Jurisprudentia antiqua continens opuscula et dissertationes quibus leges antiquae praesertim mosaïcae, graecae et romanae illustrantur

321쪽

SING. CAP. EX IIIS T. TRIUM VI RATUS &e si i

tervo Oa . Quam ut exhauriret reipublicae sentinam vel certe, ne accessi nibus quotidianis augeretur, prohiberet, Leges, ut pervulgatum est, noti lita uias terri curavit . uiam Sentiam & Fusium Caniniam nimis frequentibus ceterorum quoque civium manumistionibus impedimento futuras. Iis vero rogationibus non solum manumilliones nimis multorum & lacinorosorum mancipiorum impedire sed & sibi ad facilius perferendam legem de maritam dis ordinibus viam sternere Augustus volui fle videtur. Nam si & nuptiis Romani abstinebant, nullaque sobole procreata cives rei pubi dare neglige: hant; per manumissiones vero non ita crebro ac antea civium numerus amplificari poterat, in oculos omnium incurreret necesse erat, indies Quirites

minui, & paucitate magis magisque laborare. Atque hoc est quod ipse Augustus coelibes increpans apud Dio NEM Ob indicat : tac , ,-

se Ideone mancipia manumittimus, ut ex iis maximus essiciatur civium nu-- merus r se Haec vero Augusti sollicitudo ne civitas vilibus his capitibus inquinaretur adeo fuit diuturna, ut & moriturus inter ea, quae caverent Tiberius Populusque Romanus, nimiam reserret manumissionum stequen

tiam OcJ. s. XIX.

Pompe, Coisistrum per Dicas tum gerere contra pristimim morem conceditur. Praetor urbanus alias assentis considis munus gerit. Consularia ornamema tunc concedi solita. si coloniis dantur etiam ornamenta decurionalia. siti modo accipiendus sis titulus decurionum in antiquis lapiditas libertis datus. Fabretti U Blanchini sententia expenditur. Pneri magi iratus. Hirologi Iugati. utum ne Seuator latrocinii accusetur.

Η ae et vero & aliae, quas in utilitatem reipubl. susceperat, curae essici bant , ut in honorem ipsius Senatus populusque Romanus permulta decern ret. Ita, ut cetera praetermittam quamvis nondum plena Tribunitia pol stas, inviolabilitas tamen his sacrosanctis magistratibus competens ipsi L. Gellio Poplicola & M. Coccejo Nerva Coss decernebatur OdJ immo non ipsi

322쪽

tantum, sed & uxori Liviae, Octaviaeque sorori, quibus etiam ut absque tutore res suas administrare possent concessum legimus Oa J. At ratione magistratuum nulliae eaeque magnae invaluerant, Haud ita diu enim ante haec decreta, cum pax inter Sex. Pompeium, Caesarem & Antonium icta esset, inter ejus leges convenerat, ut liceret Sexto per vicarium, quemcunque ad illud munus ex amicis delegerit, gerere Consulatum ibJ. Equia dem jam id pristini moris mutatio erat, quod tam frequenter Consulatum absentes inire consueverint. De Augusto ipso SUETON ius scJ: si Coi is sulatus nec omnes Romae, sed quartum in Asia, quintum in Insula Samo.is octa um ac nonum Tarracone iniit. A Nunc vero per omne conlulatus tempus vicario uti, nec diem Romae transigere coeperant, quod ab ipso

C o Caesare Augusti filio factum legimus in Cenotaphio Pisano

Pos T. CONSvLAT v M. Q v E m. v LTRA. FINIT EXTREMA s. POP vLI. ROMANI. BELLUN. GERE ES. FELICITER. PER EO ERAT.

Non ita majores; quippe quibus Nacebat, ut absentis Consulis munus gereret Praetor urbanus. IIoc republ. salva, hoc etiam poli necenet Caesaris. icum nondum colla Triumvirorum jugo Quirites subdidiisent, observatum est Hirtio & Pansa M. Antonium debellantibus, quod ex Cic ERO Nis Od Jverbis perspicuum erit: si Placuit nobis ut statim ad Cornutum Praetolemis urb. litteras deserremus, qui, quod Consules aberant, consulare munus su-- stinebat more majorum. is Praeterea & loco Consulatus consularia tantum ornamenta dari tunc coeperunt, idque procedente tempore ita invaluit, ut& anni quibus quis Consularia ornamenta gesserat in numerum venirent g ltorum Consulatuum. Eadem ratione in coloniis ornamenta emolumentaque decurionalia eis, qui de Imperatoribus bene meriti erant dari conlucverunt. Ita deportata adversus Sextum victoria Oelavianus suis promittebat De J

. S. AisTixa: γ λ ταέ πατοιτιν - Addere se legionibus aliasis coronas, & praetextas tribunis ac centurionibus, deinitionunaque dignit is tem cuique in ilia patriae is ob numerum eorum tamen nimis magnum

323쪽

SING. CAP. EX I IS T. TRIUMVIRATUS &c. . sis

credibile est plerisque non decurionatum ipsum, sed decurionalia tantum com cessa esse Oniamenta. Ilorum nonnulla in veteribus lapidibus deprehendimus vestigia, ut apud GR u TE Rum saJ.

