장음표시 사용
261쪽
inter veteres non satἰs eonvenlret, an si furti tempore commodatariu1 solvendo esset, postea vero fortunis exueretur , actio surti ad dominum migraret, nec ne; tum etiam utri danda foret actio, dominone, an commodatario , si hie ex Parte tantuin solvendo esse eon periretur; hanes mul eontentionem sustulit L Itaque optionem actionis dedit domino, ut is pro libitu suo vel iudicio commodati commodatarium convenire,vel contra furem surti agere pollat. Caeterum electi ne semel lacta, non liceret variare, nisi ex causa ignorantiae, idque ante factam tutionem: electo sum, ut commodatarius liberaretur; commodatario electo, huic ut fur obnoxius seret, L uti. c. hoc tis. τε x TUS
De re deposita II. Sed is, apud quem rei deposita est, custodiam non premi; sed tant ima in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit: qua de causa , si rei et furrepta fuerit , quia rest, ruendae ejus rei nomine depositi non tenetur, nee ob id cujus intraros rem Di m esse, furtingere non lotest; sed fartι ac io domino com.
RE deposita surrepta placet, dom no, non de
posita io,actionem surti dari, l. eum quί. I . 9. 3. hoc ιδε. Et merito placete neque enim interest oepolitarat, rem non suo i, qui praeter sdem nihil Draestar, g. pendo. qu/b. mod.re eonc oblis.
Quod si dolo ejus surtum iactum siti iam quidem eius interest, quia tenetur actione depositi: sed
nihilo magis actionem furti habet; quoniam ne mo ex dolαε improbitate sua actionem conso ititur, I. itaque. M.f. l.dI. eum qui. 14. g. 3. h. t. Quid vetd si convenerit, ut culpam quoque prae
steti aut quid si deposito se obtulit, pretiumve dehositionis, quas honorarium, acceperiti Ratici iuris postulare videtur, ut his ipsi depositario
actionem furi; demus , eo quod ii Is casibus rem tuo periculo tenet, ἀι eum qui. ... qual7s.l 6 eo a furti. 13. μ'. eod. cumque id etiam latium avitis te evincat 9. yen. tit seq. omnino verum elle existimo, quod Cui ac. ibi notat, Iocum Ulp. in d. t. Σ. f. o generaliter. seq. 2 . bon. rapi. mendosum esse; nimirum perperam prἱncipium d. 2 separari a fine g. praecedentis, cum quo jungendum erat, de sic ligendum Hamo sum amorum Liae , iure depe ita culpam quoque
An impubes larii teneatur. 18. In summa Iciendam est , quaesitum
est, an impubes rem alienam amovendo fumeum faciat. Et placuit, quia furtum ex af Eluserandi consisti t. ita demum obligari eo crimine impuberem,siproximus pubertati sit,i
or ob id intelligat se delinquere ia
o parnae ea pacer esse. x Quae eoncurrere debeant, ut impubem panum
OUod hie trad tur, quaesitum esse, an impu- Ibes rem alienam amovendo serti obligetur, id de aliis quoque delictis & erἱminibus omnibus quaeliciam eu . Et quoniam maleficia ex v Iuutate Sc propolito delinquendi aestimantur, I. qui injuriae. y3.hoeris. eap. illud relaIum. Tq. I. non pollunt videri delinquere, ac proinde nec poenis legum delicta vindieantium obnoxii esse debent infantes , Lampulverem. 13. Me tit. l. s. g. penult. ad leg. Aquitat. νnfans. x xiatd IV. co . de Mar. clem.tin. dei omιc d. Sed nec insantiae proximi r quippe qu τ non minus , quam insantes, innocentia consilii tuerῖ debet, au.I.pupitius y. sup dε taut. ii'. GDmeri3. resol. I. num. 7. quod certius apparebit ex sequentibus. Sed in aetatem pubertati proximam uti dolus & culpam eadere potest', ita de impuberes, qui huius aetatis sunt Sedoli capaces, delinquere possunt, & ad poenam ex deliciis obligantur,. hac text. l. pQklum. Dυ
bent, ut impuberes infantiam estessi ex delicto M poenam sustineant; ut notr procul absint a pubertate; ut doli sint capaces: num hoc ex illo non
praesumitur, ut recte docet Boeta in avi. ad De esum an I. fere. 1 8. de reg. iων. Arque Eue aecom
modari potest locus Apuleji apol. i: ubi in huius
modi pueros his verbis declamat r. Sed enrm malitia praecoci uerum quis non aversetur atqu de νιι eum videar velis e monstrium quod iam pr u robustum scelere qtiam tempore mi ante inc molem quam petemem, viridi mer/tia. ea malιtia Evel tar us hae magis noxium , quod eum venia per
ureiosius .st: e nondumpamae, tam iniuriae Iusseis. Sed de delictuin tale esse debet, quod intacto, non tu omissione aut nuda negligentia consistat
262쪽
DE OBLIGATIONIBUS, QUAE EX DELICTO &c. 81
ι. 2. e. si adv.det. Gomera d. relata .s 9.item quod ius commune seu naturale violet, non merum οἰ- vile aut positivum, cap.I. R. de dei. puer. Postremo ut hae concurrant, tamen Puerum poena ca
pitali , quamvis grave crimen admi serit, plecte dum nos)elle, sed mitiore , quae intra supplicium
mortis consistat , censent interpretes. GomeZ.Liae π.63. quippe mobilem adhuc S incerti tenoris animum non nisi in emendationem pun ti debere, ac proinde esiam sine amputatione membri . Clar. 9 isti. qisae t. co. quamquam alii iudicis arbitrio hoc conunittunt: quod in adestis min tibusis inimissaei lius admiserim,per I auxilνum. 37 g. l de minor Mome da κ. n. Osee. Illud generaliter tenendum , impuberem , quantumvis pubertati proximum, non teneri legibus, quae adulteria aut stupra, aliave camis dei cta puniunt , ιβ minor. 6.ad Iep. Iul.de adula. Gon eae. d. resοιιM .num. 9. ubi resedit eos, qui excipiunt impuberem praecoci in Venerem vigore. Quod enim Canones circa matrimonium lavorabiliter conti ituerunt e . sin.de despons impuber. id transferendum non esse ad exacerbandas poenas jurit
T E x T U S. Quid veniat in hanc actionem: Et de affinibus actionibus.
pli, tantum ad poena persecurionem pertinet. Nam ipsias rei persecutionem extrinsecus habet dominus, quam aut vitaicanaeo aut comiucendo potest auferre. Sed rei vindicatio
quidem adυersus possessorem est, s esur ipse
possideat, sue auus quilibet. Condiatio autem ad versus furem ipsum, heredemis ejus, dicet non posideat, comtetis.
