Arnoldi Vinnii jc. In quatuor libros Institutionum imperialium commentarius academicus, & forensis. Jo. Gottl. Heineccius jc. recensuit, & prefationem notulasque adjecit. Tomus primus secundus

발행: 1740년

분량: 473페이지

출처: archive.org

분류: 상속법

281쪽

' - LIB. IV.

Poena injuriarum ex L XII. Tabb. & ex , jure rimorio.

. Poena autem iniuriaram ex lege I 2. tabularum propter membr- quidem ruptum ratio eras: propter os ver ratistm nnmmaria Poenae eram constituta, qAasi in magna

et et erum paxpertate.Sed postea fratores per mitebam ipsis, qxi iniurιam passi unt , eam a limare,ut jμdex vel tanti reum condemnet, quantι an urtam passus aestimaverit, vel mnoris, prout eimsum fuerit. Sed poena qui dem iniuria, qua ex lege I 2. tabularkm in troatilla est, in desuet Adinem abiis e qηam

autem pratores introuetorsent, quae etι

honoraria oppeuatur ) in inuiciis frequent

tur. Namscundum gradum dignitatis , virdere honestiatιm crescιt aut minuisar aestimatio iniuriae . Qui gradus condemnariahis

. In desuetudinem assti Cuius desuetud n scausa fuit Ueratius homo insgniter improbus, qui viginti quinque assibus datis pro oblectantento habebat os liberi hominis depalmare,

Ι Niuriae & legibus e reentur & edicto praeis

toris . Lex antiqua XII. tabularum de omni

iniuria nominatim cavit, de earmine seu II bello

famosos de mem rupto , de osse racto, de- quo caeteris iniuriis omnibus, quae vel verbis fiunt, vel mauu extra Membri ossi sye rupti nem , ut constat ex Gellio lib. Io.--I. r. εἰ Paulo

ιib. ν. sem. q. De pinna saniosi libelli dictum

superius f. I..hoe tia. Ob membrum ruptum lexpoenam talionis constituit; ob os fractum Pecuniariam; isti ερ ob reliquas iniurias I viorcs, quas quinque & viginti assibus sanxa: nam atrocioresis vit de osse fracto impen libre Mamno vindicaste, pecuniario tanten, idem eodem loco Cellius teliatur; cui & Iustin. contentit, seu neuter summam exprimit Putat I Otomannufi,

hujusmodi Iniuriam in homine libero trecenti, assibus: in seivo centum di quinquaginta vindicatam: alii tot sestertio, poena suille autu mant. Sed non est quod de eo solliciti simus: quoniam plenae te is duodcc m diu exolev

runt, 's aque poena a praetomus su bstituta est,

de qua mox v debimus. Caeterum & lex Cot-nelia, quae manu fiunus injurias coercet, vid. Talia erat J Talio smilem seu reciprocam pedipessionem significat. Impp. dixere reciprocam poenam, L 3, c. Theod. de exhab. reis. Itaque per talionem parem vindictam lex permittit a quod etiam Ies; Mosaicae consentaneum est ,

Exod. II. Levit. 12. Deu . I F. Ioseph. amil. 4.eat ε. Insectatur hanc poenam ut tui quam nimisque aeerbam & cujus executio ne procederegiidem posse , Phavorinus Philosophus apud

eae d lib. 1o. e . i. Cui occurrens Sextu, Cae ei lius ait, neeesse non lutile, ut reus talionem

pateretur, nisi eam ipse elegisset, quippe qui ex lege facultatem paciscendi habuerit. Sed &talionem ipsam , si reus depacisci nolliet , &acerbitatem talionis metueret, ad aestimationem pecuniasam arbitrio iudicis redigi necessario solitam . Nam si reus ,. qui depacisci noluerat, iudiei talionem imperanti non pateba aestimata lite in pecuniam dainnatuma atque itas reo ac pactio gravis & acerba talio visa su rat, severitatem legis ad pecuni e multam Iecdiisse. Uerba legis naee simi r Si membr- ν-pir, ni enm es parat, talia esto. Testibus Gellici . l.e. R Festo in verbo Tatio. Propire vi fractum J Singula ossa membrum

non constituunt. Nam, verbi. graici , capus squod unum membrum numeratur , complura& varia ossa habet . itaque os frangi etiam sine membri ruptione Potin . I --- ριν-.3 Ut; Stob exteras Iniussas

. n imιε atroces: s d poena ossis sineti longe gravior erat, quam reliquarum , quae tantum viginti quinque aeris suit, ut supra deInositavi iam s. In magna νNerum paversate J. His vςrbis Tri- ibonianus innuere videtur, poenas illas numma Has non fuisse valde graves: caeterum magnas suis veteribos visas in magna rei nummariae penuria. Unde D. Tuldenus se aliquando respondissereseri, multas quae antiquis urbium Belgicae eonstitutionibus adversus percutientes aut vulner*ntes aliquem diriguntur, hodie non o tinete . Nam apud maiores nostros ut aliarum rerum beatam & facilem copiam, ita nummo rum longe quin hodie minorem suis te. De mau, ximo veterum Romanorum sub servio Regeeensu, vid. Dion. Halicam. lib. I. Gell. lib. II. eap. l. Plin. lib. 18. cap. 3. i . Sed postea praetorex J Ininclarum poena insto tuto praetorum prius ei, egi facta .es , deinde arbitrio iudicis arilinianda permittκur; in scilicet is, qui iniuria est assuetus,-ita dicat, Imuriam mita factam enitim auxes aestimo is Iudex deinde moderetur dc restaenet taxationem actoris. Hac poena recepta , leg tima ab usu r cessit. Q. Labeo apud Gellium -d lib. Io. ca . . refert, fullae suemdam Lucium Verativm I, Irinem insigniter improbum . qui pro delici sento liabibat, os hominia liberi manu, iuae

282쪽

U E INIURIIS.

rasina verberare ἰ eum secutum servulum eruismenam assium plenam portitantem, & quem- eumque depalmaverar, ei numerati statim secumlum XII. tari Isis asses iubebat. Proptereae vin qu i , praetorps hanc poenam abolescere & r linqui censuerunt, iniuriisque aestimandis recuperatores se daturos edixerunt. . Seeu tam gradum dignitaris vitaeque honest

ijm J Estimatio iniuriae pro ratione personae, cui facta ess, elationem submissionemve accipit is Idque in persona servi quoque taeum habere Ptradit hie Iustinianus . Nimirum iniuriam e

iam servo factam pro honestate aut vilitate muneris , cui a domino pi epositus est, aut vitae morumque, . plurix aut m noris aestim i maiorem enim domino iniuriam fieri intelligi in servo bonae frugi , in dispensatore , quam in mala noto, in mediastino, aut quali quali, l. item

