Theodori sanctissimi ac doctissimi archiepiscopi Cantuariensis Poenitentiale, omnibus quae reperiri potuerunt ejusdem capitulis adauctum, per canones selectos ex antiquissima canonum collectione ms. ... expositum, praeclaris ecclesiasticae disciplina

발행: 1677년

분량: 543페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

181쪽

CUM. ALIIS CAPITULIS ET CANONIBUS. 71

ducarat Romani , Graeci dicto vespere mi istam cantant. In poenit. man lucant Romani , G: ci vero dicia vespere missa

coenant.

In cap. xhi. Clericis nullatenus pugnare Iicet , nisi in multitudine aut consilio servorum Dei. In poenit multorum Iicet sit consilio servorum Dei. Vide notas. In cap. xlvi. Nec Episcopus debet violenter in loco. In poenit. Nec Epscopus debet violenter retinere Abbatem in Ibco suo. In cap. xistit. Et dimittat in priore loco Presbyterum poenit. Et dimittat in priorem locum. In cap. lxxis: Si praegnantem mulierem comparat ali

quis prius liberam, liber est I qui generatus est , servus: In poenit. Si praegnantem mulierem quis comparat, liberost ex ea

generatus. Vide notas.

In caep. Iovi. Ille infirmatus , si illa infirmata , omnino consensu amborum separentur. In parit. Uel ille infirma tus , seu illa infirmata, tamen nisi cum consensu amborum non

separentur.

In cap. lxxxta. Epi opus & Abbas hominem sceleratum

servum possunt ha re. In poenit. hominem dcelerati servunt possunt habere. In cap. M. Ibique missas pro eis celebrare , deinde cum cantatione ad sepulturas. In paenit. Deinde cum cantatione portare ad sepulturas. In cap. cii. Desponsatam puellam non licet parenribus tradere alicui, nisi illa omnino resistat, tamen ad monasterium licet. In pernis. Puellam desponsatam non licet Parentibus da re alii viro , nisi illa omnino resistat : tamen ad monasterium

Metire , si voluerit. In cap. m. Qui evangelium tantum legit , C U L P A Msuper humerum ponit, non sic in ceteris lectionibus. In poenit. Presbyter si . responsoria cantat in missa , CAPPAM suaria . non tollat, sed evangelium legens super humeros pomzSic capitula quae υικ intelligi poterunt, ope vetenum codicum Nnit. Ita emendantur i ut ex eis verus ac certus sensus nunc facile δε- arehendatur.

182쪽

s8 POENIT. THEODORI COLLATUM

POENITENTIA LENOSTRUM CUM RU I s B U D A MCAPITULIS , ET CANONIBUS EX IPSO

POENITENTIALI THEODORI EXCERPTIS COLLATUM.

de colliguntur non solum maria lectiones , sed etiam auctoritates maximi momenti quibus ipsius Poenitentialis

meritas es' auctoritas comprobantur.

CAP. I. POENITENTIALI S.

IN Ecclesia, ubi mortuorum cadavera infidelium sepeliun tur, sacrificare non licet. Aliter ex eapitulis a R. La Luca Acherio editis, habet cap. lxviii. In Ecclesia sanctificata nulli mortui sepeliuntur. Si autem ibi mortui, antequam fuerit sanctificata, sepulti fiant, non sanctificetur. Sed si apta videtur ad consecrandum , inde evulsa & rasis vel lotis lignis ejus reaedificetur. Si haec consecrata prius fuit, missas in ea celebrare licet, si religiosi ibi sepulti sunt. Alias

ex eodem capitulo supra notato: Si inde mutata fuerit in altero loco, vel laventur tabulae , quaecumque etiam Ecclesia mutata fuerit in alio loco, iterum sanctificetur: Si vero in ipso loco , dc ei mutata fuerit, aqua aspergetur sancta. Sed ex Concilio Agrippinensi mrchartas , oo es Gratianus , ut uotormpa nitentiali, referunt his paucis mutatis: Burch. lib. III. c. xxxv II. ex Concilio Agrippinensi si xxiii. inde evulsis corporibus & ra sis parietibus &c. Grac decret. m. p. aest. l. c. xxviis. & rasis parietibus vel tignis ejus loci. Si vero paganus , sic mundare &jactare foras melius est. al. cap xxxvi. gentiles mortui de locis sanctorum ejiciendi sinit.