Ita & cuidam C. Titio Chresimo Augustali decretum in Sinuessano lapide legitur Ob J ut commodis publicis, ac si decurio fuerit, frueretur, quibus alia loca permulta addi possent. Facile etiam quis conjiceret eo usque rem tunc perductam esse, ut & libertis decurionatus, & ornamenta decurionalia dari consueverint. Sane in innumeris lapidibus occurrunt liberti ex domo Augusta decuriones, imo & feminae his honoribus insignes, ut apud B L A N-c II IN ure scJ

& apud eundem Od

324쪽

Cumque seminae Decurionatum gerere non posse manifestum esset, exilliniari posset, competiisse illis honores & emolumenta Decurionum , quatenus in eum sexum cadere queunt. Enimvero praestahtissimi antiquitatis vindices RApua EL FABRETTus & FRANCiscus B LAN cui Nus variis locis ottenderunt, libertos atque servos domus Augustae secundum officia sua in certas distributos futile decurias , quarum capita fulserint titulo Decurionum , ab eo, qui in coloniis obtinebat, divertissimo. Quod quamvis sit verissimum de plerisque libertis in lapidibus vetultis titulo Decurionum insignibus, nollem tam di id asserere de singulis. Nimirum cum circa haec tempora liberti plures essent Augustales, Augustalium vero ordo in coloniis proximus post Decuriones iisque dignitate non multum inferior liuberetur saJ, quidni etiam exillimari pollet, libertos nonnullos ipsum invasisse Decurionatum Z Et proiecto tam multi eum invaserant, ut Lege Vitellia cavendum fuerit, ne libertinae conditionis homines audeant ea quae ingenuorum sunt, honores ac dignitates attentare decurionatumque arrip re Ob J. Quae Lex cum non diu post Augustum nimirum a. u. c.

D C U L X X VI. vel ut viro doctissimo HERMANNO NORD RERΚiose placuit ipso Augusto imperante a. u. c. DCCLXIV. lata sit; manis

itum esse opinor, permultos tunc libertos Decurionatum in coloniis obtia nutile , &, quae apud FABRETTUM, BLANCHI Num aliosque leguntur inscriptiones aliquas de ipso in coloniis Decurionatu, decurionilibusque o namentis esse accipiendas. Praeterea circa haec tempora magis magisque pri cae, quas de magistratibus constituendis majores sanxerant leges, exolesce-hant, adeo ut in feriis Latinis Caesar Prefectos urbi crearet pueros impu- heres ex equestri non vero ut olim ex Senatorio ordine delectos OdJ. Pa ci ad alios quoque magistratus vocabantur, qui & idonei essent, & mun

ris bene gesti laudem aliquam deportarent. M. Vipsanii Agrippae aediliatas summopere a populo praedicabatur, quod in spectaculis, largitionibus &c. fuerit profusissimus , aliisque egregiis institutis palmam reliquis preripueriti Inter ea resert Dio Oe quod r c age Abis eat, ohetas urbe exegerit, Augusti, ut videtur jussu, D. Julii exemplo & ob manifestam utilitatem reipubl. quippe cui haec jam multa graviaque vulnera inflixerat.

Acciis

325쪽

SING. CAP. EX IIIS T. TRIUMVIRATUS &c. si

Accidit tamen, quod in hoc criminum genere in summa plebis superstitione frequenter fieri ibi et, ut ob inanes suspiciones cum ceterorum nebulonum grege nonnumquam & innocentissimus exulat coactus siti Ita tunc Anaxi laus

Larissaeus Philolophus Pythagoricus urbe ejectus est O a J idem fatum expertus quod sub D. Julio Nigidius Figulus ejusdem Scholae sectator; uterque

sceleris imputati purus, ceu ex defensione patet, quam ad allegatum It i E-R O N v rei locum texuit Jos. SCALIGER. Mirum denique eodem amno prodibat SCtum et v v et v vinum murmv gari dii Sm, si ne quis Senatorii ordinis latrocinii acini saretur O b J. - Quae res non ferenda fuisset, ob manifestam iniquitatem, qua grassatoribus quo potentioribus eo magis metuendis aperiebatur via , nisi unica superfuisset excusatio, quae& alias saepe Romae audita est, hominum hoc decretum non esse sed temporum. Cum enim in tanta rerum perturbatione & latrones in Senatum legerentur, & Senatores latrocinarentur, pauci sceleris puri essent, satius omnino videbatur, crimen in universum quasi abolere, quam fere totum ordinem Senatorum magna reipubl. macula ejus postulare.