N o T AEa I9. Tantism ad poena persecutionem J g. 38. ι de act.l. 7.s. I. de cond. furi. Potest 3t criminaliter surti agi ad poenam eorporalem suri infligendam, ι. uti. de furi. Extrinsteus J Id est , aliunde. Furti actio poenam persequitur legitimam, condictio rem ipsam:
quae res facit, ut altera alteram non consumat, l. 7. b. t. de eo .fnrt.
Fiarem hareiamve πιπι J Quia condictio furtiva rei habet persecutionem, I. . f. a. de eond. Dr . At furti actio in haeredem non datur, quia poenalis est ex malefieior cujusmodi actiones in haeredem non dantur, nisi lis eum defuncto oontestata suerit, s. t. in . de perp. temp. amCOMMENTARIUS.I An furia amoenais edineuisas eum eiamivivi t Vinricatho o eandisi. νει μνιινα enrsali domi
3 Adversus quos ha actiones dentiar 4 cureanditio in haeredem detur, eum actis Arrimon detur r An harta Mndictisne furtiva teneatur in si dum
ΑCsio furti sive manifesti sive nee man sem
mere poenalis est, id est, solius poenae persecutionem contiuet , ita ut extra duplum a quadruplum adhuc res ipsa restituenda sit, s. exmal kι ,. 38. . . de action. Eltque ad eam rem recuperandam duplex actio do no prodita, via- dicatio , S condictio , quarum altera quidem alterius electione consumitur, sed neutra earum tonsumitur per actionem furti, receptaque re
nihilominus salva est furti actio, ι. si pignore.
. b. cum seni. . boc tis. I. I. g. I. de eandis. Drt. Illud quaeratur, an is, qui furti eiviliter regit, di poenam consecutire est, possit adhuc e tra ordinein criminaliter agere ad poenam cor poralem suri infligendam Et verius est , non posisse, sed altero iudicio alterum consumi, t. inserindum. 6. S. I. h e υι. Neque vbstat ι unis. c. quand. civit. actioniser in praejud Nam regula d.l. unis. pertinet ad actiones et v les rei pers tutorias , cum quibus ex eodem facto crim-- lex coneurrunt: item ad publica iudieia, quae om nibus patent, S concurrunt eum ex eodem sacro poenalibus ei vilibus . vid. Cuiae. xo. observ. 16. Besold-d ris. de fort. aurit .7.diu.GOmez. 3. νψει. 3. 4.add. Christin.νοι. deess ao t. Illud certum est, poenam corporalem non impedire, quominus
fur haeresse eius ad rem restituendam efficaciter conveniri polunt. Be ld. in . 7. Habo dominisa 4 Furti actio datur omnἰbula quorum interest furtum lactum non esse , s.f.νιε. 3. sv. At rei furtivae persecurio soli domino a competit , sue de vindicta quaeratur , sive de condictione furtiva: nam & hate, ut illa, iure
dominii dumtaxat datur, d.g. ex malesiciis. I 8. . . de actis L ta. I o. g. lnde condis. Drr.Quod solus dominus rem surreptam vindicare potest, mirum non est, eum nemo actionem in rem habeat, nisi qui dominus sit, Lin rem. 23.de rei ν M.t.aa. IS. de obl.or act. g. I. . r. de act. Quod autem domino adversus furem datur etiam condictio rei, id eontra rationem iuris receptum est odio furum. Nam regulariter suam rem nemo condicere Potin , t. iar. 3n . .fr. quem. ea . b. italaee. 4. in . de action. Sed cur non datur ei, cuius luteineu, etsi dominus non sit Quoniam eius soIiP estrem Petere, cujus ea prius fuit. Non fuit a tem , nisi domini. Vititi. Datur tamen condictio turtiva etiam bonae fidei possessori, t. I 36.1.d. R. I. tutori si pupillo quid uirreptam , ι. να9. 'n.ε. deseri. de denique fructuario perceptis iam fructibus, ι. ix. . r. f. de Uufr. HEIN. Rei .indicatio adversus to orem J. Quemcumque, sive sur sit, qui possideat, sive alius: nam in rem actio semper adversus eum est, qui rem possidet, i. amonum. 2ν. de obligat. O inton. s. i. . . de acti m
263쪽
ω-μι fumn J CondictIone furtiva num 3 quam alius tenetur , quam fur ipse haeresve eius,
hoc ιμι. I. F.decond. fur . Furem autem verumaeeipimus, id est , eum, qui ipse furtum serit &rem contrectavit, d. l. v. tiam is, cuius Ope con-sliove furtum factivn est, tenetur quidem etiam Arti, sed quia rem non contrectavit, non tenetur condictione, I. 6. de eamdia. Gn. Plan8 si res aliter adversus furem salva esse non poαst, placet , etiam eum , qui opem tulit, condictione teneri, nimirum in subsidium, L aere.ys. .Hiae meis. sisn. O ui Neiat. Haeredemine eius , licet non possideas J Rei vim dicat lo adversus omnes eompetit, qui rem possident, sed adversus eos solos. Itaque nec ad Uersu furen, Leredemve ejus aliter competit, quam spossideant. Condictio autem futtiva etiam in eum datur , qui non possidet , sed adversus larem
tam mhaeredemve ejus, Me textil. l. deestra.
4 Drι. s. l. de tris. GLEI. Quod condictio etiam in haeredem luris datur, in eo quoque differt ab actione furti,quain eonstat ili heredem non trans. ire, nisi lis cum defuncto eontestata si, r. deflem O remtoriasιon. Cur vea tam varii tneque enim minus cond cit rii furtivae ex causa maleficii descendit, quam actio furti , t. 2.l. 3.
nalis; id est , quia condictio furtiva tantum tomparata est ad persequendum id, quod ex patrimo nio nobis abest ; surti actio ad puniendum ipsum
νnfide permer temp.actim. sie enὶm legis Aquilia actio negatur in haeredem transire, non quia odelicto est, sed quia mitialis, transitura utique,
si ultra damnum datum lἰs numquam rest metaretur ν 4.bis autem 'Afri teg. equ/LEstque huius rei etiam evidens hoc argumentum , quod re- rgula de actionibus, quae in haeredem non dantur, concepta est de iis, quae poenales sunt ex malefi
mit. An igitur condictione cx cauti furti, a tenebitur haeres furis in solidum sic sinito . Nam praeterii uam quod hoc diseria responsum est int.'. de effia. Itar . moveor eo , quod nulla quam
actio in haeredem ablolute dari dicitur, cum non datur In selidum; cdm auretra eatenus Iantum datur, quatenus ad eum pervenit, aut hoc adiicit ut , aut dari simpliciter negatur , d. g. r. . . de perp. temp.actu .s .his autem yά .de ιQ. AEquit.
