장음표시 사용
111쪽
Ioo M. F. QUINTILIANI DECLAM. I.
AN mores, corruptaeque aetatis respiciamus habeat oculos, tamquam impetus eius
' libidinem, quis nescit quam leviter na- nulla corporis debilitate frangantur . ''torum animo sedeat memoria paren- Interrogabo quid ante perdite , quid tum Iam vero quod omnis penitus re- flagitiose, quid impie seeerit, per quae verentia non pereat, quod pietatis ali- se parricidam scelera promiserit. Inn quid supersit invitis, una est caritas ocu- centia δ' per gradus certos ab homine lorum . Quam multi rebus ipsis inno- discedit, tine δ' in maximis trepideteentiam debent, non sibit Videntium audacia, diu vires in minoribus colligit. ideo esse scimus illis parcere vultibus, Nemo inde coepit quo incredibile es qui vel blande rogant, vel severitate pervenisse. Dicas necesse est, quae huic minantur ; & nefaria molientes revo- cum patre odia fuerint, quam violen eavit saepe ipsa miserorum in gemitus, ta dissensio inter sacrorum infinita n N pallorem mortis composita facies . minum pignora . Crede mulier etiam Caecitas nil iam praesumit ; cui blan- tua caussa. Nam si facile est filio occiis diat ser, quod refugiat, non sentit . Ne- de re patrem, facilius uxori maritum. mo levius ςstimat nefas, quam qui il- ' Loquar nunc de infirmitate miserael a tantum meditatione disponit , cui caecitatis. Temeritas omnis animorum non referunt sensus; di illis magna au- calamitate corporum frangitur, &fri-dacius tentantur crimina , ad quos λ- gescunt impetus mentium , quos non Ia pervenit conscientia factorum . Ideo explicant ministeria membrorum; ad δε- eogitari etiam plura scimus, ac para- tum se alligant destituta moerorem .ri facinora, quam admitti , & quid- Vultus ille perpetua nocte coopertus quid sere magnorum agitur scelerum, ac timidus non concipit nefas, ad quod vel iracundiae caecitas est, vel doloris. ducibus oculis pervenitur. Cogitat sem-Αliis igitur terrori esse potuit caedis ipse per errare & offendere: cogitat eundi conatus; filio careo gravior esse non po- redeundique difficultatem. Magna intest neque pater occisus . Adde quod nocentiae necessitas est , neminem sa- altius animo sedent caecitaris affectus; cilius posse deprehendi. Semper eu- avidius amat, diutius furit, odit com stodiunt miseri, ne esse miserabiles de-tumacissime. Uidentes rerum haec cir- sinant. Et quisquis amisit oculos, labo- eum sula varietas frequentius distrahit, rat 3 v ne merito perdiderit. Quid aliud exagitat, & invitum licet, ad alia sem- caecitas discit quam rogare, blandiri per sere compellit animum . Caeco , odium omne adiuvant oculi , & hunctui nihil externa renunciant , cui ni- in pectoribus humanis furorem lumina hil varietatis obiicitur , nonnisi rara Meendunt, nee levis animis accedit inperturbatio contingit, &quidquid ipse sania, quotiens quem execreris as- concepit sero deperdidit . Facinus est picias . Caecus miserior est quam ut arbitrari, Iudices, habere calamitatem inviis hanc innocentiae necessitatem p aene dixerim, ipsa quandoque citius magnλvitia deseruisse non potest . Quibus, Iudices, attente conside ratis, adeo causae nostrae innocentia firmatur , ut se plus numquam caecus accuset , quam dum tueri contendit conscientiam suam patrocinio calamitatis . Interrogabo enim
as Passim, nee statim lota . 29 sceleribu a. secundum argumentum, quia Caecus nullam habet audae; am , nee rogitationem scelerum, ins
mitas enim membrorum etiam mentis temeritatem, atque impetum contundit.
3o Ne scilicet propter aliouod stellis eaeeu at us fuerit. 3i Quidquid enim ἔn intellectu est id solum depe dei a speciebus deductix ad efiicie da phantasmata per organa sestsuum,ut i ent Plutosophia
112쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. I. Io I
invisus sit. Timidior est quam ut enim rursum, quid opus est oculis parrI- ΑΜ ''' oderit . Plaeterea nocentibus liberis eidae Hic qui tentat noctem potissimum frequentissimas ad parricidium caulas praefert sceleribus semper aptiorem ;suggessit illud quod videbant . Vitiis pereunt inde luminum ministeria ubi enim nostris in animum per oculos 33 vix ulla silentio, ac tenebris fides est. via est. Aliis tradidit in parentum san- Nulli opus fuit unquam ad crimina
guinem luxuria serrum, luxuria vi- diebus consciis, ac luce ministra; &sieὸentium crimen. Aliis meretriculae amor se facinori quisque commisit , ut ne- immodica poscentis, amor cui renun- gare posset etiam deprehensus. Fingitiant oculi. Caecus infelix patrem oc- te vobis parricidam videntem: Iamne-cidit, deinde cui manum porriget secu- cesse est ut se tenebrarum secretis im-riori Cujus humeris levior incumbet misceat , ur caecitate quadam parum Quis contumelias servorum castigabit per utatur, dum sic aggreditur virum, severius λ quis calamitatem tam ob- ut , si sors voto non faveat , percusis noxiam maiore reverentia proteget rem sentiat ille tantum, non videat. Inter selices alius est ordo votorum. Quis nolit modo de caeco credere vi Caecus filius optat superstitem patrem. dentis facinus , cum in ipso parricidii Volo nunc scire quemadmodum di- conatu non distet videns a caeco Par eat explicitum tam difficile facinus. rie id a nulla re minus, quam oculis uti Caecus parricidium cogitavit, cum quo/ debuit . O caecitas , caecitas ipsis alicujus se commisit oculis λ. iturus per s. quando expetenda videntibus t Quam totam domum , ouem ducem elegit secura gaudes magnorum conscientia fa-
ille qui erat in cubiculo suo solus . M- cinorum i Quam certa tibi comparas cum opinor secum deliberat. 37Suf- de calamitate consilia i Ille, Iudices ψfieit sibi, 37 eum homine expeditissimo cuius perpetua nocte clausi sunt oculi.
