장음표시 사용
121쪽
rem quaecunque de utriusque moribus allegarem sed cum ita nobis statutum sit, ut innocentiae nostrae fidem ex sola re r. m causiaeque veritate comparemus, palcimus ideo, parcimus audacillimam caecitatem invidiosa comparatione lacestere. Non praedicabo igitur Novercam , quam senex optimus elegit, cui, labente jam aetate, se se, totamque familiam committeret. Sum- ciet si dixero, luperinduxit eam Pater indulgini tisimus Filio, quem haeredem instituerat uni versorum. Ad illud properandum potissimum eli, ut videamus quas uterque causas habuerit ad parricidium . Interrogabo nunc ergo I Venem, quo tulerit animo in secreta
domus parte seponi. Non dissicile est ut exilii metur quo consilio Senex id egerit; sed facilius est nosse quantam ideo sibi miser compararit invidiam . Maximism contumeliae genus Caecus arbitratur, quod sibi videtur de familiae communione repelli, quod vacuis penatibus clauditur , ubi despectae caecitati unum restat gemituum , despera tionisque consortium . Quis enim est qui calamitatem suam ita nosse velit, ut intra ipsius infirmitatem componat animum , neque superbe se efferat , tamquam si felicius ageret Τ Αliena ,& majora cupimus; & in vetita se in per inconsulta aviditate prolabimur . Caeco, cui nihil de tam pulchra terum
varietate resertur, cuius aeterna nocte
sisti. Omnia tibi eomposita atque simu. DLeLalata sunt per otium & securitatem , Rtanquam scelus transscrretur ingenio Nunc enim tu innocens quia privigni gladius in vulnere, quia paries cruentatus , hoc sufficere utrumque indicio putabast quam facili momento causae fata vertunturi Quod fecisse etiam is scelus frequenter iuventus est, qui obiiciebat A. Sed causas, inquit, parricidii ille habuit , quem iratus pater in
secretam domus partem relega Vetat .
s Mulier illa forsitan ignominia felicioris videretur esse privigni . Caecitatis beneficium est cum illi secretum datur. O praeclaram senis optimi singularemque pietatem l quam blande ille seposim miserum suum i quam diligenter uxoris gaudentis exclusit oculosi quam multo caecum pudore dona-
viil ββ Si se lictor , inquit, essem pa
ter, ego tibi potius cederem domo tota. Nunc miser illam occupa partem, in qua nemo te videat, in quam solus ego veniam : sint circa te servuli fideles, non gemitus tuos audiat quisquam , non flebili moerore pascatur .
Nihil est quod te solicitet conversatione nostri . Secretum quod caecitati praestatur, ideo praestatur, 37 ut minus oculi desiderentur. Aliquis odit filium
caecum & hac tantum ultione contentus est, ut illi assignet quietam & sepositam & meliorem partem domus stl ta ais ego sic intelligebam, quassi abdielausa lumina solius vacant ministerio caret, quasi expelleret. Iratus ergo senex
moeroris, & lachrymarum, unum ta- tenet iuvenem suum velut interiore men votum est rebus interesse viden- com-tium . Blanditur sibi tristis infirmitas quoties ibi saltem se exerat , ubi frequens familia praeterfluit , ubi ministrare propius possunt patris caritas , ossicia servorum . Quantum solatii est negare quodammodo aliquando posse cxlamitatem l Una est , ac perpetua miseriarum confessio solitudo , secretum Pater qui caecum seponit videtur iratus dicere filio : Recede otiosa , ignava calamitas. Vive suspiriis tuis , vive moeroribus ; parce patris, familiae-- que
a. obiectio ex Noverea eontra Caeeum. Rs Resp. pe Cate . Prosopopeia Patris ag Caecum M Ut ille scilicet qui Caecus compellitur in seeretum minua optet se habere oculo cum semotus sit in omni conversatione ἀ
122쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. I. DI
D c complexu & a limine obstat Rogo, que pudori. Quid ais, Iuvenis λ Caecus Ain V V '' quod duos separat media domo , te utique tandem, qui sibi plus caritatis, integram, sanam: illum infelicem, cae- plus indulgentiae deberi postulat, abdi. cum, contumeliae opportunum, injuriae cari se putat si seponatur. Quantum , facilam; utrum filio irascitur, an u- Iudices , rabidi intumuerit aestusdexori Nolo, inquit, iuvenis utaris a- superinducta Noverca,relinquo vobis ex-moena domus parte, ne haec quae nitidi istimandum. Haec nempe Privigno estr bus tectis elaborata sunt pertineant mulier odiorum; haec, quam dies ipse ad oculos tuos . Quis tam stulte ira- noctesque perpetuis lacerat execrati scitur caeco , ut putet illius interesse nibus, odiis. Caecitati vero sepositae ubi habitare jubeatur λ Te potius ille quam rursum gravior sit Noverca ne submovet , tuis invidiam facit ocu- cesse est Illa nempe potiorem domus lis: tibi dicit, sumiat, satis est, ha- occupat partem; totus illi patris amor,beas maiorem domus partem , absen- & majores servire creduntur sollicitutem puta , misero in paternis aedi- dines servulorum. Quod si altius par-bus aliquem angulum relinque. Pater ricidalis illos pectoris sinus scrutari vo- qui filio sub noverca assignat secretam lumus , magnam rursus accipite dolo domus partem, confitetur uxori se ab- ris interpretationem: Pater, qui mu- dicare non posse. ' Transit ad aliud lierem intra vacuos Penates accersit , genus defensionis . Sibi curam caedis probat se non unico filio contentum. non fuisse , cum haeres inventus Pati vero nequit hoc Filius, quem t sit omnium bonorum. Quis enim aliuς ta haereditatis iura manebant . Quid esse debeat, ut huic properandum sue- mihi, clamat ipse, cum testamento, rit ad haereditatem filius scriptus non quem mutabit pater meliori prole se- timet pinitentiam testamenti. Omnium licior Fallax est indulgentia, quae hae bonorum haeres relictus est. Non er- redem instituit universorum, si medigo irascebatur pater cum daret secre tatur quem in nostra iura sufficiat . Iam domus partem e non possunt tibi Invadet alter non suam familiam, &diversa prodesse, eadem obiiceres reo ad mihi decrescentes opes superbus si ex haeredatus esset. Elige utrum vo- consors accedet. Tunc & durior caeciles. Si scivit se esse haeredem, amare tali parabitur solitudo , & tristiori s magis patrem debuit ἱ si ignoravit, ereto tradetur , & seponetur longius
non habuit quod speraret ex patris mor- miseranda calamit4s . Deficiet, qua te. tulus ille supererat , Patris amor, &quae sola mihi solatio restabat unici eonscientia; uberiorem sibi rapiet affectuum opumque partem Filius non caecus . His omnibus, Judices , ad maximum omnium facinus compulsum Iuvenem non dubitamus, qui scimus quantaco sequi voloerit de morte Patris. Modo iam de secreto , de solitudine vindicatur; in familiam, in servulos , in Novercam ipsam dominatus iure revertitur . Desinit iam patere conviciis I nunc se vere putat haeredem , quod , nullo prohibente , sibi destinatas opes avida luxuria depascitur. Non auferet quidquam de tot bonorum possessione Noverca . Pater mutare non poterit testamentum . Ea denique adeptus est morte Patris, quibus nec optare plura posset si haberet oculos . Afferte modo coactae interpretationes infelicissimae Noverea causas , explicate quibus odiis , qua spe maluerit ipsa viro sesti' ,
Coeialae aliud aratim:Novereti eontra Filium.
123쪽
II et M. F. QUINTILIANI DECLAM. I.