183쪽

sepultus est, non liceat consecrare, neque massas in ea celebrare , sed jactari foras, & mundari oportet. Laicus non debet in Ecclesiis lectionem, nec alleluia dicere , sed psalmos tantum aut responsoria sine alleluia. Incup

x Uu. transponuntur verba. ApudBur . verbi. viii. c. lxxxvii. Ivop. iii. c. m. eodem ordine quo jacent in paraui. leguntur, ac citantur ex Concit. Moynt. c. misi.

CAP. II. POENIT.

Episcopo licet in campo confirmare, si necesse sit. Raris. tib. ιυ c. lxviii. ex Concilio Remensi. c. x. Episicopo liceat in campo , si necesse sit, confirmare. . iscopus non debet Abbatem cogere ad synodum ire nisi etiam aliqua rationabilis causa sit. Earch. I. vlti. c. lxxiιi. ex Con- cibo Turonensi. c. ij. Episcopus non debet Abbatem cogere ad synodum ire, nis aliqua rationabilis causa consistat. Si quis presbyter ordinatus deprehendit se non esse ba tizatum, bapti Zetur & ordinetur iterum, &. omnes quos prius bapti vir. cap. lxvii. Quicunque dubitat de baptismo, iterum

baptizetur. Barcs. lib. iυ. c. lxxiv. Iυop. i c. cclxviii. GR decret. D. p. c. i. q. i. c. ix. Si presbyter ordinatus deprehenderit se non esse baptizatum , baptizetur & ordinetur Iterum. Ibo ex conci apud Compend. c. υ. addit quod habet vet. cod. p. Et omnes quos Prius baptiZavit.

Non licet Diacono, laico poenitentiam dare. Sed Epin,copi aut Presbyteri dare debent. cap xliii. Non licet Diacono alicui judicare poenitentiam, sed Episcopis aut presby teris.

Ad marg. pons remendandi causa. Indicere, Hoc tamen voca-

suo : Iudicare poenitentiam , alibi utitur Theodorus in cap. de Abbat. Nee libertas monasterii est poenitentiam secularibus judicare. Et post Theod. Consi Gemmanicum I. c. t I. Et unusquicque praefectus unum prebyterum qui hominibus peccata confitentibus judicare & indicare poenitentiam possit. Concit m Menense e. i. Sed poenitentiam ejus judicamus. Re o l. i. de E L aes p. e. κω. Sic nec poenitentium judicia alii usurpare debent. Quod repetitar a Burch. bb. xix. e. cisti. At ove hoc id m M. bet antiquissimas codex ordivis Romani m Bibtiothecri Abbatis

184쪽

dio POENIT. THEODORI COLLATUM

CAP. III. P OENIT.

In ordinatione Episcopi debet missa cantari ab ipso Epiccopo ordinante. Cap. Theod. I. In Ordinatione Episcopi, vel Promulcri, sive Diaconi vel Subdiaconi oportet Episcopum

missam agere. Burch. Li. c. ccxAυ. Ivop. iv. c. eccxxxviii. ex Hi fumeod. Arch. In ordinatione Episcopi , ipse qui ordinat missam celebrare debet, qui ordinatur similiter. CAP. IV. POEN IT Nullum persectum credimus in baptisimo, confirmationem Episcopi non disputamus; tamen in Nicama sui odo fuit chris. ma consti tutum. Cap. m. Nullum perfectum credimus in baptisimo sinu confirmatione Episcopi : tamen non desper

mus.

