장음표시 사용
221쪽
bitetia ἱq in febricitationem non perueniunt. quoniam qui ea, uria is ii ' ca sa est 6ηρη expurgatβr, Tt liquet lib. a. De rei Praeterea cum humores bi inuicem adhaereant,ac continvisint os contactu vicinos ad putredinem trahant, quan do in venis continentur, priusiquam destinat una accesebis. ό ό. cllicram incipere necesse est. In intermittentibus vero cis desinarii in humor Vehementer moueatur, disseminetur per mala ibis A ' corporispartes,suo delationis impetu, per vomitum, riari
ac sydores si spe expurgatur, interim vero insere sibiliter lavaporem portio quaedam digeritur, auis cra suffuerit hamor, per alui quoque detectionem expurgatur, quamuis otenuis eti- quandoque, ct propterea sensibilem inter ssionem habent, ct priusiquam accessio siuperuenerit, altera
praecedens intermittit. Neque enim adeo adhaeremes ac
continui extra vasa humores sint , quemadmodum i in eassem conitineretur. Cum itaque continua febres propor tionata de quibus nunc deinceps agemvio sunt vel ex bila, ut tertiana continua, vel ex pituita ut quotidiana con ' tinua, vel ex Melancholia ut quartana continua, si nunc
tith .hu lsiquemur prim de tertiana continua. Hac autem fit ex nuae. cholera seu bile putrefacta, invenis remotis a corde, ct propter hoc a causo dissert: nam in ardente febre ut dictum est, invenis admodumpropinquis cordi putrescit bilis: τη- de etiam dwptomata tertiuηa continua debiliora sunt symptomatibin causenis: intensora tamen o maligniora' quam in tertiana intermittente i etiam aliquando a bile Mista pituita, aut melancholiam tunc minus e Visti est. Et ita patet disserentia inter causemcttenritianam con Pisserentia tinuam: quia causeossit obmisiceris alicuius inflammatist &'ini hircim η- , licet etiamst citra inclammationem eae bile in veηis continuam. prope corputrefacta. Eis causessit nothus t quidem ζη pituita
222쪽
pirnita μI sted prope cor in venis quoque putrefacta. In continua vero tertiana fine bilis, me pituita salsa in veni putrescat id quidem di itu a corde. Iam quoque accidentia causifortiora, mini ues tertio die aegri exacerbantur,ct potius aequaliter uri videntur. In tertiana continua motus
tertio quoque die excandesiit re manifestior' remissio, ct exacerbatur motus,nullo rigore axi rigorepraehendens, nudo, sindore insequente mitescens. Non tamen nega Squod aliquando incipiant cum leui quodam rigore, moi me sexquisitaefuerint; aliquando etiam cum leui horrore, ubi nothae fuerint, ut Caput de Vacco Medicus in gnis di cebat, stam Micennam de febribus legeret, ut ex Adria noT 'lingis Medico eius discipulo Cognato nostro accepimus) matreta ipsa propulo de venis magnis ad parara seu remotM ,sita hoc non est tertio quoque die: verum HS- quando prima vise,id rarius: ct tunc etiam leuis is est honor aut rigor. Nams rigor postea appareat, cto his tertiana continua non desciat neque mutetis in temtianam intermittentem, aegro iam existente detili, tunc I thale erit, ni se subsequatur cvs praecedentibus Agnis coctionis. Nam nos saepissime vidimus tertianal continuas fine paruo rigore incepisse. Si vero incipiant, ut doctifimis ille medicus dicebat, idem rigor erit exiguus nec essam dignus, multo, maior esse Iolet in febre intermittente. Praeterea continua terIiana dissert a nocho putrida, qua Differentia si asanguine, ct continuo arietur se diminuitur, laut in eodem statu manet, ut dictum est prius. Haec autem tertio putridam requoque in sequitur motum bilis. Iuniores autem hac febre biliosa magis assciuntur, bilis enim musta colligitur in his, ct qui tenui victu, aut inaedia utuntur, sis in a te 2 in constitutionibus calidis ct siccis, quandoque in otio avita, sed curis plana, tunc cacoch miabilios dicitur. Br niter easdem causas habet, quas causeos, sed minae vehe