Agmta 3 . . enutrisianens. A Od l en hanar ar/it. 3 3 . de Oblig.ter aes. t etita, 'livilium. I, I. I. de ν g. tiari S sexcentis aliis locis. Dicitur sane, aliquando actiones ex delicto venientes in haeredes non dari, ni ij quatenus ad eos pervenit, nec adjicitur, poenalcr, ut in l. isn.c. ex del. defunct. Sed ist. e desnitiones, utpote ex eo, quoci plurimum & fere seu per fit, conceptae , sic ace plendae sunt, si agatur de eo, quod defunctu del quit, sive ad poenam: atque haec communis est DD. sentencla. Dillent. Cuiac. 7. observ. 37. OI3.obf. 39. Vultei .hie. Lyciam. I .memb. i 3. O lib. Benedict. passim. Quorum argumentis occurrimus sub f. I. sq. de perpet. Orem. aEIAin. Adde Ant. Fabr. 4. conject. I. Donet l. ad d. I. un. c. ex del. destina.
Dig. Lib. Q. Tit. 8. C. LA. 9. Tit. 33. Contismatio. Molantia varia renera , ct de qua hic agit. . Sξcunda species delicti privat; rapina di
citur, inter quam & surtum hoc in te est, quod surtum est clandestina rei ali nae ablatio ; rapina violenta. Est verδhoc erimen tanto gravius furto, quanto ias mamius est adversus bonos mores, magisque turbat quietem publicam , quani elandes sma rerum amotio. Qua de causa etiam leg bus pubi co rum iudiciorum rapina vindieatur, videlicet i
r Iulia de vi publica, & lege Iulia de vi privara,
L. S. I. Me tit. Inscribitur hie titulus De HBostrum raprorum . Subaudi actione. Quod in quibusdam libris etiam ex initur. Sciendum autem est, neque vim omnem unius esse gen ris , neque uno eoeucri modo . Intereretes vulso quintuplicem eam laciunt, turbararam, inquieratAam , eο-υνῆνam, expulsivam , ScaἷI Nos inquieta ivain, quam vocant, subturbativa comprehendimus. Turbativa est, cum
postesibi in possessione manens impeditur re sua libere uti, me id fiat manu & corpore, sive opere saetor illie adversus turbantem comparata sunt interdicta duo, usipasMetis in rebus soli, Mirisi in rebus mobilibus: hie interdictum quod vianactam. compti M vis est, tami quis minis iust que metu illato alium compellit ad aliquid gerendum, tradendum, aut alimandum et quaevis edicto qωad meatis ea a coercetur. Eatis va est, eam quis de possessione alicuius rei deiicitur radis versus quam comparatum est interdictum is M. v. . Et praeterea vindieatur haee vis etiam sacris
constitutionibus, item legibus Iuliis de vi publi
264쪽
ea & privata, ς.ναuperand e.6.i .de interd. Abi riva vis de qua hie agiturὼ est , quando per vim alicui res eripituraquae & ipsa iisdem legibus, qui
bus expulliva, Co rcetur, ii. .1.5. Iraeterea
ei, cui res erepta est,pr vata actio propos ta vi bonorum raptorum e quae sola hujus est loci. Iusti. nianus primum originem huius actionis comm morat : deinde quid in eam veniat, adversus quos, & quibus detur, ostendit. TEXTUS.
in eam veniat. Qu. vires alienas rapit, revetur quidem etiam ui ri, q is enim magis alienam rem intrito on a Cou: λ ι stat, quam qui υι rapit Z
ideoqke recite di tum es, eum improbum fκ- rem essc) Ied tamen propriam actionem ejus
delictι nomine praetor introduxit, quα V peliatur vi honorum rapto tum: ct est in-Ir. ζ E . . m quaar pli , post annum simpli. Otia actio at. tis est, etιiamsi quis uvam rem,ti. t m trimam rapuerιt. Quadruplum autem non totum poena est, sicut ιn auione jur
ti mari si diximus; fes in quadruplo inest
o rei perfecAtιo', ut poena triptist, sive compreheudatur raptor in ipso detino , μι n. Ridiculum enim esset, levioris conditionis esse eum, qu vi rapti, quam qui clam
esam aufert, i. 39. de furt.l. 9. c. eod. raptor vi Scpalam diripit. Rapi enim sine vi non potest, ι.I. f. s. de ineena O n. Plaut. vid. act. l. seen. I. Th. Minus jam furtifisus sum quam antehae. Ep. stu/ditat Th. Rapio propalam. Tenetne etiam forta J Et qu dem etiam in quadruplum, si in ipso delicto deprehensus sit, I. ls 2. g. nit. l. 8o. g. 3. de furt. Alias in duplum, it. I.ι. 88. eod. quamquam vi bon. rapi. semper in lquadruplum.
Ridistilum m. sevioris conditionis, me. J Gra- lvioris enim delicti asperior poena esse debet .sellet legibus publicorum iudiciorum rapina vindicatur, legibus Iuliis de vi publica de privata, d.
COMMENTA Rix s. I An furti actione eleera θννειαν eadem distinctia in rapina ct poena rapina , qua in furto a uuando lev/us ducitur, quod palam , quam quod
T Enetur etiam furti J An igitur surti actione
electa,eadem distinctio dc in rapina & in poena rapinae servabitur, quae in furto in specie sie dicto ut scilicet raptor manifestus seu in ipso de-
licto deprehensus , quadrupl i; nee manifestus d pli poenam sustineat Id quidem Sc ratio suadet,& sat s perspicue significari mihi videtur in I. siliM3.F1. b. nt . l. si vendidero. SP. g. cum raptor. r. de Drt. Sc den que ex eo evincitur, quod hoc loco, de l. 2. g. emerum. Io. O g. peuult. Me tiι. simpliciteria aditum est, eum, qui vi rem alienami apuit, etiam fimi ceneri. Quod autem in l. r. ιbe sit. O ldi quis Gera ι. z8. i. fur t. tantum me lio fit action 1 furti nee niani selii, ex eo non pro
tinus concludeadum est , frici manifesti cum raptote numquam agi possie.Nam vel ideo id factum dici potuit,quoniam iurii nee manifesti actio le-rcrcon petit,etiani adversus raptorein manis starium, nemo enim pcobibetur experiri actione mitiore,) vel quia in sola furti nec manifesti actione locum habet, quod illic docent Iurisconsulti, si quis in duplum egerit, ei adhuc superesse actionem vi bonoriam raptorum in id,quod in hac amplius cst. Sunt qui putant cum raptore , ut cum iure mani sillo , semper in quadruplum agi posse; quali raptor non possit non esse manifestatius. Quod refellit is quis. xx.9.nti. desert. ubi Iuri Dconsultus 8c exemplum proponit raptoris non deprehensi , videlicet si quis rapuerit ex aedibus, in quibus nemo erat, Sc eum de bonis quidem raptis in quadruplum polle conveniri seribit; sed iurii non, nisi nee manifesti. Sed nee conspectio s
rem aut raptorem mani sellum facit, verum amprehensio, aut ad apprehendendum e cincursio Stacclamatio, l. 3. I. 7. 6 r. ct 2. desura. ImprobMm furem sed Id est, ἀναιδν, δνώ - ων, imprudentem,audacem, atrocem. Chrysostomus .n Matth. ham. σ3 ἀ δἐ κλέἡο αιπάζον χείρ.
