장음표시 사용
301쪽
rogatum N fuerer & ad id quod interest re
I 4 Alias quibusdam modis J Id est , ali 7s agendis mulis. Nam illae, quibus intendimus adven.
sarium dare aut facere oportere, non conveniunt omnibus actionibus in personam , sed plerisque& maxime quibus dare, iis, quae in specie dicuntur eondictiones: sunt vero & aliae aliis in personam actionibus accommodatae, quibus nee ut quid nobis detur, prorie, nee ut fiat, pellivus: sed quibus, verbi causa, intendimus adversarium tradere aut restituere oportere , ut in actione commodati, depositi, pigneralitia . Neque enim arbitror, verbum faciendi in hae formula, A, te faeere eportere, tam late accipi polle , ut eo contineatur etiam rei traditio aut restitutio;. alioqui huius soranulae usus quoque esset in rei vindieatione. Sed, ut ante dixi, nudum factum significat: quod commemoratur
quidem ab eo, qui agit ex obligatione faciendi , tanquam quod praestari oportuit; sed intentio tantum dirigitur in id quod interest, quod
secus est in actionibus modo commemoratis. Et ex diverso eum is, qui rem commodat, depo Mit, oppignerat, dona nuru maneat, cellum est, iec contrariae formulae locum elis, neminem
que posse per actionem commodati, depositi, pigneralitiam, intendere dari sibi oportere. Sed& in actionibus divisoriis , quas personalibus
v teres annumerant, alia formula principalis intentionis suit , f. quadam. 2 . infra eodem. Qitam obrem recte opinor Theophilum vel ba
Iustiniani & aliis quibusdam modis reddidisse,
Sed O aliis modis tasA aΠιο amentari potest .. Durum certe est , verba ista referre ad illa remotiora. ex contractu , vel ex maleficio , quasi caeteras obsgationum eausas indicent praeter contractus & maleficia: add. Bachov. hie. disput. . de actia thes. I. is sivi nulla iure ei obigatur J Sequitur descri- lptio actionis in rem , exprimens adiuncto exem- plo rursus definitionem eiusdem actionis traditam in I. as. st . bee tit. ut sit actio, per quam rem nostram, quae ab at o possidetur 4 petimus reu semper adversus eum est, cui possidet: unde nullo iterunt negotio intelligi potest, cui &adversus quem hae actio detur, α quid petat. Ait nullo νωre , id est, neque ex contractu, ne que ex maleficio, aliove iacto , aut iure , cuius vi persona ejus, qui in rem actione convenitur sassiciatur: ut intelligamus, non esse intet per sonam eius, qui in rema it. eiusque cum quo agitur, affectionem relationis, qualis est inter creditorem & debitorem proprie dictum : sed actioni in rem locum sacere solam rem postestam, non vineulum aliquod. personale.
utἰle, sive servitus, sive possessio , sive p gnus.. Et si enim dominium, ut principale ius in re praecipua est actionis in rem causa, & ideo quae inde nascitur act o, pet antonomasiam actio in rem S rei vindieatio absolute dicitur, ut indub o quoque ubi action s in rem mentio fit , haec ipsa m telligatur, risis e ciderea vindie. non est tamen causa actionum in rem sola, ut apparet ex gg. qui proxime sequuntur, nisi sorte appellatione dominii, latius sumpto vocabulo , caetera quoque jura in rem comprehendas . Hoeg. una tantum in rem actio proponitur, eaque
civilis ae directa , & scilieet principalis illa ,
quae non alii competit, quam vero rei domino, t. ai. g. de rei vindic. Iritur emphyleutae& superliciario, qui veli domini non sunt, non datur: at his datur in rem ut iis, I. I. g. I. si ag. v I. I. 7 . de rei iandis. Nimirum propter aliud ius, quod in re habent ; quod sive dominium utile, sive ius dominio proximum appelletur ν parums resere. In hac autem utili actione mutato nomine petitoris & rei petitae eadem omnia obtinent, quae in directa. Rem eorporalem to si deat, quam Titius suam es isse, Oe..J Ad fundandam actionem in rem duo extrema ponenda & probanda sunt; a parte actoi is dominium 1, a parte rei conventi possessio ;id qudd ostendit tum hic locus, tum l. 2 s. in prine. f. eod. l inpr. iunct. l. 36. c ultim. F de rei vind. Pt mum , quod hic intendit actor& probare debet , est , se dominum esser etenim causa petendi in actione in rem tota sumdata est in iure dominii, ex quo & formula in
hunc modum eoncipiebatur, Si yaret, rem p titoris este. Atque hoc quidem dubio omnἰ caret. Illud dubitationem habet, an ad hoc, ut in judicio in rem actor obtineat, necesse sit x. ut tempore litis eontestatae dominus sit , an vero sui sciat , ante sententiam dom nium ei superventile. Iure Canonum res definita est , nimirum possessorem nihilominus condemnar dum esse, eam Abbate. 3. p. de rejAd. in 6. At quaeritur de iure cῖv li. Ego cum Ioanne Fabro existimo, ex ratione iuris civilis nova hic opus esse interpellatione , per ex preti. text. in 1. de lutc. qui locus non patitur, ut dicamus, tempus , quo dominium supervenit , fictione iuris retrotrahi ad tempus impetrat αactionis aut suscepti iudicii: & bene idena FDber ludicat, non procedere argumentum arm qui post litent comestatam possidere cirpit, adactorem., qui post id tempus dominus satius sit et nam ex parte actoris poli illinum iudicium sundatur , & res in iudicium deducit vir non m
test autem diei , in iudicium deducium esse id ,
quod demum post acceptum iud eium actrar acquis it, ac proinde nee potest iudex. datus mPm esse proditae sunt actiones ire re J Cum hac specie procedere ad condemnationem ; sed rex obligatione, sed alia ex causa, iure se, licet in re , iudicio experimur , non in perso nam, sed in rem aeuo est, cuiuscuntque gene in ius illud sit, sive dominium dii ectum aut
nova. sermul 1 a praetore impetranda, novumque conlii turn dum iudicium est, d. l. 13. iunci.
.iS I . comm. diri Plane ubi apud p s magi ibatus judicium instituitur, quod post l. t. c.