πι' festinare suprema. Non video, sancti D te. ' Reliquum est ut intueamur, d-Dse A. ' μ' simi Viri, quas habuerit irarum caus- le qui periit ab utro magis vestrum ''sas mulier , quae leni se se ultro cre- desideretur. βη Te opinor hic gravius didit, quam non avara fides, non li- am cie dolor, impatientius hic luctus bido iugavit, sed aequa naturae vis, & exanimat, te quae obsoletam protinus paria studia, & bonae vota conicien- nu, m& tempori accommodata lugutiae . Mirum quae fuerint benevolentiae bria β' flammeo revertente mutabis. vices t Nunquam melior snt, opto , Hic viro iuvenis, qui si sortunae suae
amor & caritas non parricidae. Quan- mala cum prae inritis comparet, caecusta illi modo subeunda ludibriat Quam coepit esse nur c primum : quid non facile ad servitium compelli po est. & miser in hoc . ne perdidit vivebat
rebus in divertum coactis, ad caecita- illi magna putas. ao erant quocumquetis secreta damnarii Totam simul ac- iuilerat de tet cie patris oculi, non il-eipite doloris nostri conli moncm. Re- lud re in fel cibus tenebris contumaces dii in familiam auctoritate testamenti servuli pol rant, nec quod extremum Privignus, olim sepositus , olim rele- contumeliatum genuς est ut dominum gatus a Patre . Quod si hac mercede ageret ν' rogabant. Nunc quanta, dii debuit mulier maritum occidere, fate- nil ludibria sunt ineunda λ iunxere semur, Iudices, crimen , & , quaecunque pariter caecitas & solitudo . Quid tibi in nos transferri possint, criminis ius- nunc, miserrime adolescens, haereditaspiciones, aequo animo paratoque subi- prodest, quam tantum y audis/ quid mus. Vetum, si qua eli fidus, si pro enim circa te pecunia potest quae fru-Iuenda veritate rerum argumenta, fa- endi voluptares quid aliud quam '
Aaque ipsa aestim.inda sunt, quousque spoliorum facilis occasiot Quam bene credemus de illa facinus, quae, si fieri ista omnia paterni oculi custodiebant posset, occisum hominem revocaret ad quam facile decipi quam facile denu- vita mi Te nune igitur. mulierum in- dari , quam sine labore salii potes felicissima, supremas decet agere par- quam cito inops fieri t Morte patristes, & lolum una voce lachrymarum ex haei edatus es. Quid nunc tibi nisi ad haec sacra subsellia trahere doloris perpetuus imminet miror&exsecratio ambitum. Heu, inquit, quae me ma- vitae Miser post omnia & lachrymasia circumstant, quibus disseior fatis i perdidit , y3 nec dolentem adiuvant
Excedit omnem comparationem dolo- : . - - ocu- tris immanitas , ut timere deinceps incipiam Privignum parricidam . Quos expectabo notae olim caritatis amplexus quis me tristem, quis labentem excipieti cui pectoris arcana committam odia undique mihi, ignominiae , cruciatus, & supra omne infelicitatis exemplum Privignus inimicus . Supem sunt ergo miserrimi Viri fatis, mihi uni relicta, universae familiae ludibrium,
infelicissimae orbitatis miserabile monstrum. Unus me manet Perpetuus mα-
Ultἔmum argumentum eontra Noveream, euod sed;eee magia saudere in promptu sit Novercae, Zam Caeeo ex Patria morte . ex vo viam fihi aperit ad Perorationem , in qua exprimit dolorem aeci ex Patria morte , cum Caecus tune mamime si infelicissimis ; ita ut iam mortem in votis
88 Ο Noverea. sy Velo nuptiali, quo nuptae velare Capue solebant. so Non scidicet inerepam stea servi R illudentes ipsum rogahant ut imperaret ιibi ipsa . si Nullatenus frueris eum caecus si Bee seu illam seu quod illa eomparare poma possis itidem cernere . sa Oeeaso facilia ut spolieris omnibus henis. φ3 Est enim l ut hahet Pacatus in Paneg. ad Theed. l aliqued e lamitatum delunimentum dedisse laehrimas malia, R pectus laxassa suspiriis e di viuuia maior est xvina, quam esse miseram nee videli. - α
124쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. I. I
Dae ιν oculi. Incipit apud te gladius habere '' quod agat ; quaerit, ecce quaerit mi'ser ferrum. Nunc, inquit, huc reddite illud innocens, donec habuit mea manus tantum. Si mori necesse est, illi potissimum incumbant . Hoc illa iam olim gravis & infelix anima querebatur . Ubi nunc meae vires ρUbi impetus Ubi νβ dextra tam fortis λ uno ictu, puto, ne me quidem ipsum mihi continget Occidere .ror, & tuo illo secreto tristior, Iuvenis, solitudo. Tua iam est, perditi iasime, dies; exulta parricidalibus odiis; utere contumeliis, insultibus; rursum,
si libet, utere gladio tuo . Tibi iam servit illa superinducta; illa, propter
quam te Pater in secreta domus parte leposuit. Cedimus tanto scelere quae sitae ultionis solatio; praebemus peetu gquoque, iugulumque vulneribus. Quid enim nobis ominosius vita, quam velis imputare Potes jam iterum, potes unico ictu facilius, & minus crudeliinter parricidium admittere.
νι Pectore supra ipsus deeidam ae Iem, in ipsius reueronem pectore impingam. 9s Patris. Ironia . Qua dicor interficere ausus esse Patrem, seu ipsum unico ictu eoniae isse.
