Laurentii Patarol Opera omnia quorum pleraque nunc primum in lucem prodeunt. Tomus primus secundus

발행: 1743년

분량: 502페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

141쪽

I3o M. F. QUI NTI LI ANI DECLAM. II.

ANN- tu ne erat pulvinus , qui bene argu- ventum est λ Exploretur necesse est D-eci. 'menta redderet parricidii , neque uin- pariter iacentium prima diversitas , cunque euhiculi repositus accusaret Cae- vultus , ora tractentur, detrahantur cum gladius curentatus λ Non potuit , 4 velamenta corporibus, querat ut vul-

sanctissimi Viri, non potuit sertum sub neri Z locus . Ita ex duobus neu- pulvino recondere , nisi qui non tenta- trum excitat Τ Gravior fiam per dex-hat in alieno , nisi qui eiusdem argu- terae tractatus errantis Patriatim dein-mento timuit deprehendi. Hoc loco, de admovendus eii pectori micro, &Judices , quantum Caeco vigilanti de ne qua confundatur ignorantia nimium parricidio luspicionis accedere, tantum libur ictus , praecedat oportet gladium dormienti scemina de innocentist pa- manus. Unde tantum virium Caeco, trocinii comparari contenderim. Incre- ut in uno statim ictu mors tota per-dibile est, ut se se componat ad quie- agatur λ Incertum vulnus sit necesserem quisquis facinoris conscientia tor- eit, cuius impetum non regitis oculi , quetur , & parricidii testes oculos im- nec possis cultodire destinatum ferro buat secura tranquillitas . Quis nescit locum , dum ad colligendum vulneris

noxiae mentis aethus, illaςque, revocan- pondus, dextera ' redire permittitur. te licet anima, trepidationes ,&erum- Utrum deinde iuvenis poti vulnus u-pentes, ipso invito qui agit , anheli- num continuo fugit λ Et quemadmotusὶ Subit illico nocentem formido ac dum scit, an facinus expleverit λ an tremor, versatur ante oculos semper ipsa potius expectat , ut de parricidio ca- sceleris facies, secretoque verbere qua- da veri credatur l cce iterum per ea-tit, exagitat. Quantumlibet audacter dem incerta redeundum est , omnia secureque facinus admiserit, timet ta- rurius periculose Uenienti tentanda . men parricida deprehendi, cogitat dis Fidem v euram iudices, ut nobis proficultates omnes, dolet, trepidat, hor- sit δ' argum i um φ criminis noliri, ret , per omnes tandem discurrit affe- Caecus si nec venire . nec reverti sinectus. An ita possit somno locus esse, vos il repitu pote ii r neque sic ' occidere existimabitis. Parcam , Iudices, ver potuit ' ut deciperet Novercam. Te, bis. Docuit, an dormire possit parri- te hoc loco , mulier, intcrrogo, quaecida, Caecus in limine. Neque, puto, tam gravis quies, ut te mors tam vi detendenda mulieri est sua illa quies . cina non excitet λ Parvulis noctium Sibi iuvenis imputet , qui tam caute turbamur offensis. Excitant nos exigui

Patrem occiderit. Unde enim innocen- plerumque motu ς, vox incerta, la

tissimae Foeminae frangatur somnus ginqua, & aliquandi ipsum flentium. An abeuntis animae conatu , luctami- Illorum sane iuxta te suprema non sen- ne Τ Αt hare, Dii Deaeque, quam nul- tias , quos ia nectus, languoresque diliata sunt ubi uno ictu mors tota peragi- solvunt Hominis. qui ferro occiditur, turl Quam citissimus de vita transitus tumultuatur exituet , di similis eli redormientis esse debet , cujus ipsa uno pugnanti . Quid quod necesse est , impetu vitalia feriuntur, cum nihil so- milia mors inquietior sit, quam quaemno propius accedat ad morte mi Re- statim tota eil Nam quod dormiens luctata iam quantumlibet fuerit anima , occisus eii , non eli, quod sic aelii-

Tegmina, culcitrae. 17 Locus aplux in parte vitali. 18 Tantae res faciendae. tanti motus , stanti strepitus. Is Et erigi ut propter mai rem distantiam a corpore gravius seriat , seu redire ad vulnus . ao Liceat nobis nos delendere ecdem erimine, cui usi acculamur. at Cum enim secerit ne cessario strepitum, debuit quoque nacetiario excitare Novercam.

142쪽

LAURENTII PATAROLI ANTI L. II.