302쪽
quominus sine ambagibus recta & eodem iii di- so. l. adea. III. s. I. de re . r. Diat. l. 1 o. cio lis decidatur, de possessor in huiusnodi casuis. isti . de haered. per. Proinde tantum nonnu. condemnetur. Et cur vero absol veretur, moxigas agunt, qui nova hὶe instantia & iudieio alio iudicio ab eodem condemnandus' Conti opus esse contendunt hoc Alo argumento , quodnuatio certe dominii in pei sona actoris praeci se adversus eum, quὶ dolo possidere deliit, non requiritur: nam si is post litem contestatam do- directa, sed utilis actio detur, I. r. s. d. minus esse deserit , & in eadem eausi manse- alien. vid. misi. eaus Equidem lateor , id ita iit usque ad tempus serendae sententiae , reus e lle, cum ante litem contestatam dolo possessio omnino absolvenuus est, utpote cellante causa amisia est: ubi vero semel iud cio inelusa est agendi, cuius non minus tempore sententiar, amo, uti coepta est, ita eam peragi oportet . quam quo lis contestat ut, ratio habetur, per nec petitori nocere dc bet dolosi factum pones l. 7. s. utias ad exhib. ita&Ias. hie. num. 69.isorὶs. Porro cum sup fores regulae & si quae sunta 7ex communi DD. iententia . Alterum , quodlgeneris eiusdem, simplicitet di indistincte defi- ad instituendam & sundandam actionem in reminiant, dolum pro possessioiae esse, eumque qui necessarium tale diximus, est, litis, cum quo dolo possidere deuit, condemnandum perinde agitur, possideat . Nam cum hac actione agem quasi adhuc possideret i ex eo recte colligitur, rem sibi ut domino rest tui post ilet, B: secun- non tantum eum , qui post litem eontestatam dum naturam huius actionis, 'itae arbitraria est,idolo possidere desiit, pro possessore haberi, iudossieto qaoque iussicis contineatur, ut is prius, eum etiam, qui ante litem contestatam simili inquini sententiam serat, iubeat rem restitui, s. ter per fraudem possessionem transtulit: ae pr praer mea. , r. ii fra dem. Non potest aut debet inde hunc quoque judicio in rem conventia hoc ab eo peti, aut i, juberi restavere , qui re posse et quae colle Iio firmatur ex l. in ram. a 3. stituendi potestatem non habet: nemo autemsb. pen de re3 vind. ι. I. g. nit. de run. junct. l. 9.liabet nili is, qui rem petitam possidet. Sussi pr. ad extub. item ex eo quod Cajus in l.qvicit verδ ad reum condemnandum, possidere eum, pratario. 36. d. rat. de rer vind. sci ibit, eum , quo tempore res iudicanda est, e t ii non post qui in rem acturus est, d spicere debere, an debat, cum iis contestaretur , i. 17. g. i. de re/iis, eum quo experiri vult, Possideat vel dolovi . Possessionem autem hie latius accipimus,lpossidere desierit. Atque ut nulls dubitat; oni ut eo verbo etiam coni neamur nudi detento'llocus relinquatur, textus in hanc rem expres ustes, id est, qui eorpore tantom rem tenentesiis in t. 17. s. 3. g. e vel vind. Quia vero re- eius restituend e facultatem habent: quales sunt, vera is, cum quo hic actio instituitur, Mnpos. apud quos res de polita, aut quibus commodata sidet, sed iuris tantum interpretatione pro pos- est, aut qui conduxerunt ex c. l. 9. f. de rei vind. sessore habetur, hac consita e ratione utilis haec
Sed nominato auctore non coguntur, qui alie iactio duitur, I. 3. g. uti. de alien. jud. mul. ean .no nomine in possessione sunt, actionem exci- Unicum est , quod hie obiici possit, & quo
pere, I. I. c. tibi in remari. Interpretatione tu imoti Iason & Zasius in contrarium abierunt .
iis pio polletare quoque habetur, qui se tui nimirum s cum eo , qui ante litem contestatam obtulit, judiciumque accepit decepto pctitore ,idolo desiit possidere, actio in rem institui pos-l. 7. l. M. Oseq. de reι νωdre. item is, quisset, frustra νἱderi introductam a piae tore actio. dolo fecit, quo niuus postideat, t.22. t. i7. g. 3.inem in factum edicto da alien. Ind. muta eausLy6. d. th. I. Is s. g. de haered. fet. De quia rufi DEI. Verum haec obiectio levior uli , quam ut postulae, ut plura dicamus i & simul quid j:i itantos viros turbare debuerit. Nam edictum illis, si dolus non intervenerit.Si reus, cum lud non tantum pertinet ad trandatIonem pos- iam lis con citata est et, pollessionem amiserit,ifestioni, eludendae actionis in rem cauta factam , li quidem sine dolo malo aut culpa, absolven- led generaliter ad omnem alienationem , quardus est, eoque pertinet d. l. 17. g. r. si culpa data opera fit in fraudem nostram, ut elusoria sua, pati debet aellimationem: ita tamen, ut efficiatur actio, quali uumque ea sit, qua me-
audiendus sit , si desideret, ut adversa ius actio-itus erat nos experturos esse, i. q. f. a. i. g. 9.nes suas cedat, d. i. 36. g. I. junct. t. 63. eo io ι . de atiem jud. mnt. eatis. Nihil vero alidem rat. si dolo, vel ira kide , damnandus eli ,lsurdi cst, si dicamus, utile iudicium rei vindi-
quantum adversat usin litem iuraverit, nec au-icationis cuin actione ex edieto concurrcre, ut diluc desiderans actiones sibi praestar , s. 68. O in arbitrἰo actori, sit, utra actione cxpetiri vc- Iseq. eodem. Non cst autem dubitandum , quin lit. Quin mino hoc diserte satis traditum est iudex perinde hic procedat, ac si is, unde Re in l.3. 9.ulia d. tis. Tantum IC. electionem a titur, adhuc vere possideret, scilicet ut, quaeiris it a moderatur, ut si is, eum quo ex L dicto natura est hujus judicii, primum iubeat rc m agi potest paratus sit utile judicium pati, die nitui, & si non restituatur, tum loquatur ea, neganda sit in eum actio ex edicto, scilic. qu aquam dixi , S eodem iudicio condemnatio ; ea oblati Onti sat, ut actoris nihil intersit. Ex postquam placuit, dolum pii, possessione est . , contra i vcris concedendum non est, ut utileti pari ii omnibus iure utrumque censeri, eum,iiudicium in rciti de .i gere possit, qui paratus qui quid habet vel possidet, & cujus dolo la-'sit suscipere a . I. in . x cdicio. τορ
303쪽
scis ten poribus ita moris suit, ut com actor vin-d casset, rem suam esse, tunc possessor contra vindiearet, ut constat ex antiquis formulis rqualis eli illa, quam profert Cic. pro Muraena,
cap. I x. Fundus Sasinus meus est . Immo meus r
eui similis illa apud Plaut. ia Rudent. Hunc meum esse dico . Et ego tum ais esse meum . Uid. Boet. in TU cicer. Geli xo. VOLT. Au.ro. Brisson. lib. s. deform. Sive autem contraria illa possessoris vindicatio olim necessaria suerit, sive in M. σει, honestatis sorte causa usurpata, certum est, posterioribus temporibus ad defensonem rei nihil desideratum suisse praeter simplicem negationem Sc contradictionem qualemcumque . Ita enim iure, quo nune utimur, cautum est, ut actore non probante intentionem suam, reus ,
