuoluulus arabicias, Rha siticum ex Thraciaei'onte Rhodope adueeium, Hyosciamus albus Aegyptiur, assabel Danira,cuius ramos plures Orietis medici pI cathipparomatico antiquorum receperunt, ab et Mosch Hispo

maritnum *herocephalum, brassica spinosa, echioides, scare hi queentauroides, sideritis imbuci folio, dens leonis anglis aliae elusinodi complures,quas,suis locis, dabimu ,

194쪽

De Ligusira nigro . D. Iunito plant ana fruticosam arborescentemii.

accepimus ligustro Italico maxime similem , haec ab radice producit multos caulas Mactiates rotiados,rectos, trj cubitales, di ampliores, duros lignosos, cortice viridi in nigrum inclis nante. vestitos. Folia vero habent Uni plura

in bios lignos se cortice viridi,in nigrum inclis

nante, vest . Folia vero habent Uni plura a r. Ice, ad cacia mina vi q. ex Oppo si to legu minis modo si sita, ex viridi nigrescentia, in catilium summitatibus omnino

Vulcatis ligu siti similia,a summitatibus vero descendendo tristit Ipsimo cernuntur cytisi sol s longis non dissimilia , mox quinque folia,& prope radicem quinque folia itidem,etstsphocritur tamen extremum folium ex te saliqualiter crentitan non ligustro ed potius Che limith solso simile. In cauliuit idem cacumine flores muscosia, racemosi visuntur ligiatris non dissimiles, sed looge maiores cyanci colori igrescentis odoratiis ane flores syringar magnitudine,figura,ctio' e,atq. t dore aemulates,quibus succedui folliculi partii,o

lor gi, nigri cautes ,-minaminura nig a contuiemes Radiet nitiivi haec pia magna ignora,in plures diuisa. Nobis lidui hinc ipsam isti diem nigrum ligustrum nominare quod rigustio maxime si similis , & quod tota planta cffore nigrescat pia sertim q. floribus' saporem sapiat ligustri;Qophauddnii milibus viribus etiam praeditam es e credidimus. imgnita hactenus fuerunt igrari genera, INJum thecum vvlgare omnibus notum,alterum Aegyptium, quod Lyp uxxiam appellatum est, dc ab Aegyptiis et hanne, atq, deinpigium a nobis ex nigro colore praesertim florum vocatum hi fastinum ouam platam acceptam ferimus liberalitati nau- pisi Venti aeq. Hieronimi Capelli qui cum ibi oratorem prode- 'pissima Veneta Republica ad Turcarum Imperatore age' 'x,hanc Venetias misit, de quo fortasse Colu mella meminit Sym dixerit: & nieto permixta ligustro , balsama cum cama' stens. Primum vero genus ligustri ubi q. locorum

V ica tapes prouenit. Alterum in Aegypto, Syri

195쪽

iso PROSPERI ALPINI

de qua planta, & in libro de planxii Aegypti ,-m Moisi

Aegyptiaca satis superq. egimus. Foliorum'. puluerem ves' eas gentes archenda vocari diximu ,quo quidem Indigeux luteo colore tingunt equorum caudas,& mulierum manus, isque pedes,unguesq. maxime.Dioscorides Italicum ligus furit se. et descripsisse visus est,ec cum Aegyptio confundisse, clamita em'd, qa, hoc setipserit.Cy prum Romani,ligustrum dicunt; oleae simi. lia folia per virgas profert, latiora tamen mollioraq. & magis

herbaceta colore Flores habet cadidos,muscosos,& odoratos

Friustum fert nigrum sambuco silmilem. Atq. hisce verbis nullis reclamantibus notis nostrum vulgare ligustrum, lifoliorum magnitudine,figura,colore,floribus, candidis, tali. stosis atq. fructibus sambuci sit tmilibus . Confundisse velox,sus itidem est Italicum cum Aegyptio inquies,Probatissimunascitur in Ascalone Iudeae,&in canope Aegypti. Italic um ii, gustrum in Aegypto non nascitur neque in ludea ut scia. ci priuenim siue Aegyptium ligustrurn rara planta est solum, modo in Aegypto udea, Syria atq. Cypto nascens nullis L etopae locis concessa, quae flores non candidos sed cineritis producit,neq. baccas,ut vulgare, nigras itidem ha t, sed pii uos sollici os rotundos paruis rucis similas, semina mippii nigra continetes, vel melius coriandii fructibus similes,qporum perbelle, & Plinius ita expressit dicens: Sed semina corian di similia,foliaq. 2ieti phi, de flores non candidi, sed cinereo corre inseat. Ex hoc paratur oleum cyprinum vocatuimodon suavitate valens. Nostrum vero nigrundi vocatum, viarum rum mus in Thraciae locis nascitui. Nos viribus proxime a

' accedere iudicauimus. hos vero particularet usui uix nondum deprehendere quini mui. satura

