장음표시 사용
191쪽
talis tum occidentalis canonibus omnino consentire.
Hujus vero collectionis quae divi Ia est in s 1. titulos, icquam subsequitur liber Poenitentialis, apographum tantum se vi lille testatur Ioannes Morinus in appendice libr. de Poenitentia his verbis: Tres codices Andes ι-nsis citamus, quι Pa nitenti. les libelti non abs re dici possunt oc. Primus Parmientialis ex illis tribus quos exhibemus re per tur ιn fine antiquae Collicitonis Cianonum, cujus Apographum tanthm vid mus habemus: Divisita est in ρa. titulos. Contaborum Canones, Pontificum decreta se Patrum sienientiae ex quibus compilatu est, omnia siunt antiqua.
Cum vir doctissimus illud iolummodo generatim ac obiter dixerit, nos quaecunque in hac collectione praecipua sunt colligentes, , ipsius antiquitatem atque ex ccllcntiam quibus dain argumentis validissimis demonstrabimus. I. Collectio canonum codicis Herovalliani nullis foedata eae Pleudo.Isidori epistolis. Unde cuique erudito facile est intelligere non solum Gratiani, Ivonis, Burchardi collectionibus . sed etiam Reginonis , imo & Isidoriana collectione antiquiorem esse, cum falsis istius collectiones, mercibus caeterae colia lectiones subsequentes eo turpius deformarae sint, quo ad posteriora tempora deveniunt. Sed quod ad Poenitentiale Theodori notavimus, nempe Isidorianae collectionis auctorem non esse Isidorum Hispalen sona. illud idem confirmavantiqua collectio canonum codicis Herovalliani; quod licet epistolas quasdam Isidori Hispalensis integras reserat , nunquam tamen Isidorianae collectionis epistolarum meminerit. Perperam igitur H mcinarus,& qui huius auctoritatem sequuntur, hanc collectionem Isidoro Hispalcnsi Episcopo tribuunt, quae tribuenda est Pseudo-Ιsidoro, quam ab Hispania in Gallias allatam Riculius Moguntinus Episcopus primum evulgavit , ut ipsius Hincmari auctoritate in epistola adversus Hinciamarum Laudunensem Episcopum diserte probat Christophorus Iustellus in praefatione de veteri codice Canonum Ecclesiae universae, ejusque auctoritate.
II. Non solum nullis foedata ost epistolis a Pseudo Isido
ro confictis collectio canonum codicis Herovalliani. verum etiam genuinas , quae postmodum innumeris mcndis & interpretationibus corruptae sunt, integras atque illaesas exhibet. Disiligod br Coos
192쪽
Cujus rei haee una ratio esse potest summa antiquitas. Ne autem hoc gratis proferri videatur δ observandum cst ad omen dandas V. Gregorii epistolas et sit Petrus Gussanu:llaeus quamplurimis codicibus M ss. usius fuerit , quia tamen admodum rari sunt uctustissimi, multa superfuisse quae absque ullius codicis Ms. auctoritate, scd sola ingenii perspicacitate Gregorii non esse recte pronunciavit : atque haec eadem, duobus tantum cXceptis quorum rationem reddimus, abesse ab epistolis Gregorii in collectione Codicis H ero valliani relatis, aqua absint quςcunque Sc a Gregorio I. & a ceteris Pontifici bus Romanis sunt aliena. Unde quasdam loquendi formulas posterioribus temporibus usitatas ista Collectio vetustissima non admittit. V. G. quum sic Ecclesia describitur : EC
ET ROMANAt ubicunque hoc vocabulum, ROMANA , legitur in epistolis Pontificum Romanorum IV.& U. seculi , illud adest ab iisdem epistolis in colle
ctione Codicis Herovalliani citatis r Uerum non quaedam verba aut quasdam lineas , sed multa absona per paginas integras epistolis Pontificum Romanorum addita fua sie ex c
dem collectione clare ostendimus. Praeterea collcctio Codi.
