장음표시 사용
131쪽
τι- git eadem utique quae postulave- μ δ' rat de veneno . Quod in lettulo gladius cruentatus inventus est , Α non deprecor, judices, quin contra caecitatem non minus argumentum putetis,
quam quod inveniri potuit venenum in parricidii suspicione. Gladius
cruentatus novillima probatici debet esse, non sola . ' Ignoicite malorum periculorum metus, ignoscite humana
discrimina. Defensionem juvenis primum lachrymis gemituque prosequimur. Perdidit infelix iuvenis patrem, perdidit & caecitas illum senem , cuius
oscula , cuius amplexum imponebat vulneribus Oculorum , cui praestabat Caecus ut viveret. Misera ignorantia, misera debilitas , quod te Noverca non sic Α3 potius decipere maluit, ut biberes venenum. '' Facinus est, iudices, Φε comparationem fieri, ut incredibile sit parricidium . Idem Uos putatis emcere ' noctium merita, &43 affectus osculis, blanditiisque qirae. sitos, 'si quod natalium, pignorumque reverentias Nullas ego facilius perire crediderim, quam Α7 corporum caritates . Et licet matrimoniis paulatim reverentia gravitatis accedat , possunt tamen distrahi facilitate, qua co. eunt . Uxor est . quam iungit, quam diducit utilitas: cujus haec tota ηε reverentia est , quod videtur inventa causa liberorum. Aspicimus matrimoniorum singula momenta rixantia ,
stulisse patrem qui iam paraverit illi Dreo.
venenum. Mira, inaudita de illo credi- MATIO. te, qui tam dira ministeria non ho
ruit ; nullum est flagitium , cui se se
immiscere non audeat quacunque Uen num tractare potuit. Facinus hoc est,
quod imminuit cuilibet immanitati pudorem, quo minus ipsum est parricidium. Non attendo, Iudices, quom do Filius Patrem occiderit. Uenenum habuit . Quod si alterius artibus quod ipse gestat in sinu suo Caecus imputat, probet quinam potuerit tam violentis fraudibus patuisse . Facilius crederem deceptum videntem . Non is est Caecus, cui possis feliciter insidiari, quem libera tra lare manu . Sibi semper ab omnibus timet ; suspicatur, repellit , interrogat. Adeo in te , Juvenis, peraguntur flagitia, nec sentis λ Conditur in tuo sinu venenum, neque te sollicia
tant condentis accellas, conatus Inenarrabile , incomprehens bile est non tuum aliquid sic imponi tibi, ut si nihil accederet. Non te semper, Puto, Juvenis stupor tenet deprehensi . Tibi
ergo manus admovet, te NOUt rca promit, quo pondere, quibus eonatibus agat nece ise est qui sinuum imas scrutatur la- . tebras; tu taces , tamquam venenum
prior postulaverist Maius est quod miaremur, Iudices. Uenenum caecus a D. Vii. Interrogarem quomodo illud se serit esse venenum, qui oculos non habebat, si antea non tractaverit ρ Venenumat Novere a. 4a Idem putetis argumentum quod iuventum sit Ferrum Caeei cruentatum, ae quod in entum sit in ipsus sinu venenum. Expleta est narratio, in qua exponit Quintilianus omnes sam de quo quaestio fi at ei reummasti ag . incipit autem confirmatio, in euius pritie; pio movet misericordiam in Iudicibias erga Iuventa innotent s.infelicitates. 43 Quam te ineusando . ' Hie incipere videtur primum argumentum desumptum ex vἰ pietatis . amoris, quo Filius Patrem prosequitur, quod e eontra non inrcnitur in Novereia, qυartim malitiam, & detrimenta sat s ex ggerat, quare colligit suspicionem potius eadere supra Noveream : nee est eue ipsam se excuset ex exuaxmbecillitate , . . enim ex hoc ipso quod snt imbecilles 1eminae arguitur Nnve ea , cum enim ἰmbeciuies sint nequeunt impetum , 3t vitia mentis eorrigere, quare iacilius iram sequuntur. m. quia licet immbecilles sumetunt tamen ad scelera quae laborem noti exigunt, eui modi est hoe quod uxor perimat viruiti iuxta taeentem. 4. Comparationem fierἰ inter Noveream A, C evm hoe est Inter Uxorem At Filium . 4s Quod pertinet ad uxorem. V Quod pertinet ad Filium. Cuiusmodi sunt superria enumerata ad Ux rem spe tantia. 48 Cuius ratio habenda aliquo modo est hae sola de causa quod ad liberorum pro
132쪽
D C . mutant quotidie domos , & per φ' '' amplexus, lectulosque discurrunt. Placet etiam post liberos alius maritus , & unde deprehendas omnium scelerum facilitatem , pol Iunt non amare viventes . Quid si huic uxoriae vilitati novercale nomen adiungas I. mulieri quae post liberos indueitur, matrimonii non contingit tota re Uerentia . Quanto alios praestat affectus, diligere vitae, lucisque auctorem λ liberi ac parentis non alius mihi videtur affectus, quam quo rerum natura, quo mundus ipse constrictus est . Quisquam ne mortalium confodiet illud sacrum , v nerandumque corpus , quod potest ex ignibus rapi, pro quo bene consumuntur oculi Non invenio, judices, quemadmodum possit esse contra liberos salva reverentia. Non est difficile ut maritum uxor occidat , si non est dissicilius ut filius Patrem . Non est, iudices, quod putetis inter I mulierem & virum de scelere quaeri r neque est quod se Noverca sexus occasone tueatur . Maior est caecitatis infirmitas . Sunt & sceminis ad scelera vires, eum habent 14 causas virorum. Quinimo si interroges, facilius haec pectora metus , odium , ira
