Theodori sanctissimi ac doctissimi archiepiscopi Cantuariensis Poenitentiale, omnibus quae reperiri potuerunt ejusdem capitulis adauctum, per canones selectos ex antiquissima canonum collectione ms. ... expositum, praeclaris ecclesiasticae disciplina

201쪽

, or CANONES SELECTI EX AN T. CAN.

eatalogo sicripto=αm Eccles olicorum. Vidi ego quendam Paulum concordiae , quod oppidum Italiae est, scirem qui se beati Cyapriani jam grandis aetatis notarium, cum ipse admodum esset adolescens Romae vidisse diceret, referreque sit bI solitum,nunquam Cyprianum absque Tertulliani lectione unam diem praeteri sse : ac sibi crebro dicere , DA MAGISTRUM , TERTUL-MANvM VIDELICET SIGNIFl ANS.CA NON CARTHAGINENSIS. PAEM A a IV. Liceat etiam legere passiones martyrum, cum anniversarii dies eorum celebrantur. NOTA. Hic canon vulgo siubiungitur in ed. velut appendix ad can. xliv. crac. Carthag. III. sed collestio antiqua coae Her confirmat id quod jam a viris doctis notatum , ιn certis conditiorum tibris AF Cur Q. concilii πιιν. capitulam..

CAPUT RVt per si uos annos θηodus bis fiat: o qualiter denuntietre. CANON NICAENI CONCILII. . a Per singulos annos , in singulis provinciis, , ab omnibus Episcopis bis concilia agi debere t& a comprovincialibus de hujuscemodi negotiis judicari , ut si forte ab uno inique gestum est, a ceteris emendetur : si recte, ab omnibus confirmetur. a Canon V. Cone. Nic. ex interpretatione Rufini. b Secundo add.

NOTA. I non interpretationis est Rufini M. I r. Eccles hissoriae calvi. cujus cian uae eamdem interpretationem adhibet Concilium Resen se can. Vii. Vnde colligi debet cosiectionis cod. Hen antiquit Acut in praefatione ostendimus.

202쪽

COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. 1 os

CANON CALCIDONENSIS.

Ut per singulas provincias , Episcoporum concilia semel per tertiam hebdomadam festi paschalis secundo xv. die

mensis octobris per singulos annos celebrentur. NOTA. Singularis es ista interpretatio, unctentur in . o Dion iExigui ct Isidori interpret. a quιbus multam dissen. Simiais veris interpretationi canonum conc. Nisi quam Rufinus dedit, id est,qu.e siensium potiu*urim i a verba repraesentat. Porro his es simitibus anterpretationibus utebantur Concilia Galficiana, ante tempora Caroli Magni, quibus interpretatio Dion anis apud Gasios recepta est. CANON AURELIANENSIS e M

res. Ira. c. 7

I. Quid si intra biennium, divinitus tranquillitate conces- d.Te o. se, admonitis comprovincialibus a metropolitano synodus indicta non fuerit, metropolitanus ipse pro evocationis tarditate anno integro missas facere non praesumat. Quod si evo. cat1 nulla corporali infirmitate detenti adesse neglexerint, si sua , si fimili sententiae subjacebunt. In synodali conventu primum g 'definiri quae Dei sunt, postmodum humana. NOTA. r. In synodali. Et ceterae des nantur in editis. Vers pro his substituistur alia quae ita habentur. Qui tamen & hanc excusationem sibi noverit esse sublatam . 1 absentiam suam divisio ne sortis crediderint excusandam. Sed cum V. Cl. I. Sirmoniadus qui in alios canones minimam verborum disicrepantiam diligenti βλὰ notaυit, nihil ad hunc animadυerunt, liquet issam caduri dinem antiquissimam ab ipso nonfuse examinatam.

