장음표시 사용
281쪽
rali in , 1'. nonitas olijeeli, 2'. Cognitio bonitalis, cum bonitas
non moveal , nisi ut coguila, et in qianuini cognita. 3'. Similitudo in natura vel proprietatibiis, uirile illud adagium commune, simile simili gaudet. I an dona elim omnis actio homini queliberata fiat propter finem, et finis halinat alii piam boni rationem ad quod inclinamur , eviden ς est quam late pateat asseelus
et passio amoris.185. Odium , utpote oppo illim amori, non est aliud quam renisus seu αυersio ametitus sensitioi a malo, sicut enim amor consistit in quadam eonvenientia amantiq ad rem amabilem , ita odium in quadam oppositione ad malum cum ait tuin malum nec sil aliud in se , nec a nubis apprehendatur, nisi ut immimilio honi, illud non aversamur ni t ex eadem tendentia in se licitatem , seu amore livini; atque hoc sensu dieitur amur tau a odii ratione ejusdem radicalis prineipii; causae enim moventes seu moliva, sunt oppo,ita iiς quae ad amorem excitani. Odium etiam intellectuale quod procederet ab appetitu rationali, transit in passionem dum commotionem extraordinariam corpori adnexam habet: sive tandem fuerit odium inimicitiae quod respieit personam proximi vel Dei , quas lenemur amare , quodque proinde est semper moraliter malum ; sive abominationis quod respicit rem aliquam ut repugnantem nobis et noxiam , quae si revera talis est in se, eam odio prosequi non est illicitum , si autem tantum apprehenditur a nobis ut noxia, vel per accidens tantum evadit noliis noxia , et si praesertim aliunde eam
amare teneamur e . g. virlulem quamvis molestam, veritatem quamvis redarguentem, odium illius foret quoque reetae rationi vehementer contrarium . Odium praecipue inimicitiae, est passio naturam humanam infra conditionem brutorum , quae propriam speciem minime aversantur , deprimens , gravissimamque humanae societatis tranquilli lali perniciem vel subversionem inserens. 186. Aliae duae eoneu piscentis appellius passiones vel a ffectus sunt, desiderium seu tendentia ejusdem appetitus in bonum ut absens, quod eum ad se allieit; et fuga seu reeessus quidam a malo ut absenti, quod eum quodammodo a se retrahit. Desiderium solei etiam diei simpliciter concupiscentia, si s ratur in bonum sensibile determinata ratione naturae convenien ricupiditas vero, si tantum in determinata ratione conveniat.
282쪽
Postremae duae ejusdem appellitis Passioues et Mectus sunt, I', gaudium seu delectraio; est autem gaudium dei e talio spiritualis consequens rationalem boni praesentis a Dprehensionem , qu0d de sui possessi0ne seu acquisitione mentem exhilarat; atque sic gaudium dissert a delectatione mere sensi liva, quae subsequitur sensibilem boni praesentis apprehensionem, et interdum constituit passionem. 2', tristitia vel dolor oritur in mente ex malo praesenti quod experimur; et si tales asseetus fuerint mere intellectuales , susscit sola mali praesentia in me le , quod lamen non susscit relate ad sensibilem praesertim d lorem , qui juxta ordinem naturalem debet a toto eomposito humano eliet live procedere. Qitatuor etiam istae passiones seu a GDclus ne sint inordinali, ex praescripto rectae rationis, tam ci ea objecta, quam ei rea modum tendentiae, moderandi sunt.187. Ιlelaie ad assectus seu passiones irascentis , cujus objectum est bonum et malum ut arduin, eas nedum
ratione objecti, sed etiam modi disserre ab asseetibus et passionibus superius expositis dicimus; illae enim seruntur circa Opposita objecta, sic amor tendit in bonum, Odium recedit a ma- Io ; istae vero idem respiciunt objectum, at contrariis motibus: si e spes tendit in bonum arduum, demeratio ab eodem recedit. Si itaque bonum in mente repraesentatum necdum posseSsum