Drcι - metis , tamquam per illam quietem Μεν φή tr sierit in mortem : si aliquid necesse est inter soporem, mortemque me

dium, nec potest iungi tanta divei sitas , cum sit somnus ipse pars vitae . Non multum interest, quietem nostram ratio vilae rumpat, an mortis. Hominem qui dormiens Occiditur, ipsa mors excitat . Sane non habuerit supremam vocem , habet utique palpitationes, habet motus, & quicquid totus lectulus sciat . Et quando mulier

seni tuo blandius implicita lacu illi λSiccine dormis, qua modo trirbasti totam domum, cuius privignus δ 3 parricida , δῖ mi ser est maritus hcce vitalibus ruptis in amplexus tuos effunditur cruor , cc fugiens per vulnus anima agit ante se anhelitus, agit crebra suspiria . En iterum largus ille sanguis circa tuos duratur artus, stringeris deficientium rigore membrorum: non moveris, non expavescis, sed dommis per tot I diversitates Non relinquitur, δε quid aliud sinulare possit mulier, cui necesse est juxta eum inveniri quem occidit. ' Non est, iudices, quod incredibile putetis, ut quis perferat dormientis simulationem: nihil est quod facilius humana calliditas possit imitari. Sic quidam cadaverum

expressere pallorem , & contra verbera, & experimenta Ielorum, mortium

pertulere patientiam . Quanto facilius est simulare rem , cujus imitationi sufficit clausisse lumina, laxalle membra , dedisse suspiriis modum , &anhelitus *7 negligenter egisse Inter dormientem, simulantemque non

egerit crebros anhelitus , & nuncia ANν mortis anxia suspiria, strinxerite ita in 'si prope iacentem, vigilantis vix esse credam illa hominis suprema putare. Dormienti vero quam facile imponi potest, ut prope iacentis quicumque sint m tus in requiem agitatos artus existimet,& membra diducta Nunquam sane minus suspicabitur Parricidium. Immo quanto plus ipso sanguine fovetur somnus Quantulum hinc distat lectuli ipsius, & iuxta se dormientium tepor,

immo quam paene unus & idem est Sed nemo tandem miretur, quod Noverca dormierit, & mariti fata non senserit. Caecus ipse, qui se tamen noctis illius strepitu tam cito excitatum suadere tentat , quanta non sensit Nimiarum , & in ejusdem sinu venenum No. verca condidit , & serrum rapuit , &retulit, & sub ipso pulvino reposuit ,

illo semper inscio , illo non excitato. Relinquo vobis existimandum, quinam citius debuerit excitari; an in quo ipso toties scelera tentata sunt , an iuxta quem unico ictu dormiens occisus est. Non est incredibile , inquit, ut quis perserat dormientis simulationem. Facile iii a , Iudices, obiiciuntur, &tam obvia sunt, quam quisque voluerit enfingere . Ac si propius accestamus ad

factum , rerumque ipsarum naturam, quae violenta quadam interpretatione

dicuntur, nihil difficilius esse iudico , quam ita somnum mentiri, ut deprehendi a sollicita familia non possis . Videte quam incredibilia finguntur .

Dicitur mulier senem occidisse, rei

lisse inde gladium ad Caeci pulvinum,

mox dia Esto non hab erit supremam voeem , tamen habet &e. x3 In tantia rebus In quibus depr hensus est parricida Filius, deprehensus est Pater miser , cui imminebat Parricidium, tanta quiete , tanto sopore, ae profunde dormis' a a venis, Arteriis. as Quantae sunt diuersitates Hominia moris tui R ultetius serro necati, ab homine dormiente, &vivo. 26 Nisi somnus.' Confutat Argumentum Novercae, quod se ille et inventa st dormiens, ostendena nihil esse facilius, quam huiusmodi res imitari. a Sine ordine, incomposite, ne videantur assectat; , sed naturales . as inter dormientem . ocsmulantem se dormire .ihil interest , nisi quod ille conscientiam dion habet steteris , hic vero habet.

143쪽

I32 M. F. QUINTILI

ANτi- mox statim a strepitu , ut sc erat

ea dis & laeserum plena , sic se iuxta

cadaver compotuisse , ut parricidam q uaerentibus potuerit se se non prodere . Mementote , anxia intrat , tre

pidansque familia , & ad illud caedis

horrendae spectaculum percussorem credere potest quemcunque videt, & de ipsa jam incipit dubitare Noverca . Illa vero nullum agit anhelitum, nullo scelus manifestat indicio , nec ali ter excitatur , quam quicunque non conscius t Callidum sane , & inenarrabile artificium, si toti potuit imponere familiae , cujus etiam pars erat Privignus inimicus . Diu tamen haec nobis defendenda non sunt. Quantum quisque possit scelerum argumenta mentiri, inde colligite, quod Caecus ipse tentati solum veneni accusatus non habuit quo se protegeret, ut non paras se credi posset . Exploretur modo ne eesse est , quas uterque causas habuerit ad parricidium . Neque iam ad prima illa nefariae caecitatis consilia redeundum arbitror , ut interrogemus quid habuerit causae , ut pararet ve

nenum ; quis enim de Iuvenis invidia dubitet propter superindactam sibi a Patre Noveream Unum igitur

advocabo nunc testamentum, quo Cae cum cum veneno deprehensum Senex honorum omnium privatione punivit. Nemo autem putet leve quoddam paternae vindictae genus illatum Caeco ;nullum puto saevius pati poterat ex- haeredatione supplicium . Patet ipsa caecitas superbis sere semper affectibus; t patet