Et sane is, qui rapit, sui est improbior atque -- prudentior, quam qui clam amovet, cum ni e c let suum delictum, ille publicet, fle crimen etiam publicum admittat, ι. 1.F.caterum. loci in re de posita. 24. b. t. Quamquam aliud iudicium Ati telis in Rheιον. ad Alex. eap. la. ubi haec legimus:
..' π ψ λαθραίω, ιι δε φανεῖυς τὰ He vi νοῦν νω. VIN M. Et vere Praetori ea mens suit, dum quadruplo, in quod raptor condemnatur, & remi aptam comprehendi voluit. Et nescio an iocus Plauti Epι d. AEI. I. sen. i. ubi propalam rap em minus furtisiem dicitur, hanc sententiam exa gitet. Ratio autem veterum fuit, quod raptoris vis vi facile propulsari possit a viro constante &forti: furto autem εἰ viro prudciuissimo sortissimoque damnum inserri queat. HMN. Propriam actionem Etiamsi speciali edicto eon- Ira ea, quae vi committuntur, praetor consului Lι. 2.9. i. scilicet ut innotesceret,praetorem quoque curam agere et eprimendae improbitatis hoe s nus hominum, tum ut raptores pluribus Mii nibus conveniri possint, ars. t. 3. S. I.naui. v. flab. iunci. s. sic iιaque. i. . infr. de action. Intra annum ' uadrupli l d. ι.I. Lin hae actione. 13. Nimirum actio haec honoraria est, εc ideo ut caeterae eiusdem generis poenales, anno finitur,l.in bino Hra. 34.de OM. M act.speciale enim est ,
265쪽
quod actio furti man sisti, quae εc ipsa ex praetoris
iurisdictione profici lcitur, perpetuo competit, vi- de . . rit. de per . O temp. an. Vnam rem, Itera minimam J d l. x. f. vel emius. Ir. Quippe non rei aut aestimationis pecuniariae , sed atrocitatis facti ratio ducitur. Cur ergo ob rem modicam non placet dari actionem de dolo, t. 0 9.uis .e 1 2. Il.seqq. de dolo Quo niam actio de dolo ex raordinarium remedium est, comparatum ad rescindradum, q):od jure civili ratum cit i non puta cit praetor, ob rem minimam contiactum iure validum rescindi
bonorum rapto ram in qua di uplum a praetore Pii posta, non cii mera pilari: s, sed mixta: quirre in quaerupto ctiam ipsitis rei persecutio con-rinctui, ut i 1 n. tantum iit is pli,s - avrem. 9.. , .ue ad Zρ I quo dictar huc actio ab actione surti,quae tanti tua pαi τ p. i sequendae causa com-rao acie, irv man Lsti agatur in quadruplum ;sui 'It c ii aviicili in dupl. n, s ex maleficras. 18.
S/- ce 'prehcndatur raptor, ere. J His verbis In o. ri Dictit duo genera raptorum facit, ut alii
si ut maris sit, alii non man L stir uti S Ulp. in
I. I GDD. 2.f. MIt. de Dur. Caeterum in hac acti ne P ma pro qualitate rapinae non variatur ,
sicut iii actione surti alia poena est manifesti, alia nee manifesti, sed in omnes Iaptores poena est
Ridieultim sJ Atqui raptor tantum triplo multatur, sur manifestus quadruplo. Praeterea actio de bonis raptis annua est, furti perpetua. Resp. Suffcit ad defensionem hujus loci, quod raptores in delicto comprehensi eadem etiam actione teneantur, qua fures manis starii; ex causa autem delicti non manifesti gravius semper
Puniantur raptores, quam lares. .ivira' t, quam qui elam amovet J Eadem ratione Iurisconsultus in I. a. svi in re. 24. hoc rit. furem eum raptore conserens se in sur ex enuat, raptoris exaggerat: quoniam scilicet surcelat suum delictunt, raptor publicat, quae ina Drudentia crimen auget. Quod autem aliquando levius due tur, quoci palam committitur, quam
quod clam, iὸ tunc soci m habet, cum factum clandestinum, vel plus sagitii, vel plus periculi habet, vel conscicntia dcil magis arguit, ut in
am. n. t. quod hic diei nequit Tax TUS. Advei sus quos datur. I. Ita tan .en com petit haec . tio, si dolo malo qhis rapherit. Nam vi aliquo errori δελιι, rem suam esse exιsimans, GT in. py A-dem jAris, eo animo rapuerit, qkase domino liceat et iam pir υιm rem suam a ferre a
Div. ιibui constitutiombos pro hac partes' o et tam est, ut nemi a Me.rt vi r.rpere vel rem mobulem, veme morentem, licet
liam eamfein rem ex i8.n et . Sid a quis conera statuta Prin ip in ficerit, rei qui . dem sui dominio cadere: su vindem aliena res sit, sost restitutionem. eius, etiam a Uationem eja dem rei praestare. Qisci iusti Iesum in mobilibus rebus, quae rapi possunt, constitutio ues obtinere ce cier ni, sed etiam iuis sionibus , quae circa res foti siti ni : ut ex hac cano ab omni ropina homines absti
r. Rei stiae dσminio eadis J χἰ rebus suis manum injicit, dominium earum amittit. Qui rebus alieni, , duplum resti tu ere cogitur. Creditor, qui rem debitoris libi debitam Oeeupat, ius crediti
levisset O an non et ιam aliae, de Pibus hἰe agitur
Q Uemadmodum sulti nemo tenetur, nisi qui quid amovit dolo malo, ει tueri faciendi
causa, ita nemo tenetur vi bonorum raptorum ,
nisi qui dolo malo rapuit. Proinde si quis, cum crederet se rei dominum esse, eam per vἰm pos sessori eripuerit, existimans licere dcmἰno quovis modo rem suam a possessoribus auferre, hoe
iudicio de vi bon s raptis non tenetur , l. 2.9.hac actione. i .hoe rit . sed nec furti tenetur, hoe text. Caeterum aliis pamis obnoxius est, ut statim a diemus. Imprtidentia secundum hoc expliean dum i st, quod Iuriscon sultus in d. l. i. giae amone. 18. sin pliciter scribit, si quis suam rem rapuὶr, vi bonorum raptorum non teneri; ncm
pe si id sibi licere crediderit errans in iure Inam a dolo qua' vis vel salua causa excusat. Glos Biit. Ias. dc DD. in I. unis.si quis his die. nonobtem Sed ne di m talia exeuitantur J Bene ac Pru' identer constitutum est, ut sine vi N tumultu eὶ- vcs cum civibus contendant, nihil manu, nihil pro rio a sani impulsu r sed si quis putet se habere aliquas petitiones, ut actionibus, non vi experiatur, ta per judicem, quod suum esse dicit, reposcat. Nam s cuivis privato permittatur id quod suum esse, aut sibi deberi putat, vi de auctoritate propria occupare , in coque s bi ius
266쪽
d eere, vineula quἰetis publieae dirumpi necesse
est, civesque ad rixam & arma quotidie procedere, i. Ost. I76. de res. jur. Itaque etsi is , qui sine dolo rem rapuit, suam esse putans , non tenetur in quadruplum actione vi bonorum raptorum, aliter tamen eum mulctari placuit, &siquidem dominus suit, dominio rei suae eadere, si non fuit dominus, post restitutioneni rei etiam aestimationem i ius vim passo praestare. Me text. Creditor, qui rem debitoris neglecto iuris ordine icinere occupat , ius crediti amittit , ι.
