장음표시 사용
361쪽
cessitas in bove, quam in ove furanda ad familiam in praesenti sustentandam vel denique cluta major bovis quam ovis esset utilitas respectu pellis, carnis, lactis, scelus, laboris in arandovi triturando, cujus inove nulla cernitur utilitas Ames cas conscient. . cap. 2. Neque hisce obstabit locus Proverb. 6. v. 3I. ubi septupli poenam in su- rem decerni legimus. Vel enim poenam in septuplum crescere posse crescentibus delictis, illinc licet inferre vel numerum certum poni proin
Non itidem obstabit illud Zacchati Luc. iv. qui se quadruplum reddidisse resert Q ita ille ex superfluovi praeter necessitatem in re inanimata ablata quadruplum restituebat, ut ita manifestum faceret, sequam maxime hoc peccatum detestari. Non insuper obstabit locus qui occurrit Levit.ς v. q. d c. . . I 6 ubitantummodo quanti ea res tuit, restituitur, quinta aestimationis superaddita. Quoniam ibidem de illo sure agitur,quem faeti poenitet. v. s. d. c. unet.
Numerorum cap. s. v. 7. 2q. Unde in textu sacro Exod. cap. 22. V. 9. qui
condemnatus est per judicem duplum praestat, non qui seipsum poenitentia
ductus condemnavit idem quod variis in cassibus jure civili accidebat, ut poenitentiam agenti poena vel remitteretur in totum, vel diminueretur. l. II. D. dein jus vocand. l. I9. D. ad i. Cornel. de fals. Petrus Heig. 2 pari. ouaest. q. 'raeterquam quod in casu qui occurrit Lexit.6.v. 3. . . non tamd: recte quid abstulit, quam falso juravit se rem illam non invenisse,quae erat deperdita, ut propterea rem ipsam tantum,& quintam ejus partem restituat. Ut hic aberret Danaeus in Ethic Christian libr. r. c. 13. Qui censet quintuplum se restituendum loco quinta partis. Quid si cui fili tum commissum, cui data noxia in fata concesserit; Haeredi defuncti res ablata, ejus quintuplum praestabitur. Quod ii nullum post se reliquerit haeredem seu redemptorem, damnum datum crit Deo restituendum,id quod commodo cedit Sacerdotis. Numer. s. v. 7. 8 vid. hi . Drusi innot ad lib. I.Sulpitii Seucri Histor. sacram p. mihi. ID. aut .coll. l. mosaic. it. i I. Lem pereur in Baba Camir a Cod. I c. 7. I. I. 2. s. i.
vid. Ccleb. Hottingerum ad i. o. Juris Hebraeorum,&ad asa. Quid si filius rem patri surripuisset Patre destincto sortem cum quinta suis fratribus restituere tenebatur Babaviam Cod. i. c.9. . 9. Iure vero divino furtum non committit, qui per alicujus agrum aut vine ana, aut pomarium transeundo, aristas prope viam publicam, vel uvas relpoma decerpit, modo ne quid secum auferat. Idem quod auctore Festo lege Laurentum erat sancitum, ne pomum in alieno legeretur supra armum, id est, quod humeris eskt oneri, ut licuerit intra armum. Cujac. ad libr. . tit.9. seud. inlin. χ-
362쪽
DE OBLIGATION QILE EX DELICTO NAS C. uel
D D. de consuetudine surtum dividunt in simplex & qualiscatum. Et i sam distingunt sertum in improbum. l. v. si .domestica D. de poen improbius. l. i. g. cxpilatores. D. de eit actor improbismum. l. 28. g. Io. D. de poen. plus quam improbismum. l. 28. y. I 3. D. eod. Quae distinctio sorte doctrinae gratia tolerari poterit. Multorum autem consuetudine non tantum ad restitutionem rei surto ablatitenentur seres cujuscumque generis fuerit furtum, verum etiam ipso. rum haeredes, licet nihil ad eos ex re furtiva pervenerit Petr. Heigius pari.
r. q. 23. n. I9. Oppen 2. Obs. O. n. IO Berlich. p. . conclucq . n. I 6. Vinnius in Pech ad i. q. tit de incend ruin nause.
Quod vero spectat furtorum poenas, id certum si seres moribus puniricii minaliter, non civiliter; si ultiino assiciantur supplicio, bona surrepta non applicari fisco, verum dominis quibus sunt erepta,si modo corpora sint.
vel eaedem quantitates, restitui vid. Damhaud in prax crimin. c. I P . n. II.
