장음표시 사용
111쪽
Iugurthinum, quae erat vapor collechias e X locis creta ceis. Fuit Ae sanguinis sceptus, illa assumpta fuit ex locis rubricatis, aut mixtura e Xhalationum, qua de causa in Armenia rubrae solent comparere nives. Sed illa quae Bruxellas in Belgio anno 1646. irrigauit insuper acida fuit. non eX spiritu vitrioli, ut quibusdam Persuasum erat, nam tantum huius salis vix ulla terra Iuppeditet, quae grandi pluuiae imbuendae sufficiat: Praeterea partes subtiliores vitrioli, , quae solae innubes ferri poterant, non sunt acidae: phlegmatis est acor. Pluviam itaque intra nubem 'ersam in aeerum smili modo censemus, quo aqua Verti potest. Vidimus hoc, dum crematum primum coqueretur, residuo quod mansit in fundo alieni, affusum tantundem cer-Disiae, iniectus panis tostus melle unctvs, relictum hoc totum loco calido ut acesceret : huic deinde quidquid subtractum fuit, totum. pura remetiebatur aqua, & aeque acre durabat acetum, licet nihil penitus prioris mixturae mansissct Vertitur etiam hoc modo aqua in acetum. Pyra agrestia in cumulo iaceant per triduum, deinde in vase ponantur Sc quotidie illis per dies 3o. modicum aquae assundatur fiet acetum. quia qui in pyris succus est, acer Sc crudus cum sit, eadem qualitate aquam imbuit. Cardanus. Pluerat de lapidibus armo V. G.-cte anno Christi is s. Anno isto juxta Abduam flumen cecidere Iroo. saxa Circiter, quorum aliqua 12O. pondo, alia 6o suerunt: tum aqua
Dit in vapore subuecta talis quae sponte lapidescit, qualis in non paucis locis spectari potest etiam saxure
ex vapore Se exhalarione coalescere, uti concrescii
cerussa, si laminas plumbeas supra acetum appenderis Simili
112쪽
Curiosa. 8' imili vapore quaedam inuoluta lapidescunt, exemplo
sit. Fortunatus Licetus Patauiensis Medicus, lib. a. de Monstris cap. narrat, paruulum in utero Matris in lapidem versum. Aristoteli inscriptus liber de admir: audit. In Lydia quosdam homines dum declinassent ad antrum quoddam, exanimatos, ac tandem in lapides mutatos, cum suis vestimentis, cibarijs de ali js rebus quas deserebant. Lapidescere langos, sti Pes, frondes & ali , notum est & nobis & Liceto ibid.sap. 4'. Depluerat & serrum, si non abreptum, aliunde: materia adhuc fluida in altum sublata, ex quali omnia metalla coagulantur, ibi induruit, quae intra terrae viscera soliditatem suerat acceptura. Illa vero Pluuia vires naturae excessit. quae anno ιs34. rubris crucibus vestes inficiebat, &anno Iso I. in Belgio, quae non sulum expositas, sed cistis latentes simili modo depingebat, imo & hominum corpora, quod prodigiutriennio durauit: imo ex peplis sarminarum sanguis defluebat ad fimbrias, ut Horraeus notavit, easdem crucis figuras formando : cuius quidem color praeter suprapositum modum, poterat etiam ex adustione Oriri: nam omne adustum rubet, imo mixtum adusto ut patet in lyxiuio, in quo miscetur aqua adustis cineribus. sed cruces pingere & cistas penetrare, altioris
g. 4. Proprietates pluviarum: s'. Proprietates pluria sunt. Faecundare agros magis quam alia aqua, quod contingit ob admixtas pingues ac calidas terrae exhalationes, propter quaS et IRgitius putrescit. Teste Seneca diligentissimo vinearii
113쪽
Meteorologiala re lib. 4. nunquam tam magna est eluvia, ut v bio. pedes in altum madefaciat, sed nec radices arborum profundius descendere nota turri. Pluvia frequentius euenit quam pleraq; meteora: nam experti
sumus etiam ab igne illam generatam post magnum incendium, cum illi suisset riusa aqua copiosa, haec bgni resoluta, ac in altum sublata, illicque frigidiusculo aere compacta, pluviam secit. Illud est mirabile non quidem ex. parte pluviae, sed ex parte soli quod recipit pluviani, de quo Plinius lib. 3 i. cap 4. In Narniensi gro tellus siccatur imbribus aestu. humescit. Ratio nobis prodigij haec sit currit. Rara ac porosa tellu sfatim aquam absorbet: sed cum sit calida simul intus, absorptam in vapores reducit, qui vapor cum ad su-herficiem. stisidiusculam venit , resoluitur in humin
so. pluria per artem in hunc modum institin. p. test. Fiat tholu3 metallinus duplicatus, hic reseret tertiam aeris regionem: illi interponatur nix aut flacies coneusa, nitro vel vitriolo mixta: iusta tholum vas colli longi, ad dimidium aqui repletum bulliens supra Carbones, hoc reseret primam regionem cuius aquae in vapores vi caloris abeunt. Vapor in tholum frigidum impingens guttatim recidet, nubemque T solutam exhibebit. possunt loco vasis in quo aqua Coquitur substitui lapides candelaeti, dummodo sepius qua irrigentur. Quod si volueris sanguineam spectare pluviam, loco aquae simplicis adhibe lixivium,
et aquam minio cinnabariue colorata, R sic de alijs
114쪽
curiosai freoloribus. Paraeeis fragm Philos de Sagis erae . r.