223쪽
Mentiores: vel easdem, qtim febris tertiana intermittea,
ctilianae doti sequantur, mi media inter cass gna ct tertiana istin tinuae. mittentis. Vel hac ipsa habet eadem accidentia, qua te tiana pura intermittens, verum magis intensiora: vel Mi
liora quam causos legitimus habeat Signa,itur qua ab exeuntibus sumuntur, vis nisa, hac ipsa est Abtilis, istensa ruberinis vel subrubea aut rubra, substantia tenuis-ris, egestiones quoque citri biliosa, neque in ea apparet Ddor, ni i in die critico. s substantialiter Marentibus, mic listra acuta mordaxq, . A qualitate Mutata, ut facies citrina, oculi subrubicundi, singua astera ad nigrediam Hl auedinem tendens. ab actione Iasa, ut Disistens quandoque etiam ad unt destria, adest apisiime dolor c pius continuus, vigiliarum in lantia, alias vehementiata qua in intermittentibus feri assolent. at hac clariora an rebunt exemplis sequentibM.
octo dies aegrum interficiente. Ni c o L A v s Guilhelmus , vir constularis Delphius, annorum quinquaginta, alioqui robustus ac boni habitus, fanguineus & parum pitui γsus; cum hic per totam aestatem quotidie rus adiret ad mansionem quandam, quam non procul ab Urbe haberet, in qua apud agricolas suos plus aequo agri Culturae intentus, qui etiam impense fructibus horariis delectabatur, ac quotidie iis utens, domum re
uers S continua tertiana, eaque vehementire circ
decimum diem Septembris anno I 183. correptu est, atque statim materia adhuc existente cruda,pu γ' gationem
224쪽
gadonem vehementiorem suomet consilio , nempe electuarium de sacco ros paulo ampliore dosi, imprudenter tamen accepit, quo licet quinquies aluum deposuerit; febrem tamen per se fatis malignam a xit. Altero die vero chirurgoad se accito, qui etiam vicus annuum quod in crure habebat curabat, eodem tempore sanguinem Γbi ex brachio satis copioso detrahere iubet, & simul eodem die rursus purgationem eandem sumpsit; qua & aluus plus quamsatis soluta sulti Vertim sebris per sie malignas
ita demum increbuit desectisviribus, cum tanta sita ac capitis dolore vehementiore, ut subinde in deliarium incidetit: Adhuno timc prius vocatustui,quae transacta cum mihi narrabantur, pessime aegrum e gisse admoti in Satque in omnium medicorum sit strium regulas peceasse narrabam, quod materia ex istente crudae statim 'edicamentum elective purgans accepisset, mox- ωdio sequenti sibi sangui emded ahere iussisse: verium etiam' eodem die medicam mentum purgatorium simpsisse, naturae ob hoc vim quoque intuline, cuni venae sectio materiam'abinisterioribus ad exteriora trahat, PHTatio verbe contra ab exterioribus ad iniaribra deducat, praeter id quod vires plurimlim fuerint deiectar, & febris su-
pra modum aucta. Urina quani tune emittebat cru
da, alba, tenuis & clara existebat, atque ita permansit, usque in mortis horam, proini dubio in deseContinua eaque acnta & maligna seriem msaiagiens , de qua latius in scholio dicturisimus Erat autem-valde inquietus ι Ze adeo sitibundus ut sui Eratione cereuisiasti cytissub ingurgitaret, calore incinpiaeiardiamtuspe manente; ita ut stipius cogeretur eandem euomere. Quare ad sitim lexstinguendam
225쪽
cum sub noctem accitus essem,&pro putredine sebrili arcendam tuleb. sequens praescripsi, medicamenti maligni abstersionem. decoctioni,
hordei communis in aqua pura decocti j vj. syr. dlimonibus j ij . misce,fiat tulis. pro duabus dosibus.
