장음표시 사용
191쪽
Ab extrema-xu partium rigore desipere. Exaeeessionibus, quae paribus die-hus fiunt. A liuore extremitatum. sentire quid denoteta
stigaue pernicio si 'hnum febribM ardentibus f tonia est signum, Memadmodum etiam despere, febris astifc pus inflammahlea Chin proprium fit ct familiare febribus ac tis vri exsinnis partibus corporis, qua s quando resti m m r, is nil risierin continentes, in nema aurem Mimbra sanguinem desiderare restiuain us fel emori, destimense iam ea natur ad Et stafidi Aa h a sese eard te vimem pro duri sui Metim tunc rubeta in facie ao oculis asst cum eloquis palae ponder δὲ dem plerumque die cmmoritur eger. ita inurscripto reli in Ophor. . . Infe Lbm non intermittentibus. par i teriores sint rigide.
interiores vero unanistri orstiui habeam, settale. ct a phor. 1 G. .in moibis acutis stin paritum extremam malam. Iam accestones cum dictae paribus sunt a princi
pio statim , interim ad sextum diem pes im- iudicium
forepraenuntiant: interim mingam prosicen ummor 'bum. stfliquiidem admodum moueantur, quarto die a-sam habente accestonem, ad dii sextum, de πtti de e
dist, prasimis vero, cis dolores, dolor ca onmus minplomata O sudores figidiorest i1 in arto luti' λ Pananebant. ct ideo reccte etiam .dixit HiNox aphor Isibb. . quod morbi qui diebus paribus iurisanturi, in uis dicantur, ac libenter repetunt: nam ct febris ηs oestiis imparibu iquerit,solet recidis um produrere suod veri. ro extremiram reseret, , ,e -- in ΡΠ ret, demori eas indicat o ob argumentum, covstis ηρηpo se ultra diem sextum vires βstinere os in η μωμ in m exitio mi, ouantes amplius non tirent.. atqsiq* ηδε qui antea siti agrarent, postea esent a fulsci ,hNum duorum fit, necesse est alterutrum , aut morbi , ruist, aut pirtutis extinctio: itan praesentia mala gmpli M
192쪽
noMentiant. st non contingit a morbo hἱc vindicari, quidem exitialia erant ompromata, ut Irina nigra, tenues, pauca, o fligare nares. de quibus antea dictum est.
BAt ovi Nus ille sordidus, mendicus; qui pro stulto apud Haghanos habebatur, tandem ob facinora ab Hagha depulsus, nunc Delphis aliquo
tempore Uens: cumque mulier. Uenefica combur retur , is mcum ex carnificis mandato acriter stru
bat, ut vestibus maleficae superficiariis exutis gaude ret, hic adeo cursitando, laborando, & sele circa ignem struendo defatigando, concalfactus est, ut tandem in febrem ardetissimam inciderit, cum pes petuo delirio ac magna vociferatione. Huic in notacomio decumbenti cum nulla remedia licet apta iuuarent, quae etiam admittere nolebat, Vim febris non sentiens, mentis errore praepeditus est. Hic per- videbatur, exclamabat enim delirans, ut fasces apportarentur, focum fumatem sufflabat,& videbatur gestibus ligna apponere, igne nunc quasi ardente,&flammas a se mittente, ridebat, ac alta voce clam
bat, ignem iam luculentum esse, ita ut lassus esse conspiceretur elusinodi falsa imaginatione & dei rio, homine subinde inquieto existente & tanquara ex lecto exsiliente, modo supine cubabat, modo genua contrahebat, & deorsum subinde ad pedes seipsum deuoluebat, brachia & crura nudabat,dispe gebat, inuerecundus erat, dentibus aliquando .stria
193쪽
somno nullo modo accedente, spectaculum certe abhorrendum: nam ita viribus infirmis labra ac se percilia& oculi atque nares videbantur aliquando peruerti quod pessimum signum in febre ardente&acuta Hippocrates pronuntiauit. AEque enim hor rendum est, si oculi illachrymant, aut vehementer subsederifit, aut foras prominent, si caligant , si in certi huc illuc vertuntur, contra Vero immobiles o stupestunt,aut denique distorquentur,si alba eorum grandescunt, nigra minuuntur,aut si ubi haec sub sim perna conduntur palpebra, illa rubescant atque in iis pallidae; venae, nigraeue cernuntur, aut si quid modo
relae araneorum concretum totis oculis innascitur,
vel innatat pituita, nouissimisq. angulis inhaerescit, si per somnum palpebrae penitus non coeunt, eaedemque vehementer pallent, nisi id tamen se a albuus fecit,si oculorum denique alter minor altero est: si aeger ipse neque videt neque audit, aut voce amissa conniventibus oculis iacer,neque eo tempore pros uit ganguis e naribus, neque vomitus incidit unde id mali tollatur. Ceterum cum hic aeger perpetuo deliraret & vigil permaneret, tandem voce clangos a
ante septimum mortuus est. Sc NOLI A.