Ioquitur. Cur enim socium conscientiae nisil tentat, cujus non antea toto sol- quaerat ρ omnia potest scire o Pri- licitae cogitationis intuitu varios casus,mum nox quando sit : deinde prospice- & diversitates omnes inspexerit . Nonire solicite an omnis familia dormiat et attendo quanta sint caecitati tentanda;
gradu 3ε suspenso ponere certa vesti- illud certo scio, felicius illum magnisgia , & in omnem timoris sui partem se se immiscere conatibus , qui sic alsollicitum circumagere vultum. O quam singula se se instituit, ut in ipso m parum est in metu ipsos etiam oculos limine nihil non antea quasi visum oc- haberet Ita enim iste sibi dixit 3': Oc- eurrat. Tun me solummodo discurrerecidere quidem patrem volo, sed quem caecum existimatis, cum ad patris lis sequentur hae manus Nocte solus e- men a suo progreditur λ Ego vero, sigrediar, sed quando perveniam Putas qua fides, proclamo, contendo; secum nos iam non semel spatium illud absolvit . . disposuit eundi conatus se terra graduum serie dormientium torum invenit , pariter iacentium exploravit diversitatem, patrem iam tenet , & inquam partem secure unicus vibretur ictus jam novit . Fallitur quisquis credit, errare iacilius,
ax Propter Imorem odite nequit. 33 sensus enim voeantur Animi senestrae. 3. Luxus, & l hido profundendi. 33 obnoxiam stilicet omnium iniuriis , ae eontumeliis . .
Tertium argumentum , quia Craeua nullo modo soliis poterat ad inuenira nee remoua , nec mois
dum ad interficiendum Senem. Vel enim Caeeus de hae re deliberavit cum aliquo, vel non . Si d Itheravit, eum quo/ eum solus esset idi eubili suo λ Si non, eurrit arsum. 36 uum intereedebat inter Cubiculum suum, At Cubieulum Patria . 3ν Ironia . 38 Dubio pes.
sat Me ne ad cubiti patria. 3s solitoquium Caeci cum ci ipla .
113쪽
1or M. F. QUINTILIANI DECLAM. I.
ANτi- posse non habentem oculos; nihil sa- nos iunctis habitare liminibus domus Dieιή--- - cinore certius est , ad quod se caecus inter patrem, filiumq; media Quan- instruxerit. Uultis nunc reserat, quam tum erroris, quantum morae, spatium alte caecitas meditetur, quam felicitere ingens & vix metiendum. Caecitas inquam secure disponatὶ Satis unicuique consulta quid agis nox ante deficier. constare puto quantum se explicent vi- Quid si deinde uterque vigilaverit, quid res mentium, quas neque gravius ex- si noverca Age, limen inveniam, ternorum pondus infirmat, neque im- eardinem sine strepitu movebo , dommensa rapit , distrahitque diversitas - mientis cubiculum intrabo.Quiescentem Exerit omnes anima non diducta cona- seriam patrem, semel satis erit, nee n ius ,& totam alieno soluta rerum in- Verca vigilabit . Securus egrediar, scientuitu cogitationum explicat seriem o te nullo revertar ε 3. Uota sunt ista , sed Nihil est, quod animum intra se rece- oculorum. Caecus desperaret, etiam si dentem saepius revocet , I avertat. , tam multa nox polliceretur. 'Hoc lo quam haec ObIecta varietas ; curisque eo quaeram necesse est, quae ratio Deis Omnibus, quibus adeo torquemur , ad rit ut juvenis ad parricidium suo potis- vulnerandam animam per oculos iter simum gladio ureretur . Nimirum est Quoties dum cerneremus consilia illud in mentem venit, quia I relictu- mutavimus, & specierum novitate su- rus erat . Nam si alienum & ignotum . heunte contrarius emicuit assectus Un- in vulnere patris gladium reliquisset, po- de quis , vel in furorem exarsit , vel tu erat de percussore dubitari. Hic at in gemitus lachrymasque laxavit ani- tulit suum, ut etiam si q6 evasisset, ta-mum, vel subito dolore contabuit, nisi men ferro suo teneretur. 67 Cur ergo ,.