NI DECLAM. II.

est nisi conscientia . Nam quod ad D c tot Vestigia , tot manus , tot procla R mationes in eodem tenore duravit, nolite mirari , facilius excites dormientem . Et haec est omnium natura rerum, ne quid diutius perseras, quam quod imitaris. Simulare somnum habet & hane facilitatem , quod videtur similis excitato qui deprehensus es . Quid hoc esse vis, mulier, quod

te non excitat res, qua domus tota tur-hatur Illam servilis negligentiς qui tem , illos sine curis , sine affectibns somnos, illos, qui non statim y priamo timore 3φ prosiliunt, fragor notiis agitavit. Quantus deinde fremitus disi

currentium tota domo 3 prima sunt evigilantium praesidia clamores , 3 nec potest quieta res esse noctis auxilium . Minore strepitu commota es, cum ιδ excitareris. Ecce cubiculi vestri fores trepidae fest i nationis effringuntur impulsu : en lumen super lectulum ingerunt multae manus, & ad prostratorum corporum similitudinem c biculum gemitu , vociferatione coinpletur . Tu iaces , & in cadaveris similitudinem usque resoluta es. Hoc tu quietem putas esse λ 3 3 Patientia est.' Vestrae, Iudices, existimandum relinquo prudentiae , strepitum , quem in cubiculo senis fuisse confessi sunt , qui illo potissimum concurrerunt , u trum putetis factum colluctatione 3 morientis , an a peracta caede 33 referentis gladium mulieris suilla discum sum . An hoc quoque inter artes N Vercae , ut Omnibus sceleris sui partihus

αρ Primo timore pro strepitu audito. 3o Rumpuntur , utpote hominum profunde dormientium , propter immunrtatem ab omnibus curis. 3I Cum primum praesidium vigilantium sit vocem extollere , inde est, quod auxilium quod ab aliquo affertur tempore noctis, non potest esse res quieta. 3 i Ab illo somno tuo simulato eum intrasset Familia . 33 Qua pateris tam diu somnum illud si

mulatum .

Undecimum argum . pro Caeco , quia a Caeco non potuit fieri strepitus ille, quo excitata est Familia, nam vix audito strepitu accurrentes Famuli invenerunt Caecum in limine , & ipsum excitatum , debuit sent autem illum deprehendere antequam retulisset serium , & Occultasset. Sed dices, iam oecollavit gladium. Contra, quanto melius in hoc casu potuisset Caecus simulare quietem , quod fecit Novere a. & tamen non simulavit, ergo Ate. a. Patris intersecti a Noverca. 33 Ad cubiculum Caeci, ut illud conderet eruentatum sub pulvino.

144쪽

LAURENTII PATAROLI ANTI L. II. 13 3

Pες ιε- bus sensim quiete que dispositis , ipsa patet frequentius avaris . Quis non ANU- Τητ φ ad excitandam familiam fecerit stre- novit miteriarum aviditates , & spespitum , cui hoc solum supererat , ut inanes, & in desperationem ac ves 34 sic inveniretur Fragor, qdosami - niam usque vota labantia λ Crevere inlia excitata est, si redeuntis Caeci fuit, immodicum studia moerentium ; nul- deprehensus iuvenis esset antequam lusque sere vehementius optavit, quam stadium referret. Ut sciatis, Iudices, cui potuere minus parta proficere. Vel neminem, fuisse in domo, quem non quod calamitatis pudore imitari feli- fragor ille confuderit : Caecus quoque ces velint, vel quod nimium at orum inventus in limine est, sicut solet ui- possessione se angantur . Quaerunt quae tro citroque commeare . 37 Iuvenis , sibi congerant , quae aliis etiam eri-- si inter suum patrisque cubiculum fa- piant , & non modicum sibi compa

elle discurrit, quid adhuc in limine fa- rant de invidia solatium . Nec minuscit 3 Evasit, effugit, gladium iam est quod vere magnum illum perpetuae

reposuit. 32 Et quanto facilius eli Cae- noctis moerorem auferunt quaecunque eo simulare somnos , vultum quietis hominis cupiditatibus adsunt ; & te- imitari Quod, per fidem, majus subi- nebrarum ipsa calamitas rerum societae confusionis argumentum est, quam tale mitescit . Misero , cui non ira-

quod Caecus exilivit, & stetit ὶ Gra- scitur Pater , quem haereditatis iuravius necesse est expavescant , quibus tuentur , reverentia saltem accedit , de scilicitudine sua non renuntiant ocu- neque se infelieem magis caecitas sen-li : & quorum conclusus animus non iit , quam cum etiam de paupertate