203쪽

CANON A URA SIC ORUM. A UTILUt nullus conventus synodalis sine alterius conventus denunciatione solvatur. CANON e ARVERNENSIS I. Quoties sancta synodus congregatur, nullus Episicoporum alia d gerere audeat, quam ea quae ad emendationem vitae,& severitatem regulae vel animae remedium pertinent , fi-piantur. ee Concil. celeb. anno Christi cxxxv. titulus do erea In ei. aliquam prius causam suggerere audeat. ν Fiant. leg. Iuo p. 8. cap. clxviii.

Ex C A P. VI. inales ad sacros ordines venire non possunt. CANON NICAENUS. I. Ne quis ex his, qui semetipsos impatientia libidinis absciderunt, veniat ad Clerum. NOTA. Ea es Rufini interpretatio, quae a cete, sua brevitate disicrepas qua eadem uiasolebant S odi Galgicanae. Vnde θηodus Arela ref I. can. vii. hunc cannum similito refert ex maDa sy nodo Nicae . AEM II. Ut neque nuper assumptus ex gentilitate a, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, Clericus fiat. a De vita vel conversatione gentili.

204쪽

COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. m

can. I. Quome licet minus accurate υideantur hujusmossi interpreta. tiones non tamen seunt comemnenaee, ιmo magna cum veneranone Musicipiendae siunt quippe cum propterfluam vetustatem ab iantissa, Concitiis Gallicanas auctoritatem accipIant.

CANON CAESARIENSIS AEO VIII. Si cujus uxor adulterium commisit, iste ad ministerrum Ecclesialticum penitus admitt i non debet.

Ne laicus nisi religione praemissa , Clericus ordinetur.

NOTA. .

Hic numerus ab ed. tam diυersus indicat, diversium quoque esse alionam canonam ordinem. UuodU. Cl. I. Simondas in aliis Conciliis saepius iasier l, se maxime observandum esse docet, ut alia majoris momenti detegmtur. GA NON AURELI A NENS IS...' Era VI.

is omnimodis observetur, ne ullus ex laicis ante annualem 'conversionem, vel . etatem legitimam , id est, xxv. annorum Diaconus , dc xxx. Presbyter ordinetur: ita ut' ipsi qui ordi nandi sunt Clerici, regulare custodiant studium, ne aut dua rum uxorum vir , aut renuptae maritus , aut pinnisentiam pro is

fessus , aut semi corporc , vel qui publice aliquando arreptus cst , ad sup radictos gradus pronio veatur. Quid si sciens E pistopus contra haec statura agendum esse crediderit, is qui

ordinatus est privetur ossicio : Et ille Episcopus pro ordinationis temeritate sex mensibus a celebrandis ossiciis se questretur. Quod si missas intra statutum tempus facere praesumpserit, per annum integrum ab Omnium fratrum clamiatu In ed. e.rpositionis cissa qisadam ad . Duiliaco by Corale

205쪽

privetur. De quorum promotionibus si quis Clericus aut evivis testis extiterit , anno uno e communione pellatur. Qui tamen si periculosam infirmitatemi incurrerint, viaticum . illis non negetur.

b Ηte in ed. aliqua ἐκsena sunt. e Anno integro, d viatica communio.

v ARIAE LECTIONES, t. In ed. de ipsis quoque, qui ordinandi sunt Clerici, re gulari custodiatur studio. 1. suscepto iuxta anteriores canones privetur &c. 3. V. Cl. I. Simondus. Qui tamen si periculo-1am. Ira Turdunensis se commones antiquae I at Pithariantis es Rhemensis ut vulg=ti. Qui si in infirmitatein deciderint.. CRIPTUM IN EPISTOLA ZOZIMI PAPAE. M VITQui aliam, quam virginem, sive post baptismum si ve a

te baptismum duxit uxorem, non admittatur ad Clerum. In baptismo e enim crimina dimittuntur, non acceptae uxoris sonsortium relaxatur.e Ex epistola Innocentii I. ad victricium Episcopum Rathomet. e.v.or vi.