corrumpunt . Et quoniam non habent roboris tantum, unde vitia mentium
vincant , plerunque facinus infirmitate secerunt . Sane tamen illis sceleribus lassicere non possint , quae II di Dcursum, quae exigunt laborem . Quod vero tam muliebre possis invenire facinus, quam occidere hominem juxta
te iacentem aggredi senem qui se tuis crediderit amplexibus λ cujus somnos ipsa disponas λ ipsa eustodias omnis
num enim nosse non manuum profecto
est, sed oculorum ; & videns quoque
inscius venenum tractare potest. Caecus igitur non suspicatur, non dubitat, venenum statim dicit, assirmat Quomodo certius inveni siet, quomodo novisset melius qui parasset, qui iam inlinusuo condidistet i Sed perditissimo nimium tam inani disquisitione blandimur . Scire vultis, quinam venenum
condiderit Qui tacuit deprehensus . Non desunt, Iudices, innocentibus verba; &, subitus licet accedat stupor ,
non omnes tamen subito perierunt aD
seetus. Subeunt illico sua illa miseros patrocinia; emicat conscia quaedam innocentiae vis, audaxque pudor; dissicilius semper tacuit quicunque deceptus est. Fortior est quam ut desperet bona conscientia; & silentium numquam praetulisse scimus, nisi quisquis nihil habuit,
quo se tueretur. Quis enim est, quem mendax accusatio non excitet, qui non prosiliat, non exclamet & quis innocens unquam Vultus, membra, totum
se denique intra tacitae consessionis a gumenta composuit Si rem deprehensi Carcus non fecit, dicat quid facere deinbuerit parricida cum veneno. At, inquit, tacere facilius eii deceptis, quam deprehensis. Ita plane hoc tibi faellis argumenti est . Ego autem a Ju ne quaero tam incredibilis silentii causam, etiam si venenum non paraverit. Ne mo, Iudices, nemo plus imitatur nocentem & reum , quam qui illa se in causa monstrat , ut ne coactis quidem possit patrociniis abuti. Videte, Iudices , in Caeco silentii , verborumque dispares causas, & ex utrisque sceleris veritatem colligite . Interrogatus negavit:
4s Diversorum Μaritorum. Io Mulier sellieri assumpta post liberos parum eoi t matrimonium , eum enim ipsum pr. cipue colat in liberis, & eum , in tali easu , liheros illos ipsa non senuerit , ideo &c. si Quanto superat affet us reliquos amor Filialia in Fatrem . sa Quod fecit Filius hie 13 si hunc Caecus iste Parrieida eredatur. 34 Timidam, & imbellem. Is Animosum, At robustum. m Cum habent eausas, quae impellere solent Homines ad Relera perpetranda . 3 Magnam menti deliberationem, ponderaram ratiocinationem , Rc.
133쪽
ANV ' gavit : cum veneno deprehensus Obmu- μὴ μ' tuit. Poteram contra Caecum modo allegare ipsius foeminae confessionem , quam impiissimus homo, dimidiam pollicitus bonorum partem, allexit, ut Uenenum viro porrigeret. Sed nolo, Iudices, neque probatissima scemina teste ea in causa uti , in qua impudentissimus homo sibi satis patrocinii contendit esse, si neget. Non enim dissicile est ut credatis, Novercae potissimum maluisse Caecum tanti sceleris arcana committere . Nemo ex tota familia tristi Dsimae solitudini diutius adstat , nemo langiori caritate ministrat . Haec est quae Iuvenis impatientias excipit; haec quae uidetur singulos compati caecitatis affectus. Cuinam se igitur, & nefaria consilia securius credat An servulis, quorum insultibus semper tristissima facies, semper execrationibus, odiisque patet impatiens infirmitas λ Novercam, Iudices, Novercam tentare voluit, cinius etiam sexum facilius posse credidit pollicitationibus , & spe magna praemiorum ad parricidium compelli. Sed
quantum innocentissimam sceminarii mcorrumpere possit nefaria merces, hinc
audite. Omnia ipsa ultro perdidit si m ritum creditur occidisse. Neque vero ideo minus existimandum de Privigno facinus existimetis, quod de Caecitatis infirmitate maximam allegare hactenus studuit ad omne facinus dissiculia. rem . Quota pars sunt oculi ad parricidium Immo quanta sunt videntium facinora, quae adiuvat, perficit caeci
tas i Quidquid unquam sere scelerum, NI DECL A M. II.