125쪽
IN SECUNDAM Μ. FABII QUINTILIANI DECLAMATIONEM A N T I L O G I A. CAECUS I
ARGUM M. FABII 4 U I N T I L I A N I
m incendis Domus Adolescens Patrem extulit. Dum Matrem repetiit, σinam, σ oculos amist. Induxit illi Pater Novercam , quae accessi quodam tempore ad Maritum , dixitque parari ιlii venenum , quod Immenis in sinu baberet, oe sibi promissam dimidiam partem bouorum , sillud marito porrexisset. Intravit ad Caecum Paters interrogavit an haec vera essent; ille negavit; exquisivit, et invenit in u venenum . Imterrogavit cui parasset; illa laeuit. Recesse Pater mutato tot mento Novercam fecit haeredem. Eadem nosse strepitus in Domo fuit. Intravit Familia in cubiculum Domini, invenitque ipsum occisum, Novercam iuxta cadaver dormienti smilem , Caecum in limine cubiculi sui stantem , gladium ejus sub pulvino eruentatum . Accusant se inta.
Asel. ulla, Iudices, taminarum, quas LOGIA. adversorum immanitas , & im- I modicae calamitatum vires iactaverint , ante iustitiam vestram tristissimam unquam lachrimarum se- veream , & plurimum Caeco de reve
Cui minima laudum erat Re . seu a Cui pro minimo est; qui stilicet parvi faeit defensonem etiam eonscientiae suae prae rationibus aliis. quas potest ad sui Apologiam allegare. a Quas iniuriosum , cum nimiam nota sit malignitas Novercarum in Privignos, quare vix opus esset qumtione, ne dum abiolutione.
SEnito, iudices,pudori iuvenis , pro D. Ei.
126쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. II. III
D ς - - rentia deperire virtutum, cum in pa- riem , & similem attulit 'desperationi ν' - y μ' trocinio 3 summae pietatis autertur 4 dolorem, eam hanc esse profiteor, cui 'μ 'quicquid alium delenderet innocentem. praeter miserrimum latum , quo coniu-Hoc primum itaque publicis allegamus gem perdidit, illud quoque maximi cr affectibus, quota pro se reus indignatur ciatus accedit, quod perditis limi Iuve- uti corporis probatione . Solus omnium nis gladio illum eripere non potuerit, non remittit sibi, ut incredibili Oi sit quem iam libet averat a veneno. Quan- in parricidio caecus , quam fuit cum tum tibi gaudebat infelix , quae primos
videret. Homo omnium, quos unquam parricidii conatus everterat ἱ & quan- miseros iecere virtutes, innocenti stimus tum de caritatis merito vindicabat, euio parricidium negavit, antequam pa- coeperat jam aeque debere Pater, ac Fbter occideretur : di ne quid hodiernae liol Sed didicit innocentissima tandem, sollicitudini praeilari putetis, fecit, numquam perire scelerum vota, diras- quod est summum in rebus humanis ne- que libidines; ideoque non prius ten- fas, 7 ne vel in alio crederetur. Igno- tatum a Caeco serrum, ut, si fieri posse ite per fidcm , quod indignatur se set , ipsa pariter in veneni conscien-juvenis in honorem tantum calamita- tiam, pudoremque facinoris sociaretur.
iit absolvi , filium qui patrem ex in- Nunc minus ingemisceret misera de pareendio sua caecitate servavit, facinus est ricidio, si se inscia, se non prius ten- hoc tantum innocentem videri, quod tata, fuisset peracium. At vero, tam- illum non potuerit occidere, Nam quam parum hactenus doloris nobis, &quod ad mulierem, judices, pertinet, miseriarum accesserit , adversum nos quae defendi non potest, nisi patrem cae- etiam totam transferre lcntat inimicuscus occidit , tam impudentem dela- homo criminis suspicionem ; sed nontionis necessitatem malo, quam si tan- habet interpretationem, Judices, partum negaret . Viderit qui ' fiduciam ricidium , quod statim fit cum Pater veritatis putat , quod Caeco facinus mutaverit testamentum. Existimandum obiectum est. Deprehensa mulieris au- vobis quoque relinquimus, illine impu-dacia est , quae non potest nisi '' in- tandum sit gladii facinus , quae vene- credibilium comparatione defendi ; & num porrigere recusavit . Adde quod quisquis Caecum invicem accusat, solus tam grande perdiderat pretium quae di- est reus. Aliae, iudices, esse debuerunt citur potuisse scelus ad inittere nulla mer- adversus hanc debilitatem probationes. cede . Quaeso autem , Sanctissimi Viri, Caecus in parricidio non debet suspe- ne liceat ultra mortalium perditissimo