Pannos chrismatos iterum super alium bapti ratum imponi non est absurdum. Barch. iv. c. Wiυ. ex Concil. apudBello-- cum c mii. Si quas voluerit chrismatis pannum iterum linire ,& super alium baptizatum mittere , non eae absurdum. GRdecret. ii. ρ. D. m. c. Ai. Chrismate pannum. In catechumenae & bapti Date & confirmatione unus p test esse pater, si necesse sit. Non est tamen consuetudo. Porsingula singuli suscipiunt. Tarch. l. iυ. c. AHυ. ex Cou. Mog r. In cathecumena: N. in baptismo & in confirmatione unus

pater potest fieri, si necessitas cogit. Non est tamen consuetudo Romana. Sed per singula singuli suscipiunt. . N on licet alium suscipere qui non est baptigatus. Baria. I. m. c. xxvi. ex Concit. Mogunt. c. u. In baptismo vel in chrisma te non potest alium suscipere in filium, qui non est baptizat

vel confirmatus. Idem apud o. p. i. c., ccxx.

Non licet baptizatis cum catcchumenis manducarer quam tot magis gentilibus. Bur . I. iv c. x . Catechumeni man ducare non deben rcum baptizatis, neque osculum eis dare. suanto nunus gentilis. Duilirso by Corale

185쪽

CUM ALII s CAPITULIS ET CANONIBUS. si

CAP. V. POENIT. Sed licet Dionysius Areopagita dicat blasphemiam Deo

facere, qui missas ossieri pro malo homine, Augustinus tamen dicit pro omnibus Christianis hoc esse faciendum , quia hoc vel cis proficit aut offerentibus aut petentibus. Cap. IV. Blasphemias Domino agit, qui missas Domino ossieri pro malo nomine. Augustinus dicit omnibus Christianis esse faetendum quod vel ei proficit, aut offerenti, aut viventes consoletur. Illurch. o oo legerunt quod est in vet. cod. pam. his tantum mutatis equia vel eis proficit aut offerentibus, aut petentibus proderir. Apud Bur . I. Di. c. lxv. se apud Ivo. I. u. c. lxvii. quia vel euproficit, aut offerentibus proderit.

CAP. VL POENIT.

Monacho nonnicet votum vovere sine consensu Abbatis. sin minus frangendum est. Bur . l. viii. c ix. oop. vii. c. xxxii. o Grat. decret. ti. p. caus xx. q. m. c. H. ex dictis Basilii: Mon .cho &c. Si autem voverit , frangendum erit.

CAP. VII. POENIT.

Mulieres non velent atrare de corporali: nec oblationes sua per altare, neque calicem ponant: neque stent inter ordinaros in Ecclesia: neque in convivio sedeant inter facerdotes Eur . Iiviii. e. lxxxiv. ex Concilio Remens prinseme LudovIco Imper. c. v. . femina non det poenitentiam, nec corporale cum oblatione, nec calicem super altare ponar, nec inter ordinatos stet in Ecclesia , nec sedeat inter sacerdotes in convivio.

CAP. VIII. POENIT.

Graeci carnes morticinorum non dant porcis. Pelles tamen ad calceamenta id lanam & cornua accipere licet, non ad aliquid sanctum. Capit. κ. Graeci autem morticinam non dant porcis suis. Pelles veto morticinorum ad calceamcnta &c. λ

186쪽

yx POENIT. THEODORI COLLATUM

CAP. XI. POENIT.

Mulier tribus mensibus abstineat se a viro suo quae conte: pit ante partum , & post tempus purgationis, hoc est, qua-craginta diebus & noctibus sive maiculum & seminam genue

rit. cap xxι mulieres mcnstruo tempore non intrent Ecclesiam , neque communicent nec lanctae moniales nec laicae. Si praesumant , tribus hebdomadibus poeniteant quae intrant Ecclesiam ante mundum sanguinem post partum , id est , x diebus. Legitimum conjugium non licet separare sine consensu am. borum: porcst tamen alter alteri licentiam dare accedere ad servitutem Dei in monasterio , & sibi nubere, si in primo com jugio erat secundum Graecos. Regino lib. II. de Ecd. Hsic. c. u. dctis Hieronymi: Additur quintum, quando si ve vir si ve mulier ex consentu religionem ceperit, licet alteri accipere novum conjugium, sed puerum vel puellam Vide excerp. ubem Eborac. An h. c..cxviii. Item canon Africanens: Legitimum igitur conjugium non licet separari sine consensu amborum rpotest tamen alter alteri cum consilio Episcopa licentiam dare ad servitutem Dei accedere. Quidam etiam dicunt. Sive vir sve mulier ex consensu religionem ceperit , i cet alterum accipere novum conjugium, sed puellam vel puerum, si contunens esse non poterit , quod non laudo. Idem iaddit Theodorus

