De plantis exoticis libri duo

222쪽

De Linariasemper virente. Cap. XIII.

X orientis locis ex seminibus nobis natam platam accepimus perpetuo virente, si per aestatem tota florete quibus botanicae cognitionis studiosis legantissima planta visa est. Haec fruticat caulibus multis bicubitalibus ac amplioribus etiam restis, rotundis, colore in coeruleum nigricantibus,solijs viridique ex opposito longis, tenuibus ad linum iacedentibus, vestitis, quibus libuit nobis linariam istanc plantam nominari. Foliosa ab radice, est, & multum fruticosa. Caules in cymis spicae modo stores producunt coeruleos paruos elegantes,os veluti ranae aemulantes,a fronte latiusculi clausiq. cum cauda tenuiinflexa vi in consolida regalia quibus semina fiunt nigra,rotunda, minutissima, paruis selliculis,rotundis, nigricantibus contenta, radicibus vero nititur mistis, logis, tenuibus, albicantibus,ab uno principio procedentibus. Hanc stirpem sibi plures persuaserunt esse legitimam osyridem antiquom de qua Dioscorides ita habet: osyris frutex est niger,ramulos urens tenue s lentos fractuq. contumaces, in ijs folia quamiqipa, quina, senaue, ceu lini nigra in initio deinde colore mu lato rubes entia, decoctum eius iuuat arquatos . Qim planta in horto medico sata,nedum, recte vixit, at ita luxuriat atque ipum sobole auget,ut vix modo quin totum occupet,extirpa xi queat,suiri. seminibus perennis redditur. Amara,est ad pri-mqq. utilis ad tollendas a visceribus obstructiones, unde mimpon est, si eius decoctum sanet ictesic's,& timam emcacitcc.

hoveat ex quo a multis etiam urinaria dicta est .

Boragine

224쪽

x Lim ex Gallia semina accepi,ex quibus mi hi tue nata, est planta herbacea, maxim e, &in foliis,& in floribus, ct in aliis fere omnibus cum vulgari nostro boragine conueniens ,semina vero, i etsi etiam colore, & magnitudine similia vide- rentur, tamen in hoc dinertini,quod in ipsas irata capitis serpentis observetur, qua ad echium etiam accedit. Vnde non haud iniuria fortassed hanc planta boraginem echioidem nominauimus. Vivit haec planta libentius in locis humidis, &opacis, ex perpetuisq. ut borago ser sientiuntur, unde haud dissimilem etiam viribus a boragine eam iudicandam putamus. verumtamen i temur nondum experientia aliquos ipsitus usus deprehendisse. libre secundun

226쪽

L Lantam inhorro medico alimus quam primo vi. . e i mus Patau ij in Horro Bembo vocato,quo tem- rore illiusce horti curam habebat Horatius Benat hos ciuis Patauinius in herbarim studio adprili ovet status, & postea in hocto Perillustrium Musia--rum stirpibus rarior laus mdxin re consip q. In quo horto I hris Julio ea planta conspexeritariis caule procero long i-iudine triui ubi torta,recto, caumbrachii cra ie,magnitudi- ne 5gittaein .seruis caelii si mile quinetia,Pita ut videreturan omnibus ei quam simitimus, '

Tisium soli1q.selinis seliis firmi se

uestris Angelicae aemulant a licet mi Ora essent, q. lysiius ra--m bt 1 tali crassitie,& isngitudine praeditam obseruaueri uiuis istiusteq. plantae caulis,antequam in ipso Imbes la em

habere viderimus &tunc te pom magnitudine caulem laserpitii qui in antiquis Iouis Amonis num limatibus impressus cernitur, pror situ seminari videreturi hunc caulem in umbella semen latum solae imilatim vide later pitio expressit Theoptastuta qualete i hortensrs postea videri musat q. et in quod late silup

ptium esse videbatur per aestatem quo ri. mpo .m offendi, & caulis ,& radix copiosius lactetim succLLOd xitum fundete vidi semus, Ponteq. ei 'piosium eman retaenod lac pri trium eo lore vere Vern batur, postea q. collectum,&ali quandiu tem pluescebat, & est odorato m alicium, excalefactionis non cXyζx Tunc quippe ex iis signis obserudiis, eam piibi ' et pixiu esse Theoprasti Dioscoridis SP in ilici eo Pettidius, quod certe si Theoprasto Dioscoridi atq. rili ex veteribus laserpitii plantam descripsierunt cr*oc ratione non abhorrebit, ut omnibus persuadeata, , cuum plantam esse laserpitium neque immerito ira no i id yi t m nominasse, cum praesertim eorum cheiram

227쪽

nio constet,olim laserpitium suisse plantam ferulaceam, cau Iemq. habuisse longitudine, & crassi tiri ut serula, in cuius ea cumine producebatur semen latum, P foliaceum, qualis isthortensi a triplice(auctore Theophrasto visiatur, foliaq. in buisse itidem apii soliis sit milia,& radicem crassam ex qua,

ex caute erumperet succus lacteus, odoratus. Quae singula cuin nostra planta recte animaduertantur, mirum haud erit, si nos ipsam an tam laserpitium vocaverimus. An vero cyr naicum sit non audemus assirmare,at fortasse, quod vel in Syria, vel Armenia, vel in Media olim nascebatur. Nos inaret. tione horti medici annis praeteritis de hac planta discursum accuratissimum habuimus. Tota planta calida est ut ex odotegrato, &ex acri sapore coniicitur, sed tamen non hactenus experientia cognouimus,quos usus ad medicinam habeat;sngulis tribus annis caulescit,dc semina producit, quibus matu-refactis planta emarcescit. Hanc plantam primo ex seminibus

ex Thracia delatis nobis natam fuissae, quae in solo Patauinqlibenter vivit, de in Sole,&in umbra.