seu futurum, fuerit quidem difficile et arduum , adeptu lamen possibile , oritur in mente spes illud adipiseendi, sicut e contra oritur demeratis, agnita vel potius in mente supposita impossibili tale illud adipiseendi. Cum vero ex supposita possibili tale
adipiscendi augeatur propensio seu aeeessus ad bonum amatum , ex impossibili tale autem supposita imminuatur, seu fiat quidam recessus, spes desperationi opponitur, et ab invicem disserunt,
sicut accessus a recessu. Iuvenes parum perpendentes impedime
ta moralem saltem impossibili talem boni assequendi constituentia, frequenter inanes spes pascunt, iisdemque saliuntur. Ex apprehensa possibili tale repellendi grave aliquod et imminens malum , oritur interdum in appetitu vehemens mollis , qiro animus insurgit, ad illud malum fugandum et superandum, constituitque a udaciam ; quod si ob dis seu liatem malum istud arduum superandi, animus dejiciatur , refugiat lite ab ejus aggressione et impugnatione, constituitur asseelio timoras, inter caeteros animi motus post tristitiam magis oblinens de natura passionis , dum eam facile comitatur extraordinaria corp0ris iraia
283쪽
inii talio , indueens vitalis ealoris diminutionem, pallorem, a
188. Ira tandem seu appetitus vindictae, ut eam desinit S. Augustinus , quando eum quodam sanguinis servore et a talione sociatur, est postrema passio , non habens oppositam aliam, sed solum motus animi e sationem, seu eiusdem irae privationem. Cum autem ira respiciat duo objecta, scilicet, vindietam sub ratione boni quod appelimus, et aliud e. g. homi nem noxium, secundum rationem mali , de quo vindieari volumus ; patet eam disserre ab odio etiam inimicitiae, quod respieit dumtaxat malum alteri, tamquam eidem malum. Porro tres solent distingui irae species : 1', quae eito accenditur et candescentia voratur: 2', diuturnior, quae diutius in mente retinetur, estque velut quaedam species insaniae: 3 inoet rata et alte in animo reposita, Measionem ulciseendi captans,
pertinetque ad furorem, qui non quieseit donee puniat. 'Quae in hae Appendiee de virtutibus et asseetibus brevissime indicavimus , si quis uberius et profundius exposita videre eupit, adeat S. Thomam in tota secunda parte ejusdem summae theologicae; eo vel maxime quod ceteri omnes doctores, qui deliusce praesertim quaestionibus accurate disseruerunt, vestigiis eiusdem Saneti doctoris institerunt.
284쪽
ERRORES IA HOC sECUNDO VOLUMINE DETECTI
x3 dehaeliantibus il eliseeliantibus 135 to dispensatur dispensetur 438 erunt
i 65 a 6 inventa haee inventa ; hae e
a 6 iustituendae instituendae I 3 at de predi ea iride praedicar tιh.α8 Montequi euhion tesqui eur 8a II praecariae Precariae ih.as laetiani luelaetitiamque 185 a 3 pnuectata enune lata 3Iaa perseetaopersecte Iso 4t Dei. Hi nationi Dei ordinationi
93 pen .eoniander inteonfuderuntih. 3o ude undes 96 io partieu-ris particularis 393, Arite. Atticis 2 o 27 ipo ipsos 3a ordinatum ordinatamaos 9 redere redderes Σ3o eonfirmitatis conformitatisao 7 3 ereaturam creatarum
4o Opteremus optaremus adis ab Ie nos lenes
a 3x as divinae divinae88. as prati Practi ea a 4r 37 praecontinetur pra continetur t
3338 seentineae scientis eae 269 i 8 arit metiea arithmetiea Quosdam alios minoris adhue ponderis errores attentus ieetor facile ex se conjiete
285쪽
Pag. Pano EMi PM continens defiationem. I thleae tamquam scientiae Pra clieae . istiusqtie rei declarationem. Determinationem obiecti Proprii. titilitaris ac necessitatis. et limitiam. Pamtitionem ejus leni seqtiendam in raesenti tractam. ac aemum generalem narrationem de ejus progressu nec non Praestantia apud profestanticos moralistas et con aratione eorum cum doctrina praesertim patrum EccleMae. a