ut nunc pauIo ante diximus, quare o initio praseagrum instituedum est ut calumniam declinemus. nam fi in siena leth his febribus scutiis in acutis conuulsiones ct circa risi aidἡhi. ra dolar fortessiunt, malum. mali item ex niue timo-
res ct conuul ones seu labores, ct stiritus offendera offebrem habenti repente collumpervertitur, ac vix deuora repsit non exuente tumore lethale est, ct circa Πηtri' culm
194쪽
culum fortis aestin, ct cordis morsus: lachum si ex oculis cadant, mortem significant, ut 6. De morb. Pal. com- nent. I. 92o ct I. prognost. Si infigido a lente vehementer uri hominem contingat, exigua salutis stes si nec coctionis signa, nec vires valida, seruari is plane non potest. Galeni auctoritate O .meth. medendi. hac quoque in hyeme deterior: pueris autem leuior quam iuuenibus decrepitis raro contingito his quoque periculoseu, cum febres ardentes vincere non possint. Si acuti mi dolores aures obsederint ini ene in hac febre, fere intra septimum diem occidit. Si aeger ore hians iacet ct Uidue dormiat, aut si Dbito strangulari videtur, neque potum deuorare possiet, uec uam ruinam nullos state in faucibus tubere, lethale.
interim notandum n m ex constetudine ore aperto iam
relat, tunc minin malam e g. Si stillidus e turiliritus, urinpraxi eis eruaui, mors proxima est, ct peius scol-' Ium vertitur ct molem indest deglutitio. Anhelitus stigida ,pulsem, obfium densem ct intercisus omitus crue tus, varius foetens, digiti si floccos in veste legunt ui
briis deducunt, vel aliquid in adiuncto pariete carpant, quemadmodum Iacobus Iohannes sartor Alcmarianus, qui in hortosagittariorum febre ardente laborans morte inflante acu uere videbatur vestimenta. Pesivmum si νngues sitient ct extrema liuescunt. perniciosi inper ventrem in tumorem attolli, magisch pbi datum medicamen purgas fuit, aut hunc ipsi/mflatibus distentum, hos emitte re non
posse. ad haec per initia febris bilem atram βpra instae prodire, alaum liquidam Amuli. nigram vel pallidam vel pinguem vel mali odoris esse ; hanc ipsam cum βbita palpitatione cordis, atque sngultu esse compressam. in intercipi cepisse, aut nigram meij, ct crassam ct fu
tentem , aut antea bona ct repente mala, aut per omne
195쪽
tum etiam ipsam missione reddi singuinem, aut reficum dolere duram, esse. ab initio extrema refrixisse, intus incalescere, Oftim habere, perniciosium, vel ne causa manifesta calor febrilem conquieuise, sub infirmis viribus sudores obortos,fimvlli animam defecisse orem, quit inferiora loca tenebat repente in visera translat . I lilia. ante ct is ipsa febre natum ,siccam ct iliadum esse. Ita sacerdoti Emontano, qui crura ulcerata habebat, qua in febre ex siccata euaserant, mortempradixi, o Carthusiam Bee uo nomine, Delphensi octuagenario, cum eidemhoc contigisset, mortem prae foribu3 p sagiebam. pustula3 qm-
qae roto corpore erumpere , modo tamen ab sicessus aliquis paruuenilis non exoriatur. Quin torto iuxta aurem abscessui, nullam recedere maturitatem potuissse, alias pefimas tomata,de quibuου nunc diximus adsint, inis vel pluribae apparentibus, agrum moriturum denuntiato: quibras murmuratio in pectore accessierit udore igido exsudan te, ct extremis membris sigidis permanentibus,mors illis Ll. ἡ ἡό qu=M tW-μι ηπη am de Agris lethesibis, iam pero eatiuuii an breuiter adiician , qua stem salutis piabent. Febris non inualescens,sed mitis existens, mens quoque illaesa,appetitus non deiectin, omnus Dietus , facies non mutata, de cubiras in uno loco, virtus constas, signa coctionis in quar ta vel septima, sperfecta subsequenti cum aegra alleviatione alat futuram decernunt. Ergo bonum eritisnum ubi agri morbum facile feriat, ita τι non admodum amet, propterea quod calor non fuerit admodum exarens, neque
incompescibili itasti etineantur,nequefastidiosi-t, ης quegrauiterpremantur: Diliter si bene ac facile θνωt:
magnam etenim habet vim in omnibus morbis acuti sti γηrifacilitasteste Hippoc. 1 .prognost. Si nullum quρqνς sentiant dolorem, praesertim internarum paratumst e mcorpus aqualiter calidam fit, ac molle, lingua non a mρ'
196쪽
dum nigra altera aut Gaasprina sint bora, sistatim cο-cta appareant mimentum altam habentes lene ct aquale