Eius fieri , sed deprehendi . Quaeso patrocinio calamitatis abuti. Transeo itaque, judices, ut haec prima propter Veneni consitientiam, illamque in du- causam juvenis putetis, quae contra il- prehenso silentii consessionem; transeolum nimia sunt. Nihil magis debet e L quod sola vult incredibilium interpre- se pro Caeeo, quam quod adversus il- tatione defendi. Suspectus esse incipitium caecus
a mitia fgna satis dedit C. τ ἐn Patrem Matrem. 4 scilieet Caecitatis argum. s Non vult
incidere in minerem parricidii suspicionem quia Caecus est, quam s oculos haberet quos incendio Do mus amisi. 6 Cum snere posset ut periret Pater ineendio, quod Parricidium morale saltem extitis siti vel eum negauit Patri interroganti vera esse ea quae diceret Novere a. ' Ne erederetur fecisse summiire nefas in alio quam in Patre; vel in alio satu, quam in hoc caecitatis. M Malo ut ipla ae euiet filium tam impudenti delatione . quam s minime ineu sana ipsum, se solare . negando saelum a se patratum, excularet. φ Qui veritatem ineonetissam eonsiderat . io Nis uniantur sinul quae alii. incere patibilia sunt: quae quidem e Narratione colligentur . at Cum incredibue si Caecum eomini sise parricidiora nisi in ipso sario deprehendatur .
127쪽
rr6 M. F. QUINTIL 1 ANI DECLAM. II.
ANYt- caecus eum habet gladium. Nos vero lum fuerunt multa fingenda. Et constat ' μ' non petimus ut infirmitatis nostrae mi- de pietate , de innocentia hominis , ' sereamine. Quantum alioquin firmissi- qui expugnandus suit parricidii simi- mi argumenti allegaret hic animus , litudine . Congesta sunt adversus mi qui non ni si blandis patet affectibus, hie seram debilitatem, serrum, cruor, vultus, qui lachry marum dolore conta- 3 venenum , & quicquid non potest buit, haec dextera, quae sola novit pi- esse negligentiae nis ' nescientis .gnora caritatis. Nobis tamen supremum Nemo, iudices, nemo sdit gentior deesse volumuς patrocinii genus quidquid bet esse ad facinus quam qui parriei- Privigntim apertissime non accusat. Fa- dium potuit facere I caecus. ' Iuveniscinus est, si parricidium haec non potuis- iste , de quo summa in rebus humanisse admittere videatur, nisi etiam con- β monstra finguntur , eius fuit erga flat nec voluisse. Satis iam, Iudices, parentes semper affectus , quem nefas vobis adversarii voce relatum est, quas est 7 optare de liberis . Cum domus Caecus calamitatis suae causas habuerit; ignium septa violentia rapuisset mise&, si eiusdem pudori consultum volu- ris senibus omne praesidium, illa festimus L praestat in praeterita non redire, natione qua fugimus, erumpimus, in postquam omnem cum luminibus inno- medium cucurrit incendium. In quantoeentiam Parricida consumpsit. Nemo tunc periculo fuit rerum naturae pie- tamen ideo minus eredat de Iuvene fa- tas Dum diu , multumque attonituscinus. Si actus respiciamus humanos, haeret, dum ad utrumque respicit, ad& fragiles mortalium vices, nihil est utrumque discurrit, pene in selicissimos tam frequens, quam in deterius abire; parentes perdidit pietatis aequalitas. Ut ex iisque etiam, quae labore maximo demum miserrimox senes eluserat iam comparamus , nulla facilius non dese- propior ignis audiat licet invita srunt, quam virtutes . Quod si nefaria pietas patrem iuvenis elegit, & de pa- illa scrutari volumus secreta caecitatis, riter ardentibus vices disposuit a prima maligni livoris in Filio semina affectus. Vixdum posito sene, eum i Diacta crediderim post superinductam sibi tum quoque miraremur explicitum ,
a Patre Novercam . Quantum utrum- iterum flammas aperuit, & undiqueque ille oderit fas inde erit existimare, coeuntis incendii redditus globis arse- quod alterum alterius ministerio tenta- rat iuvenis, si tardius perdidisset ocu-vit occidere. Paravit igitur , paravit los . Facinus est existimare , iudi- Patri nefarius homo venenum , pris ces , non hoc quoque maximis con-mumque impiissimi conatum facinoris tigisse conatibus , ut servaretur &moliri se statuit, ut, & parricidio gau- mater. Minus tamen in uir
de re posset ,&negare scelus, quod non que fecerat, nisi perdidisset oculos .