Omnis alius perculior deprehendi po- DR ac test antequam seriat, Ia uxor non v sentitur, nisi dum occidit. ' Non est, iudices, incredibile ut occiderit mulier hominem , quem dicitur potuisse C meus occidere . Facinus est, judices, si Caecos habere non credimus, nisi Isnecessitatis γ' innocentiam . Prima est infirmitas caecitatis, ut nolit. Fallitur quisquis hanc calamitatem non animorum putat esse, sed corporum . Totius hominis debilitas est oculos perdidisse . Et si diligenter actus intuearis humanos, ε' ministeria luminum sumus . Caetus non iras titur , non odit , non concupiscit . Et cum corpora nostra vigorem de luminibus accipiant, pereunt cum suis vitia causis. En ad quod erumpant manus, quae proxima quaeque tam diu quaerunt manus, si quae sua quoque ministeria non explicant λ Audebit quicquam eo
pus illud quod ad singulos sibi videtur
decidere motus λ cui quicquid ante se est, donec exploretur, si abruptum est Facinus admittet n quo nihil i pie facturus est Facinus quod totum credat alid Quid si caecitas fit, quam feeerint ignes ne moe in incendio solos ex homine perdit oculos . Tunc facies sentit incendium , cum ambusti βa defecere gres sus, cum opponi non possunt pro oculis manus, & ad lumina nostra flamma
omnium membrorum via neribus ad
mittimus. Caecum vel hoc laciet inis nocentem , quod licet viribus , Iicet sussiciat audacia, non habet pcrsuasi nem βε hominis, qui possit impone
31 Dehet v. g. eonferre se In Domum , ἱn Cubiculum illius quem vult interfieere , quare vel eustrepitu ambulationis , vel ex rumore sorIum deprehendi potest ; Uxori vero nihil horum Oc.
- secundum Argum. desumptum ex eo , quia Caeeus nullos patItur assectus, eum perdiderit praeeuma minisseria quae ingerere solant speetea ad excitanda Phantasmata, A inde a eius; ct ulterius ea eo quia Cateus non modo oculis , verum etiam toto corpore si labefactatus.ss Nis innocentiam nee effario in ipsa exissentem, eum amiserint praecipuum scelerum instrumen stum. εο omnia quae facimus, oculorum gratia facimus. ει Quae nesciunt libere seipsis uti.
4a Ruina, praeeipitium est . ε 3 ideoqua tardius prostit ex Ineenssio, qui in ipsis est, quare magis laeditur. 64 Vel alterius Hominis, qui persuasone audaciam excitet, vel sui ipsi .
134쪽
LAURENTII PATAROLIANTI L. II. I 23
' Nefas est, judices, hunc iuvenem admissum est, noctium fuit. Ad parri
reliquarum debilitatum ratione defendi . Quam incredibile est ut occiderit patrem, qui pati non potuit ut perderet eum' Rogo quid opus eii gladio, quid veneno parricidari quantulum fuit potius servare matrem t Rapiatur ex parentibus illa infrmior, illa εε peritura. Parricidium sic facere potuisti ut sty ointimus filius videreris. 'Quantum deinde putatis impatientissimis 68 aikmbuet accessit Ie poli caecitatem λ carior est pater, cum in locum succes loculorum , & tunc eli infinita pietas , cum in illa debeas amare, si F quod feceris . Quid dicitis ciudices Transferet in facinus hunc caecitatis suae iuvenis
favorem, ad quem quotidie γο laudatura civitas coit , cui assident omnes 7 liberi , omnes I parentes faciet se 7 pietatis pariter, & 73 sceleris exemplum Facilius eii ut occidac patrem a quo sis ipse servarus . i Nullius unquam, iudices, parricidii magis debuit is excutere causas. Cupiditas, inquit, iuvenem egit in facinus. Hoc si credibile, si verum est, debet videri, mulier haeres maritum , an patrem Caecus ex haeredatus occiderit. Habeant sane, iudiees, hanc nenriae cupiditatis festinationem , quos Vitiorum ardor , quos quotidie luxuria praecipitat. Quo Caeco haereditatem , vel innocenti oculi lunt, oculi per quos paupertatem ferre non possumus: oculi tota nostra luxuria. Hi nos in omnia quotidie vitiacidium vero quodnam silentium , quae solitudo, quae tenebrae satis afferant securitatis, satis secreti λ Nemo magnumquid credat oculis inesse fiduciae. Paris ricida videns ita non ullius comitatu, non lumine utetur, ut tandem, si compares, nihil differat prorsus a caeco. Et quanta scimus cessisse Iprospere caecit ii , cum sic infirmis natura prospexerit, ut deficientibus oculis, manus, &sngula quaeque membra ministrent δDicat Iuvenis, quanta caecitatem per ipsa quotidiana vivendi munera admoneant, quanta errare non sinant. --cus qui se committit itineri nulli fidit, nil premit, quod non antea tentaverit, quod non aliqua sui parte quaesiverit, priusquam homo totus accedat. Ma gnam ille habet diligentiae necessitatem, cujus' facilius possunt errores deprehendi. Neque, Iudices, a Caeci ad Patris usque cubiculum tantum intervalli est, quod ab inconsulto etiam sine erroribus nequcat ab sol vi. Quamquam huic qua to levius fuit spatium illud secure per
gere, quod toties ante caecitatem coniecit Non enim Patris limen per incerta , per itineris nova quaerendum erat; nihil dissicultatis non praevitatimendum. Idem quod antea spatium , gradus iidem, nec diversa semita, cuiquam saepissime etiam per tenebras , dum oculos haberet, se se crediderit, non opus est ut probemus. Facit igiatur, Judices, ut caecus omnino videat,
' Tertium argum. eo quod si noluisset interficere Patrem, potuerat sum relinquere in incendio, a prius liberare Matrem, in quo e tu & intentum habu est de morte sua luisset in aeeurrendo ad Natrem.& adhue optimus fi 66 Faeilius peritura, quia infirmior, in illo incendio. 41 Ex ineendio, ante Patrem. εν Dum liberas Naarem . ' Quartum argum . eo quod si non fuit eomburi Patrem propter amorem, multo minus volueris interficere modo, dum Caecus; quod magis illum amat, eo quia Pater sit illi quodammodo vice m
rati, a laudantes ipsius animum, ae pietatem. a in liberando Patre. τι In eodem condiciendo. t Transit ad refellendum argum. Novercae quod erat ex eo quia motus fuerat a cupiditate possiden dae haereditatis, respondet autem primo, quod Caecus nullam poterat habere cupiditatem haereditatis,
cum iam exhaeredat sudet; secundo, caecus non movetur a splendore diuitiarum, cum illis nulla genua frui possit.