oculis renunciantibus Felicem dieasse inquis, gladium in cubiculo tuo ha quem sensuum praesumptio non deee- basi '' quia habueram semper , quia pit, qui suis tantum potuit cogitatio- usurus illo non eram . . Ferrum ego paris nibus credidisse. Non est ergo Iudi- ricidio meo tot ante annos praeparavi, &ces, cur quaeramus cum quo parricidium secundum illum, quem minabar, patri juvenis cogitaverit, aut quem potissi- tam diu innocens fui Ego eram ferromum ducem elegerit. Magnum in se ac mente paratus, & tot abiere noctes habet caecus quisquis est consultorem; Ante gladium illum familiarem oculis& expeditissmum satis esse scire po- ruis feci; ante omnibus servulis notum. testis , quicunque non timet ne deci- Pependit in cubiculo tamquam testis piatur. Caeci una securitas fuit, eaque conscientiae meae, palami in medio, n maxima nihil oculis debuisse . Inter- gligenter, sic ut subtrahi pollet . Non rogare nunc libet, cuius esse praecipue illum conscientia trepida AP velavit , debuerit uno ictu interficere o Ego sa- tam notus in cubiculo fuit, quam caene non nisi illi imputandum iudico k citas qui dubitarit an iterum sibi ferire contingeret . Nemo putet , tam subit uni necis genus maluisse videntem , & securum parricidam primo vulnere esse voluisse contentum . Non ea est pereussoris indulgentia , ut morituri laboribus parcat, & solum quaerat , quicunque ille fuerit,i inimici hominis exi-
ot ea errabo . quoties si in eum tantum si mihi Domur spatium coaesciendum Transi
his nox antequam omnia eaecus coniseeria. 4a Concessio. 43 Correctio .
Quartum Argumentum, quia nulla est ratio cur Caecua uti voluerit gladio stio 44 ironia. 41 in iugulo Patris. 4ε Diam si in ipso facto deprehensus non ruisaat ., s obiecti ea Noverca. 48 Responso dici. 4s Ne cernerem ipsum .
114쪽
citas domini . Quisquis serrum praepa- .lum. Non attendet ut primum statim rat sceleri φ, sic illud habet, ut possit vulnus suprema sequantur : Saepe se- 'suum negare. ' Ponite nunc ante ocu- riet, ut , si malit etiam , discedentis Jos actus parricidii, deprehendetis di L paulatim animae cruciatuu excipiat, ut ficultatent. Dono illud, dum a suo li- morientis singultibus , gemitu , collumine egreditur, dum illos quos accepit ctationum denique spectaculo recree- a patre servulos fallit. Ecce cubiculum iur. Uotum erit, ut levior sit ictus, senis invenit aliquando . Ecce paries ut primus impetus non Occidat . Sed
ille deficit & percussoris manus subito dono, quod ipsa statim vitalia transio destituit . Cessere fores sine strepitu . diat; quis primo vulneri credidit Φ Quis id postea agit Utrum ipsum cubi- non timuit, ne leviter vulneraverit culi parietem circuit, an se committit Hinc illa nondum toto etiam sangui- in medium , & per spatia tenebrarum nis haustu satiata saevitia, & supra o- armatam manum iactat λ Ecce patris mnem seritatem rabidus furor in ipsos
lectulum tenet, etiam dormientium an- exanimes artus , di trunca corpora .lielitus imminens audit. Unde scit Unico tandem ictu scelus nunquam ad- quo dirigat serrum, quem potius seriat misit , quicunque secure iterum ferire ex duobus Tentavit ergo vultus& potuit. Non est aequa, Iudices, con- pectus objectum brevit limam per- ditio caecitatis. Studet ne sibi sertius iturae anima: viam quaerit λ Et quan- sit percutiendum. Si gladium, inquit, tus erit sopor qui illa non sentiat in quamlibet agam partem , quam le- γδ Dices, neque ego sensi . Immo in- viter ferietur pateri Exclamabit inde telligis quam malam caussam habeas,c semianimis I frangentur novercae, fa- ius & una & incredibilis defensio e si . miliae somni; deprehendar. Necesse est Ita feritur in sinu tuo maritus, & tu ni- igitur, ut vulnus meditetur, quod to hil sentis λ Ad latus tuum fata hominis tam inserat mortem , & dexteram sic peraguntur ; tu iaces tanquam privi- 4mmittat ad plagam , ut in ipsa vit gnus te occiderit priorem I λ Ita non lium sede anima percussa deficiat. At ille percussus est homo quem caecuso raro contingit , inquit , semel ferirecidit Te vero si nihil aliud) calens carnifici, quamvis componat ipse cer ille cruor denique suscitasset.. Sed quam vicem . Hoc igitur difficile caeco pu- manifesta est conscientia, quarte coin tabitis At quanto diffiei ius est 1 ce- pellit ad hanc. necessitatem, ut cum oc- minae Uno ictu mulier occidit Dii, cisum a privigno tuo patrem videri ve- Deaequet Unde tantas collegit vires palis , cogaris dicere nihil sensisse Sus- vidissima infirmitas Ρrimum vix esti ficit, innocentissimi sexus ad ferrum sine trepidatione respicere , & numquam edoctis saevitiam manibus ministeria mor-ris aptare. Quoties inde vero per fidem muliercular ingeminandi sunt ictus, prius quam ima scrutetur serro vitalia , aut priusquam sentiat mariti somnum in
sa ipsum scilicet seeretum custodit. Quintum Argument m, quia Cae eo omnia erat difficultas. v. In i reveniendo Patria Gblaula: sed hoc etiam dato. a. quia ingressus licet non poterat insenire torum Patris. 3. quia etiam si iacile invenis et nescivisset utrum Patrem, an Novercam feriret. 4. quia eum Pater unico ictu iat pa te admodum inea K eonfestiis Rerit quomodo partem illam caecus inquisivit , absque quod aliquis ipsiussi prius entiretur. v. Quia cur moverea caeco vicina eaedem non lenti it cura dinus sanguinis cru Te non est expergefacta
3 Quasi dieat palpavit ut deprehenderet. a Quae est, spars aliqua ex vitalibus feriatur, hae em sane Iugulum , Cor. Nepae, di taetera Viscera . 33 Obie lio ex Noverca. 54 Resp. p . c. cf. M Ideoque clamare nequiveris.