cis Herovalliani quosdam libros sub nominibus suppositis ab
auctoribus posteriorum temporum licet antiquorum laud tos , certis ac genuinis auctoribus vindicat. V. G. libri de viata contemplativa ab auctoribus noni seculi vulgo Prospero tributi, in hac collectione Iuliano Pomerio certo ac vero juxta Isidorum Hispalensem auctori recte adscribuntur. Quae omnia manifestissime probant collectionem Codicis Hero valliani antiquissimam csse atque praestantissimam. III. Collectio codicis Herovalliani utitur Canonum Graecorum interpretatione antiquissima , videlicet Canonum Ni caenorum interpretatione Rufiniana , quae potius senium quam ipsa verba breviter sententioseque profert, codem fere modo quo citantur in antiquis canonibus synodorum Ecclesiae Gallicanae. Sic Canon I. Nicaenus summatim refertur a patribus Synodi Arelatensis II. Can. VII Ira canon Il. Nicaenus in eadem synodo Arelatensi can. l. Canon II l. Nicae-mas in ead synodo Arel. can. III. Canon IV. Nicaenus in
193쪽
eadem synodo Arel. can. V. Canon Nicaenus IX. in eadem synodo Arelat. can. X. ubi cum interpretatione Rufini adeo convenit, ut licet Graecum , Isidorus , & Dionysius dicant
tres anηos , synodus Arelatensis legat, quiηque annos ex itidem prorsus verbis interpretationis Runnianae. Quocirca mirarisiibit, quod vir doctus Christophorus Iustellus ut probet in
praefatione de veteri codice Ecclesiae universae, canones Nucamos & alios in synodis antiquis Ecclesiae Gallicanae citari solere ex interpretatione quae reperitur apud Isidorum Merucatorem, lectorem remittat ad synodum Arelatensem II. quae interpretationem Rufinianam ubique adeo amplectitur, ut nec ipsius errata omittat. Quod vir eruditissimus Iacobus Sirmon. dus animadvertit in Notis ad canonem XV. ejusdem synodi
his verbis : Hic vero canon totus est ex canone AEVIII. Niceno unon ut θnodus i a legitur , sed ut a Rufino interpretatur est cumaci T. dcc. At senodus Nicena, ut Graeca sunt exemplana , noa prohibet Diaconis ne praestentibus Preustreris euuari iam dividant, sed ne Presbyteris ipsis porrigant. Et in Notis ad Can xv r. Ethoe rusum editionis est Rufimanae can. IV. Et Paulianuae, qui sunt Photiniani, rebapti ratur. Nicaena enim θηodus de Photinia nis, qua exorti nondum erant, Moere non potuit:sol s vere Pamhanistas commemoriat canone AEPIT. aride hic excerptus es. Canoianum aliorum Conciliorum eandem saepius adhibet interpret tionem Canonum Concilii Nicaeni interpretationi Rufinianae
similem, quae passim legitur in Conciliis Valentino, Rhegonias, Andegaven si , Turonico I. Agathen si , Epaonensi, & alus, atque apud Gregorium Turonensum scilicet de Canonibus qui tunc temporis quasi Apostolici haberentur. Non diffiten dum est veterem interpretationem ,quae habetur in Collectio ne Isidori ab antiquis synodis Ecclesiae Gallicanae adhibitam
fuisse, necnon Dionysianam i quibus in locis observamus ab hujusmodi interpretatione vetustissima Collectionem codicis Herovalliani cum antiquis EcclesiaeGallicanae canonibus con. sentientem parum di merre. Ex quibus duo colligere licet, primhm hanc vetustissimam collectionem ad usum Ecclesiae Gallicanae compositam fuisse: deinde quoquomodo accipia. tur promiscuus ille variarum interpretationum usus quem
usurpat Collectio canonum codicis Herovalliani, eam saltem
194쪽
temporibus Caroli Magni anteriorem esse , cui clim exemplar Dionysianum delatum esset ab Hadriano Papa I. dein ceps Dionrsiana illa Graecorum Canonum perpetuo usa est Ecclesia Gallicana: sicque factum, ut in Ecclesia Latina Ca nonum Ecclesiasticorum non modo sensus idem , sed eadem etiam pene ubique vox fuerit , quemadmodum id perspicu Edemonstrarunt viri clarissinii Christophorus Iustellus in praefatione de veteri codice Canonum Ecclesiae universae , Iaco- cobus Sirmondus in praefatione ad Concilia antiqua Galliae.
dc nuper vir doctissimus Iosephus Que et in egregia hac de
re dissertatione, quae eXtat tom. a. operum S. Leonis.