197쪽

vulgus stra monium Vocat, accepimus dat sit Alexandrinae nomine a Nicolao Contareno patricio Veneto Illustiissimo in plantarum crugnitione maxi me erudito, cuius rami plantati alit in suo Horto rariorum stirpium instiust cimo .Planta est vegeta, unicaulis tri cubitalis altitudinis, et amplioris etiam,arborescens, caulibus rotundis, crassis, colo et re violaceo in nigrum splendescente, quae folia fert stra monti rotundi similia,oblonga, in acu tum desinentia ongis pe tell-

dis pendentia, maiora circv m crenata, minore vero circen

nullis crenis reserta ad lauri folia figura inclinantia coloris violacet nigrescentis , Flores autem inter alarum sinus producit longis pediculis annexos, longos, magnos in latu in campant modo desinentes, triplici soliorum ordine praeci uos, primilisex septemve habetiolia langa, lata, in acutum detinentia,eD terius violaceo perameno colore infecta, intus candida, secu dus sex aut quinque atii. postremus in medio pos tus eo eis fere, & numero, & figura itidem habet, eodem etiam colos: extimo Violaceo, atque interno clandido,quibus flos edicitiit pulcherrimus, visui iucundissimus, odorem etiam si avem qipirans, a quibus nuces rottundae pro fru eiu succedunt coiij qspinoso semina candida infructu mali granati modo sinus ilipata albicantia primo aspectu citri semina qua dantentus imi

tantia,triangula, quadrangulaq. figii ra, radice nititur tot spicrassa, rubeicente,odore ad os irim inclinante. Haecq- iij ne lio , quibus constat esse plantam vulgo stra monia is vo catam , sed ab ea differens ran, orta tan colore violaceo istpleso violacet, & candidi coloris, cu culparis stramcni cirum ies albos habeat, flores, simplicis; candidique coloris. veth plenimuero ex iis constabit hanc plantam aeque atq. alii TU

Inlib a. miniam esse egitimam nucem meitellam Arabum,..A. iob. Anicennae qui de hac ipsa plata ita inquit: Nui quid est i cst venenum, &est stupefactiva, similis spci

quam

198쪽

DA PLANTIS EXOTICIS. 18s

sint cointegrost e,breues,&est similis nuci vomicae,&

mesendasti te semine citii. Vnde

Trioniam rotundam esse nucem mei bellam Apicennae, duid dicemus de Stramonia. longa quam Turc , α petis Tatulam appellant, ct alii Daturam . . An, & ipsa eris nucis metellae genere comprehendenda i Certe quidem vi, detur, cum e facultate stupe ii per os assum-bia faciat, ut Avicenna expressit magnam ebrietatem di- .ue subet. Nos cum in Acrapto moraremur audivimus is medicis Arabibus atque Aegiptiis latrones istiusce 'r moniae (vulgo longae vocatae seminibus tritis longei dimisi jatius uti ad mercatores ebrios reddendos vi commode te suum, merces depredari queqnt, praesertimque eundo in

occasionem expillandi mercatores nanciscuntur, Etenim,

mercatoribus seipsos consociant fingentes iter Cum ipsi inicataurea factivos,simulq. comedentes, iis bellaria nucem thesia insecta obferunt quibus esitatis in ebrietatem, in i pum profundissimum delabuntur miodi plerumq. non militii no excitantur,interim q. ipsi raras merces, aurum, argeniumq, expillant. c te ex hac facultate ebrietatem cumitu-ycistione cerebri,u profundum somnum inducente no a rhytrebit datura a natura nucis mei hellae, dedimus inras emi qm plantae singulates ex floru m praesertim Agura, etoomsi promptas necnon ex situ iuspinoso, atq. exsculini dui Tiphdis lentis magnitudine, & figux hJquq inedieo, macit agoti seminibus similia esse, se iure Visissit',iquibus solo nigio colore distinguuntur. -- i in um erit Auicennam per nucem mctheli min i lustramoniam tot undam, cum eius semin elui semiuibrat milia fecerit,dc Serapionem longum, qui ciui 'ixq ine,& figura mandragorae ieminibus itidem umiua re' v x Nulli clutium videtur hasce duas planx 3 estrum pro nuce methella utram q. posse usurpari quippq '

''i iniec rotundam ,& longam. Hanc doctissimul bire' 'na merito solanu maniacum, & Di'scoridi3,st Ti x-sti esse credidit. Neque in ea re(Vt mox

199쪽

a8 PROSPERI ALPINI

cum omnes not* solani maniaci cum hac planta conueni, videatur,neq. etiam absurdum erit credere una cum Anstuli. lara esse Hippomanem Crateuae eum Theocriti scholiae ide ipso scripterit, Crateuas Hippomanes plantam esse dicitqucfructum habet cucumeris diuestris modo spino m.se mina atq. radix istiusce plantae est frigida,& sicca supra letiistordinem,cuius profecto obolus inducit ebrietatem cumpto iundo somno,& drachmg pondere epotum interimit. Seuii na vero long i stramonii ad semidrachmam deuorata, obsistatuni est facere metis alia nationem cum somno profundo. Nos hancplantam in horto aluimus anno M D C XII L heius flores pulcherrimi certe sunt,& quod pleni su ni,h quod exterius venustissimo violaceo colore, interius candido ocu los oblectent,& suau i odore olfactum inficiant,quam platari Daturam Contarenam vocare,ex auctore primoistiuscestit. pis,libenteraudiuimus.

Conuoluulus