- De legae Cornelia..8. Sed ct lex Cornelia de iniuriis DP,

par , ct injuriarum actionem introduxit , quae competit ob eam rem , quoa se pulsa/νm quis Derberatum , vel domum suam vi in retatam esse dicat. Domum antem accipimus e iη propria domo. quis habitet ,

receptus sit. - COMMENTARIU x Ex te e cornelia eriminale quidem Riuriarum i judicium , ses non publicum eost inrum

constituebat, bello et v lἱ dc exesum tapunitate ac proscriptisne iactatam is Pulsaris, vel verberatus J Ofilius selibit, HAbisare esse cum dolore ea dere, pulsare , sine dolore , δ. l. s. g. io hoe tit. Larinae aurem singuae eonsuetudinem qui spectar, laci se observabit, differentiam illam non perpetuo servari. VINN. Aliquando tamen ε: veteres auctores d stinguunt m pulsare & verberare , tamquam minus 8c maius. Vid. U. C. Ca Andr. Duher, de Latin. Vet. Jcris P. I ri H N Domum autem aeespimus 3 In lege. Cornelia domus nomine etiam conducta & precaria Echospitalis intelligitur , d. l. s. g. 2. unde haec descripta sunt. Deniqire 'ad domo k omnes lo xtinec, in quibuς quis non momenti emia snabitat, licet ibi domicilluin non habeati tantum enim ad meritoria vel stabula non perti

De aestimarione atrocis injuriae se 9. AIroη injuria aestimatur e vel exfast veluti s qais ab iis vulneratus sit , vel fumstibus caesus si ex ces, veluta sichii in the tro , Uel ιuforo, vel ιuco petis praetoris im

listratus inIuriaά; passus fuerit . . in ι sena tori ab Humili persona iniurias Ita si , aurparenti patrono Desiat a liboris vel liberaiso Aliter inim senatoris ct yarentis patrovi-ghe , auter extra mei or humilis personaim iuria aestimatur. Nonnum am e locnx vul

neri tracem iniuriam facis. veluti si io

trotta sit, i. r. Metito Nam etsi act o praetolia ad omnes iniurias pertinebat, tam quae manu, I. 7. g. r. O v. eod. quim quae verbis fiunt', eam tamen non nisi ei viliter instituere licebat .s Ex lere autem Cornelia criminale iudici uim constitutum et : quamqualia postea receptum udex ea lege xῖvister quoque agi possit , i. eon ii tutionibus,3'. . a. odia Publicum fuisse iudicium quidam putant, sed Loc restitit t. Itieet. 42. f. I. COMMENTARIUS. .r Pana in uri ae, magistratia , Uficiali ain a pars

iora facta , quatenus eatendantiar ea , μην - tenua Interpretum t

tiria quaedam levis est , quaedam atrox, L Q iae sit iniuria levis, ex descriptione atro ab procur. & quod generalitet traditum est in eis simuli irreelligetur. Atrocem iniuriam accis T. c. hae ris. causam inluttarum non publici l ptimis quasi contumelioliorem Sc maiorem ν l. . iudicii, sed privati querelam continere ideo suu nec ἰnfer publica iudicia vel in I. i. de piat.

-- va in tis. uti. huma libr. numeratur . Utique ex eo quod in l. ix. in si 1. de aceu is memtio fi Megis Cosneliae inivr arum, non continuo

evincitur, iudicium illud publicum fuisse, exemtionemque intuitae, tamquam delicti publici, patuit omnibus: quod est prppriunx iud,siorum publicorum . Legem hinc tulisse vide-- L. Cornelius Silla, quo tempore rempub.

g. atrocem 7 hre tiro eoque vel speese talis est, . reque ipsa dc latio; vel m. circums nti I c , tempore , persona tum facientis, tum patien-ι ,.talis habetur. quamvis per se atrox nm, G, d. l. 7. g. rati. cum ι seq32 Atque eth seausis injuriae aestimatia augeri potest, & puena iudicis arbitrio exasperari. Exemplis res il

lustratur in textu. .

283쪽

tum sit , si quis sinibus eaesus, aut evi os pedit ulnim, d. l. . insin. vel si vestimenta se sis,

aut insigne alicui conviti utri lactum , 8 c. l. p. sere ' l. eod. Itaque pro atroce & illa ha--enda, quae sit malo carmine. Liban. strat. 2.

V lex moJ Seeundo aestimatur a roe tas Ἀ- iuriae ex Ioeo, in quo fit, velati si in theatro alicui iniuria fiat, quantumvis per se. natrox . Nam in tanta et lebstate vel qualiquali contumelia aliquem eficere, facinus est indianissimum . Idem ergo dicei,dum est de foro Stimilibus locis, hae text. Od. ι. 9. g. I. esd. 8c

denique si intuita facta sit ludis aut i a conspectu magistratus: quae ad circumstantiant tem poris reseruntur m d. ι. r. s. uti. eod.

Hi ex persona 4 Postremo & personae reveren-Ha atrocem iniuriam facit 3 velini si ei inseratur, qua est in sacerdotio, de dignitatis habitum at ue Ornamenta praefert, ι.ε. c. hae sit. vel si liberi aut liberti parentem patronumve iniuria assiciane, vel de plebe aliquis senatorem, virumve ob sapit otiam 8c virtutem venerabi Iem 3, aut ii mat stratui iniuria sat, Me rexi .e d. t. τι g. Mit. Tertullianus dolansma: Gravas injuria in praesidem est , cum essera pulsantur: νἱων caedεικνqui jubet, quando nec qui trest nitur , exensa ur. I Hanc autem iniuriam etiam capitali poena πει compesti , censent Decius ii, cap. ex inoia. II . . de eosita Menoch. de artu tr. eas. 239. quam quam alii interesse putant, utrum magistratui , ut cuilibet, an qua mas stratu , id est, ad ludi bandam adai nil rationem ossicii, aut in ultio. nem condemnationis rite eer eunt irrogatae ,

aut ad seditionis initium incitamentumque quis injuriam inserate id enim in seditionem eadere aut in tigem Iuliam de vi publica, enius Poennest deportatio , l. 3. Dφιί dolσ. Ici. ρον tor. ad ι. Iul. de τι pubi. qui bii assentior. Vide Tulden. xit. c. d fan. offendens appari orems veprincipis, sive senatum, sise alterἱudi dom mi aut judicit inserioris, gravilliine puniendus est , quod ea res ad publIeam urilitatem tuendamque magistratuum iurisdictiohem pertineat . sed tanton ex musa afiter atque allier stat ut solet , vid. Ant. Tab. G suo, Me m. GDAlioα 6. Loeus vian νὼJ Interdum atrox iniurῖa eensi tur . x lacti ictus, veluti si quist in oculo peremit sus fuerit, I. 8. eod. Nam muli, ut Plin. lib. II. e. In ali, seno Pars corporis pretiosis sma, qui lucis usu vita distinguunt a morte, a θ μυ σι,ννα βμms Aν .,γαω - . Bas Larat. Sed haec specἰ ex ad prMam rutari potest, quae stilicet ipso facto atrox au . , VtrAm pare famis. an sitie in. l Utrum Aniutia meri an filiosam. facta sit , a A augendam aut minuendam. injuriae aestin aliorum nilial inter. . in , d. I. 9. S. L. hoe tit. Cuius rei haec ratio ei e v detur, quod patris aut filiis nomen non in Δomen dignitatL.