extat. 3. quod met. caris . l. pen. ad leg. Iis l. de v/primari atque hic insupererram vi bonorum ra-Ptorum, I. 3. c. hoe tit. de publieo iudicio legi, Iuliae de vi privata tenet ut, l. vlι. ad les. Iul. do,i pr νων inrasi nibus J I si quir. 7. c. unde vi. Solae res mobiles amoveri, subtrahi, rapi possunt: qui au-2 tem rem immobilem seu praedium vi occupat invaser & in v.idere dieitur . Poena rapinae legitima, quae 'rivati v adscribitur, exolevit, sicut diserti; cuius quat scati rapina est speetes. Nune enim tant sim criminaliter rapinae agitur ad vindictam publicam, & enormior violentῖa etiam
morte Puni tui. De pcena I.6 qtiis in tantam. 7.c. unde νι. Et si in ilium rescriptorum inter interpretes non convenit .. Nam eam communi totius
Christiani orbis usu antiquatam esse testatur CD
numquam vidisse poenam illius legis practi eari,
aut remedium illuci intendi. Contrarium trad tMenoch. recust olfremed.9 n. 8.qui censet, in praxi eam disporumnem onmmo tervandatri este: neque eni m solo non usu legi v abrogari. Sane in λro nollio etsν nemo est, qui de contrario usu testetur, tamen plerique arbitrantur,i rigorem talium constitutionum lecbe & praxi nostrorum rem eorum non convenire, quod etiam notat Christin. vol. uiae s. t s. n. io. O Groenev v. deos. abrog. hie.
bonis sit, si die nov: si tamen ex bovis sit, L
si in dei aser ac re culpam Ooque promise
rs habeat in ea, vel quid aliud iuris , at in α β ejus non rapi, dicendum est ei, compe
tere hanc actio et o , nos ut domivium acci
piar . sed illud folum, quod ex bonis eius, qui rapinam palus est, id est, quod ex sebstantia
eius ablatum esse proponatur. Et generaliter diceMum est, ex quibus causis furti attio competit in reriam facta, ex iisdem causis omnes hanc habere actionem.
Ulp. in d. l. h. g. 23. er 14. eod. male interpunctus est, perperamquepr neἰpium f. 24. separatura fine g.praecedent 7s . Sic enἰm omnino legendum i Nam Ofurιi aEtionem habeo, si in re deposiva culpam quoque repramrsi, vel preisum depositi nis non quasi mereodem Meep. . Hi ne demum novus 9 inclibandus; milius disendum est, Sce. Cuiaca
Cou MUNTARIU S .i Ex bonis esse qua hἰe dieantuν 1 Explieasar locus obstinus stipiant. I bonorum raptorum is agit, quἰ in eum, qui clam amovit, iti agere potest, id est,is, cuius interes , neque solum dominus rei, qui eam
in bonis habuit, sed etiam bonae fidei polselsor,
fructuarius, commodatarius, creditor Onductor,& interdum de politarius , si v delicet culpam quoque in re deposita repromisit. Holum omnium interest rem, quam tenent aut possident, non rapi: quoniam vel commodum ex re capiunt, vel eam salvam & incolumem praestare debent,t.2. g. in hae actione. 2 2. hoe tit. iunci. b. furti. II. O 2. seqq. tit. prae . Sive ex bonis i Ex bonis esse hic ea dicuntur, rquorum, edin aliena sint, vel emolumentum, vel usus, vel periculum ad nos pertinet, ut ex text.e d. l. 2. s. 11. In boris ea, quae iure civili aut pcntium ita bonis acquisita sunt, ut ea alienare poII-imus . Alibi lixe verba i ta bonis latius accipiuntur,
citur & idem valet , in bonis, & ex bonis, I. r. de usu θ. legat. Non tit dom ntum aeeιpiat , ere. J Obscura Lest huius loci sententia. Apud Ulp. l. i. g. in hae Iiane. 12 hoe tit. unde torus hie Ddescriptus est,
sic legitur, dicendum est,mιhι competere hane aeriouem, non ut detin ιnrram acer piamus, sed ν Ilud solisme x honit mers ,h'c est, ex sti ait tra mea, res ablata l. ρνορ natur. Qiorum v crborum hic sensu; esse videt ut , et napetcre mihi, cuius ex bonis res cst, actionein vi bonorum iactiorum , non utique uelute dominii agere possim V ted rantum ut propo riam , ex subitantia mea Gm abIatam esse, verboli ibstantiae largius accepto, quali ex bonis meis. tiam illud ablatum videatur, cuius aethimatio nem domi o praestare debeo ia
267쪽
Continuatio, cErtia species delicti, ex quo eiu lἰs ali ooritur, est damnum iniuria datum . Damnum generaliter sinis eat omnem detraitionem & deminutionem rei alienae, sive illa lucti causa fiat, sive nullius lucri gratia, & sive salvis rebus, sive peremptis aut corruptis. Nam damnum ab ademptione εἰ quasi deminutione patrimonii dictum est,' .
de damn Q. Hoc autem loco damnum in spe eieaecipitur pro eo,quod contingit cum intefitu aut corruptione rei, & proinde sne lucro damnum dantis, puta si quἱs servum alienum aut pecudem aliudve animal oceiderit, aut vulneravefit, aut quid alienum usteri t, ruperit, fregerit in tu ia, seu non iure, aut, quod idem vah t, culpa , 9. v. o 3. . r. Atque hoe damnum cst, quos vindicaturi se Aquilia; euius legistria capita suerunt, qu rum Prinuam & postremum hoc titulo explicantur, secundum in desuetudinem abiit TEXTUS.