115쪽
1o4 M. F. QUINTILIANI DECLAM. Ι.
Anx - mortis soporem transiisse Ego sane , ficit, vicimus, innocentes sumus. Cum Drcia- ' Iudices, rursum mirarer, si duobus , in eoden ectulo fueris, cum amplexa si tribus vulneribus foemina statim ho- sis torsitan illum qui occisus e si , tam minem occidisset. Nam , & non ha- incredibilem profiteris soporem Cur hens gladium multo minus illo sciat ergo tu incolumis es quae tam ira- uti necesse est; & cui non sunt virilis iis σε manibus sanguinem tuum sori dexterae robora, quoties etiam inanes, na subtraxit Certe dormiebas , certe quoties in diser sum fundentur ictus nihil senseras. Ita privignus te reliquit Sed brevius , Iudices , contendam : qui deprehendi non timebat occidit Mulier si audax est, si ne saria, uno tan- ergo aliquis patrem, & novercae pepertum vulnere satiari non debuit; si in- cit Maximum omnium nefas fortiter firma, si pavida, suffecisse non potuit . ficit , minori sceleri statim par non Scire nunc vola, quomodo possit regare fuit Omnia humana sacra confudit, caecus parricidium suo gladio peractum . violare non est ausus pectus odiorum Noverca, inquiet, subripuit. Ita pla- Incredibile est, sine fide est, non ne , iuvenis, nulla sollicitudine ferrum cidere novercam, cui imputes quod pa-culi odis Non est tanta, Viri sanctio trem occiderit. Quid ais adolescens simi, negligentia caecitatis , cujus avi- tu ne circa illum sanguinem 18 desecidissimae sunt suspiciones; &, si qua fi- sti . Illa te blandius rogavit anima tdes, non est ferrum res , quae pateat perdidisti ergo illud quod nihil senserat, intrantibus. Suspecta sunt semper apud quod nox, quod silentium, quod tempug
imparem sepositamque calamitatem mi- supererat sceleris alterius Tu si facereni steria videntium . Necesse est secre- parricidium posses, ideo patrem tantum to gladium custodiat caecus etiam non occidisses, ut tibi & novercam liceret parricida. Fingite vobis foeminam ad occidere. Non video cur,nis videri velit
caecum accedere . Scrutatur , tentat , relictam mulierem ideo tantum, ut
discurrit, ferrum invenit , rapit; tu , videretur illud nefas ille fecisse. Calli- iuvenis, tu privigne non sentis Coram de satis ; sed hoc alio protinus argu-
Noverca secura fide quiescis, a tam in- mento subverteretur. β' Non est ejus, visa non times λ Nihil tibi suspicionis dem consilii novercae parcere ut substia ingerit mulieris accessus, a qua te pa- tuat ream , & gladium relinquere quo ter toto domus spatio seposuit Non ipse deprehendatur . ' Saepius uti ne- interrogaq; & cum pervenerit ubi se cesse habeo argumento caecitatis . Etrum non ignoras esse , non excitaris , hoc etiam loco, quo de illo vulnere di Laeon dubitas, non proclamast Suspica- putandum est. Mehercule si percussortus esses, etiam si non venisset gladium intrasset, qui videret, qui lumen praeraptura. Foemina uero qua fiducia li- se tulisset, Mon tamen tam feliciter limen ingreditur odiorum t Quibus arti- brasset ictum, quem etiam si nullae fal-hus auterat caeco quod diligentissime . t .. lerent custodiat ipse necesse est Nam si serrum tractans deprehenditur , non potest amplius maritum occidere . Mementote rursum , non modo Caecum timere Noverca debet , verum etiam videntes. Sed nimium violenta est, Iudiscesss6 se ille et Caeei. π In quo Caeeus suspieari poterat odium eontra se . Is Defecit tibi animus, seu mitigatus, lenitus es. Argum. quod unicum obiici poterat , & quo poterat responderi cur N veream non interfecisset. εο Resp. pro Caeco sextum Argum. in quo susius explicat illud quod superius dixerat be issimam perissω Animavsam quaerit, qui R scilicet tin cito invenire non poterat putem uitalem quam feriret, cum via q ividet, & vix ipse Carnifex invenira possit.
116쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. I. Ios
DR a' terent tenebrae, metus & conscientia ces, interpretatio, ut, si alterius gla- -- incertum magni sceleris testes secissent. dius in occis vulnere inventus est, il- 'μ Raro contingit semel serire carnifici, ii potius facinus imputemus , qui po- quamvis componat ipse cervicem , & tuerit serrum subripere, non illi, qui 3 exercitata manus homicidium no- potuerit occidere. Neque vero, Iudivissime, velut quoddam genus artis, ex- ces, minus ideo suspectum Caecum extinerceat. Si ergo libravit manum caecus, stimetis, quod gladium de scelere non ut ipsam protinus feriret si animam e retulerit, tamquam debuerit homo ne- ego mehercule etiam illud admiror , farius cogitare etiam quomodo posset quod, cum patrem Vellet, non novercam non deprehendi. Bene est, Samissimi percussit. Praeter animum nihil virium Viri, quod brevissima gaudent scelera habet parricidae primus ictus. Ille t re- tranquillitate consilii; neque ad votum pidat, ille cogitat, ille erubescit, ille unquam cuncta cessere malae conscien est ab innocentia proximus e praestat tiae. Quem mihi dabitis tam audacter hoc solum , ut sequens sortius feriat . immanem, quem statim scelus ipsum ' Interrogare nunc volo , quae juveni non fregerit, quem subita poenitentia, causa fuerit, ut reliquerit gladium. si & lacinoris ipsius horror, ac despera-Scilicet noluit novercam suam insam, tio non sensibus , mentique rapuerit ri. Abstulit sibi omnem defensionem, Adsunt ultrices dirae, ipsaque mens cri-& se parricidam confessus est. ει Fer- minum conscia imam animam quatit, rum in vulnere reliquit. Si nondum oc- everberat. Vires ipsae languescere , creciderat, iterum feriret. Si jam perse- bro scindi viscera, vitalesque faces anctum nefas intelligebat, auserret indi- helitu, animus tandem deficere, abirectum. Sed quid ego rem manifestissi- cogitationum omnium consilia, ratio- .mam colligo Si vultis, judices, scire a nes. O quanta tunc est caecitas etiam quo sit relictus gladius, cogitate cui videntium. Scire vultis quomodo gi exped ierit ut inveniretur. ' Sed paries dium Caecus reliquerit, quo se accusa- usque ad cubiculum privigni vestigio ret Etiam cruentato pariete manis manus cruentatus est. Cogitate, iudices, stare se debuit. Interrogabo igitur quis ante omnia, non esse incallidum homi- illum retulerit de caede sanguinem, cu-nem, ius illa sint cruentae palmae vel figia . Non video quomodo se possit contra ista Caecus interpretatione defendere . Ipse , ipse , dum tanto territus flagitio a patris limine rugit, dum ad secretam , consciamque immanissimi consilii domus partem reverti properat , dum temerata dextera scrutatur iter , parricidium consessus est . At , inquit, non ergo existimat Iuvenis vestigium a se parricidii relinqui Non est difficile , Iudices, ista de illo credere , qui gladium etiam referre de scelere
ε i In suppliciis inurendia. εa organum prἰne I pale An Imu. septimum Argumentum, qo a nulla erat eausa eor reliquerie Cme Ferrum in vulnere Patris. isai Non cognito scilicet Ferro Ca,ei suspicio saeuiua eadere poterat supra Noveream. ε 3 Vel excus primo ictu patrem interemerat uel non. si primum, iterum seriisset. si seeundum eur relinqueret indicium sceleria sui
et Octauum Argumentum desumptum a refellenda ei reumstantia Parietis inventi eruentati, quia Cae tua non potuerat reliquisse vestigium illud, i. quia ipse eerte non erat adeo ἡneautus ut non sti ree se cognitum iri exsanguine. quare prius manum tersiliet . a quia tantus non poterat esse Caeco cruor Ne tantum spatium palmae vetiistis cruentaret. 3. quia dito quod ianuu;ne illo quo madebat manua
mini potuerit trahi tam longum vesigium, unde nam haust tantum illum eruorem Caeus p r. quias Ferrum relictum est ueluti clausurum vulnus, quid in manua tantum sanguinis enuit 3 a. palma Cuci nullatenus esse poterat eruentata cum ipsa eiteumvoluta erit capuro cladii. . ii a
117쪽
Ioue M. F. QUINTILIANI DECLAM.T. I
8' - non sullinuit. Uterer rursus igitur rei nem , neque consilii φε iacentis , qui Deo 'μ μ' ipsius, & magnorum scelerum natura; caecus explicare conetur facinus, etiam sed singula fortius imputari Caeco non oculis difficile. Ille ergo non exit limat, possunt , quam si probemus ab alio cum manum cruentam parieti applicat,
fieri non potuisse. Vestrum igitur erit vestigium a se parricidii sui relinqui
nosse an illud valuerit emnxisse N cum dexteram , qua duce utebatur, verca. Innocentis, & crimine nondum veste tergere atque ita abire sine ve-
polluti, Iudices, est primum sagacius stigio posset, totum parietem cruen- cogitare , disquirere , deliberare quo- tabat , Ac ubique si aliquid de pa- modo a se suspicionem omnem ave ire misero relinquebat Quid futurumtat; inde toto hominis minii erio quid- esset postero die, quantam expectaret quid libuerit exprimere , & inconsul- invidiam ad lucem non cogitabat , tar vestigia caecitatis, veluti per lusus sed disponebat indicium certum, induti otium imitari. Quanta, Dii boni, bitatum sine errore, quod noverca se tentanda sunt i Praesumendum caeci re- queretur iisque ad cubiculum suum, us-deuntis iter , aptanda sedulo parieti que ad limen ipsum O admirabilem palma , ita incipiendum ac desinen- casum, nee eruor ante defeeit' Uis dum , omnes denique sic exprimendi tar hoc loco natura ipsius rei. Palma- fugientis errores, ut Caecus ipse se cisia tus sanguine paries inventus sic est . se videatur. At quis est, qui statim a Totam manum explicuit, omnes digitos stetere singula haec, vel meditari va- diligenter expressit. Totum ergo sangui-leat, vel exequi Non patitur facinus nem consumeret inter prima velligia.