Sneiddin. ad sin n. 8. Instit. hic Constit Carol. 3. criminal alti c. 2o7. Hoenon disp.48. Instit. q. q.
Sicut secundum D D. poenales in commodum privatum tendentes actiones, id est, poenae pecuniaria cessent. Ita Bugnon deli abrog. I sit. 96.
Imbere in Enchir. v. poenae pecuniariae Guitierr. Prael. Quaest. i. quaest. T i. n. . . Croen eg. ad i. pen Cod. deleg. q. fin Cod de sidetc. Quod tamen fallit multis in casubus, ut in chirographi reconnitione ubi quis condemnatur in duplum mixturin, si mendacium negaverit u scripssse. Statutum Ultraj. rubric. 7. artici7. in casu benescii inventarii Transs. r. tit. 7. Daventr. 3. tit. 7. I. 8. In causa haereditatisvi legati, quo quis judicatur indignus Rurarm. s. it. 6. s. q. n. I. 2.&quando quispiam rem alterius non jure Domino invito retinet, qui si demum eam rein domino reddat, dum ille litem cum eo contestatur, insuper in dimidium pretii rei retenta tenebitur. Quod scamusque ad terminum litis retinuerit, praeterrem alterum tantum domino praestabit. Quod ita cautum in colonis locatoribus dominis non admittentibus infandi poss)ssionem Constit ordinum ultrajectin. ann. Iso 2 April. ro. Etiam edicto Ordinum Holland . ann. I 62q. I. I. 2. Ultraject. ann. 6 39. April. q. privatur ille commodo successionis, qui non curavit ea Mnain quae tanquam haeres fideicommissarius est successurus in acta publica referri. Falli denique nomine in dupluira tenetur , qui testamenti tabulas non edidit, vel suppressit, idque ex edicto Philippi . Hispan. de ann. 3386. Zypaeus ad tit detestam. s. edictum vid. Anton Matti, disp. fin. de succc s. n.8a. Wassenaer cap. q. n. I 6. Post roenis Malios ad y. I. Instit. de vi bon rapi.
363쪽
ires alienas rapit, tenetur quidem etiam stirti quis
enim magis alienam rem invito domino contrectis. sis quam qui vi rapit Z ideoque recte dictum est , eum probum furem esse,sed tamen propriam actionem ejus delicii nomine Praetor introduxit, quae appellatur In bonorum raptorum &est intra annum quadrupli, post annum simpli. Quae actio utilis est etiamsi quis unam rem, licet minimam,rafuerit. Quadruplum autem non totum poena est, sicut in actione surti manifesti diximus, sed in quadruplo inestvi rei persecutio ut poena tripli sit, sive comprehendatur raptor in
ipso delicto,sive non Ridiculum enim esset,levioris conditionis este eum qui vi rapit, quam qui clam amoVet. I. Ita tamen competit haec actio, si dolo malo quis rapuerit. Nam qui aliquo errore ducrus, rem suam esse existimans, imprudens juris,eo animo rapuerit quasi domino liceat etiam per vim rem suam auferre a possestaribus, absolvi debet. Cui scilicet conveniens est, nec furti teneri eum, qui eodem hoc animo rapuit Sed ne dum talia excogitantur, inveniatur via per quam raptores impune suam exerceant avaritiam melius Divalibus Constitutionibus pro hac parte prospectum est, ut nemini liceat vi rapere vel rem mobilem, vel se moventem licet suam eandem rem existimet sed si quis contra statuta Principum secerit rei auidem suae dominio cadere; sin autem alienares sit, post. restitutionem ejus, etiam aestimationem ejusdem rei praestare. Quod non solum inmobilibus rebus, quae rapi possunt, constitutiones obtinere censue ut sed etiam in invasionibus, quae circa res soli fiunt ut ex hac causa ab omni rapina homines abstineant. Σ. Sam in hac actione non utique exspectatur, rem in b nis
364쪽
nis actoris essest nam sue in bonis sit, sive non , si tamen ex bonis sit locum haec actio habebit. Quare sive locata, sive commodata, sive etiam pignorata, sive depolita sit res apio dTitium, sicut intersit ejus, eam rem per vim non auferri vel
uti si in depositare culpam quoque promisit sive bona ride
possideat, live usumlaucium quis habeat in ea, vel quid aliud juris, ut intersit ejus non rapi dicendum est, ei competere hanc actionem non ut dominium accipiat Ted illud solum, ouod ex bonis ejus qui rapinam passus est, id est, quod ex substantia ejus ablatum esse proponatur. Et generaliter dicendum est ex quibus causis surti actio competit in re clam facta, ex eisdem causis omnes habere hanc actionem.