quamvis nihil ipse praestiterit, absolvatur, inque suo loco possessio maneat, l. 4. c. de edend. I. isit. C. de rei vind. f. . . . de interd. ac ne
ad hoc quidem possessor compelli possit, ut vel titulum possessionis suae edat, l. 13. c. de pet. haer. cum tamen , qui titulum possessionis suae dicit, non continuo dona nium sibi asserat: constatque, iudicium rei vindicationis etiam consistere & perapi, eum in consesso est, reum non
possidere affectione domini, sed alieno noni ne in posit mone esse, i. p. f. de rei vind. Absurdum autem est, exigere a reo, ut quid dimi, quoa aut aperte fallun sit, aut probare non cogatur, & quo non probato, nihilominus obtineat , si suam intentionem actor non implo rit. Denique niti l interest actoris, reuin contra vindicare. Minime igitur ex eo, quod Imp. exemplum hoc loco sorte profert mutuae vindieationis, inserenda est iuris aliqua necessitas, quasi ad defensionem possessoris omnino necesse sit, ut is contra vindicet, & se dominum rei eius, quae petitur, esse contendat: & vulsatum est, verba narrative posita non eenseri dispositiva, quando in iis principaliter se legislator non sundat, ut notatun supr. 6 4. de milis. test. quod hie non fit. Haee vera est huius loci &genuina interpretatio, non spuria depravatio, ut eam appellat Anton. Contius I. dist. ix. sto- Iidi alicuius ostentatoris. Deridet Contius ut ineptum atque ab ignaro artis dialecti eae prosecti ini hoe enthymema: Si actore non probante
reus absolvitur, non cogitur reus contra vindicare : ipse vero sic ex contrario ratiocinatur rsi actore probante reus condemnatur, debet reus contra vindicare. Atqui hoc enthymemate non tollitur necessitas consequentiae, quae est
insuperiore. Illud enim nihilominus manet , actore non probante nihil nocere reo , quod contra non vindicaverit: nec aliter salsitatis ecim vinei connexio partium in praecedente illo axi mate potest . quam si ostendatur, reum, qui contraria vindieatione usus non est, protinus condemnandum esse , licet de intentione sua
nihil probaverit petitor . At hoc nec Contius dicere ausus sit: quin ipse tacite contrarium
latetur. dum ideo reo necessitatem eontra νοῦ
dicandi imponit, quia fieri possit, ut actor probet: ex quo quidem esscitur, prodesse reo quod initio litis eontra vindicet, minimὸ vero ad instituendam Sc landandam actionem susscere simplicem rei insciationem de contradictionem . Et tamen etiam hoe ipsum, quod e tendie Contius , salsum esse non dubito, Si possessorem, qui sinapi citer negavit actorem dominum esse, non mῖnus audiendum, si impleta intentione petitoris, se dominum esse probare velit, quam si inItio contra vindicasset, arg. l. s. c. de exest. Ut que nihil hic sit contra repulas, quae sunt de exception bus in principio litis eontestandis. Nam si posses,or i cet sinplici inficiatione usus admittatur ad confutandas petitoris probationes, atque ut contra se dominum esse ostendat, non admiti tur ad allegandum aut improbandum aliud, quam quod in ingressulit a dixerat, actorem dominum non esse, clim
eiusdem rei duo in solidum domini es non posisnt, i. s. f. titi.eomm. div. Cum autem actoris
probationibus per contrarias res elisis perinde habeatur, ae si niti l probatum esset, hoc unum relinqv tur, ut reus absolvatur. Plane si posses.sor non tantum absolvi se, sed dominum etiam declarari velit, recte faciet de mori ludiciorum antiquo convenienter, si initio in lite eoni standa dominum se esse d eat, Se contra vindi-eet, arg. I. i8. comm. div. Quae sit petitio huius actionIs propria, ex his, quae dicta sunt, sponte intelligitur : eum enim haee actio sit,
perquam rem nostram petimus, Lis. de obLO act. psus est , ut actor intendat rem suam
esse , quae ab alio possidetur; se deinde eam I etat, id est, restitui sibi a possessore postuete ac utrumque officio iudicis probato dominio convenienter intentioni de petit oni suae eo sequitur: nam Sc dominum eum esse iudex pr
nuntiat , remqne ei restitui iubet eum fructibus, ficomni eausa, Lxo. I. 3 r. f. I. F. de re. vind. Quod . si possessor restituere iussus non
pareat, sequitur illa sententia, qua eondemnatur, quanti ea res est iureiurando actoris aestimata, quandoque etiam manu militari possessio ab eo transferatur, ι. 46. l. . d. tit. Τ Ex IUS.
De actione consessoria, & negatoria.
a. AEque si agat quis, ius sibi es undo
forte vel aedibur sttendi , ruendi, vesper fumdum Dicini eundi agendi, vel ex fundo vicini aquam ducenda, in r m aftio est. Rufidem generis es actio de iure praediorum um
banorum; veluti, si quis agat, jui sibi esse
altius adessuas testinui, proripiciendιυe , vel projicιenda aliquid, vel ιmmittendi tιgnum in vicini ades. Contra quoque de usifractu,
cst de serottutibus praediorum rusticorum ,
304쪽
Pem prediorum urbanorum, invicem quoque
proditae sunt actiones: ut si quis intendat , ius non esse ad Persaris utendi fruendi ,
eundi agendi, aquamve ducendit, item aL
rius tollendi, prospiciendive, vel projiciendi , immittendi die ista quoque aisiones in rem sunt, sed negati Da. Quod genus actio
nis in controversiis rerum corporalium proditam non est. Nam in his agit, qua nonpossidet; et vero, qui pes et, non est actio prodita, per quam neget rem actoris esse. Sane uno casa, qui possidet, nihilominus is actoris partes obtinet, sicut in latioribus Di gestorum libris opportunius apparebit.
N o T AE. . Altius ades suas tollend. J AIlIus aedificatur iure servitutis I vicino imposito & aedifieanti quaestae , ubi Iege eivitatis intra textum modum cohibita est aedificandi licentia, & vicinus aedificanti eo cessit se am praescriptam excederet atque hoe casu actio est eon otia. Caeterum iure Iibertatis & negatoria agitur , ι. 8. c. de servit. Sed negat.ν J Passim negatoriae . Achio ridiatoria proposita est naganti se servitutem de-ere i confesssoris servitutem fib; Hetenti, tis.
F v f. peι. σιν. si serv. v. i. quod magis ex re petita , quam ex figura orationis aeli,
Proditum non est 3 Quoniam in eontroversis reriam corporalium qui negativὰ agit, de ali no iure, non de suo agit; qui ne 't rem possidentis esse, non continuo evincit suam eta , I. I s. de excepi. Ni jud.
xe corporali numquam ita ren actio ultro pol- 1identi datur: quippe cui sufficit, quod possideat , ι. i. g. 6. tit 'L. Secus est in servisutibus, quarum usus in alieno est. San. una eas. J Ita quoque Theoph. allas,
id est , in controversiis servitutuni: quomodo R in duobus codicibus Theoph. .. ., .si μέγ'. Fabro L. COMMENTARI Us. I Re m Acorpora Iam nomana diapi eem insanem comparasam esse , eonfuserram , o negat