exit in visus , non habet unde timo- despicitur . Blanditur sibi , tamquam ri suo par sit . ' Deprehensus est ju- oculos non amiserit, quem videntium venis, ubi illum destituerat impetus bona circumfluunt ; nullum est tristius timoris . Potest negligere caecitas in fatum filio paupere caeco . Accedit , cubiculo suo ducem , in quo dies om- Judices, haeres instituta Noverca, non es, cunctasque noctes agit iter, quod mea illud invidiae, criminationis, cu- iam multis offensis , multis eὸidicit ius non invenit comparationem ulla erroribus. Extra limen caecitas est, malignitas. Levius premunt quando inde error , inde tenebrae . Nihil est perierenda sunt sola calamitatis adver- innocentius Caeco , qui nec in scelere ita, nec desuere solatia miseris, quibus deprehensus est, nec in dissimul saltem contigit in paupertate securitas. tione . proclamat hoc loco iuvenis . Minimum nunc videtur Iuveni ipsum

Ut primum, inquit, mi Pater, fragor quod Caecus, quod pauper est. Timet

domus , & velut tui confudere gemi- nimis avida interpretatione servulOtus , iterum tamquam te rapturus rum contumelias , insultus , Novercae

exi- calumnias. Fingit sibi tristissimam vitam , & lamentabiles deinceps annos , & durioris genus quoddam servitii, &quidquid tandem pararet ipse Novercae . Dissimulare quandoque moerorem possis , quem brevi scias duraturum ; excedit omnem comparationem dolor, quoties de calamitatis fine desperez . Caeco ex haeredato restare adhuc poterant 36 Dormiens in lecto a pug senem Oeei sum. 3τ si Iuvenis iacile discurrit inter eubiculum stium, R Patris, quod dicitur Deis,e dum ivit ad oecidendum Patrem, quid facit in limine, eur se non M. cultat, di s iam reposuit serrum, cui denuo exit 3 38 obiectio . 39 Responso. M Inventus est Caecus in limine ubi minus timebat , eum enim ealleat partem omnem e ubiculi sui , ideo negligit etiam cautionem in ambulando . 4r Ctim intra limen eandem habeat facilitatem ae s e et videns . 4. sceleris. 43 Quemadmodum te iam prius rapueram ex incendici.

145쪽

13 M. F. QUINTILIANI DECLAM. II.

A V ' rant ami eorum caritates , propinquo. exilivi . Tunc primum miser sensi sa- Dreι - 'μ' ' rum an ectus omnia se perdidisse pu- cinus caecitatis : steti , donec mi- tat, cui perterenda haeres Noverca est. hi nuntiareris occisus , & in illa di DNon quς ram, Iudices, vero an Caecum currentium trepidatione tenui miser

impulerit ad parrie idium tam sollicita otium I timoris . o si numen aliquod& eriminosa praesumptio ; illud omni- paulisper accommoda flet oculos , pribus constare scio, non esse modum in- mus in cubiculum intrassem patris , felicium affectibus. Si bene mores in- invenissem fortassis adhuc aliqua verspiciamus hominum , & quotidiana ba morientis , loqui , & interrogare quidquid observatione deprehendimus, potuissem . Tarda, & trepida sunt nesciunt miseri terminos adversbrum; ossicia servorum . Ego te deprehendi Dct duriori semper vexari se poena a sem , Noverca , vigilantem . ' Sed , bitrantur , quos minus adjuvant ossi- inquit, gladius Caeci cruentatus inve ei a virium , ministeria membrorum . tus est . Non est , Iudices , caecitatis IIutant calamitatibus ipsis nomina, audacia, de parricidio referre gladium:& quod modicum, quod minus est, s & homo , cuius paulo ante exquisiti prema semper desperatione concipiunt. sunt sinus , non referret in cubiculum Novercam igitur qualemcunque odi se suum ferrum, quod non tegere posset, se videns privignus potest Caeco se non abscondere, & tamen cruentatum vire quodammodo necesse eit . Uos sciat . Quis hanc, Iudices, impuden- nunc interrogo , iniquissimae suspici tiam serat λ Negat Caeeo subripi pones , quae causae miserrimam scemina- tuisse gladium mulier , quae se quieterum impulerint , ut maritum occide- defendit . Et quanto facilius est som-ret . Cogitavit domesticas opes inva- nos decipere miserorum Gravior est de re Haeres instituta est testamento. quies, quibus ex lassitudine calamita-Voluit in se unam universa familiae tum venit . Caeco vero facile est eiura transferre Ubi non sunt , nisi tiam vigilanti subripere gladium .senectus , & caecitas , mulier iam to- Quemadmodum autem paratur argu ta familia est . Quidquam ne vero de mentum quaedam facere non potest innocentissimae mulieris moribus mali- negligentia , & facilius est , ut eae ci-gna nominis interpretatione fingetis talem oculi imitentur gladium eruen-At quanta est nobis conscientia carita- tatum reponentes . Has tantum cautis , & quam potior meritorum fides , fas habet qui occidit alieno . t Sensi utriusque tractemus modo compara- tio, Judices, iamdudum indignari mitionem Haec est, Iudices, quam in- serri-

felicit simo seni non libido iunxit , non impatientia coniugii , sed magnarum

fama virtutum , & de Novercis raro speratum optimum nomen. Haec est , quae vacuos penatos non aviditate divitiarum invasit , nec taedio vitae durioris lectulum , amplexusque quaesivit . Facinus est sanctissimae mulieris interpretari conscientiam , quae inter aequales fere se se immiscuit senectutis ae