I. Vis est multiplex. q. a is sit sensus, eum uia probum Fur. Rapinae definitio explicatur. s. Rapiens tenetur semper Furti nec rem esse 3. Multis actionibvi Raptor conrentis Manifesti turi iis res alienas rapit. Secundum D D. alia vis esti. compulsiva, alia inquietativa, alia expulsiva, alia tur bativa, alia denique ablativa, de quibus Placent. ScSneidwin ad hunc tit. In quo nonnisi deii ablativa agitur, qua rapina appellatur,non raptus qui est vissinum, viduarum honestarum,uel sanctimonialium tit. Cod. de rapi virgin Licet autem rapina contineat vi in, quod rapi sine vi nihil possit. l. s. g. aliund. D. deincend ruin. nauis. Quia tamen Imperator insequentibus vlim rapinae adjicit, itiet actionem de vi bonorum raptorum appellat, vulgaris hic lectio retineri poterit. Definitur rapina, quod sit contrectatio raudulenta lucrifaciendi animores aliena mobilis, vi destinata,vi palam facta. Dicitur fraudulenta contre-λuio, quod in omni furto fraus adesse debeat, cujus cum rapina sit species, nemo rapere dicetur, cui deest fraudandi animus. Unde si quis errore ductus rern suam, cum id sibi licere putaret, vel rem alienam cum eam suam xxistumaret rapuerit, rapinae cenam non incurrit. Ut tamen non omninoiit extra legis cenam, uisi in casubus quibus propria auctoritate quid facere II a licet
365쪽
licet tit Cod quand. cuique sine judic. Concenat. s. quaest. s. Sneidum ad princ v. in judicio. ad s. item Serviana n. 77. s. actionum. n. 28.1nsiit de action. Additur re aliena mobilis, quod res immobiles non rapi sed invadi dicantur, ut harum nomine interdicto unde vi nos experiri oporteat. l. I. D. de vivi de vi armat. Adjicitur vi destinata, ut a surto in specie separetur, quod violentiam non continet. l. r. g. si in re. D. hic. Etiam ut significetur rapiendi animum adesse debere quod voluntas distinguatis leficia. l. qui injuria. D. de suri Qua non praesumetur ad rapiendum adesse, nisi forte quis armatus deprehendatur Iob de Platea hic Denique subjicitur palamsacta, quod fur plerumque dicatur subtrahere ela clam vel noctu auferre, raptor luce clara, propalam. p. 2. Instit tit praeced. l. 39. D. de seri l.9. Cod eod. Cum enim vis fiat domini vel alterius respectu, qui resistit,nonnisi aliquo sciente vidente & renitente fit rapina. s. Tenetur quidem etiam furti. An manifesti an nec manifestia Censet Bacchovius rapientem serti manifesti actione conveniri debere, ne levioris ellet conditionis quam lur, qui si mani sestus furti manifesti nomine tenetur. Quod et li rationi congruum videri possit, non tamen de jure civili est admittendum, quo expressum rapicntem serti nec manifesti teneri. Ut juri nostro congruenter dicendum sit, rapientem si deprehendens se celaverit,
sicut licet visus, cum re furtiva non deprehendatur, ut furem nec manifestum conveniri. l. 7. l . de furi . l. I. D. hoc tit si veroriae αυααφυρο, i.e cum re furtiva deprehendatur, eum serti mani selli teneri l. 8o s.cum
raptor. D. hic Nec propterea in serri poterit raptorein non sere durioris conditionis,quod prater actionem furti, etiam actione de vi bonoruin raptorum conveniatu adeoque jure civili, furti nec mani sisti, Jure Praetorio de boliis raptis. Verum instabit Bacchov. quod minus sit in actione praetoria, quam est in actione surti civili cum praetoria ratione poena non detur ultra annum, civilis autem sit perpetua. Rest propterea durioris conditionis est raptor, quod praeter actionem furti,in quo suri adaequatur, etiamnum intra annum actione praetoria conveniri possit: siquidem ejus durior censetur esse conditio, qui pluribus actionibus vexari potest.