De ludi eis Civili & Criminassor C. IUAmma, fetendum est. de omni iuria eum, qui lassus est, posse vel crimi-

Iiter agere , vel emiliter . Et s videmci Piliter Matur, aest, malion alta, secum dum quod dictum est, poena res imponitur. Sin autem criminaliter, o io judicis emtraordinaria paena reo irrogatur. Hoc vi

deluet obfemando. quod Zenoniana conm- viso introduxit, at viri ulustres, quique sumper eossunt, or p. r pro stratorer possint actimnem injuriarum criminata ter vel persequi, υι lsuscipere secundum ejus tenorem, qui ex ipsa manifestius apparet.

tam , e vilem esse , non eriminatim . .2 In actMme eriminali retnam extra dirdinem eon.

Uemadmodum de latio, aliisque maleficiis. n raritod civ l ter agi potest, sed'

ita etiam de quam iliaria, .hoe text. O l. Dis. Od. In actione e vili postulat actor, ut reus in tantam summam condemnetur, quantam isse iniuriani' aestimat . Caeterum Iudex eam riύ- mationeni moderari potest , si sorte modum ex tedere actor videatur, nec ex vero rem metiri , sed, ut plerumque sit, ex nimici amore Si opinione ta nebulam hic etiam obj eiente iracun- dia, f. paena. 7. Dp. eod. Ηaee aurem poena uti evnialia est, ita ius appl*eatur atque adjudicatur actori. Et ideo haec a ceto opposita crim natis civilis dicitur, quamvis praetoria sit ra-t7one eausae essitientis. Plirro quoniam opinio ne vulgi convὶ iis, maledictis atque exprobra tionibus honor de fama alterius laedi erediturdi per revocationem opprobrii restitui , ex hoe errore nata videtur actio ad palinomam seu Te- cantationem , quae eum actione injuHarum , quis multa pecuniaria petiriar, nune ex more seu sylo coniungi oe cumulati solet: nam iure ei vili Romanorum ea actio in togesta eth. Vir Clarissi mus Ant. stati H F. ad Auete . titi ea . S. N. 7. Crisinalem lianeelse actioΚ m eontendit Ma rari C. par QR I. n. 3o sed salis. Neque

284쪽

actione poscitur vindicta in exemplum publia cum , atque e tra ordinem ex causa & persona arbitrio iudicis poena constituitur, reus que coercetur vel in eorpus , vel irrogatione

multae , non parta , ut fit in iudieio et vili ,

sed fisco applicandae , hoe D, d. t. Mit. eod. Utram autem ex his persecutionibus actor elegerit , ima alterum tonsumit e quia utraque ad eumdem finem , id est, ad vindictam

eon parata est , ι. 6. I. g. t. eod. I. unis. c. quod. civis. aer. er m. & ibi Bart. n. Σ. Gail. d. obf. n. i. Marant. d. di p. m. s. Matth. d. loe. n. g. Sed & utroque iudie o condemnatum sequitur in lamia, ι. 7. in pν. h. t. l. I. t. . f. ulti de his qui non in D l. non damnato . 3 18. c. eod. Quam tamen evitate reus civiliter conventus poterit , si curet , ut per procura torem defendatur , l. 6. s. v. d. νit. lac. ratio in L c. de μι. O interi. Addunt ergo interpretex , si ante sententiam definitivam aut utique ante. litem contestatam aestimationem hi iuri.e solverit , aut actore nolente reeipetre

apud acta deposuerit , aQ. t. si reus. gr. de

Uvesemb. paras. do bit sui rast. infam. n. R. rillin. Hl. q. decis 2 2. nnm. 26. Quodnestio an tuti nostro eonsentaneum sit , Nam textus in d. l. si reur. 73. de praeum comm

de accipi potest de ii , qui tantatri damnati insanies fiunt , non etiam qui de pacti, uein causa inlusiarum , eam etiam plus.sit solvere , quam pacisci V arg. L 4. g... O. eum ita. seq. iuncti t. 7. de ho qui notis ref Illud quoque non ratione iurist, sed constret dine retemum est , ut iudex ex causa sentenvia sua honorem eondemnato conservare pos sit . Ga l. i. Obs e s. num. 6. UYesemb. eon 22. n. 26. Marq. Fr hero de existim, lib. . cap. 8 siqo Chii sit n. vol. 4. num. 2O dec. 2 2. Equidem n6is ignoro , iuris. cstu , ut gra, ior poena ultra legem imposita existimat onem eo servet , quasi sententia do exili matione transactu in sit , I. quid erio. i 3. 9 pcn. de hirepui notis infam. l. 4. c. eoae .Caeterum te sunt entia i Enam ordinariam non exeedat , ι valetlagis aucto Itas , l. r. fis enoniam. q. ad sc. V. & regula tradita in I. non poteris. 63. de

Virι ι It ostras cir pre piseurato reν J Ad actione in civilem quod attineo, agere quis injuri rum & per se & per procuratorem potcst , ι. non βIram. I i. g r. h. r. criminaliter non porcst , nisi per se. , . propter inscriptionem in crimen . Caeterum Zeno constitutione sua illustribus veluti' consulibu de patriciis, de perillustribus personis , specialiter permisit , ut iniuriarum iudicium per procuratorem et tam eriminaliter vel siseipere vel movere positat , l. vir. c. h. t. De eonsuetudine autem Belgii tu eausae injusiarum procuratores im

dIsserenter admitti testatur Christ n. vol. 4. decis 2or. n. I. Buc in I. licet. 41. g. r. de praeur. Vix M. Et id ubique observatur , partim quia inscriptio hodie cestae , partim quia non amplius aliquis usus est domin i litis . Cessante autem caussa unica & adaequata, effectum etiam cellare oportere palam est. HEIN. , T E α T V s .inii tenentur injuriarum. rL. Non solum a tem is in uriarum te netur, qvι fecιt ιujuriam , id e 8, qua perc ussit: dicrism ille quoqrie tenetur qui dolo feci ι furiam, vel qui procuravit, ut cui mala pa

gno percuteretur . -C OMMENTARI UsisACito iniuriarum non solum ad vel siis eun datur, qui te ipsa iniuriam fecit , veruia radversus eum quoque , qui subomavit aliquem , u faceret, t. non olum. I t. pr. h. t suta, mandando, instigando , eonsilium dando, d. l. i I. g. 3. Add. quae notamus adeg. ἐμlud. 7. sq. de mand

Quomodo tollitur. haec actio . . ra. Haec actio dissimula ιone aboletur, sin

ideo si quis iniuriam de puerit, hoc est ,

verit , polria ex paenitentia minissam inire

x mutir in actione injuriarum utilisne intelligem

' dus, an eontinuus: cir e x quo temp. re eurrat '

tuam esse . .