ra Forum Inventum erueniatum sub puluino Catet . t 3 Quod deprehensus est habere Caecus Insnu 34 Et omne id quod quis tenere apud se nequit his per summam negligentiam , di quidem ignarus ipsorum malitiae . a s Careus enim maiori agit maturitate , ae consideratione, eo quod magis attentam mentem habeat nulli bi distractam a sensbus, a praecipue a visu, qυi plerumque saeilius mentem divertit. Ηine consectum Exord Ium est, desumptum autem ab hoe quoa C etis utἱ velit ambitu trississimae calamitatis; ex quo descendit ad sun/andam suspicionem Nouere vi ex ipsa ponderatione eriminationis ipsus adductae In Caecum; quae talia includit quae utpote incredibilia se a videntur.
16 Cum naturaliter si monstrum C eus Parrieida . is Desderare in liberis . t 8 Pietas quae innataen liberis erga Parentea rq Quae vestet ambos elegisse . ao Et amor satuit vim eligendi unum de parenti a pariter ardentibus a Facta maiori re con servandi patrem. fecerat A minorem conservandi matrem ipse qui maximus erat omnium in faciendia utrisque, nisi perdidisset oeulos dum , Ut raperea matrem ex incendio. .
128쪽
Drci, Viderint qui filium in eo magis parente mirantur , in cujus salutem faciem vultusque consumpsit : λδ patri praeliit it caecitatem, qui amisit oculos, dum repetit quam reliquerat matrem. Non expectatis, certum habeo, iudices, ut excutem , quod pater induxit Caeco Novercam. Factum est eo tempore, quo contiabat, patrem filio lenem solvendo non esse. Contenderim
quin immo iuvenis fuit Ieconsilium, ut pater cui matrimonium filiumque abitulerat incendium, residua senectutis alia solaretur uxore, &ut domus, quae Caecum tantum habebat & senem acciperet ex con)ugio δε ministeria custodita. Facinus est, iudices, quod bonos privignos Novercae facilius il cipiunt , nec levius oderunt . Quam multis insidiis, quam multis artibus Ipatet caecitas innocentis i Mulier, eui spem invadendae haereditatis praestabat
debilitas privigni , senectus mariti , intellexit hoc solum deesse δε sceleris
occasioni, ut prius infamaretur parricidii caecus . Viso igitur hoc , quod sibi iuvenis non videbatur esse privignus , venenum, quod in miseri sinu abdiderat , deprehensura, nuntiavit patri , tamquam parricidium pararetur . Et quia mendacium poterat facile nudari , si quem conscium nominasset , totam delationem sic ordinavit, ut sibi crederetur promissam dimidiam partem bonorum, si venenum seni v luisset ipsa porrigere. Videtis, iudices,
qua praeparatione Noverca ad testamentum patris accesserit. Mulierem, quam credit maritus noluiisse partem bonorum accipere pro scelere, necesse est sic remuneret, δ' ut faciat haeredem . yy o quanto aliter probaretur
ipse sua manu secisset. Nullum, puto, Adiir nefas tanta fuit unquam calliditate dispositum. Non contenditis, credo, ut vobis persuadeam quod tanti sceleris non dubitaverit mulieri Caecus arcana committere. Dum alterius uti artibus cogitavit , credidit sane , aut nullum
facili ad flagitii conscientiam magni pioposito praemio cogi posse, quam foeminam , aut nullum securius venena conjugi daturum, quam uxorem. Spo.
pondit ergoNovercς dimidiam bonorum partem, si venenum conjugi porrexisset.
Quid hoc putabitis,Iudiceu Invidia fuit.