Era VIII. Satis enim absurdum est uxorem ante baptismum acceptam , post baptismum non imputarI : cum nec tamen in se cundis nuptiis etiam post baptismum factis 1 sacerdote benedictio tribuatur. NOTA. Quae citantur ex episto et Zosimi , non amplius legπηtur. Quo circa licet conjicere haηcepi Irm, cujus frumentum refert collechis cod. H .desideriaris siquis sorsen dixeritistia pertinere ad solas Innocentii I. ac praefersim estist ad Vi bicium 'scopam Roth-gosem ubi se cap. ν Ut si quis mulierem , licet laicus, duxi e uxorem, sive ante baptismum . sive post baptismum, non admittatur ad Clerum , quia codem vitio videtur exclusus. In baptis-Disitiroo by Cooste

206쪽

COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. 113

baptismo enim. ceteris ut seu ri. Et ex cap. vi. post alia: satis enim absurdum est, aliquem credere uxorem ante baptismum acceptam, post baptismum non computari: cum benedictio quae per sacerdotem super nubentes imponitur, non materiam

delinquendi dedisse, sed formam tenuisse legis a Deo antiquitus institutae doceatur. CANON ARELATENSIS V. Ceme. Atin

De his quos clericatu 'alligare ipsa vitae gratia suggerit, si ci ui forte internupta & duplicara matrimonia inciderint, non ultra subdiaconatum Ecclesiasticas capiant dignitates. Quod si iacti forsitan sunt, ab Ecclesiastico removcantur ossicio. NOTA. . me canon desumptus est ex Concilio Aria cono can. xxv sicut plures abi. a. V. Cl. I. Sirmondus in hunc locum observat, mvetusta coissectione cod. Pithaeam iuri canonem xis. concilii Arelaxe s II. CANON APOSTOLORUM. Si quis ancillae se miscuerit, non potest accedere ad eos omdines qui cognominantur in Clem. NOTA. Huic canoni non inscribitur numerus: Et deestis eae nisi quis ma-Iuerit eam referre ad can. otii. qui ita ex ιnterpretatione Dion si Si quis viduam aut ejectam acceperit, aut incretricem , aucancillam, vel aliquam de iis quae publicis spectaculis manci pantur, non potest esse Episcopus, aut Presbyter, aut Diaconus , aut ex corum numero qui minasterio sacro deserviunt. Sed si is ipse est canon. manis tum est sicut ex ceteras abis, Dionν-

saniam interpretationem colletiora vix suisse notam , ac proinde Cia rati magni tempora praecedere, cru cum ejus exemplar oblatumsuisset ab Hadriano Papa I. deinceps Dion una illa Graecoram inter pretatione perpetuo usisent Gasti: Acut de Conciliis Galli vis sita Ludovico pio Imperatore, ceteri sique Abstequentibus observat vir do Oti mas Christophorus justellus in praefatione de vetere Codice Cais nonum Rcclytie universe, ei que octon M. Diuiti sed by Corale

207쪽

ti CANONES SELECTI EX ANT. CAN.

NEO CAES ARIENSIS CAP. XII. . Si quis in aegritudine fuerit baptizatus, Presby ter ordinari non debet. Non enim fides illius est voluntaria, sed ex neceΩt state: nisi forte raritas hominum cogat, aut pro ejus bono h

CANON i. ROMANORUM. . OERA V. fHos praeterea qui secularem adepti potestatem , hujus seculi et exercuerunt negotia,immunes a peccato esse non pocla perbicuum est. Dum enim gladius exeritur , .aut judicium h injustum , aut tormenta exercenturi, aut secularibus se k exhibent voluptatibus. l Hi tales multum sibi praestant, . si Episcopatum non affectent , sed m agentes poenitentiam

mereantur certo tempore n altaribus sociari. f In ed. c. x. Canonum Rom. qui subjiciamur epistolis Innocentἰi in ult. ι ed. g Ius seculi exercuerunt. h Confertur. i Pro necessitate causerunx - Curam. I Propter luec omnia .m a radam alia inferta siunt. n Impleto. . N O T AE . .