INiu clarui re actio tolistur remissione iniuHae.

Eaque vel expressa , puta si quis eum adversatio paciscatur de lite , aut transigat tiquod in actionibus , quae ex contractu proficiscuntur , lacere licet etiam absque infamiae nota, L N hoe tiri atque hoc modo ipso e iam

ante. s. hoe tνt. Quin Si absentet atque ignorat si

te adversa io iniuriam remitti psila', eensent i rin nostri interpretes o Cartem in remiis a inju- BHx , nihilomlnus peti possunt impensae' cura tionis & pretium intermillarum operarum , si sorte vulnus illatum, membrum aut os fractum ia

285쪽

Quippe quae ob damnum , non ob.enn timniel anu debentur , I. tuis V d. II. b. siqnis. s. eod. Clar. lib. s. g. m. q. y8. n.

res 3. n. 3 T. Vel tacita , veluti si qu s sine ullo offensae aut commoti alienative an mi indicta, ini driam excepit , ut hic docet Justinianus ex ulpiano in L L a I. g. r. hoc i, r. Vbi Iurisconsultus est , injuriarum actionem ex bono de aequo esse , S dissimulat one aboleia , si quis iniuriam illatam

stat in ad . anJmum non revolaverit . Quibus verbis significat ,. dissimulationein esse speciem quamdam condonationis de. remisenonis iniuriae ; iniquum autem, elle repeti', quod semel remisium est . Et profecto cum actio iniuriarum non pei sequatiar damnum aliquod pecuniatium , sed tantum ad vindictam tendae , is, qui dissimulat , nee ad animum iniuriam revorat , eam insuper hahere videtur , S tacite condonare, ac re:

mictere et atque hinc est , quod clausula hare libello inseri solet , quoiu actor iniu-3 fiam sibi, factam ad animum revocaveri P. .. Hoc autem obtinere quidam volunt in iniuria verbali dupitaxat . In reali vero , pinta li vulnus insterum , si qui, sustibus ex

liis , coniectura tu illam non Iussicere . Tul. 4 denia vicia eapia uti. Diuitatulationis quoque iatac tae remissionis species quaedam videtur , si quis cuin eo a 'io iniuria assectus ast ,

propclo Nam verbi causa , si ad commune convivium votatus cum adversario vene

fit , non ideo censet ux remissa injuriarum

actio . SIcut nec communione canae domi

nicae , uti definivit-. tia Misiae tests D. Ioan . a Sande Ub. s. iar. 8. d D. II. Ant. Matthia F. hoc num. II. quem vide . N νώ .. Item si injuriam passus lite non instituta decesserit q. nam ideo haeredi eius non

datur , cum caeterae aci ones poenales etiam haeredibus competant L anguriarum. 13. in tria hoc ιit. S. i. ano. cia EeV. O temp. a T.

Tin V.

Et denique si tempus Instituendae hu e acts ni praefinitum elabi 'passus sit , annum nimi rum unum , L. sed F. et 7. s. si 6. in

D. Ime tit. l. s. c. .M. Utrum autem hic sannus continuus sit . an utilis , ambigitur . Continuum. intelligi d bere communis Dinschola existimat , Clar. d. f. mirer a. rium. 9. Myns. s. obL 7. quae sententia eis usu forensi recepta est , de iure tamen verior videt up. eorum , qui utilam accipiunt , pertext. in s. item si 14. I si eausa. z. quod meri ea. R lac t quod in caeteHs praetosis annalibus annus utilis intest situr , ut constat ex ediciis , quibus; proponuntiit . Dicitur autem tempus utile tum ratione decursus , ut in eo non computentur dies , quibus ex re iundi aut iudicis ad undi potestas nomest , I. I. in D. de diVers. O temp. tr se l. 3. g. isit. de aeeus tum ratione inicii , quod non ine piat eurrere ignotanti aut experiri . impedito', d. l- r. de div. O temp. praest. ι. x. 'nis oνd. in bon. ροβ. atque hoc saltem respectu utilem hie annum acrip endum, quia die scientiae demum turrat; contra Oldend. cIU. T. aER. Schneid. ad 6. sed O S. hoc sic de at os quoslam , rccte docent Ga l.

8. 9- SA ID. Pland quod dicimus , acitonem Giniuriatum anni, spatio finiri , id tantum pertinet ad actionem praetoriam et nam eam squis ex lese' Comelia iniuriarum epinpetit sverius est, perpetuam esse , uti sunt & caeterae x quae ex legibus, & iure civili descendunt , ins de pere. O temp. deI o. in tris Clar. d. g. injuria n. 9 Marant. para. 4. distin EI. I. n.

dre. cur. Hul. 13. D. Ioan . a Sanae lib. s. t ιι. 8. desim. 3. Non obstat huic sentemiae i. s. c. hae tit. Nam illa non de omni iniurii loquitur , sed de verbali dumtaxat , quo nomine constat ex lege i Corneliatiniuriarum

DE OBLIGATIONIBUS , Q U AE QUASI ET

DELICTO NASCUNTUR- -

vas, malescium, de quo exponendo Letu non sitit, tamen ad fines contructuum pro-luc sola locus superestia inia si male- xtine ccedunt, Fc ideo quassi contractus nomiscium est 'inne facium , o quis pro- nantur ; ita. Humsais etiam sunt iacta , quae

piic quidem dici. honpouli deliquisse, sed ta- quamvis inopse in species' as quam delicti nom neu quod in leta .e in proximum. Etenim ut cadant i tamen calditia ue quadam ad deli l l in

286쪽

DE OBLIGATIONIBUS

propius accedunt, quam ad contractus e quae ideo nostri quasi mal eia & quasi delicta appellaverunt: quorum quatuor species hoc titi proponuntur vi explicantur.