IU. De Titulo Canonum Africanorum & de numero si. ve aera saepius consentit Collectio codicis Her valliani cum canonum codice M s. Barberino, qui in Conciliis ultimae editionis & a pluribus viriε doctissimis ut antiquiulanas la
V. Postremo omnia esse antiqua m hae coIlectione declarat index Canonum & alter Episcoporum, qui Canones subterfirmaverunt: qui omnes temporibus Caroli Magni superiores inr. Ne vero quippiam extraneum aut inutile proferre videa mur, pluribus omissis ut declarat index capitum collectionis codi eis Her alliani, ea tantum ex hac collectione selegimus,
quae & ad disciplinam Poenitentialis Τheodori exponendam pertinent, & quae quidem maximε observanda llant , rum Propter varios numeros , quorum quidam indicant multos Canones in editis desiderari : rum quidem ob ipsos Canones qui in edi is desiderantur : tum denique propter varias lectio nes quibus nova Conciliorum editio illustratur. In quibus colligendis sicut & in ceteris rebus notandis , tibi certum sir, Lector, si non potuerim primas habere sapientiae, secundas saltem me habiturum modestiae partes; ut cum viro sapientissimo, modestissimoque Augustino loquar, qui ita de suis operibus in prologo retractationum : Nwre enim quisequam , visii nudem , ideo quia meae errata reprehendo, me reprehendere audebie. Sed si dicit non ea debuisse a me dici, ae postea mihi etiam aesplicereis: verrum dicit se mec fiscit. Eorum quippe reprehensi suorum O e . Hae enim ea retrahendere deberem ripeis
195쪽
io, CAN. SELECTI EX ANTIQUISSIMA CAN.
CANON AUGUSTODUNENSIS. ra LSI '' quis Presbyter, Diaconus, ν vel Clericus symbolum se Apostolorum&fidem sancti Athanasii non recensuerit, ab Episcopo condemnetur. NOTAE ET V A RIAE LECTIONES
T. Hic canon in ultima Conciliorum editione μliis canonibas Concilia Augustodunen is velut appendice sinlicitur. Vetus issem tamen collictio codicis Hero diani confimat id quod reseriar ex alteria cosiectione Caenonum e Bibliotheca S. Benigni Divionensis, atque ex abu in quibus citatur, anesiaturque primus canon Auxustodunensis. II. Iniat. Cone. ed. al. flc legitur: Symbolum , quod inspirante sancto Spiritu Apostoli tradiderunt. GFod additum se videtur expositionis causa juxta Rufini opinionem , quae maJorum auctoriture probari non potest , maxime μιβι majores, de quibus loquitur in praefatione ad hoc θ-Hum , intelligantur patres qui Concilium Nicamum praecesserum. Nudus enim hac eadem formEL Uus est: licet serpius patres Iustinus , Iremeus, Tertulbanus , Oniagenes sc. eumdem senseum protulerint, sed ubique aliis verbis. CANON TOLET ANUS.
Pro reverentia sanctissimae fidei , & ad corroborandas hominum invalidas mentes , a sancta constituit bynodus , ut per omnes Ecclcsias Hispaniae Galliae, , vel Gallatiae, secundum formam Orientalium Ecclesiarum, Sumbolum . cditum a Vuti add. Consiuitu piissimi & gloriosissimi domini nostri Reccarea
196쪽
COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. 1o3
in Constantinopoli 4 cL. Episcopis sanctis omnibus diebus Dominicis b recitetur: priusquam oratio dominica dicatur, ab omni populo voce clara decantetur; quo & fides verum e testimonium habeat,& ad Christi corpus & sanguinem praelibandum , pectora populorum fide purificata dassumamuro, Praedicetur. e Manifestumo d Accedant.