, i, istis constituta competas. 6 Actionem negatoriam de rebus emporalibus pris
9 Frustra esse omnes , qu. unisum illum ea Am , de q- in hujus 9. ealee , quarum .
an dixit s. praecedenti, veluti s rem eοσν ratem possidear quis, Oe. quasi dicat, etsi m do de actione in rem verba saeiens rei eo Φralis mentionem habuit, sciendum tamen est ,
etiam rerum incorporalium nomine, quae no strae sunt, aetionem in rem comparatam esse snempe de usu sev tu & caeteris servitutibus. Et a servandum est , quod in hoc genere rerum non una tantum actio prodita sit, ut in eo troversiis rerum eorporaIlum, sed duae diveriae , una servitutem sibi competere asseremi, altera neganti servitutem ad alium pertinere: qua ser ustus asseritur, cons. ssoria 3 qua ad alium re tinere negatur, pallim negatoria aurudentibus vocatur, t. i. g. si serv. vind. interdum negati va, ι. s. si uas pet. 8ta Iustiniano hoc textu. Ambae in rem, utpote quibus rem nostram p timus , aut servitutem vindicando , aut rei nostrae persequendo Iibertatem. Hi ne & duplex horum titt. si usuifr.ροι. vel ad alium per . nego siservitus vind. vel ad al. pert. nes. inscripti τ& concepta iis verbis, quisus aetio in rem sisn fieatur, scili et petitionis & vindicationis, t. 1 f. edi l. 18. de Obl. O as. Servitutum quaedam sunt personarum, ut usus & ususfructus, quaedam rerum sive praediorum, I. I. f. is seria de quae praediorum sunt, earum quaedam praedi rum urbanorum, quaedam praediolum rustic rima. scd de servi tutibus ipsis tractare, aut de earum constitutione, non est huius locii pere, net ea tractatio ad secundum iuris obiectum , actumque de iis sup. lib. I. ιιι. 3. O A. seqq. iod vero exempla singulorum generum nisi proseruntur; ideo tantum fit, ut intelligamus, de omnibus actiones in rem quas diximus com perere : nee est de eo ulla eom versia . Ve-icin iliud quaeritur, an non praeter servitutes squae solae hic commemorantur, sint alia quaedam jura, quorum tuendorum causa similiter ut pro servitutibus actio contatoria aut negatoria iure nostro comparata sit; veluti ut quis iurisdicti nem sibi afferat, aut ad alium pertinere neget. Et bene Uaud. I. υν. qua β. 17. Probat, no esse. Nam si plura sunt Karum actionum habilia obiecta ; cur solae nominantur servitutes Aut cur consessoria & negatoria, ut usasseu hun& servitutum actiones propriae, a Iurisconsultis proponuntur, ι. I. I. 4. fere per meosi serν. vi Lι. s. uafr. ροι. quibus in locis observare ueer,
305쪽
haee, ut μυαμ ινσα , saepe inter se permutaes, actio consessoria aut negatoria, & actici de ter. vitutibus. Insam iam suam produnt in rebus ad formam ae constitutionem reip. Romanae perti,nentibus , qui eutant, potu ille etiam magistratus populi Romani hujusmodi actione aliqua , laltem utili, suam sibi defendere, & vindicare iurisdictionem : nam ut actio nobis competat, necesse est , rem quam petimus in bonῖs nostris
istes argum. I. rem. F v. de aeq. rerum dom. id
est, vel nostram esse , vel nobis debitam , I. b norum. 49. de verb. signis quod & ostendit acti nis definitio, ut ea a nob s explicata est. Iurisdictio autem non erat res masistratuu in pro pria , aut pars eorum patamonii 3 sed ex eoncestione tantum plincipis aut populi , magistra
tus omnes nec ultra annum eam exercebant, ut
ridiculum sit exi stimare, pro ea sibi tuenda acti nibus experiri potui fle. Plane hodie, postquam iurisdictio facta est patrimonialis , pollunt actiones de servitutibus ad eam quoque vindicandam accommodari per extensionem, ut erincipes , comites, sive alii, qui eum territorio iurisdictionem perpetuam habent, pro ea libi afferenda utili consessoria experiantur contra eos, qui exercitionem eius impediunt; quae & communis est Intemp. sententia , tesse Suare L receptissent. num. 2 s. add. Gail. I. obsco. Schneid. hie. num. II. Illud monendi sumus , nomina harum actionum non tam ex conceptione ver
borum intentionis , quam ex re petita & eo quod effectu intenditur, nata esse . Nam, ut ex definitione utriusque actionis constat, tr. dita in I. 1. g. 1 .si se'. vinii. Ze 'exempIo Proposito In l. q. f. eomΠιδε. 7. eod. isti quisquis imiendit servitiitem sibi competere, eonsessoria utitur, & affirmativa ejus intentio habetur, etsi oratio verbis negativa est : & qui vi ipsa negat, rem suam servire, agit negatoria, etiamsi ve Pbis assit mantibus intentio concepta sit. Inten
dit ergo aliquis habere se jus altius tollendi invito vicino, negatoria utitur, etsi oratio assirmativa est, quia re ipsa negat, servitutem se
vicino debere, sive vicino ius esse prohibendi ,
quo minus aedes altius tollat, quo modo si concipiatur formula, etiam verbis negativa erit . Ex contrario, agit aliquis, ius vicino non esse aedes suas altius tollere, hic agit consessoria, ut maxime utatur verbis negantibus, quia servitutem sibi competere contendit, sive ius sibi esse prohibendi, ne vicinus altius aedificet, quae intentio etiam figura orationis asstinativa ast , c. t. o. g. 7. Atque hoc quidem est in dictis se mulis perpetuum, ubi nulla lege eivitatis libeditas aedificandi circumscripta est: quod si certa altitudo publice constitutast, supta quam aed-licare invito vicino non liceat, even et non nuris
quam , ut & prior formula , titi verbis assirmativa est, ita & re ipsa sit, di vindieandae sedivituri per eon Litoriam accommodata: & contra posterior ut verbis negat, ita Sc lententia veIborum nugar I iam contineat , qua servitus
negetur, asseratur libertas, ut mox elassus a parebit.
est quod modo dix mus, utrum actio procon se Isoria aut negator a habenda sit, magis ex sententia verborum S repetita aestimandum es.se, quam ex orationis figura, videri potest Tribon anus deceptus formularum conceptione hieat quid turbasse , ae per incuriam formulam
hane, AD mihi jus esse altius aedes meas tolle
d. , cum aliis formulis consesso iarum eoniunxisse, quibuscum .nihil commune habet printer externam verborum formam. Et contra paulo
post actionem', perquam intendo, iusn esse vicino altius tollendi, eodem errore, quis ver bis negativa est, coniunxisse eum negatoriis.
Nam secundum ea quae diximus , ut prior illa vi ipsa negatoria est, qu qui ea utitur, nullam feriri tutem sibi vindieat, sed effictu negat ,
se alteri servitutem altius non tollendi debere rita contrariae , qua agens negat, vicinum ius habere altius tollendi, effectu est eonsessor a , quia fervitutem istam suis aedibus a vicinis deberi contendit. Et quidem video, Tribonianum hoc nomine a Glossa Et Hotomanno reprehendi, nec non novissimὸ a Bach ovio, qui eo amplius istud Triboniano potius eoiad nandum contendit, quam admittendas esse inanes quasdam coniecturas, quae pro de sensioneraboniani asseruntur, excogitanturque ad is
mandum ius aliquod altius tollendi, quod quis
vi servitutis libi constitutae eonsessoria vindicare possit: aut contra quo quis iure Iibertat s aedium suarum negatoria agat, ius non esse vicino tollere aedificium sui in . Et sane species , quae a Glossa proponitur, exemplum naan fistum est negatoriae, nempe si cum vicino, eum esset in quasi possessione tu is, ne ego altius aedificatum habeam , agam, ius mihi esse laltius aedifieatum habere, quam palam est, non servitutis, sed
libertatis vindieationem esse, i. g. C. de servit. t. 9. f. deferri praed. urb. I. q. q. cre erit. 7. Aserv. vind. Fatendum quoque est, non quadrareeXemplum, quod profert innus, & post eum Iason. hie m. 4 I. Si oneris serendi causa sese vitus impc ita sit, & vieini aedibus, quae seseviunt, collapsis, alter agat, ut denuo extruan
tur & in eam altitudinem paries erigatur, ut se cundum legem'impositae servitutis recipiendo oneri nostrarum aedium sit idoneus. Hoc enim exemplum est vindicat on; s diveis generiς se γvitutis, nempe oneris serend , quam vindicando sint ut consequimur, ut vicinus aedes ruficere cogatur. Simili quoque in errore versari sat mureos, qui exemplum consessoriae de hac servitute peti polse putant ex l. i . g. 2. G serrip tanrb. & nimirum tale. Si cum mea interes, et vicini a des altius tolli, sorte ut per re pereus unem lumen in ii, eas aedes depressiores devolvetetur, vicinus mihi cesserit servi tuic mali ius tollendi, & posea cum eo experiar, ut altius tollat. Nam di hoc aeque alienum est.