135쪽
I 2 Ruτ - olim vidisse. Quid opus est oratione λ 0 Tam secure ad patris cubiculum pergere Caecus potest , quam in suo mo- Vetur, quam procurrit ad limen . Comparate nunc in ipso actu parricidii Novercam & Caecum. Quantum optanda est sceminae cecitas ut maritum occidat i Quam facile franguntur videntium animi, & llatim transit in affectus diversiitatem quidquid externa renunciant Nemo unquam fortiter peragendi sceleris sustinuit aspectum , & perditissimos quoque non raro cohibuit subita quaedam caritas oculorum. Quoties irruentis furor , viso tantum hoste, defeeit λ Timori cessere saepe facinora , pietati saepius, nonnumquam dolori . Dicam libere tandem, Sanctissimi Uiri, facilius fuit scelus admittere ex caecitate . Quanto minus est autem quod mulier audere potest, quantulum quod tentare Fingite quantumlibet ipsam diris aestibus immanitatis impelli; d no quod fortiter gladium rapiat, &sinua funeris instrumenta non horreat ,
quod viro , si credi potest , immineat
iam occisura. Non fertur tamen inscemina tam saevum facinus ultra vota ,& priori conatus audaciam. o, si vere pavidissimi sexus aestimemus infirmitatem, quam cito deficit, quam fatiscit,& furentes omnes minas , vesanosque
impetus brevissima sistit libido flagitii. Vultus ille blando sopore perfusus, illi tranquillae securitatis anhelitus, Ora ipsa tamquam in lachrimas, precesque composita mulierem statim expugnant.
Poteram quoque , Judices , allegare i
tia praecipitant , mirantur, adamant, DECLA- concupiscunt . Facilius impleas animi satietatem. Quo per fictem divitias iuveni, apud quem omnium rerum
diversitas perit λ Circumdes licet hane debilitatem fulgore , divitiis , Caeco
tamen tunc magis cuncta desunt, cum contigerunt: nec invenias II debilitatem eui magis cum paupertate conveniat. Homo in honorem parentum excaecatus, patrimonio sub patre melius utetur. 'Et quod per fidem parricidii genus juvenis elegit i venenum , inquit , paravit . Cur per fidem , si tussicit ferro , facinus aggreditur eui adhibere conscium , cui praestare debeat ministrum , cum majus habere possit in gladio parricida secretum An postea juveni succurrit quid postent
facere manus, & se circa venenum deprehensa debilitas collegit in vires Nemo, judices, nemo nescit quemadmodum possit occidere . Intellexit, judices, noverca quam ineredibile esset,
ut videretur Caecus parasse venenum .
Igitur adiecit tentatam se , ut illud ipsa porrigeret. Date per fidem, iudices operam, invenite γε verba , secreto privignus & noverca de parricidio
loquuntur . 77 Ita se non pulat uterque tentari' Quid eogitati quid diei iis , iudices Nullum ne in tota domo quod corrumperet aliud parricida pectus invenit Dime ilius hoc credas Novercae , si te a nullo alio putes impetraturum. Non ergo i venis credit γ' hoc omnes loqui cum patreὶ omnium blanditiarum primum
4 Quam oculorum. Quam caecitatem .' Quintum argum. ex eir umstantia veneni; non est ergo probabile voluisse ut I veneno, eum ia sciret uti etiam ferro, quo sicilius, & seeretius conficere poterat intentum. ' Sextum argum. ex eireumflantia qua dieebat Noverca , se insitatam a Creeo ut traderet vene hum Patri, hoc vero confutat, quia nullum peiCrem, ineptiorem invenire poterat Ministrum, quam Noveream; deinde eum emisset alius venenum , cur non potuit ipse quoque porrigera cur paravit venenum antequam eertus esset de auxilio Novercae τε Quae caecus habuit cum Noverca . τ Nonne apparet , quod uterque tentabatur 1 Μulier de porrigendo veneno. A iuvenis de impietate, hoe est , poterat deprehendi Caecus a Noverea, A sta tim accusari του Si eaeteris dissides, multo magis dissidere debes de Noverca. γρ Has iasidias C. si iti Patrem. ll
136쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. II.