- Eo quod quoniam Careus non potui tibi opitularἱ . 4s Otium quale tenent timentes; seu in il

lo otio in iis a expectatione nihil halavi praeter summum timorem. Confutat argum. Novercae quod inventos esset gladios Caeei sub ipsus pulvἰnci ementatus. Coninxra enim, quia non retulisset Caeeus gladium quem non potuisset Oeetillare , sed alibi Metiliasiet ;hee dieat Noverea, se non mitiisse illud Caeeo surripere, nam si tanto capta eli somno, ut non a dierit i repitum, multo magis Caeco prosundius dormienti potuit illa ferrum abstulisse. t Persecta es confirmatio, a qua destendit ad Perorationem, in qua a summa pietate in parentes , dum illos astraxit ab igne, arguit innocentiam Caeci .

146쪽

LAURENTII PATAROLI ANTI L. II. 133

P ς serrimum iuvenem , quod argumen- caecitatis angustias, quas eadem patien- ANrt-' tis , quod probatione defenditur. Red - tia tueretur, quibus pariter inserviret. -- 'denda sunt maximo virorum patrocinia Haec coniugi, privigno, non dissociata tam piae caecitatis, & agenda reliqua caritate ministrat ; haec una regit ac pars causae admiratione . Intueri mi- fovet aetatis morbique defectus ; utri-hi , Iudices , videor expeditionis il- que pater & filius, utrique mater est.

lius incredibilem, novamque faciem. Nemo ex tota domo hilarius impatien- Vadit rapto patre iuvenis per arden- tissimas excipit infirmitates, nemo mites , crescentesque flammas. Dictu- seriarum adjuvat ministeria; nemo plus rum me putatis, ut evadat, ut si probavit, optare se vitam senis, inno. giat Properat miser , ut revertatur. centiam caecitatis. Quanta, proclamo, En membra contactu Asi sit inguntur tellor conscia Numina, ad parricidium ignium. Pater tamen toto cooperi- mutanda sunt λ Afferte iam , si libet , tur 47 amplexu, ardentibus tunc afferte rabida maligni livoris verba; quoque pene luminibus, texerunt ma- traducite foeminam , accusate Nove nus alterius 43 oculos. Hoc me nunc cam ; ipsa tamen & uxor , & mater

putatis stupere , mirari, quod huic eis. Nefas nunc esse iudico adolescen- iuvenis oneri per medios ignium g o- tis iura conferri , cum mulieri nostrae bos , & ruentia tecta suffecit λ Illui non parum de ipso novercali nomine est cui vix habere possit mortalitas fi- laudis accedat , quo contra nos ad in-dem . Visus est sibi fecisse rem faci- vidiam utitur Caecus. Expendite quin-lem. Quanta, dii deaeque, pietatis au- immo utriusque etiam affectus; quandacia est, ire rursus in flammas, illo tutus eis quo amat filius , quantus quo ubi patrem pene perdiderist Jam noci uxor Non habet comparationem iste erat illud penetrale, iam non erat do- corporis amnitatibus firmatus amor ;mus , ubique tamen juveni videbatur nec altera coniugum dilectio est, quam

ardere mater . Iam miser undique fla- qua univeris rerum natura protendi M.

grantibus membris, cum discurrentem Nulla tam mutuis , perpetuisque uici- clausisset ignis quod solum supererat bus necessitudo coalescit, quam cui sem- virium genus matrem quaerebat per idem itatus est, semper squa condi- eulis. Non fuit illud primum ignium lio. Pollant, Iudices, sanctiora etiam perire lumina candentia . non prote- pignora corporum separarione divelli ἔxerunt flagrantem sua membra fa- amicorum ,&propinquorum diducit 'f-ciem , & oculi quaerentibus matrem fectus varia sortuna . Oderunt si non

manibus arserunt . Rursus infelix to- faveas; amant si adsies, si diligas, &tum tactu perhistrat incendium , & quantoque nimia quaerentibus sorti qu

unde maximus est collabentium cul- dam, ac rara virtute succurras . Conis

mi- iugium eadem semper est vitae ratio , eadem semper in prosperis , adversisque lari una ; omnia praestat , ac reddit amoris experimenta quotidianum illud carita iis , latorumque consortium ; &si qua irarum intercedit asperitas , in maius quin immo i ..de benevolentis studium accrescit. Quid plura λ Habet aliquid supra mediocres affectus illa voluntatis aequalitas, illa corporum, animique socialis similitudo ; & quaecunque sint benevolentiae lanctioris exempla , unum sane praestat conjugium a

mor m ε Arescunt. semIustulantur, ideoque restringuntur. Filiis. 48 Et licet iam arderent oculi Filii , ipsa tamen maia a Patria potius, quam suos protexit.