306쪽
Ut enim formulae consessoriae, de qua agimus, locus sit, quaerenda spe ., es seo; tutis non ab eo debita, de cuius aed .m sublatione ag7tur, de qui ob id ipse cogi potest suo aedes altius tollere ad comulodum vicinarum , quamquam dari talem servitutem posse non exitii ino, pcrI. is . . I. da serri) sed et ipli debita, qui io, lit: ae proinde qui ad tanta commodum id sa-eere possit invito vicino; eoque non patiente servitutem sibi eompetentem vindicare hac so
mula, A, mihi ius asse aedes meas altius tollendii aut lisere abias sollere , L 2 deserv. praed. rust. I. .g. l. comm. Dad. Denique sateor, si pactione aliqua libertatem aedifieandi mihi ademero, eaque contrario pacto mihi rursus concessa sit, ne sie quidem iure servitutis mihi p steriori pacto conlii tutae intendere, me pol sest cete mihi altius aedes meas tollere. Quippe cum posteriore pacto non nova mihi servitus a vicino constituatur , sed quae illi a me constituta erat, remittatur, ut iam res mea redeat in libertatem naturalem , de qua si experiar, agam
quidem, ius esse mihi altius aedificare , sed iure
rei meae, quae iam amplius non serviat, ac proinde actione negatoria, d. l. a. b. I. O d. l. 6.9. 7. si serv. vind. junct. I. g. c. de servit. Idemque dicendum esse, si vicinus, quod iuris contra me longa quasi possessione sue praescriptione quaesierat, postea remiserit. Et hactenus quidem nihil recte pro Triboniano. Sed eli aliud, cuius paulo ante mentionem feci, quod ad d sensionem eius adferri potest, non in vana aliqua coniectura positum, sed lubnixum manifesta auctoritate conditorum iuris, quam frustra conatur eludere Bachovius, ut suis probavimus in exeges g. i. μ' de seriar. praed. quamobrem
1 hic eri inus breviores. Qui equid ergo dicit Ba-chovius, dari aliquod ius altius tollendi, quod ei qui altius tollit , jure servitutis constitutae competat, patet ex Cato t. t. de serpis. praed. urb. qui eo loco diserte dicit, ius altius tollendi esse ius urbani praedii, atque hoc ipsum ius ut servitutem diversi generis segregat a iure non extollendi. Idem iacit Paul. t. a. d. tit.
l. 7. g. l. eomm. yrad. item Nerat. I. 1. de ser ν.
praed. rust. ubi apertissmis verbis rustici praedii servitutem elle pronuntiat, litere alti ut tollere est emere praerorao vicin/. Loquitur Iurisconsultus suo arbitratu, ex loco praedium rusti eum appellans aediscium, quod ruri est, non considerato juris ei fictu , cujus alioqui consideratione etiam aedilicia, quae in agris sunt, pro urbanis praediis haberi solent, ι. l. eomm. Prad. I. urbana. I98. de veri .sign. quod ad rem praesentem nihil pertinet, & alibi explicatum est. Accedit, quod in I. I. c. de servit. rescriptu in ab Antonino est , servitutem altius sublatum habendi, sive contra veterem sormam aedisci ruin aedificandi longa possessione acquiri posse. Quae conititutio evertit commentum Bachovii
negantis ius altius tollendi servitutem dici posse, nili quatenus relatio si ad vicinum , qui
altero altius aedifieante, ipse contra aed scare litum n bus eius ollicere iure constituta servitute non 'oo si, ut supra licto loco pluribus osten- sumiit. Hoc igitur posito, dari huiusnodi aliquam em tutem, restat, ut exempla Proseram ux . Ea nob suppeditant l. it. de fero. praed. urb. t i. t. pen g. l. c. de ad L pr m. l. I. c. deservι t. t. i . deserv. praed. urb. Tac t. ιιι. is annal. cap. 42. Strabo ιιb. s. p. 62 Aurel. Uictor. in σι ιο m. q ubii Omi nci ad de Pet. Fab ad I. domum suam. 6r.ae rep. iur. Hi loci atque auctore, nos docent, edificiorum altitudinem ol m strictam se sie ad certum modum, Scin pletiique eivitatibus, & ipsis etiam urbibus, Roma & Constantinopoli, quem modum excedere aedificando non liceret: deinde etiam non P tuit se dominum in area sua aedificare , nisi interinisso legitimo spatio a vicina insula, ut testatur Papin. d. t. i . Utrumque autem in vicinorum gratiam a illud propter discrimen aepericulum ruinae, quod non minus vicinum , quam dominum ipsum tangit; hoe, ut saltem tantum luminis, quantum distantia illa asserebat, vicini haurire dc coelum videre possent rnotum enim est, quo magis distat a vicino paries, eo minus in eo aedificantem luminibus vicini ossicerer fortassis etiam propter metum incendii, quo in una domo orto comi Fuae 'uO-que facile corripiuntur . Cohibita igitur lege civitatis intra certum modum aedificandi licentia, dc ea, qua dixi, gratia, ius altius tollendi alias libertatis esse potuit, non raro item contra, impositaeque a vicino & alteri quaesitae servitutis: sicuti & nune esse potest, sicubi locorum certa aedificiorum forma altitudoque publice eonstituta est, supra quam aedes extollere invito vicino non liceat. Nam si serma praescripta non exceditur, hactenus libere & iure rei suae quisque aedificat, potestque id saeere etiam eum incommodo vicini, eoque obnitente : uti iure gentium aediscare quisque potest in infinitum , clim nulla aedificiorum forma definita dii, l. 9. I. l. de servit. praed. urb. t 8. c. d. μνῖt.
nimirum in suo sacere quisque, quod lubet, potest, dum in alienum nihil immittat , l. 8.f. s. si serv. vind. Proinde ii quis hie , prohibitus a vieino ad modum praefixum aedificare , intendat contra prohibentem , ius sibi esse altius aedificandi, is aedes suas hactenus libera
esse contendit negans, servitutem se debere, utiturque ex definitione, i. 1 g. i. d. ih. acti ne negatoria, non consessoria r ut fatendum sit,
erravisse Tribonianum, si credidit, pio vindicando iure altius tollendi confessoria agi , si ius illud aut plane liberum si , aut rcstrictum quidem ad certum modum , sed intra ' iem
agens consistere vole . Sed ponamus, aedificantem definitam lege municipali sor uiam sive altitudinem non culi odire et hic iam tepe iemus exemplum & actionis consei oriae de servitute altius tollendi, de ne Cator ae de servitute contraria non extollcndi . Nam si vicinus mihi
307쪽
eoncesserit ius, invIto se supra eam altitudinem aedes meas tollendi & officiendἱ lum nibus suIs, hoe ius servitutis erit, qua pati debeat, quod
prios pati iure publico non cogebatur, altius me a discare cum incommodo suo: quod pati utique servitutis est , I. I. deserv. S proinde si me impediat, quominus altius aedincem, illa locus et it actioni conlatariae qua intendam, ius mihi esse aedes meas ali us tollerer quam seo tui; s vindicationem esse in specie proposita dico, cum ex iure impostit oeum vicino agam , contendamque, eunt hanc mihi servitutem debere, ut rogatur est us ad scantem patI. Ex contrario s vicinus nullum mihi ius cesser l, atque ego nihilominus supra statutum modum aedificare incipiam, hic iam locus et tnegatoriae, qua vicinus intendat, ius mihi non esse invito se ades meas extollerer quae libe tatis vindicatio , non servitutis est , eum hae intentione servitus haec mihi deberi negetur , vicini aedes hactenus liberae esse dicantur , utine altius aedificant cm non cogatur pati. Simile
exemplum sngi potest, si certum aliquod spatium iure publico definitum sit, quod in aedi- scando interm ttatur a vicini insula a juxta l. 4.