De nexu quaestionem hujus Partis. 9 CAPUT. I. Da rant i T TR sEU OLTIMO NDΜlms F NE Adstruitiar posse et debere dari felicitatem . quae Sit ultimus hominum finis: et ordo ejusdem inquirendae e Ponitur. ARTI C. I. noxiosas P v E. I. De appetitu . ubi statuitur non posse aversari bonum quatenus bonum nec appeti malum quatenus malum: II. Dc bono, ejus generalis notio exponitur r III. De sne. ejus multiplex acceptio innuituri et non posse ab homne duos Mes simplieiter ultimos simultanee intendi probatur. atque in contrarium omosita solonn ur. IV. Realitudinis et felicitatis dioersae acceptiones et conditiones mu-
Innuuntur diversae hae de re Philosophorum sententiae. 35 Adstratitur nullum bonum creatum esse Objectum humanae beatitudinis. Quae in contrarium possent opponi ditiumstir. 38 Probatur solum Deum seu bonum increatum esse tale objectum. An Tl C. III. Da roa MALr uu MANA REAT TUD η . Eius natura exponitiar, et quomodo Pro stasti m re naturali foret concipienda innuitur.
286쪽
IM,EX Stami tir in perfreta cognitione et i itione summi boni sitam esse formalem beatitudinem. modo tamen prπρος- ' tinnata conditioni humanae naturae. 26 Eorum rationes expendiantur qui in sola in ellectur Ueratione essentiam hultis beatitti.mnis constituunt. 28 Reati tido perfecta non nisi in altera Dila obtinetur. Si, Di tit alibus occurritur. 5a CAPUT. II. Da aceti avs nuM auis og SPECTAT S. Generalis notio istorum actuum traditur. et quid de ipsis quaeramus. IOARTIC. I. De LexuvM NOMA ORUM TU L. i. De definitione et mia replici partisione Poluntarii. 2. de Moluntario in se et in caura. S. de conditionιbus νο- ιιntarii in causa. 4 de inooluntario. ejusque causis in gener . 38 Asseritur volantatem ad acItis elicitos nullatenus Posse
cogi a vi extrinseca. quaeque possent omoni refelluntur. 4a Non est idem judicium ferendum de imperatis nostrae Moluntatis actibus. 45Metus etiam gravis rationem Moliaviarii simplicifer Pem freti minima tolliti et quae hiate doctrinae solent omoni. 4έDe ignorantia. ejus diversis speciebo. et instixu adactum inoo sntarium. 47 De concupiscentia ejusque diuersis veciebus. et utrum reddat actum humanum inMoti itarium. 48
Eius fundamentum, et ratio formalis. Sa
uaedam actiones sum reoera hominibus imputabiles. 55 Genera ir notio de Atimanarum actionum merito et ejus conditionibus. 5έProbatur Posse com etere actιbus humanis revecta atiorum hominiam rationem meriti vel demeriti. 55M i sum evincitur reveetu Dei. 56. gurentis contrariis P endor revondetur. 5
Fjus conreptus formalis exe lo deesseatur . et staIus quaestionum PnsPonitia Duae sententiae indicantiar circa generalem moraluatis concePtum. ibi Generalis iste conceptus moralitatis . hujus speciebus bono scilicet et malo morali utatur, ac de istius formali ratione disseritur. si Ex obiecto . circumstansiis. et fine . diversitas bonitatis aut malitiae moralis humani actus desumenda est. 62 Quaeritur an Uecifica moralitatis distinctio in boniam et malum sit adaeqtiata. Exposito statu quaestionis . Prohatur actum revera humanum in individuo vectatum ex rei natura et considerato sola naturali ordine. non POsse esse indiserentem. 6 Solvuntur rationes in contraritim.
287쪽
Refellitur Barbo ractis hane Metrinam irridens.
Indican ur philosoPhorum errores circa intrinsecum discrimen honi ac mali moralis . et status quaestionis deinterminatur. Asseritur dari intrinsecum discrimen inter bonum et malum morale.