147쪽

13 6 M. F. QUINTILI ANI DECLAM. II.

AN τ morem necessitatis . Quis hisce nunc comparet liberorum effectus Quinam parentes satis amavit, aut tanto nomini juila rependit i Quam cito perit ille blanditiatum artibus quaesitus amor,& erescentes annos libidinum , luxuriaeque furor abducit a patret Vidimus

quam saepe l exhauitas in vitiorum delitias domos , & despectam semper

fere parentum senectutem. Non mihi pietatem omnem de Caeco credere jubet Pater ex incendio domus ercytus. Quanta praeitamus diverso non semel allectu ; quanta quod voces illas hominum, & querelas, & incendio graviores fugiamus universae civitatis interpretationes λ Nemo credidisset, voluisse iuvenem, ut patrem & matrem rapiat ex ignibus, oculos perdere , nisi perdidisset. Ut summatim tandem omnia proferam, filiorum, donec amare videantur , coact a quaedam reverentia est; uxoris non est alter amor , quam caritatis. Absoluta, Iudices, causa, reliquae partes eisent desperationis , &precum. Sed quid agat mulier infelicissima λ Neque conscientiae suae gravem ferre contumeliam potest, ut perturbationibus absolvatur; neque, si v

lit , ad verba sufficit. Totam collegit in sollicitudines animam, & gemitus omnes, & doloris voces trillissima treminum fragor, illo debilitas tamquam Drex

'' inventura revocatur. Solus omnium V πεο servatus est beneficio caecitatis .

Protrahatur , Judices , si vidctur ,

in medium reus , plurimum probationi has adjicere debent truces vultus , terribilis minaxque facies . Hic est , Iudices , qui dicitur tota nocte discurrille. Hic ille circumspectus, hie ille I felix parricida. Recesserunt cuncta debilitatis officia , & hoMNnis , qui circum genua vestra ducendus est , non est qui dirigat gres Ius ,

non servuli supersunt , non penates . Respondete per ndem, respondete mortales , utrum hic patrem occidit , an

3 perdidit i Quid agis , infelicissime

iuvenis rogandum est, neque habes totas preces : perit ille vester ambitus , vel ra miseratio e sed nefas est , ut reatus ille sntiat debilitatis adversa. Nos agedum, iuvenis, duc, imo noliris humeris , nostris manibus innitere, nos tibi preces, nos accommodamus oculos. Quid ad Uersaris, infelix Quid repugnast Scimus te non rogare pro vita, sed dura miser , dura: saltem vive, dum vincas. Decet te hic quoque virtutum tuarum cumulus, decet ut digneris moriturus

absolvi.M. FΑ-pidatione compressit. Quantum a Caeco sibi timet infelixi Quantum ad dexteram illius horret , qui venena pariter tractare novit , & gladium . Uectram , vestram igitur orat , obtestaturque , Iudices , fidem ; misereamini eius , quam odit , calumniatur Privignus iterum deprehensus . Videte an parrieidium debuerit admittere post tei lamentum, quae pepercit olim haeredi. Ideo saltem proderat infelicissimae foeminarum conjugis vita, ne ipsa privignum ex haeredatum deinceps timeret.

ο Μatrem. so Quia amissis oeulὶa non ulterius se tulit in ineendio ad inquirendam Hatrem: seu aecepta caecitate pro nocte , quam ipse tamdiu in igne & culminum ruina versans appetere debe-hat. st Tanta cautione usus, ut licet Caeeus, & licet in tanta rerum dubiet te in illo scelere missitus, tamen .... sa.... sel suit, & ipfi omnia pros ere evenerunt. si An miseram secit iactu- - . I4 Patere, xliquantum Persiste in vita donee absolvaris.

148쪽

DECLAMATIO TERTIA. IN. TERTI A M

DECLAMATIONEM A N T I L o G I A.

ARGUMENTUM.

conantem propinquum Marii occidit, reus es caedis apud Imperatorem.