de serv. praed. tiVh. Atque his ea sibus etiam ser. vitutis, quam quaerimus , locum obtinet longi temporis consuesudo, ut scriptum est in l. i. c. d. s.Wν. M sauum, quae diximus, non obstat, quod prἰu, con sti sumus, si libertas ademptast pactione , puta quia inter me & vicinum convcnerat, ut ad eertam dumtaxat alii tudinem a d scarem, & idem vieinus mihi postea concesserit aedificate altius, non novam hic mi
hi serv; tutem conss tui, sed const tutam pacto Posteriore remitti, remque meam se ledire inprili nam libritatem. Chm enim lege potestas natural , libere aed scandi sublata est, Iicet unus e vieinis mihi cessetit ius altius aedis candi ,
quam Invito eo, per legem liceat a manet ta-mcn res mea affecta ea tam conditione & qualitate respectu caeterorum vicinorum, quorum interest aedes meas altius non tollit niti ponamus. Omnes simul cessisse, quo casu . concedam, liberas ea, fieri. Ad huiusmodi igitur sta
tuta , iacta in gratia vieinorum, interpositasquc contrarias pactiones, aut ad longi temporis in contrarium ulum, s Tribon anus respiciens, formulam, qua quis intendit, ius sibiesic .. des suas v;cino Invito altius tollere, conses, iis adscripst , & contrasam negatoriis , nullus error e objici potest. Add; mus semper via/nortim gratιa . Nam si quid praecise constitutum si non habita ratione vicinorum, sed ornatus tantum public; causa, locum habet retula, pares privatorum luti publico derogarinor possie, ι. 38. de pact. eum mil. Vidit hocptan o Ioan. Faber ; diligentius expotuere Zal Bat. I on. & novissime Christoph. Riccius inpr.emui. vi . jur. eq. I 4. Si cui tamen adhue serupulus haeret , cximent ea, quae scripsimus supra memorato loco. suod genus a nonἰι ἰn eosraverμι rerum eam sporalium proditum non est J Actiones in tem de
rebus incorporalibus Lunt duorum generum , consessoriae , 8c negatoriae : de rebus corporalibus generis unius, omnes scilicet consessotiae rquamquam in harum rerum vindicatione verbo eo ei oria non utimur , quia nulla in iis est actio negatoria. Differentia manavἰe ex hoc principio, quod quicumque iudicio eum aliquo ex periri vult ad rem aliquam obtinendam, eum de suo iure, non de alieno agere oporteat, i. s. si usu fruct. per. id est, ita agere, ut dicat, aliquid esse suum , non autem simpliciter neget, esse alienum e nec reseri, de re corporali agatur, an de incorporali servitute, aut rei nostrae libertate . Estque in promptu huius rei ratio. Nam qu; alienum esse negat, nὶhil hae intemtione ius suum promovete clim si res adversarii non sit, non continuo sequatur, eam esse agentis, di fieri possit, ut sit neutrius. Rerum
autem corporalium ea natura est, ut qui rem,
quam petit, adversarii esse negat, non ideo as. firmet, hic quicquam suum esse , unde est , quod inutilis hie lit agenti negatio, ut agenti non de iure suo, sed alieno dumtaxat . Inservitutibus verδ contra est : nam qui servitutem se dcbere negat, hae insciatione vi ipsa simul aliquid suum esse affirmati id est, rem suani liberam esse , ι. 4. 9: 7. si fert'. vind. & proinde de suo iure, non alieno ait, ut est in a. l. s. si Quifr. per. quae res iacit, ut negat;o in his rebus agenti ἔnutilis non sit. Et negatoria istur actio ipsa quoque in servitutibus admissa est tnon ut negans, sed ut assirmans, Si ut consess ria, idque exemplo quoque rerum corporalium.
in his agit, qui On possido J Ratio decla- 7rans id, quod proxime dixerat, actionem. negatoriam in controversis rerum corporalium
prod; tam non esse: quia scilicet se compara tum est, ut in his solus agere possit is, qui
non possidet, cui actionem negatoriam dari natura rerum non patitur . De quo plura paulo post. Indicatur autem hic alia controversiarum de rebus corporalibus R. incorporalibus diuerentiar nimirum quod in istis is solus agere possit, nui non possidet; in his is etiam quisit in possessione. Videamus quam recte. Si rem corporalem possidenti in rem actionem dari x lumus, ea aut confessoria erit , aut nerat Ona . Ut confessoria possessori detur, ne natura qui dem hujus actionis admittit: quippe Per quam petimus, ut res, quam nostram esse asserimus , nobis restituatur. Hae vero intentio nullo modo potest convenire possessoti. Ridiculum enim est perere, quod habeas, aut quid restitui ab eo, qui non habeat, ac protrule restituere non pollit. Contradictionem quoque implicat, liquis intendat, se possessorem esse, dc nihilominus rem sibi restitui postulet ab advel lario. Quod si contendat, rem non esie penes advertarium,& tamen ab eo sibi velit restitui , cum ipsa rerum Pugnat natura, Per quam fieri non po-
308쪽
est, ut quis restituat, quod non habet. Nega- aliquando praestitit, potest tamen, ediri vult,
toti a quominus possessori detur, natura impe- non praestare, &nos vel scientes ves ignorantes dimento non est: nihil enim prohibet , actio- in hac possessione turbare usurpando servitutem . nem ultro possessori dari adversus turbatorem , Quia igitur nee hie possidenti ad securitatem eumve, quem sibi possessionis controversiam fa- sussicit, quod possideat, prodita est ei actio ne-cturum metuit, ne inquietetur, exemplo nega- gatoria, qua ultro iudicio experiatur, libertatoriae de servitutibus, i. s. si uti. si usus se peι. remque rei suae asserat, hoc effectu, ne in po- sed tamen ne haec quidem postestori rei eo in sterum inquietetur, ut loquitur Ulp. Dd. I. s. tali prodita est, quia visa est non necessaria , 9. Die. si usus'. pet. Notandum aut ein, etsi pos-S susseere posscssori ad servitutem , quod posi sessor tutis ultro actionem moveat, lite tamen iideat, l. i. g. 6. ntipo D. Plane ad evincendum instituta, eum , qui non possidet, petitoris partem suam esse, quod quavis actione in rem agens te, & onera sussinere, commodo autem possessie sectu intendit , tam possidenti rem corpora- soris frui, qui est in possessione , ut maxime Iem , quam non possidenti , ineeta & inutilis est actionem ipse nastituerit, i. g. g. 3. si seo. vind. negatoria r quia nemo se dominum esse , aut S ideo frustra hic nobis objici , quod a vel rem suam esse vincit, propterea quod negat esse tibus constanter traditum est , non posse inter adversarii , ut dictum est supra. In rerum in- litisatores aliter litem expediri, quam si alter corporat una sive servitutum S libertatis vindica- petitor, alter po essor sit, L imis. 61. de jud. tione omnia contrario modo se habent: nam l. i. g. 3. mi ροίμ. 9. 4. ins de interd. Ut nee minus is, qui est in possessione servitutis, redeam ad propos ta verba textus, ait Iustinia- de servitute consessoria agere potest, quain is, nus, in rebus corporalibus eum agere , qui qui non est in possessione et & contra is non mi- non possidet. Quid ergo hoe ad probationemnus, qui est in posscssione libertatis, de iure ejus, quod prius dixerat , actionem negato- suo experiri negatoria potest, quam si non sit. riam in controversis rerum corporalium prodi Et hoe est , quod Ulpian. scribit, in servituti- tam non esse Ηoe nimirum , ut si aliqua debus posse eumdem & possessorem juris & petito- his rebus actio negatoria alicui aecommodari rem esse, l. 6. g. I. si scrv. xind. quod & tra- possit, non possit tamen non possidenti. Iam ditur in I. 8. g. 3. d. rii. t. s. s. ult. s ustis δε-pG. vero in istis rebus si quis agat, eum selum iure