Si iudex litem suam fecerit. Si iudex litem suam feceris, non proprie

ex maleficιο obtigatus Auetur: sed quia ne que ex maleficio , neque ex comractu ob liga rus es, o utique peccasse aliquid intellMitur licet per imprudemiam; ideo videtur quasi ex maleficio teneri , ct in quantum de ea re aeqnum religioni judicantis vide

x cin iudex per impeiatiam male jn cana non aeqv. ex tilicto sistigetur ae mediens male . curam orca hoc mares hodIerni. . 2 cur, ad νersus quem, qua de re, ea sae .causa actio detur

quae hoc titulo proponunt ut cst, si iudex male per imprudentiam 'ud cave it ι quci etiam hoc factum refert Caius i. s. g. si j dex. 4. de obi. O in. t. tilia de extr. g unde ad vethum hie locus descriptus est . Aio, per immudentiam ς nam dolo malo interveniente velum id des ictum est . Dices , &per iniprudentiam sive imperitiam aliquem laedere verum elle delictum 3 quippe' cum steuIpa t ideo enim medicum male per imperitiam secantem aut curantem ex vero delicio obligari & teneri. lege Aquilia , g. peruia. 1 7. Ii pr. de leg. Aquιί. Cur igitur non item dicimus , iudicem. perperam per impruden'tiam iuditanam ex vera delicto- Obstringi , sed tantum quasi ex delicto r Nimirum quia med eis, per culos in imperitiam delicto su iicit temeraria professo scientiae ι Iudex autem non profestione iuris prudentiae censetur , sed publica auctoritate constituitur , etiam invitus . Etenim imperitia per id culpa non isti sed in eo, qui petitiam alicuius rei Profitetur , in ca re caesar adscribitur έ l. 9. g. . penult. l. item q-υς tar. II. S. si gemma. s. loeat. Denique casus hἰc separatus est a lege Aquilia , qua damnum corpori datum dum laxat coercetur , g ulr. μῖλ de les. Aq t. Moribus huius a vi neque emta medicorum in judicium. νικari solent , ut alibi quoque notavimus ἱ neque judex ex: sententiae sne ait lo malo tantum mi imperitiam prolat een tur a sed Iniquitati cententiis occurrendum inreuitali Ἀ.appella. ionii et tactis D. Tu loen. Me.

Lii m suam fuerit J Litem suam sacere . iudex male iudicando ideo dicitur , quIa periculo litis se obstringi t, causamque esus, s

Licet per imprudentiam 3 Iudex male iudi- eandci litem suam facit, non tantum c in dola malo inique decernit , sed etiam cum imprudenter i sed illo casu ex vero , hoe ex quasi delicto obligatur , d. ι. s. s. si judex. . de Obl. O act. l. Diti de exire. cen. ἐ.Minsesam. F. f. I. de judie. AE,1utim relliani' judicantii J IJdri , qui per imprudentiam male iudicavit is tenetur quasi ex malescio actione in iactum ti in id , quod bb eam rem aequules iudiei videbitur , condemnatur salva existit natione , d. t. uti. de extr. eagn. Haee aereo iis constituta est, qui ea sententia laesi sunt: proinde actori,' si reus injuste absolutus est; leo si injuria est e demnatus et quod ex sine huius actionis intelligitur , Nuippe quae comparata est damui sarciendi cauli r aliis autem sarciri non potest, quam quibus da luis est. Ei, qui remedio appellationis utitur , quod hodie. in easu prostato necessarium est , non est a. quuin adversus iudicem , a quo. appellarit , hane actionem dati . Dolus judicis ut verum di iri fame delictum severius vindicatur e nam qui μιώνων δώμα , largicone, odio,ves gratia depravatus iniquam sententiani di-Hi se algliitur , & famae dispendium patitur , di veram litis aestii rationem et , quem laesit, praestare cogitur, ι. Aiu fam. 1 s. g. l. de j-- die. ι. ultim. c. de pan. iud. qui male iud. A ceptio pecuniae eti/m reum legis. Iuliae repotundarum . iacit, i. s. .uelu.j t. rep.T E x T U S.

De deiectis, vel effusis , dc positis sit spensis.

I. item is, cuius excarnaculo, vel pro .prio iutas, vel conducto, vel in Pa gratis

habitat, deletlam esse m die aliquid est, ita

ut ali μι. noceret, quesi .maleficio obna.

aut liberi. Cui ilis est is, quι ea Pa te, qua Dulgo iterfieri olet. id posthm aut sespc nsem habeι, qaodrotest, liceridem, alb

287쪽

ηRIMaas. De eo vero, quod deiectum effinamve es, doli, quantum damni datam sit, constituta es amo. Ob hominem vero

liber m occisim . quinquaginsa aureorum poena constituitur. M vero vivat, nocitu inque ei esse dicarer, quantum ob eam rem aequum 1kdisi visetur, actio datur. Ita xemm comparare debet mercedes metris praestitas, cet eraque imperidia, quae ih curatisne facta sunt : pruerea operas, quibus carrit aut caritarus es, ob ia qaod i tuis

I. Obatieritis en tam J Ηabitator suam suorumque eulpam praestare debet, I. pen. oris. Paena deeem aisreorum I Adversus eum , qui posuit aut positum patitur , aft o in factum in decem aureos datur, d. l. s. g. s. quae actio popularis est, bid est, cuivis Epopulo conceditur, d. l. s. s. MD Ddex temptitare debet mercedes 3 Cieatricum autem & deformitatis nulla fit aestimatio, ἀι. I. r. s. 6. I. s. f. s. t. nit. eod. Γυ- . V C O,ι M e N T A R i V s. SEcunda species quasi maleficii est ι non

praeeavere , he maid a domesticis temere ex canaculo aut aedibu1 deiiciatur aut e tandatur , quod transeuntibus nocere possit , t. 1, g. is quoqDeo pen. de obf. aEP. Unde siquid dilectum est usumve ali I nocuit, Onstituta tis a 'praetore adito adversus eum , qui in eo coenaculo habitat , underis' casus prodiit r. O pas'. de his qui de . vel effud. πιι propria ιpsius vel eonducto J Utrum codinaculum proprium, aut cimductum, aut gratuito conceriim sit, nihil interest Namnaee actio in eum datur. , qui inhabitat , euiis quid delireretur vel essunderetur , non in dominu aedium . Habitare raritem dicimus vel in suo, vel in conducto, vel Flatuito. Hos oes plane non tenebitur i quia non ibi ha-itat , sed tantisper hos latui ; led is teoetur , 'qui hospἰtium dederit . Multum autem intere it Jnter habitantem & hospitem , inter domicilium habentem N peregrinantem . Si plures in eodem c cenaculo habitent, unde deieci uiti est , in quemvis haec actio in sol dum dabitur . Sed si cum uno actu ni suerit,

teri liberabuntur. d. t. a. s. pen. e iatim.