229쪽

BAmetsi in nostra historia Aegyptiaca satis supem.

& de toto Aegyptia seu Nilotica, dc de colocassi

egerimus nihiloininus placuit nobis, ut denuo de eade planta ea occasione ageretu r quod Matielius carbonus multos ab hinc annos in aegypto Morati,si medicus venetae nationis peticelebris, quiq. in ea prouincia Med, -cinam apud Tureas proceres, ec apud alias gentes faciendo, praesertim q. ad perianandam nationem venetan, magnam, ct laudem,& fama iam assecutus eo a me rogatus magna inibi usus diligentia, nullis laboribus periculis'. parcens, taeelli Niloticana lotum haud procula ciuitate Cayri,in quibusdam locis aqua nili ilia minis, state de more solito alicti inundatis, ac veluti lacunis effectis(quosaacus Birchas Aegyptiivocati offendit, ac natius est, vi q. adeo copiosiam, ut folia aquae supernatantia istiusce plantae undiq. aquam lacu tum occultaret,

audiuitq. proph possetv m Aegyptii Rassit appellant in similibus lacuni. aquae copiosae totum prouenite. HuiuspiatR florem cum suo caule vocant Atais et Nil solium cum iridem caule siue pediculo pii et ni atq. radicem piatum,quo nomi- ... ne etiam magnus Abimbetar suo aevo radicem ab indigenis

hiet. 'catam suisse in libro de plantis Aegyptiis scriptum reliquit, Hac inquam occasone Quod ad me medicus hic illustris, stplantas lori cum ploribus,tructibus,caulibus,soliis atq. radici bus miserit, & accuratam descriptionem totius huius stirpii, & singularii in om nium partium accuratissime inibi cu aliis, quos tecum duxerat Mauristicham mihi petit iteras signis cauerit iterum hic de eadem planta summa voluptate age

dum non immerito institui, ut ipsius veritas morialibus M' dem certia, claraq. eluceat, atq. etiam non minus, ut studio iret botanicae cessent amplius de Nilotica loto quicquam p bitare. Id proprii haec planta habere vide tur quod pertisci' ipsius magnitudinem , ut Carbonus oculata fide vidit,queis peipiam crescere in aqua laeustri vR. ad aquae supersciqim adeo ut quanta sit in lacuna altitudo aquq tanta itidem id rum

230쪽

PLANTIS EXOTICIS. a I

Oholantae esse videatur,namq. si aqua sexempli gratia) si ho -inis altitudinis, eadem magnitudine lotus itiden datur . Vade constat hanc stirpem ubiqtie locoru ni equalem ultitudinem non habere, proprietasH est ut in aqua solumodo vivat ad eius solummodo superficiem ascendens, i loresq. numquam intra aquam aperies, sed su pra superficiem aquae. Neque deprediensium, essi ab ipso, atq. ab iis, quos secum habuit Mauris, ut si , u caput supra aquae superficiem miti tu ascendat, ut Theophrastus , & Plinius locuti de mirabili istiusce plantae ad Solem eranuersitone atarmarunt. At debac totiptoprietate paeulo post aliquid dicemus, sed ad plantae deicti-ptionem redeo. Primum diximus tantana esse istius plantae altitudinem quanta est aquae fundo villon superficiem,at necessc est tamen plantae stores, & capitaesupra aquae superficie aliquantum emergere, si vera est eius splaris conuersio magnopere ab antiquis concelebrata. Foliis vero diaee plantaco-stit multis,numerosis,colore aiq. figura albae nympheae solibus proximii, unde nox cum Aegypti loca perlustraremus hide plantam in lacubus saepius visam pro ny mpaea unxu m

hiud est si ea similitudine decepit acceperimus, negJigentei-qqe,Vt nune fatemur,ea in neglexerimus. tiabent tinsula naecipita suos caules aut pedicu los ab radice exeuntes, ut in Hymphe alba.At nedum soli Ny mpheae similia h)bet, sed quaa xxjam capita, ec radicem, eiq. simpheae trabenti radicem ro-ippilam,quam radicem lini corsim in nostra oxia d*gyptiac vocaui inus quam ab Line plutes a nos In Margerae la-yrum pii prope venetias positis inuenimus, de eruimus erutan' ae Opinximus.It doli soles similes sunt albis potibus, di magnitudine, ' figura,st foliorum' i)m quod singuli, singu los cantes virides rotundo e quorum c cumina positi sunt florei qβ M isolibus, magni, candidi, aliquantulum odori