s. XX. Bibliothera Octavianae. Bibliotheca Iuris classis ab Aiuncto congesa. V ria ejus supellictiles libris M. Bibliotheca Iuris in templo Apollinis Palmitui recondita. EODEM anno consilio laudatissimo bibliothecam Caesar exstruxit, in honorem Octaviae sororis dicendam Octavianam. Dio auctor est OcJ

is subactorum porticus & Bibliothecas a sororis nomine Octavianas dictas ex- se truxit. - Ηas quidem existimo diversas suisse a bibliotheca juris civilis ab ipso in Palatio condita , & Apollini Palatino consecrata. De ea enim ad JuvENALis versum Od JRr 2 is Spora

326쪽

M Sportula , deinde forum jurisque peritus Apollo ita Scholiastes: is Aut quia juxta Apollinis templum juris periti sedebant, &is tractabant: aut quia Dibliotheemn juris eidilis & liberalium studioruni in templo Apollinis Palatini dedicavit Augustus. se Plures enim Caesar Bibliothecas instauraverat, ut vel ex antiquis lapidibus patet . ubi & Graecae &Latinae Bibliotliecarum saepenumero fit mentio. Ita apud G R u T E R u re is

Separata ab his erat custodia librorum Pontificalium , quod patet ex lapide eiusto apud BLANcrii Nudi sc

TI. CLAVDIus NATALIS A LIBRI sPONTIFICA L.

lino plures ab Augusto institutas esse bibliothecas ex Sur To Nio Ossi col- ligimus quando is quos omnes libellos, inquit , vetuit Augustias publicariis in epistola quam brevem admodum ac simplicem ad Pomptium Macrum, A cui ordinandas hibliothecas delegaverat, misiti se Ilaec vero juris civilis Bibliotheca in templo asservabatur, quod Augustus ut ipse testis est O e J in Palatio cum porticibus extruxerat Apollini. Deo suo tutelari & in primis ab ipso culto. Eam ergo II ORAT ius OfJ in animo habuit, quando commmemoratis Scripta Palatinus quaecunque recepit Apollo, ad

327쪽

SING. CAP. EX ITIS T. TRIUMVIRATUS &et si

ad quem versunt Scholiastes vetus notat se Caesarem sibi in Bibliotheca sta-- tuam posuisse ad habitum ac staturum Apollinis. h Neque alia est bibliotheca cujus in nonnullis lapidibus priscis occurrit mentio apud GR u TE R. Oa J

Ita Augustus, qui aliquos ex auctoritate sua responsuros delegerat, locum iis etiam ubi convenirent dare studuit dignum librisque ad artem juris spe tantibus instructum.

Antonii te amentum Q Octariano aperitur. Cur hoc factum adeo reprehem. datur. Eo lisam esse Vesalium suus itatem. Mos Romanorum lisamenta aliasque tabudas apud Vestales deponendi. Caesar in bello emtra Antonium fecialis. v ae superioribus paragraphis ex altero Triumviratus quinquennio in medium attulimus, ea tunc quidem acciderunt, cum Caesar & Antonius allia quam inter se amicitiam adhuc fovebant, aut certe fovere simulabanti Nunc vero simultates gliscebant, odiaque eorum in gravissimum & Actiaca Rr 3 demum

328쪽

demum pugna terminatum erupere bellum; cujus caussas prolixe commemoravit Dio saJ. In ejus autem apparatu factum innotuit Octaviani, quod merito omnes tamquam me Aecror detestantur. Cum enim Societatem Antonii dubiam, incertam , & adhuc male focillatam prorsus rumpere comstituisset; quo lacilius diiritium animos ab ipso alienaret, iisque, quantopere a civili more Antonius degenerasset . approbaret , testamentum ejus aperuit, & in Senatu aeque ac in concione recitavit Ob . Jam quando hoc factum tamquam arae bor, D reprehenditur, in oculos quidem incurrit criminationis Caussa , quod ultima hominis voluntas adeo multis favoribus digna Romanis visa ad effectum perduci non vero eo vivo public ri, multo denique minus properata tabularum recitatione ipsi odium com