3. 1. 3. de ius. 'm M. vel Uf. Si de navi dei ictum sit, dabitur utilis inici in eum, qui navi pinpositus est, ι. pen. I. ulι. eod. Dij. Si m egissumve J In euna scilicet locum, vult si ἰ thr .st , vel in quo consistitur . Od. meritis praetor ealxiit quippe cum rublice intersc, sine metu & perieulo per itia icta ceremta H . ρὸ se reta laitur loca hoc

edictum non perimet et taeterum nῖhIl me est , utrum publicua locus sit, an privatus , dummodo per eum vulgo iter fiat , d. l. r. n pr. g. I. O a. Ideo non pνερνιὸ ex Ulefici. J Cuius ex aedibus quid deiectum est , quod Alieui nomit , is propriὰ diei non potest ex malefieto obligatus et quia plerumque ob factum Si culpam alterius tenetur . Sed tamen quoniam non

credit prospexisse & eavisse , quod prospicere & cavete debebat , ne quid a domesticis, quGrum etiam culpam praestare debet, ι. mael . g. a. o. iam Drni. dei lectetur , peccasse

aliquid intelligitur , S ideo quasi ex male-Ecἰo leuetur . UIM M. De dejectis & est usis &ante praetores cavisse flerem Aquiliam, exist mat V. A. Corn. van Bynhersh. Obs. I. l . immo ipsum eaput lenis Aquil ae secundum ea de te egisse censet . Quae si vera sunt , sunt furem verisimἰllima, 3 eo maius robur accedet sententiae eorum , qui legem Aquiliam ct vera 'R quasi delicta vindieasse exis

malefiesi est , eo loeo , per quem vulgo itersi , aliquid preditum aut si spensum habere , cuius easus praetereuntibus aut in eo loco consistensibus nocetc possit , i. s. s. ix quoque. s. da eslig. aer. Et adversus entia , elui posuit, aut pcis un patitur, puta inqui-Iἰnum ael donimum , actio in factum in de-

de his qui duee. vel o uae. Quae actio propularis est , id est , eulvis a populo concedietur,

ι. .-s. nit. Nam meata esse non potest, quoniam competit, cum nondum cuiquam euum est.

aut initio ita ut alicui noceret, constituta est ei, cui nocitum est, actio in /uplum damni dati, L F. in m. d. eis. Haec igitur actio. gravior est, quam civilis ex lege Aquilia quae non nisi adversus inses antem in duplum d tur, g sid Orig. 36. in m. d. in. nimirum praetor securitati v arum & locorum public rum sie melius pro pectum iri existimavit .

Datui adversus habitantem, ut supra dictum elu: cui rursus consulitur actione i fi factum adversius deiectorem , l. s. s. cum autem. q. de his qων de, ob hominem liberum aecisum m. aureora JCuius ex et Enacii lo deiectum quid hominem liberum occidit , . in eum iudicium so. aureo runt datur, I. I. in m. Q tia. Damni aestimatio bie non se in duplum i quia in hominebboo nulla coetori, aestῖmatio fieri potest , d. t. I. . s. sed cram. s. ea . eaque de caiisa adio ex parte edicti popularis quoque est , dc pecunia litem oecupanti attribuitur , d. t.

288쪽

DE OBLIGATIONIBUS

verba edicti, Furmas, nec tumque ei esse dieatur, non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si sorte vestimenta eius, vel quid aliud scissum ruptumve est i sed ad ea , quae

in corpus ejus admittuntur , d. I. . g. ho ausem.

6.puta si vulneratus sit, aut membro aliquo mintilatus: quo easu quantum aequum iudiei vid bitur actio datur, d I. I. in ν. quae laeso perpetua est, aliis experiri volentibus annua, d. l. s. hae autem. F. In I eis aestimatione comparantur sumptus curationis & operarum amissio rnam eum huius damni causam de lector attulerit , aequum est, ut id quoque in rationem inducatur, ι. vis. d. tis. Poena dupli & so. aureorum ob hominem liberum occisum exolevit r vid. Groenevv. de Iet. aseos. hὲe, & ibi citatos: &

De filiosamilias seorsim habitante

a patre.

a. Si filias milias seorsim a patre habitaverit , ct quid ex caenaculo ejus de tutum os um die fuerit, sive quid positum offam

sumve habuerit, cuius casuspericulosus est, Iuliano placκit, in latrem nullam es acti nem, sed cum ipsUlio agendum esse. Quoa

ctis filiosa milias judice observandum est , qui litem suam fecerit.

NOTAE.2. In pareem nullam esse aRIanem . J Neque depe lio, neque noxalem, I. s. g. pen. in . de oblis. O as. De peculio ideo non datur, quIahle non ex eontractu, aut quasi ex contractu , sed quasi ex maleficio filiut obli patur, t. I. g. . d. bis sis. UDd. l.s 8. de res. jur. Noraliter autem cum patre numquam agitur, , MIι.i Aa nox. act. COMMENTARIUS. 3 cur in proposito re patrem de paeulis a Tia mn

SI ex fili sani. seorsum patre habitantis ,

et aculo quῖd deiectum ei fiamve fuerit , sive is positun, suspensumve quid habuerit, e . ius caius nocere possit; non in panem, sed in ipsum filium judicium datur, L '. b. is quoque. M a nulι. de ob gat. θ' action. In patrem de peculio ideo non datur, quia in specie proposita non racontractu aut quali ex contractu, sed quasi ex maleficio filius obligatur, ι. r. st. fi filiisssam. I. de hisqna Ghe. neque enim vel OS maleficium vel ob quasi maleficium filii L .ullo modo eum p. re agi potest, non actione noxali, g. .it. ias deuorat. o. non de meul , l. .n pari ibur. 1.