tam lenta consilia, & quemcunque fa- Pone enim manum cruentatam, atquecti conscientia premit , trepidatio & adeo si ut istis etiam blandiar m furori similis horror in praeceps agit. dentem pone mensuram itineris, spa-Quidquam ne liceret his manibus , tium parietis', diu enim in secre-
quas adhuc cruor immanissimae caedis tam domus partem revertendum est imbueret, inquinataeque mulieri tan- debet proxima pars a cubiculo patris ha- tum virium, tantum animorum supe- bere plurimum sanguinis,sequens minus,resset, aut otii λ Nec defendendum no- tertia minimum , ultima nihil . Nam bis iudico, quod in carci dextera cruor cruor quoties admotus est, transit, aut in ante defecisset, nee totus paries pal- manu tarde reptantis arescit. Hoc quid matus esset . Ita plane sollicita accu- ella dicamus, quod circa cubiculum uinsantis diligentia cruenti parietis vesti- trumque sanguinis istius veni gium quasigia perspecta sunt; sed dicat ipse, di- i7- incipitὶ hinc est paries palmatus&cat caecus, si vera fateri velit, quan- illine. Quomodo pertulit manus quod
tum sanguinis de caede retulerit. Quan- reli
tum inde in ejus dextera perstare debet , qui gladium non retulit Nimirum & capulus cruoris non occupat locum , & quidquid etiam in exteriore parte consedit in palmam refluat & digitos ex ipse manus ordine necesse est. Sed quaecunque illa sint , quae de se Careus non credenda contendit, ni
64 Demortui, non sagaeis, non attemti, Improvidi. A sne *ἰHis. 6s Ar;quod signis- misi Hais Fum Patria, seu aliquid detractum ex Paere misero, ae deportatum. Indi natio em. odium. M Considerabo Physea ipsam rem. Es Ut donem Adse. His omisi a possibilia. A se ipsis omnino Mat 'cee ιερ Non brevia tempore. 7o Tantos scilleeten sanguia in primo Palmae vestigio, atq- an ultimo, ut nihil differat initium a fine: A tantisin tangisinis videatur C etis habuisse in manu dum ultimum signavit vestisium manus, ac dum primiam.
118쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. I. Io I
Dreι - relinquebat Noverca illud , noverca hil magis stat contra iuvenem, quam A- ' securis composuit oculis , illa mi- quidquid non potest imputari Nover- -' ' serum dextera sanguinem tulit, & ma- cae. Fortius igi: ur, atque iterum que- num subinde renovavit 7 . Palmatus ror . Dum haec aggreditur foemina , paries habet distantiam, vacat aliquid spatiumque domus , ut fingat caecita- loci, integrum ubique vestigium est , iis iter, excurrit, non timet ne depre- Caecus manus traxinet. Quaero nunc, hendatur λ Quid agis inconsulta, quid unde tantum sanguinis in manu Tunc tentas Deveniendum est ad Caeci us- enim ex omni vulnere emor profluit que cubiculum limen ipsum cruenta& effunditur, cum ferri recentem viam manu premendum , instandum posti- sequitur. At quoties eodem , quo fa- bus . Ita non times , ne illi semperctum est, cluditur telo, latet to: amor- claus tenebris oculi insomnem pasiantis γ3 invidia . Praeterea cum manus tur noctem Ne de familiae commu- ex parte, qua palmare vestigium poteli, nione sepositus odiis, suspicionibus va-plicetur in capulo,&se, dum telum oc- cet; motiatur infandum aliquid, & si- cupat, claudat, necesse est exteriore ut mile parricidio λ O quanta debet esse
parte respersa sit. 7 Tuus autem qui fiducia talia ac tanta tentantis i Ti- palmatus est paries, vestigium eius par- mentur ipsae tenebrae , timentur etiam iis ostendit , ad quam cruor pervenire dormientes. Unus haec praestare potest non potuit . Vestrum est nunc omnia Caecus fugiens a Parricidio . Procla- ista comparare, perpendere. Cur pru- mo , teii Or ; non habet fidem contradentior sit iudex in deprehendendo sce- nos tam invidiosa criminatio. Aut ille re, quam reus admittendo, hoc esse la potuit fecisse Carcus; aut de Caeco in causa puto , quod 7s alter tantum non credenda debuit praenovisse No- pro se cogitat, 7 si alter pro parte utra- Verca . Demum, quo uno per singulaque. Tuitus sum adolescentis miserri- uti possum saeti huius argumenta, scimi causam. Nunc inspicere volo quan- re velim quomodo aliter possit parto certioribus argumentis Noverca te- ricida caecus acculari. Singula haec ta-neatur. Transeo illum vulgarem&otm m n, quae non alterius quam Caeci eianibus notum de comparatione persona- se debuerunt , contendit impudentissi-rum locum. Alius diceret maritum & mus homo ut de se non credantur; &uxorem, nisi liberis initiaremur,non som mulieris rursum artibus imputat quod t illimis corporum vinculis inhaerere . inventa est dormiens iuxta senem oc-