Nascitur haec diversitas ex eo, quod rerum eor- agere, qui non possidet. Ex quo sponte vestporalium possessio ita eomparata sit, ut nemo intelligi,factionem negatoriam in rei corpora- eam possessori, dum rem suam tenet, nisi perstis vindieatione locum non habere , sed con- vim, intervertere possit : ut adeo supervacuum sessoriam dumtaxat. Et potest etiam revera quis-st, actionem ei ultro dari, cum ad securitatem que hoc per se intelligete, posito eo, quod in hoc ipsi lassiciat, quod possidet, d ι.ε. S. Mtisrebus corporalibus is solum tecte agat, qui non possid. Rerum vero incorporalium sive servit xpossidet. Etenim si dari aliquam in propolim tum possessio consistit in nudo nostro usu , & act oneui non possidenti volumus, ea non alia
alterius patientia: estque is . usus non rei no- l es in potest, quam perquam rem suam petat, ac
strae, quam penes nos aut in potestate nostra pro ride quam & suam esse intendat r nam si habemus, sed alienae, & plerumque in alieno, nesci suam esse, in se telum torquetr si neget ut lacile sive scientibus sive ignotantibus nobis esse ad ersarii, niti l hoc ad probationem eius, hie usus impediri possit. Actus mihi constitutus quo intendit, rem scilicet suam esse . Relin- est in praedio alieno, patiente domino fundi ali- quitur ergo, ut non possidenti non alia actio riquamdiu usus sum servi tute , qui usus possesso flite de re corporali aceommodari natura possit, rem me facit, ι. 3. de us r. I. ult. deserν. potest quam consessoria . tamen dominus fundum suum occludere, euin Ei vero, qu possidet, non est io predita, per videtur, & hune mihi usum servitutis impcd, quam neget rem au or/s esse J Haec pars aperte perti . Tignum immissum habeo in parietem vici- adversativam a praecedemi distinguitur , tam-nir ego sum possessor, l. 8. g. 3. 6. si ferv. vimi. quam diversum continens. Quid ei go illud est totum tamen hoc in potestate vicini est, qui quo Nempe hoc. In priori parte enuntiati dixit ,
iles vult, esseere potest , ne tignum immissumxin controveis is rerum corporalium eum agere, habeam, vel sciente vel ignorante me , tignum qui non possidet: ex quo solo intelligi voluit, praeeidendo, vel diruendo parietem. Haec au- actionem negatoriam huic accommodari nontem res cum laciat, ut estectu nec servitutem posse: ideo vero non posse, quia natura rerum possidere videar , certe non ira possidere, ut mi- non patitur, talem actionem ad rem suam peten-
hi suffetat, quod possideam, qui non eo magissdam non possidenti dari. Nune ei item qiri posissim securus, ideo merito haec actio necessari assidet, eadem actionem detrahi, sed ita loquἰ- visa est, qua consequar servitute utendi s curi- tui , ut non obscure indicet , esse id o aliatatem, ι. s. s. .lς., Uus h. pet. Eadem liberta- causa, quam ea, ob quam qui non possidet,
iis, cuius nomine negatoria agitur, ratio este hae actione apere nequit: non enim naturam ob
nam & libertatis rei nostrae possessio nudi usus stare, quominus possidenti detur actio adversus est, &in patientia alte ius sive vieini, qui ea turbatorem , qua neget rem eius esse, & sic tios uti libere patitur et quam patientiam etsi quiescere eum pei i adicem lubeat, quomodo
309쪽
tamen possesiorem rei non ita agere, quia talis actio iure ei non sit prodita. Cur autem prindita non sit, jam ante explicatum est. An ergo dabitur confessorial minime. Neque hoc ex eo, quod possidenti tantum detrahit negatoriam , contra mentem Iustiniani colligendum est, eui solum propositum, probare, negatoriae actionis in controversiis de re corporali nullum .esse usum. Ex his iam satis patere arbitror ,
causani nullam esse, cur quae eerto hic scripta sunt, mutemu 1, aut vel latum unguem recedamus a constanti librorum omnium luctione . Theoph. in paraphrasi sic loeum Graece reddidit,
- ψ-ω δμων. 3n νem. An ideo, quia paraphrastes verba illa, per suam nege rem as vis esse, noti expressit, scd simpliciter δc generaliter scripst , actionem in rem ei, qui possidet ,
proditam non esse prorsus loeus hic mutilandus,& verba ilia deti alienda sunt Nam etsi non detrahas, ricia tamen & vera es loci sententia, licci, si denta, , apertior. D. H tomannus, cuitora pullodus sus cia est,iocum censet restituendum hoc motior ει νενο , quν non possidet . non est a&ιο prodita , per quam neget rem alteritis esse, aut sorte aiactaris. Sed nulla , ut ego quidem exi-ssimo, nece sitate: nam & particulae adversativae vero sua vis constat retenta lectione communi, ut paulo ante demonstravimus, & verum est, actionem nesativam possidcnti non esse proditam , cum sit nulla, teste Ulp. I. .g. s. isti pose. se Hotomannus dum colorem inserendae negationi quali t, imprudens quod dictum In Iustiniano culpaverat, mox laudat, ut praeclare dictum ab Ulpiano. Frustra au em pro voce act ris substituas ali.rius vel au ris: cum ex verebis Iustiniani praecedentibus S antithes , qua actorem opponit ei, qui possidet, perspicuum sit, actoris verbo hic intelligi eum, qui non possidet ; non qui nune actor sit, sta qui, si hoc
casu ageretur, actor esse deberet. Sic ergo adstructa huius loci lectione & sententia, videa mus, an recte& legibus argumentandi convenienter hie disputet Iustinianus : nam hoc quoque ab Hotomanno negari video. Sic concludit:
contraversia ammmuae de rebus earporalibus actio is in rem movetur, aur movetur ab eo, quν rem
non possidet, aut ab eo qui pilael: Heutro an-xem 3n genere loerum habet negatoνia actio: ergo in totum in his controversita loeum non habet. Bene, si quid umquani . Probatio enim est ab enumeratione partium , quarum a singulis in assum. Ptione removetur actio negatoria. Quod ad es- sciendum id, quod proposuerat , firmum & δε- tis est. Quamobrem mirare satis non polium, D. Hotomannum, qui scribit, saepe se tentasse, aliosque etiam attifices se petitiores adhibuisse, quo hane Iustiniani ratiocinationem revocat et ad aliquam argumentationis formam , ex qua vera sententia eliceretur ι sed non prosec ille hilum. Sie enim ille omnino existimat, in priore parte assumptionis Iustiniancae, quae haec est,
nam in his et i, quἰ non m det , subaud endum, negatoria ver, semper possesseri datur. Ut sit haee collectio ι rigatoria semper datur postes
seri; In eontroversiis rerum torporat um semper agis is, qui non possidet. 2uare in istis eontroversiis non est prodita actio negatoria. Fatemur hujus syllogismi propositionem fallam esse i sed negamus, Iustin anum sic argumentari, aut In a rumoritatione ejus subaudiendum, quod Hotomarinus existinat: rectam enim esse s ne illo, abunde probavimus. San. uno eao J Frustra sunt omnes, qui unum phune casum aura hue quaerunt, aut se invenisse putant: neque existimo, Iustinianum ad quaerendum unum rasum quem tribus verbis indicare poterat, lectorem ablegare voluisse ad latissima volumina Pandectarum. Quare cum Do-neli. & V velemb. legendum hoc loco arbitrarer , Sane non uno casis , 8ce. veluti in probandis exceptionibus, aut si possessor fidueia causae suae ultro onus probandi in se susceperit, i. eis.
aeum. I . l. in exe tronibus is de probat. 8d
si qui sunt similes. Quod etiam verbis Iustiniani eonvenientius est : quippe qui non ait, Possessorem rei eorporalis aliquo. casu agere aut actorem esse, sed partes actoris, id eri, onus probandi sustinere . Id vero non uno casu, se δpluribus accidit. Denique hoc eodem modo lo- eum hune in quibusdam exemplaribus legi, testis est AE milius Ferretus . Alii San. hoe una
haee postrema lectio, si qua ulla, vera mihi videtur . Quis en ni crediderit, Tribonianum tam inepte ad tectare voluisse brevitatem, ut multis verbis lectorem ad latiora digestorum volumina remittere , quam casum illum uno verbo indicare malueriti Seripsit itaque procul dubio , unum esse hunc easum, quo is agat, qui possidete quum alioquin ordinarie in iudieiis petitoriis , possessor rei vices sustineat. HEIN. TEx TUS.