R. L Ruippe pater filio peculium eoneedens praesitatur quidem veri di facto filii pro modo

QUAE QUASI EX &c. 813

peculii obligari , eaeterum non ex delicto ali ve facto, quod Poenam meretur. Plane si i dieio eum filio actum sit, Isque in certam summam condemnatus, iam pater quoque actione Iudieati de pecuIio conveniri potest, etiam eius

actionis nomine, ex qua ante condemnationem

filii de peculio actῖonem pati non potuit, L 3. g. iam fieri bis. I 1. de pee. 2-d O in si am. 1MAεJ Filiussam. iudex si litem suam secerir, non pater, sed ipse actione

in factum tenebῖtur, L. Miussam. rs. de iudie. Cuius res eadem ratio, quam superius dicebamus: quoniam actio de peculis tum demum in patrem datur, cima fisus exeontra obligatus est i hie autem quasi ex defcto tenetur , ubi scilicet remere & imprudenter pronuntiavit. inodsi dolo malo , multo minus tenebitur pater , quia verum hoc delictum est . Quod autem Ulpianus stlib t, in Q LAriusiam. i s. qui litem. suam fecit, in tantam quantitatem pecuniae teneri , quae tune in Pcculio fuit, eum sentem iam dieebat, id quam rationem habeat, lateor me ignorare. Consuli tamen poterunt Aecursadat. Cube. I 3. Obs i 8. Ant. Fab. in rationalis. TEXTU s.

De damno aut furto , quod in navaaus caupona , aut stabulo factum est.

3. Item exercitor natas, aut eastpona ,

akt sabuti, de damno asti furto, quod inna Di, aut caupona, aut stabulofab- eris,

quasi ex maleficio teneri videtur: si modo ipsius nullam est maleficiam, sed alicujur

eorum , qaorum opera navem, aut Casso

nam, Mistabulam exercet. Ckm enim ne que ex maleficio , neque ex contractu sit aiversas eum constitura hic actio, ct aliquatenus culpa reus est, quod opera malorum hominum uteretur, ideo quasi ex maleficis teneri videtur . In his aurem casibus in

factam actio competit; qua heredibus qui

dem datur, addiersus haredem autem non comtetit.

nautae, caupones, stalistaria, Sce. cuius initium L pen. s. sui. d. tis. De MD J d. I. r. I. iste. Cu)ae. R Hotorinde damno , auctoritatem Flor. eodicis seeuti &

sententiam , I. s. F. I. uant. ea n

cαupona aue stabisti J Apparet, stabuIum hienora accipi m empona aut divers o , ut aliasisper sed pro loco, ubi iumenta stabulantur,

289쪽

COMMENTARI Us. DE damno & furto, quod iis navῖ , ea pona , stabulo Actum est, duae a ct ones

edicto praetoris constitutae sunt adversius eos νqui navem , cauponam , stabulum exercent ;quarum una est ex contractu, altera quasi ex maleficio . Prior est de iis, quae nautae, cau pones , stabularii a vectoribus aut hospitibus invecta aut illata silva sere receperunt. Con-yituta est In id, quanti ea res est, quae salva non re stitu itur , I. I. naui. eaup. flab. Ex eadem eausa est & actio ei vii s ex locato aut eon- 'o aut depositi; nee tamen ideo psiosa est actio honora ia r quippe quae etiam tunc lincum habet , eam damnum datum est , aut resperiit sine culpa eius qui reccpit, modo ne sato aut vi maiore, l. 3. s. I. dict. tis. quo loco S diat. I. g. l. etiam ratio redditur , cur hic actio gravior , quam, in caeteris eonstituta sit e nem re ut innotesceret, praetorem curam agere reprimendae hoc genus hominum improbitatis. Haee actio cum ex contractu descendat, hue non pertinet: ad eam reserendae sunt ἰn

terpretationes veterum stib d. tit. naur. eau

stab. usque ad i. pen. g. uti. Altera actio est ex squasi maleficio, si damnum aut furtum factum sit ab iis , quorum opera nautae , caupones , istabularii utuntur , l. s. s. ulti de obi. O act. ld. I. pen. g. rati. naur- eaup. si ab. quae hue lpertinet. .Constituta est adversus easdem pem lionas & de iis similiter, quae in navem , cau inonam, stabulum illata sunt. Ex quasi male heio ideo esse dicitur, quia species eulpae habetur , malorum hominum uti ministerio , d. I.s.f. nit. da oblis. O action. O hoe text. Quare si quid eorum factum sit a vectoribus aut via.

toribus, quorum opera exercitor non utitur,

b d P actio locum non habet,

L l. μti. g. 2. naue. Gup. stab set prior illa ex contractu, ι. I-g. DIt. l. t. l. 3. pr. eod. Illa poenalis est in duplum, ἀι uti. I- I. quia praetor utilitatem hic etiam publicam spectavit, dum prospicit securitati iter facientium . Caeterum poena haec dupli exolevit, ut & caeterae similes .caupona aut stabulo J Stabulum pro divers rio seu caupona aut vel a εταλύμα Iaepe accipi, satis notum est . In hoe autem edi-G' , ubi praetor stabulatim a cauponibus diastinguit, lignificat locum , ubi iumenta stabularis

ον--ον, cujusmodi stabula sere cauponis adiuncta sunt, & utraque ab uno exercentur. In his easibu, in factum actio J Hoc etiam ad casus praecedentes pertinet : nam quasi mal ficia omnia subsidiariis in factum actionibus. vindieantur . Hareri quidem datur J d. Luit. F. r. O .Dia

naut. eav. stabul. commune autem hoc est om

nium actionum poenalium , quod haeredibus quidem dentur , sed adversus haeredem non competant: neque enim aequum esset, haeredem ex delicto defuncti poenam sustinere, vid. 3069. i. de perp. O temp. action.

TITULUS SEXTUS.

DE ACTIONIBUS-

τε x TUS. Superest, At de actionibus loquamur .

COMMENTARIUS.r Rasio ordιnis er eontinuatianis.

1 Error veterum interpp. notatus.

3 Actιa ut eo iureanda, quatenus tertiam juris objectum ea i tulit 4 Ex quo jure actiones proficiacantur, aeeurata di sertatis.s Amanis nomen quam titὲ pateat 6 2uot modis usurpetur a nostris quaesigni e in hue pertineaι

SH st J Transitio haec impersecta est , cu

rens epilogo praecedentium membrorum . Unde natus enor interpretunx, qui credi- . dcrunt , Imperatorem respicere ad tracta.

tionem Pruxtae praecedentem de obligationibus; quod non ita est. Potu siet sane Tribonianum yersecta transi ione uti ut secit initio lib. 23 huius item quarti:atque hie locus id vel maximὰ d siderabat propter longam, quae intercessit, ante cedentium partium explicationem.Sed tamen ra Ttio ordinis & continuationis partis sequentis non absque adeo obscura est, quin Deile ab homine non nimis Iusticoso pervideri queat. Et nimirum respicit Imperator tum ad partitionem propositain in calce ritu de jur. nai. gerit. er eris. qui secundus est libri primi huius operi , quo loco to tius iuris nostri tractationem ad tria capita, quae totidem sunt obiecta huius disti plinae, revocavit 1 quorumque primum ad personas pertinere dixit, alterum ad res, tertit ni adacto e ; tum ad transitionein , quam Deit in ingressu libti secundi . Nempe quo ordine partes istas sim maxProposuit, eodem, quod ratio methodi ex git, deinceps singulas explicare inst eri t. Igitur chin