Error Nobbesii et vinosae aliorumque ab vinionibus arbi rariis hominum et constitutione statim ciWilium hociliscrimen rei etentium refellitiari fitque brevis animadversio in principium. viiii late honestatem e Se nretiendam. Pufendormii. aliorumque id ii stim a libera Dei voluntate et lege positioia repetentιtim. rationes evenduntur. AlrriC. Iv. Da fasso ET Osto nis NOR L TAT A. Errores circa hanc rem enarrantur . et concutus seu stis moralis declaratur. Res vitiar sex tis quidam sensus corporeus et organicus moralitatis . ab auctore libri ite natura austructras. In Systema moralitatis organorum comoreorum Gali inquiritur . ejusque et aliortim Phrenologorum erroneae sequelae refelliantiar.
Generalis notio regulae seu normae indicaturi ubi etiambre νι er de conscien ia. tamquam Proximia norma acitium humanorum . disseritur. 3, Di ersae naturalis legie desinitiones indicantiar. ciam characteribus proPrie dictae legis, nec non illius discrimen a lege Positiυα assignatur.
Qti aestio de fundamento . seu origine dioina legis naturalis . quantum confert ad ejus naturam determinandam , quae magis adhuc explicatur σι status quae tiOnis veritur. 8 ARTI C. I. De ruunAMENTO LEOs NATUR L s. Lex aeterna Dei brei iter explicatur . et a commento Thomasii vindica iam 88 Aeterna ratio Gunae sapientiae tamquam fons es sundamentum legis naturalis adstruuiar. iitque in frie an madversio in Koctrinam hac de re II. Atireris aliorumqtie recentiorum philosophorum Germanitie . quod etiam Praestamus in plerisque aliis subsequentιbus qti aestionibus. 9o Solvuntur H Iculia es . praesertim quae ex sti lentia rationis ad legem et perfectum obligationem istissi uendam desumunIur. 9s
288쪽
ostenditur Deum habere ius legem hominibus imponen-M . istiurque iuris sundamentiam contra errores Ποι besii aliorumque determinastir. 1 3 Asseritur Deum eodem jure usum fuisse. unde vel ideo
mem naturae exister . o Ex iisdem argumentis insertur . Iegem naturae gaude re ceteris quibusdam Pro rietatibus p/ νrie dictae legιs. rosi Quae in contrarium opponi solent diluuntur. IOSError Thomasia et Fleischeri ad mera consilia et monita legem naturalem reoscantium rosellitur. ηο9 ARTI C. III. Da Lllat s i ATUR LIS 1 CT OAR. Sanctionis natura et necessitas. ac dioersae partitiones in meantur. Existentia sanctionis i erfectae Pro praesenti vita . et Perfectae Pro alia evincitur. ii Rationes necessitatem. Possibilitatem et existentiam sanin
Determinato statu quaestionis tres classes P incipiorum legis naturae distingtiuntur . atque statuitur generaliora ejus principia Per se manifesta et cognitu facilia esse . ac a nemine Posse in vincibiliter ignorari. ius Quaestiones morales his princi is innisae . demonstrationi ae eertitudini Pro 'rie dictae subjiciuntur. 127 Refelluntur contrarium opinantes. m. ARTIC. II. DE AETEaxi τιτ a tet iMMura alti TATE LEGIS NATvRALIS. ponuntiar diversi modi eius mulabilitatem aut cessationem eone tendi. 129 Ostenditur eam nec ab intrinseco . nec ab extrinseco mutari aut deficere Posse. II. Positiones dissolvuntur. 35a Traduntur generalia principia respondendi quibusdam factis in contrarium. 335 ARTI C. III. Da palseipio cooni Tronis LEGis N Tu AL s. Exponitur ratio hujus quaestionis et conditiones requisitae ad constituendum fate primum Principium. . 7niversae sententiae philosophorum hac de re exPenduntur. Ss Verior sensentia determinatur. et ab oppositionibus vindicatur. i S
Oriusque status cone tus determinatur. 347