De actionibus Praetoriis realibus. 3. Sed ista quidem actiones, quarum mem
tionem habuimus, oesi que sunt silmiles, ex
legitimis ct citatibxs causis discendunt. Alia autemsunt, quas praetor exsua jurisdictione
comparatas habet tam in rem, quam 1Πper
Ionam : quos ct ipsas necessariAm est exemplis ostendere. Ut ecce, plerumqγe ita pedimitIιι praetor in rem agere, ut veI aeri r ι-
310쪽
3 Prudemum non fuisse, actiones dare . 'nomnes actiones, quae edacta praetoris pra-pomin nr, esse praetorias.
I TNsinuatur hὶe alia actἰonum dὶ visio sumpta a L eausis effieientibus remotis , iure eivili letlibeet, &iure praetorio: quae aeque principalis est, atque superior illa a causis proxim si nam omnes omnino actiones, sive in rem sint, sive in personam, aut civiles sunt, aut praetoriae , quae passim etiam honorariae appellantur, I.
actionum. 2 s. g. ult. de Obl. eraei. Ad eumdem
modum atque ex iisdem causis dividuntur obligationes sup. ιit. de obl. s. i. quae divisio in illo tractatu, non ut hὶe, secundo, sed primo loco proponitur, S demum post eam altera a eausis efficientibus proximἰs. Quippe in hujusmodi partitionibus parum refert , unde in piatur.
PaIam est, Iustinianum his verbis non intelligere genera ipsa actionum, quae ante nominavit, sed certas species horum generum antea expressas, videt. vindieationem rei corporalis,& de servitutibus confestoriam & negatoriam . Actionum in personam speciem nullam expressit: itaque nee his verbis illarum aliqua signi-seatur, sed eontineri possunt iis, quae proxime
Erβ quae sunt similes J Similes fiant ex actI
n bus in rem, petitio haereditatis, t. 1.2.3.haer. peti consessoria & negatoria de servitutibus ali s , quam quas supra commemoravit et exactionibus in personam illae, quae eamdem originem & causam remotam habent I nimirum lquae competunt ex obligationibus jure constitutis aut approbatis I quae cum innumerae sint , supervacuum putavit , aliquas exempli causa
Ex legitimis O ei. libus eau fila J Legit mum proprie dicitur, quod est ex lege, id est, ea parte iuris, quae proprie lex appellatur in d visione iuris eivilis , g. lex est. 4. IMP. de jur. nat. gent. Sed in usu tu is latius accipi solet, ut eo nomine etiam id significetur, quod est ex aliqua parte iuris civilis, quae legis vim habet , puta plebiscitis, Senatusconsultis, constituti
nibus Principuni, I. 6. depa I. l. 7. de eq. min. i. I. f. p . pro sM. l. t . 9. nit. de praeseri verbis t. s. s. ult. ι.3. unde legit. Itaque actiones , quae
ex istis eausis descendum, omncs sunt civiles S legitimae. Quod addit Er eivilibus, eo comprehendere volui ite videtur etiam actiones, quae competunt ex obligationibus, quae a iure eivili praeter eonfirmationem nihil habent, &nimirum quarum causae eaedem , quae & obligationum eontractus scilicet iuris gentium omnes ,& quasi contractus , de quibus egit supra in
argumento Obligationum , mrg. g. l. de Oblis Consulto inter causas actionunt ei viles non numeravi interpretationem prudentum et quippe
ex qua parte iuris nullae unquam actones datae sunt, aut dari potuerunt. Neque enim pruden- 3 tum fuit actionem constituere, sed an data es set lege, interpretari, N eam, quae data erat,
ostendere, I. I. g. desnde. 6. g. pta eivitate. I a. de oris. jur. R prudentibus quidem & tota
ea pars iuris civilis prosecta est, quae dicebatur
Ieg s actiones: caeterum ea non actionum constitutionem, sed ex actionibus eonstitutis agendi formulam continebat, ut aperte declarat Pon pon. d. loe. Hoc obiter monere volui propter e rum errorem, qui putant, eam suille auctoritatam prudentum, ut ipsi etiam ex eausa aliqua actionem dare δ: constituere potuerἱnt.
Ex fua iuri di ctione I Id est, ex suo edicto , ut passim alibi iurisdici o pro edicto, l. i. g.yeu. de postul. l. 7. de iurisd. O smit. Nam edictum
pars erat iurisdictionis praetoriae, t. h. s. eod. IO. de Oris jur. Enimvero non est argumentum 4 actionis praetoriae, quod praetor dieat edicto suo, actιonem dabo. Solebant enim praetores etiam actiones civiles edictis monitor is proponere . Exemplo sit actio commodati, l. r. eommod. sed
eae dumtaxat praetosae sunt, quas tr si praetores ex iurisdictione sua introduxerunt: quod ab iis aequitate postulante ut plurimum factum est , cdm actiones civ les deficerent. Heresiaratim es exemplis ostendereJ Necessar iam non absolute, sed eum adiuncto, si velimus id, quod dictum est , recte intelligere. Quamquam autem longe plures sunt actionum praetoriarum species, quana quae a Iustiniano postea proseruntur: tamen ad rem, quam proposuit, declarandam , Omnes recensere non existimavit
t ecce J Indicantur hie praetor arum in rem actionum species duae, Publieiana, Sc reseιθα-rra, quae postea latius & separatim suis singulae paragraphis explicantur, g. . O s.
Actor dicat, se quasi Uueepisse J Haec intentio est publici anaer illud, quod sequitur, vel dieat,
sci Isoriam. Illi e fingitur Jominium quaesitum,
quod revera quaesitum non est: hie eontra fingitur retentum, quod revera iuxta rationem iuris ei, ilis est amissum. Ex di Verso ροβοιον dieat J Verbum tofessor expungendum vi)etur: nam possessori numquam ultio actio datur; & constat, de actore in utroque exemplo hie agi r nisi possessorem interpretemur, non qui nunc possidet , .sed qui oli in possessor fuit . Utique id malim, quan cum Russard. Cuiae. Hotom. pro possessεν , dieat
adversarium saum, die. lege te possessorem dieat adversaraum suum non Viseopis e. id est, dieat, possessorem eumdemque adgersarium suum non usu cepisse. Quis enim ferre posset in orationerosa tam inepte assectatam traiectionem verorum tamque duram & inconcinnam constructione mi VINN. Vocabulum posessor non pla-nὰ expunxerim, quia id & Theophilus habet, sed eo sensu: vel E d νενία eum aliquo , qui rem I i i 1 meam