Drexa- esse sermonem λ Novercam timeas, ετ φ' vel non 8. negantem . 33 Non habet
fidem ei credere parricidium , quem scias proditurum , nisi impetraveris. Per fidem , iudices , attendite criminis diversitatem . Tentatam se in parricidii ηδ conicientia mulier affirmat. Quis vero dubitet, nunquam hoc privignum fuisse facturum, si habere conscium potuisset alium ἰ Atqui venenum iam paravit , emit . Et cum hoc ipse iacere non potueriti Caecus, quis eit iste cui parricidii tantum in. sirumenta cruduntur 3 Cur non idem porrigit se hi λ vel si non potest decipi maritus nisi manibus uxoris , cur ante parricidium struitur , quam sciat an Noverca promittat ' Nam quod vult videri promissam sibi partem bonorum, non eli argumentum , ni si &ipsum probetur . Mulier quae sollicitatur ad facinus , quemadmodum sibi consulit, ne illam parricida decipiat tEt probationes prospicere debuit, seu factura quod rogabatur , seu 33 pr ditura . '' Adde quod neque odit Novercam Caecus, cui parricidium credit: neque haereditate corrumpitur, cuius contentus est parte dimidia . Nemo, judices, parricidium faciet, quo alius utatur . t Exigo igitur, ut istud parricidium Caeci tu socia , tu conscia m nisestius probes. Ouid opus est, ut iam venenum iuvenis habeat potius sermonibus vestris interpone 34 testes , fac coram servis loquatur , fac inter- sint
ille, quem petit, quem stat occisura, maritus est . Sed quaecunque ea sint , quibus causae nostrae favor accrescit , non habet comparationem videntis aD sectus. Unus potest citius Patrem occidere, Filius qui non videt. Utar nunc facti ipsius argumentis. Senex uno icta consectus est. Non est hoc, Iudices , videntis facinus , nec seeuri, quorum nullus unquam sic usus est gladio , ut mortem unico vulnere mallet inferre . Et quid intererat sceminae vulnus tanta sollicitudine meditari, quod tota primo, unoque impetu vitalia transfoderet ; ut nihil esset in homine inter ipsa vitae, mortisque confinia Quam libere posset, quam secure per alta noctis secreta iacentem juxta se virum occidere, callide satis nobis a Iuvene objectum est. Soli, Iudices, soli curandum erat Caeco , ut semel seriret . Deprehensus est si primo vulnere Patrem non
conficit; nam, vel alterius vulneris locum attonita caecitas non inveniet, veIcrebri anhelitus , ictuumque impulsu
excitetur Noverca necesse est . Nemo igitur certius ferire studet, quam qui nescit an iterum ierire possit. Rursum proclamo: Uno ictu Senex occisus est. Primum non est sceminei roboris tam felix conatus I inde Vero quis primo ictu mulieri renunciavit senem occisum Non habet fidem , ut qui libere ferire potest, &securius mortem inferre, primo confestim vulneri credat. Vidimus sepe deficientes ictibus larentium manus
non-so Lie et Nouerca non neget se factum eommissuram , adhue tamen debes Ipsus fidem timere. ει Non potest eredi, ut quis eredat Patricidium ei, quem sciat eerto parricidium manifestaturum , si eidem acin assentiatur. 8a Participatione. societate ' Consulat aliam circumuani ara, quod dicebat Noverea sbi promissam medietatem honorum . Hoc autem debet a Noverca probari.s3 Nam etiam s prodidisset, adhue tamen poterat haberἱ quaestio de ipsa. ' S ptimum argum . quia nora est quod Caecus oeciderit Patrem propter haereditatem, s dimidium dat Novereae i parricida autem vult uti bonis omnibus , quae assequitur in parricidio. t Octavum argum . nam eua, s iam Caecus corruperat Nouercam , tenebat ipse venenum, non No verca 3 sed, inquit , inventum est venenum in Iptius snu. Hoe autem nan saeie Caeeum parasse par-rie idium : inseruit potius ad Ostendendum, quanto in ludibrio fuit Iuvenis apud Novercam, quae ipsi ita disnosuerae in sinu venenum, ut non posset sentite ipsum esse venenum, ita ut potuisset etiam te iam h bere .
' s De parricidio eum te deliberato.