i. V. Cl. I. Si RMONDVS. In codice stensi dicitur: Synodus Romanorum ad Gallos Episcopos , N. epistola synodi , . quia epistolae in morem scripta est. In antiquissima vero coilections 'soricis P thoram Canones Romanorum simpliciter appetiantur. Sic in galbusta ri codex Pitharanus consentit cum codice Hero Rians .in quibusdam vero altu disseistire, ex iis quae jam seupra citata sunt, disnosci potest. 1. usu vulgo insicribitur canon x. vocatur v. in coP. cossi . IN. ac similiter in codice F latensi, ut testatur V CI TSimondus. 3. Constat antiquissimos esse hos canones Sed quo tempore , se a quo oonditi silat , non exploratum esse indicat caput lxx. cost. cod. H. ubi eutalogus Episcoponum qui sup dictos canones confecerunt aut consimmarunt , nullum issorum auctorem recenset. V. G. T. Sirmondaspu--οι non inanem fortasse opinionem esse , si quis Innocentium Ι. horum autUrem fuisse conjiciat. Verum si non Dinocentis , saltem cujusdam est θηodi Romanae , quie decreta Innocentii avenderit.

Irim non Νpracitatuου convenit cum cap. xl. . Innocentii adminicium. Canon I. C. R. cum cap. xii. ejusdem episto canon .

eum cap. xiii. QMdι em de quibusdam aliis dic, pote

208쪽

COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. iis

De idoneis & probatioribus viris o si forte inciderint duplicara matrimonia, non ultra subdiaconatum Ecclesiasticas capiant dignitates.s Quos clericatui alligari ipsa vitae gratia suggerit. Videseupra cauonem

CANON TAURINENSIS. Neque qui post baptismum causas egerunt aut administra. verunt, neque ex curialibus, neque quI post baptismum coatonati fuerunt, vel sacerdotium quod dicitur substinuerunt, nec qui editiones publicas celebrarunt, modis omnibus caveaiatur ne ex his ad ordinem Ecclesiasticum aliquis provehatur. IN EPISTOLA ρ LEONIS PAPAE. Necq eos passim ad ordinem sacrum quis admittat , quihus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragaturi Et quia dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium facerdotii provehi r non audeant. Et quomodo se probare posse Deo creduntur, qui dominis suis necdum pro bari spotuerunt Duplex itaque in hac parte reatus est, quod& lacrum ministerium e consortii vilitate polluitur, & dominorum jura solvuntur. Ab his iraque, fratres, omnes vestrae provinciae abstineant sacerdotes , u sed & ab aliis , qui originali aut aliqua conditione obligati sunt nisi forte corum petitio x accesserit, qui aliquid tibi in cos vindicant pote statis. Dcbet enim esse ab aliis immunis , qui divinae miliariae fuerit aggregandus. Et cum unicuique constiterit natalis honestas dc morum, esse debet sacri altaris ministerio socianduS. p Epist. Leonis I. ad Episcopos per Campaniam & Picenum. q Admittuntur passiin. r Provehuntur. f Se probare t MIsterium. v Et non tantum ab his, sed ab illis etiam. Apud Grat. Dist. liv. c. xxxi. Scd eti Inaab aliis Originariis vel qui alicui conditioni. x Aut voluntas.

209쪽

tis CAN. SELECTI EX ANTIQUISSIMA CAN.

NOTAS CUM ALIIS VARIIS LECTIONIBUS. Adae in ed. tanquam servilis vilitas hunc honorem jure capiat. Illud superfluum γ' quod antiqv fima collectio cod. Her.

admittere nequit. Pnc sereia , jure, deest in epistolis S. Leonis ηευ-- edit. in sterenda cossi can. cod. Her. O abis cod. min. quo tamen siublato vocabulo, ex his verbis vix ullus sensius elici potest. a. Add. in ed. quantum ad illicitae usurpationis temeritatem pertinet.. 3. Adae Volumus temperari. Adae ut a castris dominiacis, quibus ejus nomen adscribitur, nullis necessitatis vincatalis abstrahatur. 1. Et cum unicuique se ceteria in ed. desiderantur: quamυis omnino requirantur ad siensium complendum e raminitio Hxerit ad ordinem sacram eos non esse admittendos,quibus niatanat. Hu,nusia morum dignitas se agatur. Sic optima cotech cod.M. quaesuperflua flant non admittit: nec quae necessaria sunt omittit. IN EΡISTOLA INNOCENTII PAPAE CAP. II. .