Summa. Caput primum. Damni intoriae actio constituitur per terem Aquiliam. CA'sprιmo capite callium est, ut se qris alienam hominem , alienam De quadrinpiaem, quae pecudum uti merosit, iniuria occi
derit , quantι eis res in eo anno plurimi fuerit, tantum domino dare damniaur. NOTAE. Damni iniuriaJ Damnum generaliter significat .mnem deminutἰonem rei alienae, &e. I. 34 dedam n. ns Floe aulcm lo. 4 in specie accipitur
pro eo, quod conti it cum interitu aut eorruptione rei, & proinde sine lucro damnum dan
- sum. m. a tis Atiis delicet,pro, damn ia uria dari. Haud se o tamen, an posteriores Iurisconsulti Grici homines damni niuria dἰxetine in geni rivo, pro ex injurἰa, ut eum diei mus, damnum incendii vel nauseagii,
pro ineendio vel nauseagio Vr . Is mo opusncin videtur emendatione. Nam & apud veteres leges damnum injuriar veluti apud Mxesanum lia 3o. pr. .fad L. Falcid. fit, ut mihi videtur, e iam l.9.6.Mlι .de euol. ras. distr. HEI M. Alienum hom nem alienamve quadrupedem, quae pleiadum numero J Primum legis caput animalia
pretiosiora, hoe est, ad rationem rei familiarit magis utilia ae fructuosa complectitur, servis exinaequans quadrupedes , quae pecudum numero sunt; & tantum ad damnum pravius, id est,ex cadi de datum, pertinet, i. 1.hoe Di. Occiso homine libero non agitur ex lege Aquilia; quia liberi eo poris nulla est aestimatio: sed legi Corneliae locus est,si dolo oceisiis: si eulpa, pcxna lenitur, L .g. . de fieri. Caeterum fi de damno sarciendo civili in ster disceptetur,renetur is, qui injuste occidit, solvere impenses si eris, 3t si quae factae sunt in m dicos,iisque,quos oecisis alere ex ossicio solebat, puta liberis, uxori, parentibus dare tantum, quantum illa spes alimentorum , ratione habita aetatis occis, valebat. Grol. lib.3 introd.e. 3 . sic Hercules legitur Iphiti ase oecisi liberis mulctam pependist e, quo Hestius expiaretur. Atque ita tensuit Senatu, lamis apudDan. Greveli deci a y.8t Card. Puteux Lb.3.decisi 8o.Sed 3e Cia iaciai . obf. q. exemplo Had iani & Const. Porphyrosennerae probat, novum non e se,ut pars bon
rum addicatur occisi libeas , vel patri, vel uxori maxime si paupertate premantur, quamvis caede1 citra dolum facta , iniuste tamen. Michael Ephesius ad s. Hiems. Arist. scribit, eum ipsum, qui caesus est, quodammodo capere ,quae uxor aut liberi , aut cognati ex bonἰs nomicidae ferunt. I, que in Gallia obtinere, usque ait modum lucri amissi testat ut Costal. ad L si quadr. pass. c.
mutilato, qui diu rix sit, videbimus ι .g. cap. J. ἁ-a ye dum numaro siti J Ira quoque Caius im
268쪽
r. Quod autem non praecise de quadru
pede , sed de ea tantum, quae pecudum nu. mero e st, cadietur, eo pertinet, ut neque de
feris Femis, neque de canibus cautum esse intelligamus; sed de iis tantum, qua gregatim proprie pasci dicunt κr , quales sunt equi, mRh, asini, odies, boves, caprae. De
s bur quoque idem placuit. Nam ct fies
quoque pecudum appellatione cominentur :
quia s hi gregatim pascuntur. Sic deniqueor Homerus in Odyssea ait, sicat AElius afarci anus in suis institutionιbus refert,
Hoc est. μίμει AIuibus, quorum grex magnus in agris Pascitur, ad coraeis saxum, fontemque Arinthusam . COMMENTARIUS. I cur dubiratum de suibus, an pecudum nume
P Ecudim numero esse ea animaIIa proprie intelliguntur, quae gregatim pascuntur, id est , in grege pastoris imperio subiecto, ut equi,
a i , muli, boves, oves, caprae . Itaque ea nes in pecudum numero non sunt, multoque minus serae bestiae, v luti ursi, leones, Pant lie-rae. En ἰmverδ cameli S elephanti,. licet serae naturae sint, ad primum tamen caput peribnent, propterea quod iumcntorum operam praestant, c. t. a. s. 2. Utv M. I Cti ubi ex arte loquebantur distinguebant q/ιadrupedo, quae clar-m St eollo domari lux, id eli, que sarcinas vehunt & trahunt; peetide 3, quae gregatim pascui tur, & bestias, quales erant reliqua animaliae ninla. Ampl. Ityn isti. de Reb. Haneis ONec maue t e.: p. 6. pag. l L . Iequ. Ηε l ..
DGιι id. is plaetiis 1 An sues pecudum.1'pellatione eoni neantur, dub tarum tu t. D hitandi quae causa fuerit, haud facile dixerim. H tomannus hanc asseri , quod sues non ut rei que bestiae , gramine S viridibus pabul7s com mode alantur. sed ut Varro & Columesa tradunt , maxime faba, hordeo, glande, & eaetero seumento indigent; & si rure snt, tamen caducia arborum baccis de estollis lumbr eis S radiculis potius , quam Framine Vescuritur . . Aliis prob1S lius videtur, ideo de suibus dubitatum, quoniam siues neque operain hominibus praritant, puta gestando , arando, ut equi, mu si, asini, boves ; neque lacte aut una prossint, ut Vaccae , Oves, caprae . Ut ut sit , Placuit.