per omne tempus dum morbus indicetur: securitatem enim ac morbum fore breuem fignificabunt, ut liquet a. prog. tex. ct comment. 16.Deiectiones militer concocta appareant, bona sint, ita ct Adores boni per diem decretori m euenientes ac ex toto corpore prodeuntes ,a quibus a febre vindicentur, aut saltem facilias morbum ferant. Quods do iunt atque exsomno iuuentur, alubre quoque erit iram. Similiter si non delirent, aut saltem parum : nam in quovis morbo mente constare ct bene se habere ad illa qua osseruntur, bonum est: contra verbs habere, malum, ut ait Hippoc. aph. M.tib. 2.Si etiam non timeant,nec moesti fini ac de salute confiant sonum. Si ve-vosignis concoctionis prius apparentibin cum virium rob
re, in aliqua die critica largu fiat sanguinis e naribus profluuium, aut β dor, qualis modo dictus est,absque dubio ger liberabitur. Similiter quoque febris et utin
βperuenerit, modo dictanacesserint. nam a Bearde te habito rigore superueniente, solutiost, inquit Ilippoc. apb. 38. lib. . Vbi vero febre non intamittente, rigori cudat videliret nonsime0 aegro iam debili existente ethalaest, eodem Hippocrate auct ore aphor.. .citati lib. q. Vt vero summatim dicam, nedum de his febribus, sted de ceteris omnitin, praeter ea quae diximus, calorem videlicet, arteriarum motus, urinas, excrementa, ct corporis habitus,
ct onnulla alia qua insticienda sint, ut regiones, anni
tempora, constitutiones, atates corporam, temperaturas,
coinuetudines, ct antecedentes causas: nec non θ qua Hmul cum morbo inuadunt, ct qua in medio tempore apparent. prae ceteris omnibus quoddam maximum, breue ta- hzi,diezinen dictu, stectandum erit, s velis recte praedicere. Est dum noςς vero hoc, morbi quantitas ac pirium , res qua ad eam ex- Aand
197쪽
plicandam uno indiget verbo, ad usum vero permagna hesque enim benepranscerepo sumus, nisi horum Ugulo hmagnitudinem diligenter pensitemus : nam virum monast exitialis aut non, ct quando in gis debeat mori, aut δε- nitati agrotus restitui, nisi omnino, qua dixim , dili'en ritus animaduerteris, ad duo ea redigens capita, silicet, ad ipsius morbi magnitudinem,ct aegroti vires non poteris vere, praenoscere ut liquet I. De arte curat.ad Glo .cap. 8.
Etentas vires adeo validoni, ut posivit morbumsup rare, necesse est ut aegrotm euadat: si vero contra, omnim orietur. Mon igitur lumnsticias, qualis fit morbiste cies , sed eius magnitudinem aduertas, quod quidem non paruam exigit experientiam r namque ex nulla alia reposimus ad exqui hamperuenire notitiam ipsas quantitatis stu magnitudinis, quam ex crebra exercitatione circa suantitatis coniecturam, ut eodem loco scriptum est, o lib. 2. N. inquit Gal. stupra textum 6. quod summa totius Uigiticinis in morituris conualituri quoties ris aegrotationis cum stiri faculiare conferatur. Si enim mor-bius vehementior est,aeger omnino morietur debilisr quam aegri faculta haudquaquam morietur, ubi nihil tale co
mitatur. Haec plusiquam satis defignisprognosticis dicta. OBSERVATIO XX. DE IV VE NE
biliosb febre ardente exquisita laborante. IV V E N I s Delphius rarae constitutionis valde biliosus, circiter a8. annorum, qui apud pistores triticum a furfure excolabat fit enim hoc opificium cum maximo laborein cum insignis aestus esset Syrio ardente, & impense hoc opere incaluisset, in arde tem febrem eamque exquisitam incidit ; ad quem curandum, ea praesertim mihi proposui, quae ab in-
198쪽
signibus auctoribus reseruntur, quod curatio eius valde sit similis tertianae purae & continuae,quamuis in ea differunt cum haec ipsa sit vehementior & magis intensa, ideo frigidiora multo in causo seu febre
ardente exquisita conueniunt, cumque haec etiam ab
initio usque in finem sit periculosa ideo ipsa in principio minime est negligenda, Ss ob periculum quod