hunc etiam modum producendae pluviae suggerit. Sal- petrae alumini, sed crudum crudo δc nondum praeparato misceatur, idque in magna copia: accendet sebpsum ac essumabit, qui sumus quam proxime ad medium interstitium ascendet, ibique nubem iaciet, quae postea resoluetur, dc in guttas verae pluviae abibit.
I 6. Signa pluviae de serenitatis 6ti signa pluriae ct serenitatu numerat Plin. lib. 18. cap dc alij. Nobis rubedo coeli matutina; signum
pluviae, quia vapores noctu collecti non sunt conuersi in rorem, hi ergo attolluntur a sole, decrescit nubes: at vespertinus rubar quia est descendente Sole, signum serenitatis , non enim habet a quo eleuetur, sic cogitur ad terram redire, ciniumq; purum permittere. Si
Sol aut Luna pallescat, signum est pluviae: quia tum
eleuatus vapor per quem SoIspectatur, ex qua etiam causa apparerς solet maior in ortu suo, dc est pluviae index : nam quo crassius medium, per quod aliquid conspicitur, maior est specierum refractio, atq; ideo augotur obiecturi : taliter apparet nummus de me sus cum per aquam . conspicitur. Si etiam nimis cito videatur exortus Sol pluviam affert, quia nondum ortus in vaporibus dpectatur , sicur si inieceris dolio nummum dc recesseris , ut spectare hon possit, assusa aqua reddes conspicabilem . Signum item imbrium, magna humeetitio lapidum, demetallinorum vasorum murorumque: quia signum est mul- ros vapores eleuari, qui cum omnes attolli non possint remanent in alijs rebus, qui etiam iaciunt stridere lu
115쪽
22 , Meteorologia cernas ante pluuiam z tum enim se oleum habet, aut cera atque si aquis mixta esset Simili indicio est,
coaxatio frequentata ranarum, quia ante pluuias aquai multos vaporeS emittit qui permulcent rangrum corpora Sc ipsa aqua dum turbatur, imo Cum sint admo
dum humida, simul ab astris suguntur cum aqua, quod
idem euenit Sc alijs animalibus e X quo ante pluviam in corporibus quaedam resolutio sentituri Formicae esserunt oua ante pluviam, quia tunc antra incalescunt, ex quo ouis putres actio timetur. Asseruit & hoc quidam e pertus quod in aeneo vase ante pluuiam uaqua crescat. sorte ob Vitriolum cuius non parum in aere, quud tymc extam exhalat. Alia signa sunt. Si nubes nigrae interueniunt rubentibus oriente sole, notant pluuias. Tonitrua matutina ventos simiscant ;imbrem meridiana. Nubes ut cana veller ubertim
sparsae ab Oriente . aquam in triduum praesagiunt. Nube grauida candiCante, grando imminet, si ab ortu nubes in occ sum abierint, serenat. Autumni feren, tas ventosam hyemem facit. Si ver Sc aestas pluuia
autumnus serenus. Sol si niger, si pallidus, si occidens
nubilo inuoluitur, hyemat. Si dum Sol oritur tersus& illimis, nec tamen urens, ac solito maior, radiisque refractis: aerem purum adducit. id ipsam promittit
limbus aureus, aut candens horizontis extrema sub auroram stringens: dc ros copiosus m ne, riuo dc stlanestrae post noctem sudent. animalia etiam omnia imbres suturos praesagiunt. nam Sc nos sentimus ante pluviam alterari, languere: unde illa se vel ad passum, ut ad medicinam recipiunt, vel alio modo eX- citant ata frictu aut voce. hinc pungunt muscae, Verm
116쪽
Curiosa. 'ymes e terra prodeunt, queruntur culices, pectunt seseles, latent formicae, ululant lupi, boues auram captam, aut contra pilum se lambunt, arietes cornibus pugnant, e Xcutiunt aures asini, stridunt sorices, quis rigore imminente rodunt, ut niduna faciant prosundiorem quo se recipiant, ludunt porci, plumas disceristiunt aves, libant pennis lacus Zc fluuios hirundines, apes in alvearibus manent, ad nidos columbae matur8 redeunt, gregatim ambulant araneae, galli cantandi horam praeveniunt. Sed Sc niaris aqua ante tempestatem tepida, δe trifolium in pratis