NOTAE ET VARIAE ALIAE LECTIONES l. Galliae , vocabulum hoc deest in ed. At utrum 'ue requiritur Docabulum o Galbae ct Gaiaeciae: Gaasiae quirim sititicet Nis o-xenss ex starte da taxat: Gallaeciae veris propter Suevos ad fidem con versios. V. N. adm. conc. ult. ed. x. at Concilii Constantinopoli
traii, hoc est, centum quinquaginta Episcoporum 13mbolum fidei recitetur: tibi ista υerba omnibus diebus Dominicis destinae
CAΡT UT I I Io Sententia Papae Leonis a de Apocrypha scriptura Curandum ergo est & sacerdotali diligentia maxime providendum. ut ' falsi codices & a sincera veritate discordes in V e. mi nullo usu lectionis habeantur, quia habent semina falsitarum. Non solum autem haec ' interdicenda sunt, sed etiam penitus auferenda atque ignibus concremanda , quia quamvis sint in illis quaedam quae vidcamur habere speciem pietati, nunquam tamen vacua sunt venenis r &. per fabularum illecebras hoc Iatenter operantur, ut mirabilium narrationum seducti quique admiratione , laqueis cujuscunque erroris implicentur Unde si quis Episcoporum apocrypha haberi non protribue - per domonxit, vel cos libros qui ab haereticis 3 vitiati sunt in Ecclesia permiserit legi, haereticum se noverit judicandum I quoniam qui alios ab errore non revocat, seipsum errare demonstrat. Tractatus aurem sancti Hieronymi, Ambrosii & Augustini, - Φ.dc ceterorum sanctorum patrum, expositionesque novi ac veteris testamenti quae a nominatissimis doctorum orthodoxo su patribus factae sunt, prout ordo poscit in Ecclesia legantuta. A Epistola Leonis P. ad Tutibium Asturicensem Episcopum cap. ἄν. . Disit iroo by Cooste
197쪽
io. CANONES SELECTI EX ANT. CAN.
N O T AE ET VARIAE LECTIONES. r. In ed. haec ita explicamur Apocryphae autem scripturae, quae sub nominibus Apostolorum multarum habent semina rium selsitatum, non solum interdicendae &c. a. mirabilium narratione seductos &c. involvant. 3. Vel sub canonicorum nomine eos codices in Ecclesia permiserit legi, qxi Priscilliani adulterina sunt emendatione corrupti. Restius habet coli. d. Hen eum S. Leo generaliter loqμatur dehbris ab Haereticu qαι Ibet depra tis.
DECRETALIS a PE RECIPIENDIs ET Nore
Haec scripta sunt a Gelasio Papa cum L . Episcopiae
Post Propheticas , N Evangelicas , atque Apostolicas
scripturas, quibus Ecclesia Catholica per gratiam Dei fundata est, has suscipi eadem Ecclesia non prohibet. I. sanctam Synodum Nicoenam, dc Constantinopolitanam .& Ephesinam primam, dc Calchedonensem quae est quarta synodus.
a In altera collectione eod. ων. h e est thiaus: In Christi nomine in cipiunt decreta de recipiendis & non recipiendis libris , quae scripta siuit a Gelasio Papa cum septuaginta eruditissimis viris Episcopis.