Catechumenus qui ante baptismum uxorem duxit, & post baptismum aliam, ad gradum venire non potest. Quod si quis objiciat, quod in baptismo cum criminibus omnibus & hoc sit absolutum: interrogetur si hoc in baptismo abluitur quod

peccatum non est, dum ducere uxorem Dominus permisit, etiam Salomone testante qui ait : A Deo paratur viro uxor, o maritus uxori. Et si tres habuerit in veteri homine, erit ciquae in baptismo est quarta. Quis . oro , istud non dicat

contra Apostoli sententiam, qui ait: Vrum uxoris inrum

Tot adi in editis , tamque diversus ordo verborum , ut nisi omnia exhibeamur , quanta sit aesicrepaxtia , perspici non possit . Sic igitur ista in eae leguntari Deinde ponitur, non dici oportere bigamum , eum qui catechumenus habuerit atque amiserit uxorem, si post baptisinum fuerit aliam sortitus, eamque primam videri, quae novo homini copulata sit di quia illud conjugium, per baptistat 'lacramentum, cum ceteris crimini bus sit ablutum. Quod cum de una utique dicitur . certe si tres habuerit , in vetere positus homine, uxores, erit ei, quae post baptismum quarta est, sic interpretantibus Prima et vu- Diqilirco by Cooste

210쪽

COLLECT. DE DISCIPLINA ECCLESIAST. ii

ginis aeque nomen accipiet, quae quarto ducta est loco. Quiss oro ὶ istud non videat contra Apolloli esse praeceptum, qui

ait: unius uxoris vim n oportere fieri sacerdotem ' Sed objicitur, quis din baptismo totum, quidquid in vetere homine gestui eit, sit uolutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor, Crimi na tantum dimittuntur in baptismo , an & illa quae secun dum legis praecepta ac Dei instituta complentur 3 Uxorem ducere, crimen est, an non est crimen SI crimen est , ergo praefata venia dixerim , erit auctor in culpa , qui ut crimina committerent, in paradiso, cum ipse eos jungeret, benedixit. Si vero non est crimen, quia quod Deus junxit, nefas sit crimen appellari, Salomon addidit: Atenim a Deo praest rotur

viro uxor: quomodo creditur inter crimina esse dimissiim . quod auctore Deo legitur consummatum Quocuomodo a cipitur sud discrimen, hoc tamen expedit notasse i ut comperium fiu qua ratione ante cellectionem Isidorianam receptam epistoia Prens Roman. legerentur in vetustissisis Gallicanae Ecclesie collutioni bi .

CΑΡUT IV. Interrogo Qui filios, cum esset catechumenus, suscepit, non essent illius filii, sicut δc illi quos post baptis vim generavit γ Aut ipsi priores filii, dc sequentes erunt fratres 3 An& haec baptismus delet , dc regeneratio spiritalis filiorum &patrum nomina abstulisse credatur ' Quod ceim ita senti re absurdum sit , Quae, malum , haec ratio est absque ulla. auctoritate inter peccata.matrimonia deputari, quae lex pra

cipit , dc Deus jungit

v ARIAE LECTIONES. . r.' AI in ed. Quaero dc solicitus quaero, si una eademquest uxor ejus , qui ante catechumenus, postea fit fidelis, filionque ex ea, cum esset catechumenus susceperit, ac postea alios, . cum fidelis. 1. AL utrum sint appellandi fratres, an non habeant postea, defuncto patre, exciscundae haereditatis con sortium, quibus filiorum nomen regeneratio spiritalis credituo

abstulisse Al. Quod cum ita sentire atque judicare ab surdum est, qua , malum, ratio est hoc defendi, dc vacua