demittit solia veluti marcidum. versus terram. Noster Uistula ante magnos imbres subito deficit, clitia sontes eius qui sunt in montibus Carpathijs in vapores attolluntur, qui postea resoluti dant pluvias. Sed & sungi concrescunt ad candelas , irides ambiunt lucernam, qui est effectus impleti tarn vaporibus aeris, nam etiam tria, balneo similia eueniunt. Haec etiam addit Baconia Corpus Solis in dccasu sanguineum magnos praemonstrat ventos. Nubes oriente Sole rubeae, pluviam vespertinam. Si Sol exoriens cingitur circulo: qua parte se hic aperit, inde venti sed si totus aequalitei' dissiuat, serenitas ; quia materia penituς dissipata, ita priore vero casu in partem excussa, quam quidquid deinde circa Solem est, sequitur. Si circa Solem orientem densant se nubes, tempestas. cum coelo sereno fulgurat, tempestas. Liquidatio coeli nubili flantibus in Contrarium ventis, serenum. Nubes plum cae, Se similes palmarum ramis, pluet Montes pileati, pluet. Nubecula subito oriens coelo Undiq; sereno. mutatio- inem aeris. Hoc etiam obseruatum. pluvia sedat ven-
117쪽
94 Meteorologiatos, venti pluviam . Cum aer subito se tepidus , is
proximo humor. I . Aeris exploratio. 62. aeris constitutionem explorant alii per thermo- pilas. Ultra sunt duo in modum clepsydrae arenariae
commissa, sed colli longi hoc quod desuper immittitur: inserius vitrum liquore aliquo qui non congelat impletur : superioris collum distinguitur per notas desupera ut iacilis aduerti possis descensus vel asce. sus liquoris : hoc praeterquam indicet aeris caliditatem aut asperitatem. nam in frigore densante se aere in superiore vitro ascendit liquor ; in calido vero rare iaciente se aere, descendit.) indicat insuper pluvias: nam ante illarum descensum, ascendit. In thermo-
scopio ait Robertus de Flud. si aqua subito per gradus
aliquot descendat in proximo pluvia. si per noctem aqua descenderit, modica pluuia. Sed circa thermo-stopia hoc experti sumus. repleuoramns illa spiritu vini, qui ut incongelabilis ut pote ardentissimus, hyememconstanter sustinuit, monstrauitque aeris variationem ac gradus remittentis intendentisq; frigoris. Sed ubi accessit aestas, minima asperitate aeriS in tantum attollebatur, ac hyeme summo frigore. admirari
nos insperata res voluit, eam contingere ex hac ratione suspicamur. liquor hic aestate tenuatur, itaq; fit leuior, atq; aerem seviter constringentem facile sequitur: at vero hyeme densor&gauior sortius debet trahi, ad quod requiritur frigus, vehementer ut aerem stringendo, liquorem subleuet. ex quo concludimus pro thermoscopiis liquorem non solum Congeq
118쪽
Curiosa. νς expertem, sed etiam rarescendi ac derasandi nescium quaeri debere. Posset etiam feri inde X qui mutatio
nes aeris omnes indicaret, nimirum nulla sine ventis variatio, ventus itaque conuertat perticam aeris dursum expositam. illa habeat denticulos, quibus indicem conuertat, & sic praeterquam quod in cubiculo sciri possit quis ventus perflex, sciri etiam poterita qualis tempestas, dum indici adscribatur natura vemri, cuique in sua regione obseruata. Hunc stiam modum suggerit Schorus. Accipe granum aut spicam s. alienae Diuestris maturae, detrahe stipulam quae granum cir umdat, ac stylo superpone vi agitari possiti cistar acus magneticae, Zc ita ilicludatur in pyxido. mutabit locum quoties aura mutabitur juxta gradus
sicci ac humidi: Sc quia de his ventus quilibet par ticipat; si Ventos per limbum pixid is descri pseris,
habebis indicem ventorum 6c tempestatum. Vitrum etiam praenuntiare pluviam inuersum, dum inuertatutac pedis vacuum sale nitroq; repleatur oriscium scutelae aqua plenae immergatur, nam hoc ante pluuian nubem . Sc tempore pluuiae exhibebit pluviam .