NOTAE.a Quidam codices Mu. tribuunt Hormidae. Verum cum -- tu fissimis se optimis codicibus Mu. utraque collectio cod. Hermat ascribit Gelasio, sub cujus quo e nomine eadem decreta laudat, Nicolaus I. in epistola AELII. ad omnes Galliae Discopos a. H cineae plura fere per paginam integram interjilia sunt, quae ad remnia modo pertinent. Guosum enim tot ac tanta de primam EGclesie , ct quidem contria Haereticos s cum agatur quaestio de neciapiendis se non recipiendis tibris. Praeterea nonne istae sent a reprompM Aliena, quin interponuntur his verbis r Illud etiam intiman dum putamus , quod quamvis universae per orbem Catho-
198쪽
Iicae Ecclesiae unus thalamus Christi sit, sancta tamen Romana , Catholica & Apostolica Ecclesia nullis synodicis
constitutis ceteris Ecclesiis praelata est, scd Evangelica voce Domini dc Salvatoris nostri primatum obtinuit. Eadem verba S si reo Papae in praefatione Nicaem Concilii falso quoque ascribuntur a quibusdam auctoribus, ut ab AEnea Parisiensia 'scopo libri adversus Graecos Quaest. v r. v. toni. vri. Spiraleg. L. Ach. Et fieri ceteris usique ad la verba r has suscipi. Quod quidem indicae in suis meis Binius. Hoc decretum, inquit, extat distinct. is. can. i3. lectio ejus ab originali tantopere discrepat, ut satis certo statui non possit quae sit vera dc pura Gelasii, nec magnopere mirandum sit, si nonnulla snt quae dissicultatem faciunt. 3. In ed. notatur quaenam fuerit harumce θηodorum comvocandarum causa ; quo tempore, es adυersus quos haereticos habitae sint, se quis frint uisicoporum numeruά. Guae omnia cum absinta vetustissima canonum collectione cod. Heri virisimile est explicta
tionis gratia posthac alogia fuisse. CONTINUATIO DECRETALIS.Item opuscula b sancti Cypriani martyris Carthaginensis. Opuscula beati Gregorii Nazianzeni. Opuscula S. Ba slii Cappadocent. Opuscula S. Ioannis Constantinopolitani opuscula beati Theophili Alexandrini. Opuscula S. Athanasii Alexandrini. Optacula S. Hilarii Pictavi ensis. Opuicula S. Augustini Hipponiensis. Opuscula Prosperi.
Opuscula beati Leonis Papae. opuscula atque tractatus omnium Patrum Orthodoxorum, qui in nullo a sancta E Uesia Romana deviarunt . Item decretales epistolas, quas
beatissimi Papae diversis temporibus de urbe Roma pro di-
ver rum conlultatione e dederunt, venerabiliter siticipiendas decernimus. Gesta sanctorum Martyrum, quae 3. mira
b In altera coli. ea d. mr. alio ordine recensen ur hoc moda : Opuc
cula B. Athanasii. S. Basilii &c. Joannis Const. δcc. Cecilii Cupriani &c. Gregorii Natanensis &e. Theophili Alex. &c. Hilarii Pictaviensis de Ambrosii Mediolan, dcc. Augustini Hyp)one Regiensis Sec. Jeronymi Presbyteri. Prosperi viri Religiosissunt &c. Item epist. B. Leonis Pa
199쪽
io 6 CANONES SELECTI EX AN T. CAN.