flari debereti Addo adhue aliam; infringi nimirum & debilitari lanctissimam

Vel alium fidem, quibus cura & custodia testamenti, cum tutior locus eligivi, potuisset, demandata erat. Erat enim Romanis in moribus positum , pacis, foederum , conventionum , testamentorum &et tabulas , si quod in iis cautum sanctissime servari fas erat. apud Vestae sacerdotes deponere. Ita conventio inter L. Antonium & Caesarem custodiae Vestalium mandab

tur O c J idem cum tabulis pacis observatum inter Antonium. Caesarem &Pompejum Id J quae, cum novo bello ruptae essent a depositariis Mic repetitae leguntur De J. De aliis depositis in universum P L u T A R-c u us O fJ autor eli araea retas i ptari dira 'boic arriet ara S καc rorec xta Sces . et Tomra i . - Apud Vestales varia tum a civibus tum a peregrinisse deponi, ,, quod satis opinor, evincit, quicquid inviolabile servandum voluerint Romani, id omise ad sanctissimas perpetui ignis custodes fius se d latum. Jam cum iisdem commendasset testamentum suum M. Antonius . quid mirum si Octavianum illud ex hoc sacello depromentem reprehenderint Quirites Z imo Vestales ipsas initio tabulas reddere negosse ex eodem P Lu TARCHO OgJ discimus. Ceterum ut haec gravissima erat Leeum violatio, ita in aliis rebus ad imminens cum Antonio bellum spectantibus exactissime quae a majoribus statuta erant observasse Caesar videri volebati Cum

329쪽

SING. CAP. EX EIS T. TRIUMVIRATUS &e

gis Cum enim leges Regiae de bello per secialem indicendo. & de NemoA -

- jorum ante bellum fieri solent, Caesare ipso seciali peregerunt Oa J. s. XXII. Monarchica Caesaris Octa, mi potestas. Regis G domini titulum reccat. Em senditur notissimus Dionysii Perlegetae derscissus quo Augusus V Dii ejus C. te L. Caesares reges des domitis appellantur. Oid proprie si Non intelligi hoc tersu Augustum ejusque Flios.

Fi Niro hoc bello per pugnam Actiacam solus Caesar Octavianus rerum potitus et , & ab eo die Roma tricipite Triumvirorum monstro liberata uni Augusto parere coepit, domino illi quidem, sed domino bono &aequo O b J. Qiicquid etiam tunc de amissa populi Romani libertate occulte

gemuerint diirites, reipubl. tamen, si recte perpendatur, expediebat unius tueri nutum . quam in pristino statu, civilibus turbis numquam vacuo futuro, permanere. Ita Jove non iniquo Pompo Nius noster scJ judicat. si Novissime sicut ad pauciores juris constituendi via transisse ipsis rebus di se tantibus videbatur, per partes evenit, ut necesse esset Reipubl. per unum se consuli, is ad quam sententiam aliorum multas collegit V. C.

CHR. ADAMus RupERTus. Graviter Luc ANus Od Jh Non erat is populus , quem pax tranquilla juvaretis Quem sua libertas immotis pasceret armis, is Inde irae faciles, &, quod suasisset egestasse Vile nefas, magnumque decus ferroque petendum se Plus patria potuisse sua: mensuraque juris, Vis erat, hinc leges & plebiscita coactaeis Et cum consulibus turbantes jura tribuni &c. Tam

330쪽

Tam moderate vero, aut potius tam caute monarchica sua potetate Oct vianus utebatur, ut nec Dillatoris perpetui nomen, multo minus, ceu pervulgatum est, domini vel retis acceptaret, nec suos tantum familiares, sed& populum ea adpellatione erga se utentem edicto corriperet. Attamen V.

C. Rupe RTus saJ non solum Augustum ipsum, sed & filios ejus C. &L. Caesares dominos & reges in scriptis in publicum editis tulisse adpellatos affirmati Allegat hanc in rem versiculum Dionysii O b J

jum igitur ac Lucium morirac adpellari adeo insolens Sc ALIO ERO alii que visum est, ut ipsum Dionysium in aliam aetatem ablegaverint eumque sub Septimio Severo vixisse contenderint. Alia mens V A L E s I o quem P L i N ii s c J auctoritas permovit, ut auctorem mili ra sis minime diversum putaret a Dionysio quem, cum C. Caesar in Armeniam moveret, ad comis mentanda omnia in Orientem praemiserat Augustus , quam sententiam R u- PER Tus Od J & maximi nominis Cardinalis Noaisius Oe J calculo suo approbarunt. id ergo faciemus voci morae, , quod si quid aliud n men vehementer aversabatur Augustus. Equidem dici posset vocem non semper dominum denotare. Ita Scholiastes EURIPIDIs s f . --

simili