Unde si raptor sit manifestus, in ipsa rapina deprehendatur, surti manifesti,4 praetoria actione convenietur. Si non deprehendatur cum re furtiva serti nec manifesti reus erit, Minsuper actioni praetoriae obnoxius. Ut cum fur non semper teneatur in triplum poenale, raptor in omnem eventum, ut hoc ipse raptoris quam suris deterior sit conditio. l. 2. g. q. l . hic. l. 2. . fin tit praeced. vid Lyciam. 6. Eclog. 13. Fabrot. ad Theophil in comm hoc tit diis Hoenon disp. ia. ad Instit quaest. Io. 2 o.
366쪽
Ideoqae recte dictum, eum improbumsurem esse. J Sensus est rapientem esse serem improbiorem, quod in ure infrequens non sit positivum pro comparativo vel superlativo, vice versa collocari. l. antepeti in princ D depos. Nisi quis malit eum propterea improbum dici furem, quod sit audax, teinerarius, impudens, sine pudoris sensu, ut improbus accipi lere solet. l. Iq.
s. qui vim D quod et causa. r. si caeterum. D. Cod. Flor. s. c. IO. Plin.
9 epistol. 26. Fabrot in comm ad Theoph. hic. ua appellatur vi bonorum raptorum. Actio de vi bonorum raptorum a praetore introducta, est intra annum utilem in quadruplum, post annum in simplum, sicut verum rei pretium cui inest rei perlecutio quadrupletur, vel id quod ejus interest, qui hac experitur actione, si non sit rei ablata dominus in princ hic. l. 2. f. s. D. eod. nov. 63. c. I. Si tamen rapina sit
exercita in navicularios publicas species transportantes, poena ei it quadrupli, quod hoc delictum in a jus damnum reipublicae inserat. l. 3. Cod. denavicul public specier libr. I. Et nabet locum actio praetoria de vi bonorum raptorum,uel quando quis praecedente consilio ad hoc ipsum homines armatos collegit, ut damnum det, bona vera piat vel quando solus vim facit, damnum dat, nonc aditis etiam hominibus, modo rapiendi animum habeat. l. a. s. dolo autem. de seq. D. hic. Ut tamen praeter actionem praetoriam, judicio criminali de
vi publica vel privata conveniri possit cujus etiam respecti raptoris durior est causa, quam furis. s. 8. Instit de pubi judic. .6. 7. Cod ad i. Jul. de vi public cla privat. Et olim per annos amplius quingentos inter crimina publica hoc delictum fuit numeratum,& nonnisi publice vindicabatur,quod nec Ir tabulis. nec ulla alia lege, vel edicto praetoris, privatum de ea fuerit judicium constitutum l. I. D. ad i. Jul de vi privat. Quid si in turba damnum suerit datu in quae tamen a raptore studiose congregata non est Adversus cum non quadrupli, sed dupli actio non mere poenalis praetoria intra annum dabitur, post an inum in simplum; quod non tam de re rapta, quam damno dato agatur. l. q. I. seq.
o. II. D. hic. Etiam nonnis in duplum competet actio, cludat bona Christianus per vim abstulerit, idque in odi uni Judaeorum. l. 6. Cod de
Rapina fine dolo non committitur. Iya tamen ιοmpetit hac actio. J Quoniam a flectus distinguit maleficia, ea- propter qui ignorantia ductus existumavit domino licere rem suam rape
re, ab ac tione furti, Obonorum raptorum absolvi debebit. s. i. hic La,
367쪽
in prine. D. eod. l. si quis T. Cod unde vi. Quia tamen hic rurit iussa πnor alitia, qua non Gasat, malitiis indulgendum non est,t. Id. D. de rei vindic. Neque lingulis concedendum , quod per magiarum publice expediti potest, ne majoris tumultus sit occallo, l. I 6. D. de regul. Iur. ideo si quis rem luain rapuerit, rei sua dominio privabitur, si rem alienam quanta suam esse putabat, rem ejus aestimationem restituet. Quod non tanturn procedit in rebus mobilibus ae proprie rapi dicuntur verum etiam in immobilibus locum lis et . I hic. l. ii quis. 7. Cod. unde vi Pichard. ibique vatii in commem ad s. s. hic Quod si cum sciret sibi non licere rem propriam rapere, eamque rapuerit,de vi bonoruin raptor a tenebitur.Ut enim qui in re sua committi furtum ejus nomine surti tenetur , ita qui rem tuam rapit ab alio detentana vel postiliam, actione de vi bonorum raptor a conveniri poterit. U. y Ira tit praeced. Accedit,quod ubicumque furturucommillurnili, si violentia accedat, rapinae noua induat in princ Inllit. hic vid. Pinell. p. 2. cap. q. n. s r. adl. 2. Cod. de rescind. vendit Barbos
in pra: l. l. si in mora. n. I l. D. sol matrim.