137쪽
nondum pepercisse vulneribus; percussores ipsos morientibus pallore trem re iam similes; laniatos artus, & vulnera ipsa confossa. Sed alia est, Iudice ς, ejus conditio , cui non est sceleris secura libertas. Unus Caecus esse debuit unico ictu contentus, etiam si non occiderit; videns nonnisi sero potuit ictibus credidi me . Tentat Juvenis , dum in actu parricidii tractat utriusque no strum comparationem , ut incredibile videatur , polle tam feliciter Caecum
Patrem occidere . Utar modo iterum causae nostrae argumentis , non enim , puto, credetis, Iudices, non posse hominem a quocunque per noctis tene
hras, & sine lumine occidi . Quant Ium igitur filio est, cum ad torum pervenerit , pariter jacentes licet non videat , ipsorum nosse tamen diversitatem Hoe obiicere posset novus homo, qui in eadem domo non esset, qui in eodem thalamo dormientium coniugum consuetudinem ignoraret . Fi l io nihil facilius, nihil certius, quam tenere Patrem, & in quamlibet voluerit corporis partem agere gladium. In summa, Iudices, non recedam . Non securius fuisset foeminae, non videnti unico vulnere uirum occidere. Nemo igitur dubitet modo de strepitu , qui nocte illa auditus est. Fidem vestram, sancti Isimi Viri, an illud fuerit Novercae. POL sem statim interrogare, quas habuerit foemina causas ut rumorem fingeret ἔsed mihi citius, & minus coacte redduntur de Caeco . Quis enim credat, potuisse hanc scelus maximum perficere , ferrum inde ad pulvinum Caeci referre, non semel agi , redire, di seu
rere, iuxta parricidium rursum mem-hra componere, somnum alte concipere
sint amici , fac audiat pater . Facilli- Deex amum est Caeci decipere secretum . Utere mulier homine, qui se commisit oculis tuis . Utere verbis, quae regis ,
manibus, quae moves. Volo venenum
ipse proferat , ipse porrigat ; volo te rursus in facinus hortetur Volo plura promittat . Parricidium Caeci deprehendi potest , dum tibi fatetur .
Sed, inquit, inventus est tenens venenum . Exiguum argumentum Noverca
33 de magna facilitate fecisti . Non accusas Caecum , sed ostendis. Homo expositus ad omnem occasionem , ad omne ludibrium, quem tactus , quem prox ima quaeque decipiunt, quid refert, quid in sinu habeat ille quem deprehendere possis, qualem relinquas A quo modo Noverca digressa est, cujus ordinavit vestes, tetigit sinus, membra composuit, venenum potest habere se ut nesciat: potest sic ut ε. aliud putet . Si mehercule volueris, tenebit palam rsiiulseris, accipiet coram servulis, coram amicis , & si venenum non diisces, hauriet, bibet. Nulloζmagis , iudices, argumeuto potest innocentia caecitatis intelligi, quam quod videtur iuvenis deprehensus . Si parricida ela ,& exquiritur, hanc saltem sibi praest
bit disssimulationem, ne teneat vene- . num. ' Neminem, iudices, credo mirari , quod juvenis interrogatus , cui parasset, verba non habuit. 87 Non fuit illud patris indignatio , non fuit dolor , venenum iuvenis expavit . Auserunt nobis vocem quae fieri posse non credimus , & β' silentium est admiratio subita miserorum . Ne scit tacere deprehensorum scelerum trepidatio , & statim respondet illa cum tuo sibi scelere parata defensio . TR
ceress De magna Militate quam habuisti ad colloeandum uenenum is snu C ei. M Ut Hiia putet
' Nonum argum . seu defenso Caeeῆ , I responsi ad obiectionem , Ood deprehensua a Patre eum veneno, obmutuerit. Hoc autem fecit Caecus consulas & deterritus ab illo ipso veneno. 2, Non iam tacuit propter indignationem Patris, aut propter dolorem. Et stupor miserorum transit in flentium.
138쪽
eere saei ius-deceptis quam depre-' hensis . Quid per fidem facere vultis iuvenem, quem de parricidio consulit pater ille servatus Miror hercule non dixisse , Volui, sum veneficus, sum parrieida: & ' invidiam putarem, si
confessus esset. Bene quidem,quod nescit iuvenis quemadmodum parricidium neget , neque habet illa deprehensorum multa verba. Venenum SQ, quod tenet Caecus, ipsius e it, si illud excuset. ' Sed, inquit , ex haeredatus est a Patre . Poteram, iudices, secretum hoc senis,
profundumque vocare consilium : contra iuvenem tamen esse non debet, etiam ut de parricidio crediderit N vercae . Notum hoc, iudices, ac vulga re facinus est , quod plerumque contra liberos amantur uxores, & sequentium matrimoniorum , non aliunde , quam de damno γ pietatis affectus est. Genus infirmissimae servitutis est senex maritus, & uxoriae charitatis a
dorem flagrantius y frigidis concipimus affect ibus . Quid , quod necesse
est impatientius amet maritus uxorem,s qui sibi videtur filium iam perdidisse λ Facillimum est de Caeco parricidium credere, eum hucusque erra e
ris , ut inquireres . Volo scire, iudices, quid fecerit homo senex qui parricidam filium sciat. Non νι culeum parat , non illud porrigit venenum , non saltem abdicatione dimittit : testamentum tantummodo mutat , &parricida sola paupertate punitur. R go, quis praecipitat urget adeone non potest fieri idem pol ero
die t gravius hoc faciet pater, si non
re Tot tantisque diversitatibus bre- Α--ve tempus sane non sufficit. At quantum distulit excitata rumore familia ad
Senis limen accurrere Nihil utique; neque Caecus ipse negare potest , qui primus sensit, & properantibus servuli, ita suo in limine conspectus est, ut