aliis verbis r Et tamen non Ust Canonicum. Caetcunque attenuperlegent Hieronymum o canones conc Asnc. non dintuitur haeι citata ex Hieronymo se canone Amsi ad Theodorum potius pertia

nere.

Muliere mortua Iicet viro post mensem alterum accipere: Mortuo viro post annum licet mulieri alterum tollere virum. Excerpt. Eo. Bbor. c. cxvi. Synodus dixit: muliere mortua licet viro post mensem accipere alteram : post annum vero licet mulieri accipere alterum virum. Si mulier discesserit a viro suo desipiciens eum, & nolens reverti & reconciliari viro , post quinque annos cum conse su Episcopi aliam accipere liceat uxorem. Excerpe. Moriac Ama rep. c. c ιι. Caam dicit: Si mulier discesserit a viro suo, &α Disiligod by Corale

187쪽

CUM ALII s CAPITULIS ET CANONIBUS. y

post quinque vel sieptem annos, cum consensu Episcopi ipse

aliam accipiat uxorem, si continens esse non poterit, N. poeniteat tres annos, vel etiam quamdiu vixerit , quia juxta sententiam Domini, moechus comprobatur. Si in captivitate per vim ducta redimi non potest, post: annum alterum accipere. Irem si in captivitate ductus fuerit vii ejus, quinque annos expectet. Similiter autem & m Iter , si talia contigerint. Excerpt. E V. Eborac. Arch. c. cxxii. non aecit: SI cujus uxor in captivitatem ducta fuerit, & ea redimi non poterit, post annum septimum alteram accipiat. Et si postea propria , id est prior mulier de captivitate reversa fuerit, accipiat eam , posterioremque dimittat. Similiter autem dc illa, sic superius diximus , si viroralia contigerint,inciar. Duo quoque fratres duas sorores in conjugio possunt habere, & pater filiusque, matrem & filiam. Cap. lxxυ. Patri d filio matrem & filiam licet in matrimonio habere. Si vir & mulier conjunxerint se in matrimonio , & postea dixerit mulier de viro suo , non posse ; si quis poterit probare quod verum sit, accipiat alium uirum. Rhaban. in ep. ad Heria baldum cap. - . N cum autAntiate , siedde quorundam statutis respondemus, in qmibus sirinum est: Vir& mulier si se conjunxerint matrimonio ,& postea dixerit mulier de viro quod non

possit ci nubere , si potcst probare per justum judicium quod

verum sit, Zccipiat alium. Rinino tib. H. c. ecxlii. quod non possit coire cum m. Addit Burch I. ix. e. xl. Si autem ille aliam acceperit separentur. oop. viti. c. lxxis. Accipiat alium: eo

quod juxta Apostolum non potuit illi reddere vir suus deb1

tum.

Puellam desponsatam non licet parentibus dare alii viro, nisi illa omnino resistat i tamen ad monasterium licet ire si volucrit Illa autem desponsata, si non vult habitare cum eo viro cui est desponsata, ci pecunia quam dedit , & tertia

parS addatur. cap. lxxxi. Desponsata mulier viro , deinde non vult habitare cum ea , reddat pecuniam quae ipsi datur , &tertiam partem substantiae addat. Priora verba ut in vet. cod. paenit. Demntur apud Bur . hb. viii. exceptis his verbis quae desunt: nisi illa omnino resistat.