SAxit dedecoris, atque flagitii ca

stra cςperunt , cum haec furenti Tribuno mens subiecta est , ut in medio belli Cimbrici strepitu, ante signa tuis honos sit habitus sanctissimis auribus in iuberet prostare gladio cinctum , & vim turpissimam, ac nefariam tentaret inferre 3 ne quid aliud dicam A sortiori . Habet s aeternam labes si illa viam ,& in exemplum, in quod facillime vitia

ditissimae profecto licentiae crimen tuis armis hodie te tatum est ; idque dedecoris Romano nomini, S saeratissimis castris illatum . quod neque hactenus ab instituta Urbe comperimus , neque deinceps, puto, nepotibus nostris , posterisque continget. Occidit Tribunum Miles , & Romanus Miles Tribunum

nepotem tuum, ut quod ex tuae terr

rei a J Trebon;ut Μiles ipsus Lusi. Plut . in Μario. ιὶ C. Lusum Nepotem C. Marii. a viderunt, hauserunt . a Militem , armatum hominem dicitiam suam venalem laeere. 3 Ne addam Epitheton magis impudicum de ob cenum illi vi . 4 Μiliti sortiori, seu quia ipsumim teremerat, seu quia sortior fuerat quam ipse Tribunus adversus libidinem. s Ultima culparum . A flagitiorum, quae admitti pomit in Virum, evitismodi est stuprum. 4 Viam qua feratur in aeterni. ratere , seu in exemplum quod infra dicitur . Alii legunt Hadiet arernam ιales itia memoriam , &e. quod elatius es.

149쪽

I38 M. F. QUINTILI

re virtutis barbaris usque adhuc sortasse non licuit , illud nos ipsi maxinio, & incomparabili flagitio tandem

auderemus . Corrupta cli tantae disciplina m: litiae , signorumque eversa religio ; & dum ingruentium undique

Cimbrorum furor Romanas acies exagitat, dum vix tanto hosti sussicimus, Legionibus Tribunus eripitur . aeter na paretur necesse est tanto facinori recordatio, tuaeque de inimicis gentibuς victoriae futuris nunquam temporibus praedicentur, nisi & Militem pariter, qui Tribunum tuum occiderit, inmoria ferat . Nobis vero imputatur, C. Mari, facinu4 , cuius una de ipsa violenti percustaris reliunctatione persuasio , ea nempe in causa, in qua nefarius idem percussor testis , & actor est . Objiciuntur blanditiae , stupri conatus. Dii, Deaequet Quaenam est virtus in gregario tam grandis , quae se parricidio defendit quis pudor , quae c. astitas , cujus tam severae sunt suspiciones , tam violenta , tam sollicita interpretatio λ Et nos quidem ultro etiam, si libet , nefas ta emur , accusamus irruentis libidinem ; ab Imperatore tamen noltro Tribuni vitam etiam corruptoris exigimus . Quod si Majoribus nostris tanto semper in honore fuit Romanus Civis , ut donari corona voluerint, & memoriam ejus immortalitati consecrari , qui Romanum Civem servasset , cuius erit per Deos immortales supplicii reus , qui

non Civi modo , sed & Tribuno , &Nepoti tuo, in hoc Reipublicae discrimine , in hisce asperrimi belli hujus angustiis vim necis intulerit Neque

. N I DECLAM. III.

tuit. ' Et licet impunita sit reo visetus sua , tamen in hoc ruentis in deteriora saeculi cursu , assi mo , plures erunt, qui ' Tribunum imitentur, quam qui militem. Et si nihil minus convenire vidctur partibus advocati, summe Imperator, quam reo capite periclitanti subsidium mii rationis auferre , memor tamen pro quo , N apud quem loquar, audacter, atque ut spero, tuto profiteor, militem tuum,

quicquid afferat casus hodie, sub ipso

fortunae minantis ictu stare securum . Aut enim absolves tanquam innocantem , aut punies tanquam virum .

Fas est vii a periclitari , qui natum se meminit lege pereundi. Neque in militiam gravissimo, asperrimoque bello ita venit , ut nesciret sibi mortem in procinctu habendam : neque est tam imbellis , ut non sorti pectore adversa , dum non inhonesta, toleret. AD firmo tibi, C. Mari, non sic nuper Irepugnasset, si illum Tribunus voluisset occidere . Neque ignoravit quae

manerent eum pericula , cum Oblcoenos suriosi corruptoris amplexus gladio divelleret . Nec habeo lane quid in milite praesertim tuo laudem, si pudicus est tantum , quia expedit: nec si si vitae cupidissimus , paenitere eum facti sui potest . De interfectore corruptoris fortasse dubites : illud utique scio , de impudico milite non deliberasses. Hunc vero, C. Mari defendatur enim tam sortiter m les tuus, . quam vindicatus est nec si damna-Veris, poenitebit. Si sors ita tulcrit , ibit ad poenam pleno gradu, tam Pa

ratus

7 Quo vitia magis movent , in quo magis valent, pollent 3te. Anἱ mos enim nostros vitio deditos ac pravos, vitia magis quam virtutes movent . η Nova ante hoe tempus inaudita in eastris , seu recens. 9 sensus eu quod licet reus absolvatur. ide que magis movendi esset homines ad perimendos vim sibi inserentes eum ab hac reitate mortis absolvantur, tamen se. io in impudicit a. h. In Castitate, & Fortitudine . Ia Hoe est tamquam eum qui sortem animum praeseserens virum

esse vere fastia ei . 13 voluntati , iussui Tribuni. a4 De animo interfectoris . rs Ncn delibera soae supplicio eapitis Militia impudici. si viveret. 16 Quam strenue vindicauit ipse iniuriam sibi illa. tam a surenti Tribuno ipsius internecione.