etiam sues pecudum numero haberi, quia Seips gregatim sub imperio. pastoris pascuntur,
d. I. 1. ,. 2. Metis. I. legatA.ες. g. pecoribus. 4.deIQ. 3. Ubi Marcianux Iur seon cultus auctoritate Homeri hane sententiam eonfirmat. L eus est apud Poetam Odris i 3. ubi Minerva Ulystem in patriam ex longo errore reductum monet, ut non recta domum ad uxorem &moeos introeate sed prius ad Eumaeum subu D. cum adeat, a quo de rebus omnibus Interea edoceatur, dum ipsam Telemachum filium redueat . Quo eodem loco leguntur versus, quo x post Marcianum hie estat Iustinianus. Utvv. Sed quamvis sues gregatim pascuntur, dubitari t. men non absurde potuit , an sint quadrupes eudes. HEi N. TEx TUS.
a. Injuria aatem occidere ιntelligitur , qui nullo iure occidit. Itaque qui latronem in
Hatorem occidit. non tenetur e titiquesi aliter periculum effigere non botest. COMMENTA Rr υ s.
r stia hae actione nσn teneantur
Pere nos oportet , non quemadmodum circa injuriarum actionem , contumeliam quam
dam, sed quod non iure laetiim est, seu damnum culpa sieientis datum, L s. s. r. Metis.& nimirum quodcumque praevideri potuit, nee pioviuum est, 1.sipis ror. I l. t. q. eod. Ex quo rintelligimus eum , qui occidit, aut alias damnum dedit, hae lege teneri , etiamsi animum nocendi non habuit, d. t. s. D i. Deinde tener hac lege omnes , quorum eulpa vel levistiina damnum datum esse arguatur , t. in lege. M. eod. Postremo non tineri eos , qui ve, eulpa capaces non sunt: qualis est furiosius, infans,& impubes infamiae proximus , d. t. s. b. 2. vel quorum faci .un a culsa abest: veluti si non fuit in potestate eius , qui damnum dedit, non facere, puta, si ab alio impulsus damnum d derit, Dy. g. 3 . to ex plagis. sv. g. x .red. vel si iure suci id feeit, puta furem nocturnum aut Turnum telo se defendentem, vel aggressiorem saut taurum irruentem occiderit, hoe rexI. LI. 4.
I. I. eoae. aut si qurseasu alium laesit, quem divinare non potui te aut si in eo, qui Laesus est, culpa sit, cur sit. laesus , via. m'. ν. O s. Plerique putant, nec culpam , quae in omittendo seu negligendo consistit, a A legem Retu, Iiam pertinere, quonIam lex factuni exigit. C
leni saltem actionem comperere, ι. g. t. si sin. vus. 27. s. si fornieariari in εκ ibi Bus. ν ,e tie. quod verum est , si negligerula circa sa . .
269쪽
aliquod anteeedens eausam damni praebu It . Ita opiniones eonciliat D. Tuldenus hie eap. 7. 2si latronem insidiantem J Adversus periculam naturalis ratio permittit se defendere, Li. 4. hoc rat. t. s. l. 4 . b. 4. hoe etiam tis. &quod quis ob tutelam corporis sui fecit , iure iacilia existimatur, l. 3. derast. O i.r. Quamobrem si servum aggressorem aut latronem insidiantem mihi occidero. seeurus eror sed &6 alium quemcumque sero se petentem quis ccciderit, non videt ut iniuria occidisse, ἀι. .
Si aliter persculum effugereJ Vim nobἰs illa. tam vi repellere lieet et caeterum ita , si aliter periculum vitati non potest, i. scientiam. s. g. pen. eod. Itaque si quis, cum posset intentantem periculum apprehendere, occidere maluit, injuria Deille videtur , d. l. s. Nec ultio per missa, sed defensio , quae ita excusata est, si in defendendo servata sit moderatio inculpatae
tutelae,. l. I. c. unde M . . Cuncta exequi, quae
ad materiam defensionis pertinent , non est huius loci. .
T a x T U L. De casu, . dolo, & culpa.3. Ac ne is quidem hac lege tenetur, qui casu occidit, si modo calpa eius nulla inve-iniatur. Nam alioqui non minus ex doti, quam ex culpa quisque hac lege tenetur. COMMENTARI Us. Non minus ex dolo , quam ex eis a J Inversio
est ; dicere voluit, non minus ex eulpas quam ex doti occidentem teneri r nani de dolo minor est dubitatio . Sim. lis verborum trajectio occurrit in pri suer. de haer. instistit. apud Ulpianum t. juria rium. T. g. PMDνum. 3. depact. l. 3. b. 2. de incend. νωι n. nai r. apud Calb
De jaculatione. q. Itaque, si quis , dum iaculis ludit, vel
exercitat kr, transeuntemsertium Iuvm tra-ycerit, distinguitur . Nam si tu a militem eo campo, tibisolitum est exercisari, admissum est, nAlia culpa ejus intelligitar; siatius tale quid admierit, culpa reus estis
Idem iuris est de milite , si in alio loco ,
quam gai ad exercitandtim militibus destia vatus est, tu acimiserat De putatione y. Ite putator ex arbore ramo desereo feroum tuum transeuntem occι erat, si prope di ampiaticam aut vicinalem ιd factum est,
neque proclama diis, ut casis evitari posset se culpa reus est; sed si proclamarit, nec ille curavit praeca υere , extra culpam est putator. AEquie extra culpam esse ιntelligitur, si seorsum . via forte, vel in meis fundo caedebat, licet non proclamarit : quaa in eo loco nulla extraneo ius serat versandi. De cuiatione rit icta. 6. Praetereasi medicus. qui fer Dum tuum secuit, dereliquit Grationem eius, ct ob id
mortuus fuerisservus, culpa reas erit.
. Imperitia quoque culpa adnumeriatur . velutis medicus ideo servum tuum occ/d rit , quin male eκ ecuerit, ant perperami ei medicamentum dederit ..
De imperitia & infirmitate Mulionis,
aut c quo vecti. 8. Impetu quoque mutaram, quas mulis propter 1mperιtιam retinere non potuit, si servus tuus oppressus serit, culpae reus est
mulio . Sed ct se propter infirmitatem eas
retinere non potuerit, quum alius firmior eas resinere potuisset, aeque culpae t Gur. Eadem placuerunt de eo quoque, qui cismequo veheretur, impetum eius, atis propter infirmitatem, aut propter imperιtiam amretinere non Potueritis. N o T AE s. LAet non proetamoit J Quoniam divinare' n*n potuit, an per eum locum aliquis transitur is esset. Quod si et lain per locum privatum
vulgo iter fiat, de eulpa agi poterit, d. t. 3I 6. Qui ser,um secuit J Ruamvis bene, i. trieod. Solebant ol m medici venas incidere, de aegris sanguinem mittere . Cie. PMniana. : Si medie-J L . iam. d. l. 8. pr. eoae
quamquam eUentus mortalitatim medico impu- rari non debet, l. 6. f. 7. de osse. praes. N e tra eulpam esse intelligitur, μα. μανή-- l .f. t iam te - M.. Alexand. Aphrod . in r-I TU. Arist. Perperam eε meditamentum J Aba 5ωο -υ-i - - ς ω ut Hippocr. de pharm. puta. imperi l te, temere , inconsiderate . COMMENTARIUS I 2uod de mιlιDbui in Aeo exere tia se exercen-
tibias hie dia1rων, νd etiam ad paganos ceνιν loco se exercere solitos pertinere . di Med eorum eulpam raro nune injurietum νο- eari ..