188쪽

Si servum & ancillam dominus amborum in matrimonium conjunxit: postea liberato servo vel ancilla, si non potest rediis mi quae in servitio est, libero licet ingenuam conjungere. cap. lxxi. si servus sit . Sancilla domini servum illum liberum non vult cum illa nubere, dimitte accipere, s illa non potuerit ad eum. Quae υeManimium depravata ad genuinum se apertum senseum re ituuntur praecedenti ostione vet. coae paenit. quam rectam esse consimant excerptiones 'berti Eborac. cap. cxxiv. canon dicit: Si servum es ancillam dominus amborum in matrimonio conjunxerit , postea li Serato servo vel ancilla, si non potest redimi qui in servitio est, libero licet, sicut quibusdam placet, ingenuam conjungere , sed tamen juxta sententiam Domini moe- chus probatur.

.CAP. XIII. DE POENIT.

Jejunio legitima tria sunt in anno εἰ quadraginta ante Natale Domini, & post Pentecosten quadraginta dies. Cap. e. ix. Id unia legitima sunt tria in quadragesimis. Infirmis licet omni hora cibum M potum sumere, quando desiderant vel possunt, si opportune possunt. Earcs. l. xviij.c xx. ex concit. Mogunt. c. o. Infirmis licet omni hora cibitin

potumque sumere , quotiescunque desiderant.

189쪽

POE NITENTIA LETHEODORI

CO ELATUM CUM QUIBUSDAM TESTIMONIIS, quae ex eo deprompta laudantur sub nomimibuae suppositis Hy

gini Papae, Fusiani sec. Atque haec tessmoma cena ac υ re auctori Theodoro restituuntur. .

c Um apud omnes viros doctos constet quae vulgo lauro dantur ab auctoribus recentioribus sub nominibus Hy lini Papae , Fabianis Eutychiani &c. esse supposita, & variis inc inde excerptis testimoniis contexta , susticit ea quae pertinent ad Theodorum, ipsi ut vero ac certo auctori restitu re , sicut jam plura aliis patribus a viris doctissimis restituata Lint. Gnrt. decret. d. p. Caus xxvii. q. ii. c. xxvij. Desponsi tae puellae non prohibentur monasterium eligere. Probatum itidem auctolitate EUSEBII PAPAE dicentisi desiponistam puellam non licet parentibus alii viro tradere di licet ta men illi monasterium eligere. Illud es desiumptum ex parit. Theod. in quaestionisus conjugiorum, ubi sic r Puellam desponsaram non licet parentibus &C. Decret. 6. p. caus xxviij. q. i. c. ij. In fidelis potestate sit, post Ruieb. t. invbaptismum uxorent recipere, quam ante dimiserat. EX DE

CRETO EUTYCHIANI PAPAE : Si quis gentilis gentilem uxorem dimisierit ante baptismum, post baptismum in potestate ejus erit eam habere, Vel non habere. Hoc pertinet ad Theodorum qui ita in qν bombi conjug. Si quis dimiserit genatilem uxorem dcc. Apud Grai. sequitur cid. Fidelis infidelem discedentem se e ,-

qui non cogitur. IDEM EUTYCHI AN Us PAPA Simili modo, si unus ex conjugatis baptizatus est . & alter gentilis, . εο sequi non vult, sicut dicit Apostolus i infidelis si discedit', Disitigod by Corale

190쪽

CANON ESSE LECTI

Ex ANTIQUISSIMA CANONUM COLLECTIONE cidicis Heromattiani.

DOCTRINA

DISCIPLINA ECCLESIATICA:

Qu' in superioribus monumentis proposita est.

PRAEFATIO

D exponendam Ecclesiastieam disciplinam

quae in superiori bins monumentis proponitur, aptissima est canonii collectio, quam una cum pluribus antiquis codicibus mss. de thesauro suo liberaliter mihi suppeditavit vir Clarinsimus Antonius Vion Dominus d'Herouvat.' Quaecunque enim ex ea selegimus aperte declarant varios ritus , qui in poenitentiali Theodori ac ipsius capitulis leguntur etiam qui videntur maxime singulares, cum patrum testimoniis-antiquis utriusque Ecclesiae tum Orien-

SEARCH

MENU NAVIGATION