reverti de strepitu videretur. Haec vero tam subito soporem induit, compescuit anhelitus, ad innocentiae quietem oculos , vultum , animumque composuit Videte suspicionum uispares causas. Non potest diu vigilantis opus imputari dormienti . Caeci igitur rumor fuit , Caeci utique revertentis a parricidio, sive ipsum nefarii facinoris conscientia, ac trepidatione perculsus, sive quacunque alia oliderit causa; non enim exigenda est facti ratio cuiuslibet a Parricida . Volo enim mihi dicat, quid agit intempesta nocte Caecus in limine. Excitatum strepitu se mentitur . Videte an credi possit, non dicam quod Caecus videntibus celerior exiliat , festinet, sed neque quod aut strepitum sentiat, aut illud credat, ad quod ipsa debeat tenebrarum infirmitas excitari , procurrere. Quis namque rumor, quan
tusque fuit Utique discurrentis. Non habet hoc novitatis tantumdem, quan tum haec immodica sollicitudo caecita tis ; neque tanti debet esse rumor apud sepositum. Cur non credit festinare sesevulos, novercam, aliud agentes, Patrem
ipsum discurrere Iterum quiro, siccine in illa strepitus ancipiti confusione procurrit, quando nulla potest ministeria conferre Nescit cujus sit ille du
ερ Et s, Iieet innoeens, e sessus estet Parricidium , putarem I piam illud ne isse propter indignationem , A propter invidiam , seu odium in fraudem contra se commissam . so si Caecus excuset venenum, latetur se iasn ilhun parasse. consutat argum. Novercae quae dicebat Pater ex haeredavit Filium, ergo apparet verum esse venenum illud a I.vene esse paratuM. Centra tamen primo, quia Patres aliquando multa iaciunt ingraritiam uxorum, 'vias . si senes prae p. e snt, magis amant quam Filios, fi eos deprehenderet noeentes . a. iam liquet Patrem non iudieare toto animo Careum parraeidam, cum illum leviter multaverit solum exh redando. si I. Fui ... sa seu quia sani lib- , seu qii ad votis. sa seu in exertate , seu propter cassis dic nem in parricidium. arricis inanire tauim iasuehantur . 94 Ut tam cito mutet testamentum.
139쪽
128 M. F. QUINTILIANI DECLAM. II.
ANTi- & quasi ad maximum calamitatis nun- praestiterit uxori Quid , quod hoe ipsum
'' ' eium emergit, advolat, tamquam in- tam placide, tam quiete facit, quasi ea. ' ' terrogaturus de Patre occiso Tantum- ptet imponere Quid dicitis mi ierorum ne afferre posse se putat, quantum to- parentum affectus Ex haeredaturua pata familia non valeat i Quid agis, cae- ter filium , non advocat propinquos, citas inconsulta λ Ad quas audes incre- non contrahit amicos , nullis lachry- pationes exire, quae stibi re sortasse pe- mis tabulae, nulla vociferatione com-ricua Nescis quani otiosa sint, quam plentur. Nescis senex , quanta tibi despecta, quam nulla Ossicia calamita- opus sit ratione tabularum: ex haere- tu mi Volo potius, ut ad quemcumque cas miserabilem parricidam. ys Non strepitum caecus expaveat , ut se inte- en, iudices, quod putetis, ideo nullum riori secreto protegat; ut dubia non pe- adiectum ad ex haeredationem iuvenistat rerum discrimina, & non suis casi- elogium , quia de scelere constaret . bus lenon immisceat. Nunquam, Ju- Nemo unquam ideo non objecit fidices, nunquam credi illi potest , qui lio parricidium, quia crederetur. Per nimium sollicitudines imitatur ; &sus - fidem, iudices, duorum, inter quos de pectus est semper quisquis supra condi- scelere quaeritur, aestimemus mutato te-tionis suae vires explicuit affectus. Ne- stamento νβ proximam noctem . Iu- queo non iterum, semperque mirari, venis seu innocens, seu parricida est, quod tam cito prosiliat ad limen. Erit adhuc in suo silentio stupet : nec fa-
nempe caecitas minus tarda Uidentibu I, cile dixerim unde major trepidatio,& semper clausi tenebris oculi leviorem si =7 alienum tenuit, an suum vene- patientur somnum Festinat statim a num . Noverca rem inter manus ha-
1lrepitu excitata familia; tu iam vigi, bet anxia , trepida . Nihil est diffi-Ias , tu iam ades , tamquam singulos cilius, quam differre gaudia ρη, quod excitaveris, tamquam ex pectest Quam scias te non mereri r & filio se esse fortiter se se explicuit infirmitas, & praelatam non e it longa persuasio. Ex- miseris semper dulcius cubile deseruit, pectat nunc ut iuvenis yy agat cau& parricidium quodammodo sensit, an- lam postero die, ut credulum senem
te quam nunciareturi Deprehensa es,per- propinqui, ut civitas universa castiditissima caecitas . Non fuit tanti flu- get , & se noverca sensi unius tan-poris simulatio, nisi ante strepitum ex- tum noctis haeredem. Non creditur te-
citati. Uolo nune , Iudices, defendat stamento hominis, qui eadem nocte, Juvenis gladium, qui sub ipsius pulvi- qua filium ex haeredavit , occiditur .no cruentatus inventus est . Quomodo ' Tractemus nunc,judices, ipsius sceleris
tam apertam sceleris confessionem re- 3 comparationem . Caecus ignorat, ubi
Iellere possit inimicus homo, non video. iaceat senex, an iam quiescat . Et ἰam, si illud quoque Novercae artibus quam difficile est, ut credat illum, qui objiciat, impudentissimum genus est modo de parricidio suspicatus est, domdelensionis , quod solum coacta facto- mire patrem Tu sentis quando serum nemvs Ne putetis Patrem , dum exhaeredat Filium, semper ipsum non laudasse quod iam reum erederet. s6 Qua occilus est senex. π Quod ab aliis, hoc eii a Noverca sibi impositum fuerat. 98 Cuiu modi erat gaudium hoc Novercae de haereditate in se ventura. yy Et se exuat suspieione parricidii. a Novercae aecusanti Caecum. a Sensit Noverca haereditatem suam dependere ab una noete, quasconiae isset Senem, iam erat haeres; si non poterat ipsa exhaeredari , & denuo filius fieri haeret, qui die postera innocens inventus esset . Comparando Noveream & Caecum, in tacilitam interimendi Senem , ingerit culpam omnem de Sene occiso in Novercam. De imum argum. 3 IntA: caecum, ti Novercam.
140쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. II. I 29
Dεζιε-nem vicerit lassitudo curarum . Caeco rum interpretatione peragitur. Ferrum AΝr ' ''quis renuntiat, quod diei noctisve se- vidimus de Patris caede relatum, illud '' ' cretum Scis pariter an una quie- iam notum, illud tuum; neque patens, scientium fores vallaverit cura servo- sed intra latebras , lectulique sinus rerum . Tu facere potes occasionem u- positum. Tu modo imputabis foeminae xor & domina . Caeco fortassis ad a- facinus ministerio peractum, quod tuum liud s limen errandum est . Tibi hoc est, quod custodis , quod negare vel lym restat ut ferias . Caecus necesse les Quomodo vero mulier gladium, est ρ quietem patris ipsa corporum 7 aut capere possit , aut referre Quan- electione confundat. η Tu iugulum, tum cullodierit ferrum necesse est cum tu potes pertractare pectus , dum am- veneno deprehensus Quam parum at plecteris. Nobis iterum casus redit, tem, quam nihil apud caecum Nover-9 rursus incerta tentanda sunt . Ti- ca audeat oportet, quam odisse coepit bi restat, ut statim membra compo- accusatus Non video quibus artibus nas, ut quiescas . Non susticiunt fa- potuerit accedere, qua simulatione te ei nus facturo solae cogitationes , & tare, perquirere. Nemo putet obvium vix tam multa pariter sciretis oculi . cuilibet gladium eius, qui venena cla
Per fidem, iudices, ab utro credibilius sit in sinu . Dono vero, quod feliciter est occisum senem a noverca quae prose Noverca rapiat; illud difficilius, illud
pexit, ut alius possit esse suspectus: an impossibile est ut reportet. Per eadem a iuvene, cuius invidia periturus erat, incerta referendus est ensis; per noctem etiam ut illum alius occidat Intu vero plus suspicionis est, plus peric mini per fidem, iudices, δ' proceden- li. Et quantum necelle est agat trepitem parricidam . Quos non illa vesti- dationis , anhelitus, quae de parricidiogia frangant, rumpantque somnos Ue- revertitur λ Tuum nunc est deprehen-stigia plura temper errantium, quae non dere Novercam, Iuvenis, cuius tam fa- valent suspensis, praetentatisque gres- cile franguntur somni , ad cujus auressibus librare corpus , di quia diu in- rumor primo pervenit. Vincitur enim certa sunt nutantia , necesse est gra- mulier si Caecus interrogat , si proel vius premant solum , cui crediderint . mat , etiam si non habeat gladii susQuanto ex hoc turbae plus accipiat picionem. Aliquis diceret, incredibile necesse est illa nocturni silentii quies , est intra Privigni cubiculum referri pos- quod ambulantis caeci nee manus oce se se gladium; ego vero sine fide esse prae-sant, praemittuntur, explorant, & dico, ut sub pulvino reponatur. Faci- adesse te nunciant 3 Illa per quae nuc hoc est , in quo decipi non potest complexus veniunt, non sunt in pote- Careus . In illa est potissimum partestate Caeci, quibus toto se fateatur stre- fraus peragenda, quam tot a Occupat do pitu . Quicquid occurrit, nequaquam mi entis anima, ubi cum ipsa uehet mu- potest evitare caecitas nisi offensa . lier iuvenis cervice luctari. Nolo, Iu- Ut ambulare , ut ingredi nocte possi- dices, ut si credatis potuisse iceminam mus, dies facit. Quam multa dein- scelus admittere , sic furentem ipsam desupersunt, postquam ad patrem 'per- putetis, ut voluerit ultro deprehendi. S
9 Dubietas. io Ambulantem per gentem ad eubietilum Patris. M Ex hoe strep tis, sed mari ciplus serepitus ex hoc, Ac A motu, R id o a s repitu . illaque manibus amplcet tiae dum expi raturus palpat. 34 Qiae ia ipsum inscia imposerit. is Quo tempore videmus omnia, quorum ordine, di politione in mente retenta noele facile evitate pomara .