Voluit nempe, ut vel Pater occideretur, vel omnia Noverca perderet, Expectatis ut reseram quid egerit mulier Necesse est ut exclamem; mitius egit, nimis indulsit . Non enini nefaria illa verba graviori severitate compressit ;parricidales iam manus, & saevum petius, illaque tantae immanitatis con scia vitalia non torsit. Rem fecit eius, quae Marito pariter, Privignoque prospiceret; Seni nunciavit . Quid minus
agere potuit, quam ut parenti relinqueret ultionem de filio λ Quantum vero meruerint apud Patrem fidei, quae de Caeco Noverca retulerat, ex ipsa hominis indignatione colligite. Intravit enim ad Caecum Senex, & interrogavit. Nunquam magis vera Iuveni dicenda erant , quam cum aderat Pater iratus . Negavit tamen impudentissimus homo ; cumque ita comparatum
natura sit, ut quisque in illo diversitatis ambiguo sperer, ad innocentiae fidem satis sibi fore putavit, si non per turbari videretur . Parricidae fuit tam
aperta negatio . Filius innocens r pente accusatus non dedisset responsum hominis , qui se interrogationi
prae-Ia Non enim conservare voluit matrem tantum In gratiam pietatis erga matrem, sed etiam ut Patri seni uxorem eonservaret. 23 Et caecitatem inutilem Quod Freminae in Familiis praesare solent. 23 Exposita est, obnoxia ess, quot tetig petita in . sfi sceleris sui interficiendi senem maritum. α' APilio Ciseo. 28 Novo sano testamento , R deleto primo, quo Cmeum haeredem instituerat. as Et quam diverso modo probaret Partieidium, non eomniissum scilicet a Creo, sed a Noverea ia
129쪽
praeparasse videretur. Negare eius est, qui non possit aliter probare ut sibi credatur. Scire autem vultis quam innocenter primo responderit Eadem audacia, ne inveniret alter quod forte sperabat posse ultra non exigi, sinum sollicite scrutatuς est, & venenum invenit. Miror, Iudices, caeco iuveni statim patu ille quod ipse antea non tractaverit . Non enim confudit , turba
vitve iudicium; sed ut illud sensit, in
quod perquirens manuς offenderat, Uenenum illico consessus est. Uelim mihi dicat innocens, unde lethale pessimumque Virus agnoverit. Sed quid sua illa audacia proiecerit, hinc accipite. Homo, qui adeo conitanter quod non videbatur negaverat, cum veneno deprehensus , & interrogatus cui parasset, obmutuit. En illum cui vere credatur.
Quid subitus ille defectu , nis conscius pavor , & confessioni similis pudor Non dubito, Iudices, quin ita credatis, cum Pater ipse, Pater, apud quem tamen nonnisi sera persuasio filium parricidii suspectum facit, qui sibi qualibet interpretatione blanditur, paratum sibi venenum senserit. Accipite pater ni veritatem iudicii , & adversus parricidam ultionis. Filium ex haeredavit,&, mutato testamento, universa transtulit in mulierem. Bene est, Iudices, quod multum statim patrocinii transit in causam nostram, non enim habuit amplius scemina , quod de senis morte speraret. Non putabitis vero, leve quoddam, & tolerabile calamitati supplicii genus excogitasse patrem : Non poterat saevius Caecus puniri. Continuo vero senex infelicissimus occisus est, ut hoc ipsum contra impudentissimam accusationem patrocinii nobis accederet, quod
parricidium , quod iam potest de- DEe prehendi i Mulier quae se dicebat in
3. conscientiam sceleris admissam , non hoc primum exegit a patre , ut
quaereret quis parasset caeco venenum,
quis dedisset, unde maximum sciebat posse fieri quaellionis errorem; instituit,
ut innocentissimus iuvenis 3 interrogaretur repente, subito infamatura vel- . ut deprehensi trepidationem , seu tacuisset caecus, seu negasset. Adductus
ad filium senex dixit iuveni quicquid
audierat. 3 Numquam, iudices, tam simplicis innocentiae fuit facinus actum negare. Non esset ausus juvenis coram ea muliere mentiri , quae prodidit &scivit ubi esset venenum . Ut vero sensit infelix instantem Novercam , postulantemque , ut sinus iuvenis exquireretur , tunc vero attonitus,& haerens, &tota malorum suorum cogitatione confusus, intellexit hoc argumentum ejus esse , quae parasset , ut posset deprehendi. Igitur propere, festinanter omnia membra pertractans, & mersis in sinum manibus , dum cuncta suspici nibus , dum tactu iuvenis explorat , venenum primus invenit. Laudo, iudices, innocentiam silentii , laudo fiduciam , quod interrogatus cui parasset, non putavit sibi defendendum vene num . Rem quinimmo fecit ejus qui sciret patrem non crediturum , & quae 33 maxima est 33 innocentiae scontumacia persuasionem senis nulla voluit excusatione corrumpere . Non fuit illud trepidatio , non tacita con fessio . Quisquis habet venenum, habet & quod respondeat deprehensus. Fecit post haec senex rem hominis, quem non movisset quicquid invenerat . Non torsit s- mini lieria caeci ,
ae ParticIpationem eonsilii de scelere patrando . 33 Ε. Ietne vera haee deliberatio, haec padtio cum Noverca , Sc. y 3χ Numquam alias apparuit innocentia simplicior quam in illa negatione . 33 Quae maxima est in innocentia perseverantia. 34 Manus quae sunt unicum instrumentum , A. ministerium caecorum. Non istiur affecit illum tormem .s ut confiteretur scelua suum .
130쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. II.
& de scelere , in quo 33 solus nocens esse parricida non poterat , non ex priacuit ordinem quiestionis , sed quod plus est, quam absolvere, remisit iuveni defensionem . Utrum deinde intellectis deterrimae mulieris Insidiis, fi
lium paulisper voluerit ex haeredatione protegere, & diligentius de patrimonio suo deliberaturus, interim capta verit , ut videretur mulieris cupiditati iam non obstare privignus , an facillimum fuerit, ut ex haeredationem quoq; impetraret Noverca Carc i ab homine,
cui tam multa persuaserat, 34 cogitationibus vestris relinquo . Hoc lantum dixisse contentus sum . Testamentum continuo mutavit. Et ne quis
miretur hanc festinationem , statim subsequutum est, ut periret . An interfuerit, judices, juvenis huius, ut vi-Veret pater, qui jam 37 alio moriebatur
haerede , vos exiit imabitis. Certe non interfuit ut occideretur. Facinus, iudices, quod illa nocte in eubiculo Novercae , quod in lemito factum est,
domus tota persensit , nemo non
sibi visus est juxta fuisse . Excitari
sola Noverca non potuit illo in loco', unde venerat fragor. Cucurrit fomitia, quo sollicitos atque trepidantes ducebat strepitus quem sequebantur . Invenerunt senem occisum, Novercam iuxta cadaver 38 sic iacentem , ut
statim possent interrogare quis occidi Dset . Nuntiatum est deinde facinus &Cadico . Inventus est quod innocentiae sum cit non a scelere rediens , stans in limine cubiculi sui animo quo discurrebant videntes . Ut deinde ferrum iuvenis inquireretur , exe
quod eodem paene momento facinus ad- Aurtis millum eii, quo Noverca iuveni prae- - - lata. Sed omnino vobis relinquam aestimandum de parricida. Nocte illa auditus est strepitus, quem sive pavida, dum redit a scelere, per errores caecitas edidit, sive, quod in alterum transferri sic posese crederet criminis suspicionem, callido ministerio composuit. Qua celeritate, qua sollicitudine arbitrari potestis, properavit ad strepitum excitata familia, & Senem invenit occisum. Caecus vero sam in limine stabat , tamquam excitatos, discurrentes exciperet, plenus adhuc irarum & parricidii, ita composita itatione, ut iam tunc credi posset ante threpitum excitatus . Ille nempe, quem ab omni avertit spectaculo infirmitas , quem non expediunt nisi tardissima ministeria, tam celeriter subitoque prosiluit , ut tardiores fuerint videntes. Caecus iam perliat in limine, cum a strepitu familia excitatur. Non credo, Iudices, excusandum vobis quod Noverca dormierit. Incredibile hoc uni Caeco videbitur , quem scelerum conscientia quatit semper, exagitat; qui
ipso flentio franguntur somni . Quam
pronum vero innocenti quiescere etiam inter morientis conatus; si quos tamen
exerit qui ilatim moritur J Vestrum erit ructum coniicere, a quo sit Senex occisus. Caeci gladius sub ipsius pulviano cruentatus in Ventus est . Fidem nunc hominum Deumque, quodnam unquam
clarius manifestavit se facinus Parricidii , Iudices , accusamus . Poteram statim nefas animo Juvenis imputare; sed non difficile ut credatur gladio su-
s solus ille noeen se ut parricida esse non poterat, cum necesse fuerit, ut eum aliis iam pathus esset, ut iam secise die ebatur eum Noverca, non enim Caecus poterat adinvenisse venenum, inde Pa. tri porrigere &e. De hoc scelere ergo non explicuit Pater quaeritones, ordinem, hoc est non popolcit ut Cateus technam, quam orditus fuerat a principio, & eum Omnibus circumstamus depromeret. 36 Omnes prci et o secundae huic parti adhaerebunt. Scilicet Noverca . 38 Adeo recenx, seu aperte viderunt omnes illud sae inus. 39 Dormientem , & sortasse prodam , ut eo profundius qluescere videretur. 4o Animo turbato, agitato, anxio, m esto, lachry manti Sc.