290쪽

i butus esset personis, etiam primo loco, hoe est, reliqua parte libri primi de personis disputatum est, hoc est, de eo jure, quo quisque in civitate pro statu ac conditione personae strae cens tur . De rebus, hoc est , quod euiusque in rebus externis proprium est, aut ei debetur, sive de dominio caeteroque iure in rem, S de obligationibus, quas & ipsas ad eamdem illam partem pertianere probavimus in explicatione suur. de oblig. tractatum libro secundo & tertio, itemque nonnulla parte libit quarti, usque ad praesentem locum i quibus locis simul nobis explicati sunt modi ac rationes rerum atque obligationum, tum acquirendarum, tum amittendarum . Expositis

ergo ex tribus membris propositis prioribus duobus , superest adhuc tertium & postremum, actiones videlicet, cuius partis tractatio hie iam a suscipitur. Hinc vero per icuum est, errare, quod diximus., interpretes veteres & eum iis Myn sing. qui initium docti inae de actionibus seri ex illimant de obligat. Atque hoc loco eamdem continuari: quasi illic de ea nactionum tractetur, quae sit obligatio ; hle deest ectu obligationis, quae sit adita: illie de matre , ut Ibquuntur, hic de filia. Nam nee obligatio caula est Omni una acti omini, sed earum dumqtaxat, quae in personam sunt: dc ut esset, tamen

ratio obtinendi eius, quod nobis debetur , a vinculo, quo se debitor adstringitiargumento & nina teria separata est. Etenim quod omnino notan dum y lt, actio in pn posita di iputatione non tam consideratur, quatenus cujusque est, dependens ex iure qtiae lito; qua conlideratione cum rerum nostrarum pars sit, & in bonis nostris comput tur, I bonortim in verborasi . ad idem plane Objectu niselerri debet,quo reseruntur dominium S Obligatio: quana quatenus est via sive medium,

per quod ad id, quod nostrum est , aut nobis dobitum, si ultro non praestetur, pervenitur & aufertur invitis uno vel bo, quatenus consideratur

ut instituenda exercendaque injudicio, ut recte Timaeus Fab. disp. de MDon. thes r. Vix interpretem inveneris, qu n hic in vestibulo quaesiturus sit, ex quo iure actiones proficiscantur, ex jurene gentium, an ex iure civili, id est, utrum causa actionum remota ius gentium sit, an ius civile. Qui stio minime obscura. Sed nimirum nihil tam clarum atque perspicuum est, quod semper & ab

Omnibus videatur. Certum est , leges, magis iratus, corumque imperia iuris gentium esse quippe sine quibus nulla umquam gens , aut vixit, aut vivere potuit ἀ adeoque ipsa naturalis ratio omnes docet, liue publica auctoritate nullam hinminum societatem consistere posse. Hujus autem

publicar aucto statis bona pars est in persecuti rebus iudicialibus, qua civilibus, qua eriminalibbus. Ad haec uiter omncs constat, dona nia rerum atque obsgationes,quae causi sunt actionum prinxuriae, Originem ex iure gentium trahere, Ira

nunt ergo & actiones sive iud cia, id est, ea remedia& rationes, quibus, quod vel dominii nostritit, si id sponte is, qui pollidet , non restituat; vel

quod in obligationem a nobis deductum, si H d

bitor non pmnet, obtinere liceat. Nam certὰs stra sis, id si voluntati permittatur Sc arb tr o posiselioris aut debitoris 3 aut , quod restat, rixis. tu multibus, caedibus porta patefiet, civis in civem armabitur cum internecione civitatis, si domino aut creditori licere velimus rem suam aut sibi debitam per vim occupare Propriaque auferre au-etoritate. Non puto autem , quemquam esse, qui inrigentium adscripturus sit ea, quibus concesii i'ς hominum societatem everti. Di elate Theodorieus Rex apud Casiodorum tu. 4. ar. epist. Io . Fadum est, inquit, jura publiea pri

ta ita tim ἔ mne est, quod legum reperia est sera reverentia , ua nihιI manu , nih/l proprio asseverarampulsis . Iuid enim a beuisa eonfusione pax tramquilla distabit , si per vim litet a terminentur Iae. ι. non est singulo. I 7s. de reg. fur. l. exrae. I t. quis mei. ea. Haec etsi veri ima sunt S elarissima, non paucis tamen , iisque etiam , quorum multis aliis in rebus Perspicentia ae solertia commendatur , hac caecutire contingit, ut temere atque inconsiderate contendant, actiones omnes & io

ma di origine esse iuris civilis. Quid ergo est, quod eos transcelsos agit Primum quod apud

Pomponium in l. 2. f. his legibus. 6 de oris. juris eripum est , ex legibus duodecim tabularum cona laseile actiones, qu bus inter se homines disceptarent. An igitur totis trecentis annis ante nemo cum alio agere in urbe potuit 'aut quia manu regia pleraque terminabantur, nulla

petitio , nulla imploratio fuit necessaria ' Sed quis non videt, Iuriscon sultum loqui de forma

actionum accidentali & iuris Rom.propria 'quam scilicet a prudentibus acceperunt, compositis ceditis ac solemnibus formulis. Secundo quod aes nes Pestim civiles dicantur. Quid tum Et obligationes ita passim appellantur, quas utique iuris sentium esse nemo ibis infrias r quin de com dici iure gentium res dicitur in I. νerum i s. de Don. rer. amor. Tertio quod naturalis Oblig.itio tantae essicaciae non est, ut actionem prodir-cat vero quod non producat, non sit i iure civili. Et tamen non una hic exceptio est. Postremo quoniam deportati agere non possunt, qui tamen ea, quae sunt iuris gentium, retinent . Inepte. Nam id tantum obtinet in imperio eius civitatis, in qua damnati sunt. Sed nee patriam potestateni retinent, nee tutelain, nec ius te-itandi, nee ius succedendi ex testamento aut ab intestator quae tamen Omnia ex iure gentium

manare, & considerata generali atque ellentiali torma iuris gentium manere, suis locis ostendimus , quamvis proeter adjectam a iure civili qualitatem S determinationem ultri rectὰ dieantur ei se iuris civilis, ut de actiones; per t. s. delusi. O jur. De actionibus J Nomen actὶon stat 7ssime pa- stere vulgo notu ui est, ac comprehendcre omnem omnino viventis Orcrationem, quae passio-

SEARCH

MENU NAVIGATION