289쪽
Positive determinatur conceptus status naturalis. Presen- domiqtie commentum rejicitur. i56 ostenditur statiam hominiam naturalem esse domesticum . ac socialem. e statu namrali et domestico dimanare statum civilem e Vncitur. Isio Pusen mi et Remmerichia sententiae circa causus re-tas flatus ei vilis res urantur. I i5 Fatisfit dissicultatibus contra hane doctrinam i simiaiqiacto tenditiar disserentia iuris nat tirue ac obligationis reta te ad staIum naturalem et ei. Hem. nec non evioditur nimia nativae libertatis commendatio. 16 ARTl C. Ill. Da nivrgag xxia Maa Mi ait ria a 1TATus e V L s
Adstruitur. statum civit m simpliciter Praestare statui naturali etiam recte reprehenso. 37 Ex bentur generales animadversiones et rationes. Proso titione di seu tatum. 17έ
Ea Ponitur status quaestionis . et dioersitas formarumrr minis. 77Sivremam Politicam polestatem legitime introduc am elabsottite ac in se spectatam esse immediata a Deo Itenmtur. 179 Etiam re atrue ad dioersas regiminis formas. non est nccesse ut Potestas haec Prius in communitialem riPitimuerivetur ae deinde in aliqvam regiminis sormam trian Utindatur. Rationes contrarium suadentos evenaeiantur. 18 Sim licem Monarchiam . absolute et simpliciter vectatam . t ter ceteras regiminis formas excellers statui uri ex usque quae in contrarium πρanuntur confrmatur. 184 AlmC. II. Da pax x oc et ivis sU REM a Pati τι CAE POTE T T s. Princ aliores Praerogati ae innuuntiar. et Pseudomoliu- Cortina sententia Potestatem hanc devoticam et exlegem stastiens reiicitur. 188
Adstruitur su remo politico princi a tui co etere Potesta-ιem teger ferendi easque leges etiam in conscientia ligare. 389 α Particulari jus glailii seu Poenam mortis infligendi.
290쪽
dssenditum atque ab oreositionibus Caesaris Reeeariae abo nuΠιe Ninuicesur. 9 AIITIC. III. Da a 2 GENTIUM. Diversae circa φstim sententiae indicantur, et des i-tio ceteris Praehabenda ex onitur. 395Contra Protestanticos moralistas evincitur dari itis gen- tum stricto sensu acceptum . eius generale discrimen a jure naturae et civili innuisur. ac Puuendorsi rationibtis Occurritur. i96
Evincitur hujusmodi debitum. uo 1 Quae eontra hoc arbι tim a deistis. et a Thomasio ejusque asseclis objiciuntur. 2ευέ
Adstruisur debistim colendi Deum, relate ad humanam societatem : c tisinis adaequatus et Merias in antecessum determinatur. 2o8
Ex humanae rationis impotentia cuius diversae acceptiones et determinatio status quaestionis Praemιttuntur ad perfecte reddendiam cultum Des , infertur contra naturalistas et seu rediatos debitum inquirendi. utrum Deus manifestaverit nec ne modiam se colendi Positit umdistinctum a ratione. 2 2Praeter dissetit ates probationibus immediate adnexas . aliae quaedam ex enduntur. 2 7 CAPUT. II. Da orriciis uoΜικuM ERGA SEMET Psos. Eorum fundamentale Principium et vera ratio Obligatiovis hominis erga semetipsum. secus ae vellent Thomasitis et Meiacherias . determinatur. 2 18 ARTIC. I. Da evLTU L ANiMi. EIUSQUE AD VIRTUTIS ASSEc TlONEM
Generate debitum hujus culturae ea oni ur. Iuo I irtiale.n esse etiam ratione sui amabilem et orci iam au Πιιbneri et Hla fi contraraae rationes refutantur. 22S ARTIC. II. Da ngo Trux surarsivs CoxSERVAT O R. Expositis et distinctis diversis actionibus . qtiae nostrae conservationi adversantur. eae innuuntur a quibus tene-mtir abstinere . ad Qta notione sulcidii. 224 Int inseca sui idii pravitas ex t lici capite eruitur. 226