Ego illud potius dicam. Deeepta est, cisum. Bene est, Iudices, Caeco quod mulier, expectatio tua. Ueneras quasi non ad ipsum prius intravit familia. in vacuam domum S: sine haerede. Ex- Tu quidem, perditissime, vigilabas ;pe iveras ut infelix iste iuvenis ab tibi malae conscientiae verberibus ac ipsis protinus nuptiarum tuarum expel- tempestatibus iam perculis , non solaretur auspiciis. Extorrem & inopem mni modo , sed & quietis omnis pax
su, i vera perierat . Qua doloris ac furiarum impetu ipsum agi vidissent servuli , qua trepidatione pallescere , quos agere anhelitus , & immodici aestus nuncia crebra suspiria Quantum ipse
τι Hoe es sanIa. seu quἰa .ihil timeret. 'a si Caeeua fuisset reus, ipse non semper se attinuisse e muro , sed aliquando manum traxiiset, sed Integrum est vestigium muri hui- , ergo non factum est C eo. 73 Sanauis scilicet qui invidiam movet propter mortem . T. o Noverca , seu o Iuventa. 73 Reus. τε Iudex. Transi ad accusandam Noveream , r. quia saeilitatem habebat ipsa di quoad tempus, α quo a modum, di quoad cavendum ne deprehenderetur.
119쪽
Io8 M. F. QUINTILIANI DECLAM. I.
submoveret pater blando corruptus am- quiescere tune potuerit iam de se probat, qui somnum in muliere credi non patitur. Sed si constiterit, ne mentiri quidem somnum sceminam potuisse, quis tandem facinus obiiciat ἡormienti Nemo credat tanta posse tranquillitate perfundi impiissimi facinoris conscium, & diu compositae vacare quieti, cujus maximum unumque principium est bona conscientia . Ubi est tam felix parricida , quem immanis deserat facti religio . qui totos illico innocentis resumat affectus Uultis adhuc referam perditorum formidines ,& cruciatus Quae si de nefario quolibet aestimanda sunt , quanto magis de scemina , de uxore credenda Illud sine fide esse iudico, ut se iterum mulier per quietem toro committat , cuius sacra iura foedavit , & in ipso mariti sanguine membra componat , et si se in seia illum alter occiderit . Fortissimum pro nobis , Iudices, defensionis genus esse iam cernitis , talem hane extitilla post facinus , qualis esse non poterat parricida. Neque plexu , & omnino summam calamitaritem corporis occurrere delicatis uxoris oculis vetaret. Invenisti pium & devotum unico senem, & de omnibus coniugi et tui desperasti ob id affectibus. Miserrimus eli maritus quisquis inducit filio novercam . Quod uxori non videtur utrumque posse amare. ' Quaero igitur ante omnia, ubi occisus est maritus In cubiculo suo: hoc paulo ante privigno defendendum non fuit . oecisus est in cubiculo senex. Ita ille percussor non timuit uxorem Audeo secretum nuptiarum & matrimonialis lectuli solitudinem occisurus intrare . Quem quaeram ubi relinquitur mariis tus ab uxore innocensi Noctem autem ad laetus quis elegit Nox tuum tempus est . Quid si accedit huie etiam
sceleris occaso Non venire debes ad secretam domus partem, nee tota tibi penatium sacra peragenda sunt. Tu non cogitas, quemadmodum suspensa manu sonantem blande cardinem flectas. Iaces secundum occasionem, &expedi-eredatis imitari somnum potuisse m tum tibi in proximo facinus est. Non ti-lierem , quae dormire non potuerit . Facile est emngere quoscunque malueris affectus ; illud impossibile est , ut deprehendi non postis . Uultibus ipsis
ita eordium secreta nunciantur , ut quisque frustra secretum speret. Dono, quod mentiri quietem Noverca voluerit . At quis illius quieti non eredidit Cuiusnam attenta , cuius avida suspici e deprehensa est 'An credenmes, nequis deprehendat. Ipsi quoque servuli longius quiescunt, & praestatur grande secretum ingenio loci . Tibique ferire cum velis , scire an dormiat licet. Nox & ferrum &7ν securus maritus , quidnam isto delieatius sceleret oecisum esse miserum senem, cum tu volueris, scimus. εο Quom do tamen , inquit , gladius pervenit in meam potestatem, qui privigni fuit dum , nullas esse sollicitudines , aut Haeremus, hie dissicilis expugnan
quolibet' occursu contentas intrantium ad senem, ad Patremfamilias occisum Caecus ipse adversarius , Caecus accusator quantum interrogaverit, quantum tentaverit necesse est, ut Noverca dedus est loeus . Quis credet mihi , si dixero, gladium perdidit caecus , illae
perpetua nocte Elausae genae non custodierunt Fingere nimirum ad tempus vide
prehenderetur λ Et tamen saevus ipse . atque inimicus homo toto invidiae , ac falsae criminationis ingenio non aliud obiicere potuit, nisi inventam fui se se
n Add:ctum linteo Fil Io. s Leviter . 'ρ Nihil simile exnectana Ideoque seeurus, nee timidas. o Objectio ex Noverca se defendente. sa Resp. eontra Novercam. ironia.