Cardan. de Uariet. liq. r . e 83. Anas si ad finem. hyemis pectore rubet, adhuc hylans producetur: ἄcandida fuerit, finis frigoris instat. Constantinus it Georg. Si ilex & quercus multum serat fructum vati de suturam hyemem duran .. Democrit apud eumdem . Talem suturam tempestatem qualis Nouombris. horum ratio si vera sunt, ab obseruatione pende
119쪽
c. a. crediderunt aquarum caelestium esse spumam .
verum aquae intra nubes sint vapor, qui spumare non potest os tenuitatem qua superat aerem ideoque intaeo pendet: Omne vero quod spumat, densius aere qui illum claudere atque coercere potest. Itaque tholus metallinus quem ad produeendas pluuias adhibuimus, nivium nobis genesim exponet: adde sollem fabrilem qui intra tholos inspirans frigus intendat, nives loco pluuiae decident. itaque niuei sunt vapor congelatus priusquara Moiret in pluviam. Nix uellulas habet, quia conglaetatae minutissimae Particulae nectuntur, ita euenit δc in glacie quae intra aquam, de in sole qui in lixiuio generatur. praeterea nix multum terrei calefacti includit, hoc interceptum quasi se emando dilabitur qua data porta. In frigore intenso niues minutiones, quia siccae partes minus sibi cohaerent, dc si quae cohaeserunt franguntur. I montibus copiosiores, in vallibus pluviae: quia pleraeque niues antequam ad vallem deueniant, lique-1cunt Est alba, quia omne diaphanum iri minutissima redactum. Vt patet in vitro, crystallo, glacie, est album ,' ex qua etiam eausa est mollis. Ante niuem remittit frigui. quia dum generatur partes calidas a se eXcludit, quae aci nos destendunt. Foecundat agros Propter particulas terreas pingues inclusas: propter
quas etiam manibus abluendis adbibita, inficit. Per
120쪽
curiosa totum annum in scrobe seruari potest nix tecta p, leis : quia non solo frigore glacies concrescit, sed magis siccitate, paleae desiccant, terra frigora fouet. Minus facit lutum nix quam pluuia, quia terrae poros non laxat uti pluuia, proinde se neque cum terra ita mi scet. maiorem facie inundationem quam pluuia, quia poris clausis tetrae minus absorbetur. In aestare rarius cadit quam grando: quia etsi forte generetur vim caloris in lapsu non sustinet uti grando quae magis est compacta.
DO Grandine . 64. Grandinis generationem ijdem tholi, quibus exhibuimus pluviam nobis explicabunt. nam si frigus
intra tholos vehementiore flatu intendatur, ex resb- luto in aquam vapore grando decidee. proinde gramdo est pluuia congelata. magnitudinem acquirit, cum deciduum unum granum plures guttae pluuiales cir cumsundunt, ac congelantur. conspiciuntur in granis variae colaturae, hoc ipsum fit in candelis dum cera auteti defluenti se remere assundit, & utramque ex eadem causa. generatur subinde M in prima regione aeris, cum pluuia calefacta delabitur: calefieri potest in nube variis de causis. nam aqua calens citius & io-
bustius congelat ideo piscatores in ponto pro signo natante suis hamis addunt glaeiem, sed hoc modo. aquam prius calefaciunt, deinde frigori exponunt,quae in solidissimam vertitur substantiani . Grandinis sadiuidatur granum habet in medio partes nigras in cae G euitu