150쪽

LAURENTII PATAROLI AN ΤIL. III.

Π ratus mori pro pudicitia, quam Ioccidere : laudemque perpetuam sortissimi pudoris secum feret . Omnis licerdelatorum vis ing uat , nunquam 'amen essici poterit, ut miles tuus magis doleat , quod ' accusatus , quam quod appellatus est . Sed neque hoc Roma pirens, nec signa militaria ,

Aquilaeque viastrices, nec tua, summe Imperator, divina virtus sinat, ut tua quoque sententia quisquam vir&Romanus, & miles nimium pudicus sit , apud quem ante ' principia agendum

eis. δ' Ecce cum maxime hoc agitur, ut inter Romanarum legionum manipulos scorta deligere , & ad ituprum trahere sacramento rogatos poli hac liceat ex decreto tuo : nec pudet accusatorem apud C. Marium quod exemplum divinitus nobis datum videtur ,

quid in homine virtus possit assidentibus Legatis , Praefectisque , & litis, illi ' prodigio dissimillimis, Tribunis,

toto armatorum iudicio obiicere militi, quod vir sit , tantumque durum ac rusticum , sed parum mere triciis artibus queritur educatum . At ego, si quae ii fides, pudicitiam ua milite ei iam laudare erubesco. F ninarum eli illa virtus . Aliter laud indus est vir sortis , idoneus bello , promptus ad pericula , praestantis animi :libere dicam, dignior qui Tribunus esset . Hoc enim propinquo , Mari , non 33 erubesceres . ' Pater huic

vero, quod pro Nepote tuo coram te, ANτt

C. Mari ; dicendum est , ideo nobis ---

contigisse putes accusationis audaciam. Intelligimus omnes, nihil profuturam Tribuno cognationem tuam, & apud sacratissimum Imperatorem sola posse meritorum iura valere. Scimus quanti Tribuno, si viveret , stetissent stupri conatus, quamque timcndum foret

Militi, si Nepos tuus es et . Non igitur dubitamus, quin de Romanis Civibus Romano more decernas . Quod si ita tulerint judicia tua, ut iure Tribunus occisus , & impunitum sit audae immo Militi, parricidium, iam volumus Juvenis tui caedem non suffecisi e vindictae. Nudabo ego quoque , C. Mari , cervicem , ferro iugulum , flammis , flagellisque pectus aptabo; videant Romana castra, & principia puniri, atque

occidi iterum Nepotem tuum. Ne Iamen aut Mars ultor hoc , aut Diva Roma patiantur . Quis vero nostrum tanti sceleris pudorem deleat, aut quis possit exemplo consulere δ Damnes ipse quantumvis reum; Tribunus tamen occisus est . Nepos tuus , C. Mari , quem unicum dedere fata parentibus ,

a primis u que annis iis gloriae si udi is exarsit , ut in ipso laborum exordiose veram te Imperatore disciplinam, &asperrimum Cimbris hostibus hellum subire non dubitaverit . Neque frustra

laudatissimus Adolescens armorum munera , juventaeque primos ausus exeret Tam paratus mori ipse pro servanda pud Icilia, quam Oeeidere illos qu; ipsi vim inferre eonentur. 38 Nagis dolet quod .ppellatus si ad ludicium, quam quod iam ae eis satus sit , & s maioribus inissimilationibus a delatorem omni vi premeretur . ις Quod si damnatur Miles, iam abit in licentiam Nil itum . ut stupra , ae scorta foveant in Exercitu, te veluti hoc natuente , a sane ita damnatione hac tua veluti decreto libidivum exercendarum. aci Illi prodigio libidinis Tribuno. t Prinei pia sacella quaedam erant in eastris, in quibus ponebantur Legionum signa, quae Deos velis uti religione prosequebamur. at Tantumque Virum qualis Miles hie est , queritur quod sit inflexibilia a l hidine, aeruilicus, & parum iast tutius fit addictus artibus meretriciis. Seu quia alii legunt eantum otia non diarum, acetistitum, sed partim, ae. Non queritur iam quod si nimis durus . A rusti eo mis re, sortitudine imbutua, sed quod parum A e. a a Dignior qui Tribunus ipse esset quam alter ille. 13 Licet fit Miles smplex tamen non erubesceres. Ne . Expletum est Exordium. in quo orator . ellaggerat Iabem ac dedecus, quo Romana Castra proin pter Trihutii libidinem iniae a sunt. a exaggerat parite e constantiam Militis parati iam ad mortem subeuridam si damnetur eum nunquam futurum si, ut ipsum iacti sui poeniteat. 3. exprimit hoc unum eiu dolorem Μiliti quod appellatui sit, ex hoe enim iam oritur sere decretum Μarii quo stupra , ae lias Σ

SEARCH

MENU NAVIGATION