AF seruntur hic varia exempla hom nis o etsi, & damni dati citra dolum & animu-
270쪽
mocendi, & sere culpa levissima. Nam ut amtea dictum est, per legem Aquiliam non solum dolus, sed etiam culpa v ndicatur, ita ut ne levi Isma quidem hic excusationem habeat, i. .n lage 4 . hoe sit. & recte: nam cum eotior semper sit causa eius, qui damnum patitur , quam qui dat, aenuum est, damnum ciuacumque culpa datum sarciri ab eo, qui dedit .. maliae ia eo eampo J Duae cireumstantiae in proposito efficiunt, ut sactum a culpa absit α Aquilia cellet ; locus exercitationi destinatus, & perlona se in eo loco exeret tantis. Altero autem horum desciente Aquiliae locus est . Qua de causa si vel paganus in loco exercitationi militum constituto iaculans servum transeuntem oec derit , sive miles extra campum iaculatorium, uterque Aquilia tenebitur, d. l. 1 9. s. Dis. Me tit. Quid vero dicemus de conventiculὶs sagittariorum ex paganis, qui certo loco collineando ad scopum certare solent Et quamvis hi milites non snt, tamen si quis eorum die & loco solito se exercens , intempestive per eum locum transcurrentem transfixerit , extra culpam esse respondit Uvames. eent.1. eon si . lac. Grol. 3. juri pr. Ear. eap. 33. Plane si consulto ictum in transeuntem direxerit , aliud iuris est, d. l. q. s. uti. O ibi sies.
Si putator ex arbore deiecto ramo J Arborem putare , sacrum planὸ licitum ei r caeterum in deiectione rami amputati culpa esse potest . Quod ex loco, in quo putatur arbor, aestimandum est. Nam ii is locus sit prope viam publicam aut vicinalem, aliamve, per quam vulgo iter fit, aut unicuique transire ius est, ει frondator seu is, qui arbores amputat, ramum in eum locum, quantumvis privatum, sine proclamatione dejiciens servuin praetereuntem occiderit , culpae obnoxius est: si vero proclamav t, nec alter curavit casiam evitare, extra eulpam est. Similiter extra culpam esse intelligitur, si in eo locum deiecerit, in quo nulli
extraneo versandi jus erat, quamvis non proclamaverit : quoniam divinare non potuit, an per eum locum aliquis transturus esset, I. siptitator. 3 l. hoe tit. Via Publica est . quae Graecis βασιλικῶ , rcgia dicitur Romani, praetoria Seonsularis, item militaris. Vicinalis , quae in icos ducit ; quae Sc ipsa lere publica ell, t. 2. g. 21. ne qu/d in loci pubi. Sic Flacc. de eotid. ur. Sueton ng 49. Thc ph. hie. Si med eus qui ser. . in triumsecuit J Qui medicus fervum alienum secuit, etsi bene secuit ι
venae stetionem seu incisionem intelli se,ὶ tamen si suleeptam ejus curatioti in deret quit, de servus ob id mortuus sit, culpae reus intelligitur, l. 8. hoe tit. Nini tum qui susceptam curat onem desertiit, causa:n mo: lis praebuit te
Imperitia et isque eulpae, Oe. J Imperit a ali- euius rei per te culpa non est, sed in eo, qui petitiam aut artiscium aliquod profitetur, culpae adscribitur, si quid circa ea, quae ad illud
ari sic una pertinent, per Imperitiam eon Insum si, l. s. s. pera. I. tem qιιαν ιιιν. I 3. si gemma. s. locat. l. si servum. 27. g. si eat
cem. 29. hoc ἔνν. eoquc pertinet l. amperitia. i3Lde reo jur. Itaque u mcd cus servum tuum imperite, αμαθοῦς ψ α mirκιπιωέ, secuerit, vel medicamento perperam usus mortem attulerit,
hae lege tenebitur, I. 7. in D. o I. seq. in pr. eod. Homie dii crimen est in hominis salute pee- eare, ait Cassod. c. var. I9. Diligentcr autem considerandum est, ne , quod vi morbi contiis git , id medici imperitiae aut culpae adsignetur: nam eventus mortalitatis medico imputati non debet, sed tantum quod commisit per imperitiam, l. 6. g. Mura. 7. de Ustras & extra cul
Culpa medici raro in iudicium vocatur: quo- niam , ut ille dicebat, errata medicorum terra occultat: beneficia autem sol illustrat. Et Plinius alicubi scribit, soli medἰco hominem.
cidere Impune esse. Pavon. 13. τίν. 8. ἀνt. I.
refert, medicum, qui sortiorem solito potio. nem aegrotanti praebuerat, impune quidem pro ea vice arresto Parisiens dimissum fuisse, sed cum interminatione severae animadvelsionis, n liin posterum ab hujusmodi remediis temperaret.
add. Groenevv. ve II. abr. hie. Impetis qrestque mularum , Oe. J Mulio, cuius ob imperitiam vel infirmitatem impetu mulatum servus alienus obtritus est, hae actione tenetur. Idem iuris est in persona eius, qui impetum equi, quo vehebatur, propter impe ritiam vel infirmitatem retinere non Potuit . Neque iniquum est infirmitatum culpae adnumerari. Quippe cum nemo temere affectare debeat in quo vel intelligit vel intelliget e d bet, infrmitatem suam alii periculosam sui
Quanti damnum aestimetur, de de haeredibus. 9. His aseum verbis tigii. Qitanti id eo in anno plui imi iuerit, tua sententia emprιmitur. ut si quιs hominem tuam, qui hodie clavdqs, aut mancus, aut luctus erit, occiderit, qγι in eo auno integer, aut pretio affuerit, non tanti teneatur, quavIι hodae
erat, sed quanti in eo anno plurimi fuerit :qva ratione creditum est, poenalem esse hu-iχs ieris aestionem; qAia non solum tantiqMisque obligatur, quantum damni dederit, Ied aliquando longe pluris. Id oque constat,