Neque obstant vota in princ hi qui res ulienas rapit, quasi nonnis inr Caliena rapina minittatur Quoi uam id ita dictium, quod ut plutirnum rem alienam non propriam periun contrecisinus vid Menoch poli. re cup remed.9. Bl. 4 q.
Aetio Rapinae comperit Domino, s. Jus Hebraeorum explicatur. . Quia Moribus obtineat, indicatur. Onon Dornino.
2. Etiam aliquo casu ipsi Raptori.
i. ave in hac actione. Actio praetoria de vi bonorum raptorum competiti domino, cujus in Ionis res esse dicitur, si tam locutionem stricte, Luti hic accipitur, capiamus. l. rem inlotus. i. D. de adquir domin. Non si brasin late sumamus, prout occultrit ita l. 49. D. de ver b. signis. Velum non illi tantum haec actio tribuitur, sed&aliis, modo res visurrepta sit ex bonis, id est, si rei periculum A custodia ad eos pertineat, qui sensus est . ramen ex bonis. s. r. hic aliter quam accipitur in l. i. D. de usu ck uise leg. Sic ut omnibus quibus serti competit actio in re non vi surrepta, etiam de bonis raptis competat,in re vi ablata. g. r. in s n. hic M. 22. D. eod. Neque obstabit quod depositario detur actio rapinae .g. r. hic cui tamen actio surti denegatur. I. 7. tit preced. Quonialia non aliter illa competit
depositario, quam si culpam levem vel lavissinum in se susceIerit. d. so. Idem quod obtineret in furto, quidem culpa si obnoxiiun reddidis et
368쪽
An ergo ipsi raptori aliqtio in casti iure amo dabit ut Ita sorte dieendum Erg. LI 2 λ 2. xl. 8 p. s. Furi Cum enim rapinan in re propria committat dominus, quid ni si per alium raptolem ea res per vim au ratur, ipsi domino adversus secundum raptorum competet actio diu Placent.
Jun HEBRAEORuΜ. Secunduin Hebraeos qui rem alienam rapuit, sive eam mutaverit, sive novam ei formam indiderit, aestimationem ejus rependet, prout erat tempore raptus Babamina cap. s. p. l. a. S. 6, 7 c in stiperadjiciet quintam rei
aestimata partem Levit. 6. V. 2.3. q. .
An ergo levioris erat conditionis, qui vi rapiebat, quam qui rem aliter amovebat e An potius id locum habuit in casu quo qui deliquit,4 sponte sessus est peccatum, punitur Quasi poenitentia ductus,& seipsum cesserens, mitius sit puniendus. Ita v. q. d. c. 6. Lev expilaat L pereur ad d. caps. ubi per verba, reusfuerit, intelligit, quod reatum asnoverit vid. Hotti . ad I. I 23. 237. Iur Hebr. Secundum placita Rabbinorum, Iudaeus ali. uid a peregrino rapuisset, pejerando factum negasset, isque perefrinustem suum obiisset, non de batur liberis nondum proselitis peregrini restitutio, verum sacerdotibus, quinta superaddita Quem in linem adducunt textum Num. s. v. 8. contra textum Leviti 6. v. q. vid. Babamina.
Cod. I. cap. γ. s. II. Quod si raptor rem vi surreptam suis liberis reliquis. sit , non erumtamen priori domino restituere tenebantur, nil iis a parente fundus esset relictus Bab Κama d. libr. c. Io. s. i. Quod si quis vestem rapiat, aliam restituet; si e flumine, ab exercitu, a latronibus, eam sibi retinebit raptor, quod de ea desperri proprietarius Baba Κama Cod. I.