bilibus eruciatibus & triumphis irradiant, dea catholicis viris conscriptae sunt, omnimodis veneramur. Ea verb quae ab Haereticis vel idiotis compositae vel adulteratae sunt, nullatenus recipiantur, quae in ipsis eorum dictis ab ecclesiasti cis viris sine mora deprehendi possunt. 1 Vitas Patrum, Pauli, Antonii, Hilarionis & omnium eremitarum quas vir beatissimus Hieronymus descripsit, vel alii Orthodoxi Patres, cum omni honore suscipimus. NOTAE CUM VARIIS LECTIONIBUS. I. Add. altera collectio cod. Her eadem fere quae leguntur ista. Item epistolam beati Leonis Papae ad Flavianum Con. stantinopolitanum episcopum destinatam : cujus textum quil . piam si usque ad unum iota disputaverit, 3c non eam in Omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. a. in ed. qui in nullo a Sanctae Romanae. ccclesiae consortio deviarunt. Poshaec υesi fissa redundant: Nec ab ejus fide vel praedicationestiuncti sunt, sed ipsius communionis per gratiam Dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participe& 3. altera coli. cod. Heri multiplicibus tormentorum.cruciatibus & mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Pose haec in ed. sequumst verba quae nullo modo inter se cohaerent Quis ita esse Catholicorum dubitet, & majora eos in agonibus fuisse perpessos , nec suis viribus, sed gratia Dei & adjutorio universa tolerasse 3 Sed ideo siecundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur. Mirum quanta in s. sverbis appareat contradictio. Gelasius censit primum legenda essi rega sanolorum mari um : Deinh iLud idem confirmat ipseram elogiis. Ex quibus concluditur, ideo secundam antiquam confiunx.dinem singulari cautelam sancta R-ana Ecclesia non leg3. Haec igitur inepta verborum con ustio prorsuu repugnat geηmno sensat, quem plane sterfectique , ac paucisβimis verbis exhibet optimis col-kttio cod. Her. 4. Ab his alia siequuntur in ed. quae cum, ad eidem quae Astra disti sunt exponenta , adjecta suerint, idciris absenta
coli. accurateth ma. p In ed. Et omnium crem tarum, quas tamen
vir beatissimus scripsit Hieronymus , cum omni honore suscipimus. male omittuntur ista verba prorsus necessanar vel alii orthodoxi Patres. Paucorum enim exemitam uitus desinest meroum Disiligod by Corali
200쪽
COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. io
CONTINUAΤIO DECRETALIS. Actus beati Silvestri Papae a pro antiquo usu multae imi tantur venerantur Ecclesiae. Scripturas de invcntione sanctae crucis , dc de inventione capitis Ioannis Baptistae Nonnulli cas Catholici legunt. Sed cum haec ad Catholicorum manus advenerint, beati Pauli praecedat sentcntia, Omnia autem probate , quod bracm es tenete. Dc Rufino qui lurima ' es dit. S. Hieronymus eum in aliqvibus de ar- 1. .u.itrii libertate notavit , Illa sentimus, quae praedictum Hieronymum sentire cognovimus t & non solum de Rufino, . sed etiam de omnibus quos ipse ' Zelo Dei 5 fidei religio. - . ne reprehendit.
a In ed. add. exposima qua forsan in marg. tantum erat Icripta
et . Ine istae scripturae vocantur nOVellae relationes. In alienis siet . cod. Her. Religiones novellae de inventione cilicis Dominicae, quarum scilicet nustomodo meminit Eusebius i lites ex relationibuου dubiis paulo ps emersiis auetores rem diversimode retulerint. 1. Porro de iumentisne capitis Ioannis Baptistae legitur in operibus S. CFpriani tractatus, Pem quicumque legerit non esse priani statimatque fatebitur. Vide in haηc rem Prosiperem in chronico, aruttirem chronici Alexandrini, Marcia in Comitem in chronico. Sed inter ceteros So menum lib. vi I. cap. XXI. una cum notis V Cl. H. Valefit, se miraberas, ut ipse admonet, tantam. Scriptorum discrepantiam. De ceteris quae siversiunt in decretali tria amum animadvertam. I. ubicunque in editu dici in Ecclesia Ca
tholica, Apostolica& Romana, hoc vocubulam Romana abesse ab antiquissima canonum collectione. II. Libr m qui in ed. -catur apocriph. Aub titulo Canonum Apostolorum in utraque cosiectione imter apoc phas scriptur, non recenseri , sicut in cod. V. Cl. Instelli. a. nec suo tempore recensit fuisse ita testatur Hinc rus in c. e. xxiv. Sed &. B. Gelasius in catalogo , qui libri ab Ecclesia recipiantur, de his Apostolorum canonibus tacuit, sed nec inter apocrypha eos misit. m. Neque opuscula Tenastiani inter ποππ- rejici: rectius sane quam in editis, ciam Hieroumns cubuo Iudicia mire laudantur a Gelasis , de ipsis itis siripsierit m Diuili od by Cooste