120쪽
DKc A- videbor Sc rem nimium manifestam se mulierem dormietati similem . Quam Auri- '' impudenter complorare. Scilicet sem- facile , quam pronum erat vigilanis ' μ' per illi apposita capulo manus, Sc die- tem illam probare , quae eadem non buς ac noctibus curae. Nolo tanquam esset cum dormiente i Nullum igi- callido glorieris ingenio, non deceptili tur, nullum adversu ς nos dubitationi trucem horridumque latronem: no superesse locum existimo . Audacter stri tibi occasionem praebuere mores. iam, Sc tota fide contendo: Non ad-Nam quod uno ictu occisus est senex, misit facinus quaecunque non mani se
ad te suspicio magis respicit. Tu prae- stare se potuit. Neque est, Iudices , parare corpus illud ad mus potes, dum cur excitari scemina debuerit. Qua videris amplecti. Tu blanda manu pri- tus sit rumor eius, cuius intersit par tentare pectus , ubi assiduo visceris ricidium securius admittere , relinquo pulsu non quiescat anima, ubi statim vobis existimandum. Non poterat Dan mors sit, ubi de spiritu sanguinis ictum gere innocentis sceminae somnum stre explorare ante & cognoscere licet. Po- pitus, qui senem non excitavit. Αctus tell&uno ictu mulier oecidere. ' Ue- ipse parricidii, sagacissime unico ictunio nunc ad vestigia parietis cruenta- confectus , quam brevis debuit esse , ii , quibus te satis abundeque prissi- quam tacitust Ipse inde senex quam mus dum adolescentem defendimus. cito mori, quam sine luctaminet Nam
Haec sunt tamen quae contra te reser- quos exerat impetus , quos anhelitas vata sunt . Cum maritus tuus in cu- infirmissimus homo , cujus consulto
biculo occideretur, sciebas nullum tibi transfossa vitalia statim tota deficiunt relictum patrocinium, nisi aliquid car- Quam levis, quam nulla pureuntis a- citati simile fecisses. Ideoque sangui- mmae colluctatio, quae non per internem in illam partem induxisti, inquam valla vulnerum, sed in ipso vitae moris quaeri volebas , ut postero die omnis iisque confinio seriaturi Momento quo invidia sanguinis notas & veitigia prae- petitur citissime sugit , & quanto eis parata sequeretur . Infamas caecum , t ius ubi somnus ipse mors esti Mulier consilium ex calamitate sumpsisti . vero , licet in eodem lectulo cubet , Sciebas illum non aliter, si dux dese- iam non stringit membris senem, jam
cisset, ingredi posse, quam si vestigia non tenet amplexus. Attendite, quaein parietis perpetuitate dirigeret. Simu- cunque explicat anima transfossa luis lasti itaque caecitatem, & ne quid sce- ctamina extrasceminam sunt. Sed jam teri impio deesset, mariti tui cruore lu- hoc ipsum est innocentissimae scem in silli. tum illudere, quae sic accusatur tamquam nimis alte dormierit . Magis quin immo nunc credite tentatum cautissime facinus , & iudicate cur fuerit unico ictu senex occisus . Vis dicam , Iuvenis , quare non sit excitata Noverca λ Ipse secisti ne excitaretur . At, . inquit , occidit aliquis Patrem , & Novercae pepercit / Magnum sane pro
Caeco defensionis argumentum l Videte , an nos omnino a tanto vindicet crimine dum Novercam accusat . Possem igitur , possem allegare , contentus suit scelere Caecus , quod primum volebat perdidit consilium omne vi resque primum poli facinus Parricida ; sed nihil certius assirmem, quam quod illi parcere debuit , cui uni imputare poterat parricidium . Pergerem modo, adices, ad genus aliud defensionis, & patrocinii satis nobis astatura confide
rems x Iro Ia . Caeel ClIeni; a nostri . a. quia sola ipla Nouetea potuerat effrixisse per otium vest sta illa Palmae ementatae.