ex ea imminet 'uemadmodum praecedentibus obseruationibus ostendimus ) cum maxima diligentia haec ipsa est curanda. ideo ut victus tum aliae omnes res non natur les ad humidum & frigidum inclinarentanandauimus, utque loco frigido decumberet. Aetius lib. s. cap.77.ex curatione Philumeni suadet, ut idem locus ad suavem auram sit expositus, a qua purus diffletur aer , culcitra quoque ut esset mollis, quaeque frequenter sternenda est ;stragula vi tenuicuma essent, minime sordida,quae assidue mutentur, imperavi: utque lectus haberet insignem latitudinem, ut ad diuersas subinde partes membra calefacta traduci commode queant, uri. aer nauior flabello excitaretur, iussi; etiam ut foliis viridibus vitis per cubile sparsis, & aqua frigida frequenter irroratis aer frigidior induceretur, citraui. & ut somnum quaereret inquietiori & tepidiore diei hora,s nocte potissimum. Somnus enim hic quoad fieri potuit conciliandus erat: nam vigiliae valde nocent. M tum quoque inhibui, & ut fugeret strepitus hominum, laborem, fortes frictiones,tum alia,Vitaretque animi immoderatos affectus,iram scilicet tristitiam& timorem. Nihil hic praestantius laetitia& bonam spem de salute concipere. pro victu cremore piis 'nae dilatiore, pane eloto, iure pulli tandem cum 2 lactuca agresta,succo granatorum alterato, Vel sacco
199쪽
citri citrafigulorum aut limonis insperser in fihε quia biliosus non potens sustinere inaediam, etiam pullis paruis elixatis cum lactuca Oxalide, portulaca& similibus, mali pimici aut citrei succo iniecto,ute bamur: alioqui a vino, carnibus & ouis plane abstunebamus, nisi in fine morbi post septimum, febrε iam curata, ad pullos paruos elixatos ut dictum est)deuenimus. Potus erat aqua hordei. Primo autem die cum accessissem,asque aluum per se non depo neret , sequens leniens medicamentum praescripsi.
ais diaprunis simplicis j j. decoct. prunor. sinest. thamaritid: Siiij. misee,fiat potio. decoctio ita pa-
m vij. thamarind. se.quatuor HI maior.ana 3 s. flor. nenu pharis vita. borag. ana pq .fiat decoct.in aqua vita. bis vel ter. ex eo aluum depositat. altero die sequenti cum lotium rubere quamuis omnino non subsideret,licet paulo crassius esseqex vena communi sanguinem aduncias quatuor detrahere iussi:
sed quia in lyncopen fere incidisset; nisi ulteriorem
detractioncm inhibuissem , vena occlusa fuit cum bilis valde sincera esset. At de venae sectione latius in scholio sabsequente Deinde pro alteratione dabam
tuleb. subsequentem quia imbecilliori stomacho
erat, ita ut aquam puram dare non audebam, qua non datur ante coctionem, sed instante morbi vigore, ut apud Aesium liquetloco citato. Antiqui ad altiterationem utebantur frinda aqua, nos nunc tulebis commode Vtimur) ν mirach. umplicis sy. vis. ne nuptiarisma j j. aquae lactuca: end. acetois ana Liij fiat tuleb. pro tribus Osibus. Quinto die ita eum purgaui. cassiae recens tractae 3 vj. elect. de succo
200쪽
qvida & biliosa excreuit. Postea dc membra robor uimus, in quibus erat minera materiae: inc autem rat circa pulmonem, quiaspiratio difficilis, ideo psctus inunximus cum oleo violaceo, & ded1mus cit tragacanthum frig. conseruam violaceam &nenu pharis . & cum leuis esset tussicula, latebcsequens ex
hibuimus. iii sy. viol. Jj. aquae viol. vnguta caball. ana j j y. misce. praeterea quia stomachus ardore
aestuabat, ceratu rosa um admouimus. Alexander
Trallianus utitur aqua frigida cum res eo subacta, cerato ros eo cui admixtus sit portulaeae & uuae a cerbae mccus pari portionec Aesius pectus & stoma chum fouet palmulis tritis cum Vino & rosa eo aut
oleo cithoniorum, quibus subinde & refrigerantia addit, sicuti si1nt palmites triti, seris, polygonum,
plantago,ramenta cucurbita ,lactuca,rumex acidus,
mica panis praemadefacta, aut polenta. licet meliussit eodem auctore sudariolum tenue complicatum, oleoque&aqua calentibus madefactum stomacho S pectori applicetur, id enim febrium ardorem mirum in modum sedat lana quoque quanmni manu capitur aqua i& oleo brosaeeo calefactis imbibita esublimi in pectus expressa feruoris vehemetiam facile obtundit : haec autem calida esse oportet iuxta eundem: nam tepida membrorum vigorem ex luunt. At nos potius eorum quoque loco adhibemus epithemata cordi & hepati; etiam pectori ut postea in scholio latius dicemus. Sed ' haec iuxta eundem Aetium, tum reliqua refrigerantia in vigore exace bationis apponutur. Nam in earum principiis &incrementis ambigente adhuc corporis assectu, dc c