Rapina ad publica refertur crimina, propterea raptores eriminaliter qpuniuntiar, varie tamen ion eodem supplici genere, pro delicti qum litate, circumstantiarum , consuetudinum ac statutorum diversitate.
jur. Mig. libr. 9 tit. de raptor. incend. Ruodsi quispiam privata auctoritate rem suam per vim abstulerit, quod id sibi licere putaverit, ejus domino non excidit, sicuti nec eo casu rem alienam quam suam esse putabat, duplicatam restititit. Covarr.3 variar. resol. cap. I 6. Ut tamennermissumst dominio bona per vim erepta, ubique locorum auferre, adhibito loci domino,vel judice. Magn Privilegium Maria Burgund. Holl. ωZelandis datum. In imperio receptam esse l. 7. Cod. unde
369쪽
unde vi, colligi potest ex ordinat Camer Imperii de ann. 31 I. vid. Groenweg. hic Deuel in notis ad Zoes Instit eod. dissentientes ali M' De consuetudine Hungatis Transylvaniae impune ciuispiam rem suanavi occupat. possessorem expellit, modo intra annum ab eodem luent e pulsus Coll. Consuet. Hungar. Transylv. pari. I. t. 8.
LEGE AQUILIA.DAmni injuriae actio constituitur per Legem Aquiliam
cujus primo capite cautum est, ut quis alienum hominem, alienamve qua rupedem, quae pecudum numerosit, iniuria
occiderit, quanti ea res in eo anno plurimi fuerit, tantum domino dure damnetur.
I. Quod autem non praecise de quadrupede, sed de ea tantum,qua pecudum numero est, cavetur,eo pertinet, ut neque deseris bestiis, neque de canibus cautum esse intelligamus: sed de iis tantum, quae gregatim proprie pasci dicuntur, qu Ples sunt equi, muli, asini, oves, boves caprae. De suibu qu que idem placuit. Namri sues pecudum appellatione continentur, quia li gregatim pascuntur. Sic denique Momerus in Odyssea ait sicut alius Martianus in suis Institutionibus reseri.)
Sectantem videas, ita m .im per pascua, porcsti ad Coracis saxum uxta sontemque Arethusam.
2. Injuria autem occidere intelligitur qui nullo jure occidit. Itaque qui latronem insidiatorem occiderit, non tene tur,utique si aliter periculum essugere non potest. 3. Ac nec is quidem illa lege tenetur qui casu occidit, si modo
370쪽
modo culpa ejus nulla inveniatur: nam alioqui non minus ex dolo quam ex culpa quisque hac lege tenetur. 4. Itaque si quis dum jaculis ludit, vel exercetur transeauntem servum trajecerit, distinguitur. Nam vi da milite in eo campo, ubi solitum est exercitari, admisium est,nulla culpa ejus intelligitur : si alius tale quid admiserit, culpae reus est. Idem juris de milite, si in alio loco, quam qui ad exercitandum militibus destinatus est,id admiserit.
1 Item si putator ex arbore dejecto ramo servum tuum transeuntem occiderit: si prope Viam publicam, aut Vicinalem id factum est, neque proclamavit, ut casus evitari posset, culpae reus est sed si proclamavit, nec ille curavit praecavere, exrra culpam est putator AEque extra culpam esse intelligitur, si seorsum a via sorte, vel in medio fundo caedebat, licet non proclamavit, quia in eo loco nulli extraneo jus suerat versanda. 6. Praeterea, si medicus, qui servum tuum secuit, dereliquerit curationem ejus,& ob id mortuus fuerit servus, culpae
7. Imperitia quoque culpae adnumeratur veluti si medicus ideo ervum tuum occiderit, quia male eum secuerit, aut perperam ei medicamentum dederit. 8. impetu quoque mularum, quas mulio propter imperitiam retinere non potuit, si servus tuus oppressus fuerit, culpae reus est mulio Sed si propter infirmitatem eas retinere non potuerit, cum alius firmior eas retinere potuisset, aeque culpae tenetur. Eadem placuerunt de eo quoque, qui cum equo veheretur, impetum ejus aut propter infirmitatem, aut propter imperitiam suam retinere non potuerit,9 His autem verbis Legis, quanti id eo annoslurimisuerit, illa sententia exprimitur ut si quis hominem tuum, qui hodie claudus, aut mancus, aut luscus erit, occiderit, qui in eo anno integer, aut pretiosus fuerit, non tanti teneatur, quanti
hodie erit, sed quanti in eo anno plurimi fuerit. Qua ratione