Interiini frontem & tempora ob insignem capiti, dolorem sepiendum, & somnum inducendum oleonenupharino & unguento populeo ac rosiaceo simul mixtis ivt inungeret mandari. Pro siti quoque su mebat cerasa amarella condita , & lactucam conditam aqua frigida aspersam. At tertia quaque nocte Cum peius semper haberet, & sitis eum magis assilia geret inane sequentem hunc syrapum quoque propinam. 81 decoctionis hordei mundati j iij. syr. de limonibus mi et ii simplicis,*.ex inius ros anaJJ misce,fa ympus. Ceterum quinto die ab initio morbi cum tertius esset dies,quod aluum non deposuisset a purgatorio medicamelo ab ipsomet assum .pto,quod licet egregie purgauerat,nunςtamen aluus si sistebat: cum debilis esset, mannatis selectissimi
omuit, Et nocte subsequente adeo erat inquietus, ut decim sexies e lecto se mouerit, ac nescio quot'. cpngis cereuisiae Praeter rationem ingurgitauerit. qugm ςum obiurgassem,quod in led ψ sese non comtineret, atque tantum cereuisite potum inhibuissem, eundem admonui ut nostris praeceptis auscultaret, albumii ni euenturum, quod nobili cuidam, quem istis diebus Gomomij curabam, contigit. Narrabamaritem duos ibidem, aegros me tractasse, nobilem
quendam Cliuensem ex familia Quadiorum , ct o dico mum Comitis illustris de Hollach cuius quoque voc tu suetam) simili febre laborante ,
226쪽
Nobilis, qui nostris monitis sese continere in lecto
non vellet inquietus,febre increscente,mortem cum vita mutauit. At oeconomus nostris praeceptis obediens, breui conualuit. Quamobrem nisi se quietum teneret, idem illi euenturum praedixi. interim in tum cereuisue potum inhibui, atque ut eius loco iu-leb sequent sumeret,imperaui. aquae hordei mu dati purae libJ. J. acetosi simplicis j iij.syr. de limonibus Jj. misce. eo cum usus esset videbatur inclinari ad sudorem, & paulo melius habere. rum s bre sub noctem ingrauescente, rursus ex lecto saepius surgebat, pedes hinc inde iactabat , denudabat, tegumenta non ferenS,atq. ad cereuisiam licet tenuem denub ingurgitandam conuersus, pessime deinde habuit, ac subinde delirare coepit. glandem iniicere iubeo satis actyam,at aluum non reddidit. Cumque octauo die ab 1nitio morbi omnia peiora inuenirem,
quo die etiam mane uuas crudas deuorasset, me i scio, febris valde aucta est,urina alba, cruda permanente. Cum vero clysterem humectantem,refrigerantem, alterantem, lenientemque in ossicina parari iusseram, verum ad aegrum mox reuersus cum eum animaduertissem tendere ad mortem, clysterem iniicere nolui, nam eodem die nempe decimo septimo Septembris, membris externis refrigeratis, voce: destituta, sub noctem circa septimam horam obiit. S c Η Ο L I A.
VτR V M hic fiua incuria ves potius malignitates
bris si mortuus, aliquis dubitare posset' aritia tamen minime factum est quod in principio me non vocaverit, cum alias hominem, si quem alium, gratisimum ac si-beralissi um expertas fuerim. Erat autem τὰ probus, ac
227쪽
vtina alba, tenuis, clara in delirantibus in febri-hus continuis acutis vel ardenti bus lethalis. Signa pro
gnostica te tianae conintinuata
honestas niti amanti fima , ut eim mortem nimis intem pestiuam deplorem, cum ct is acris defenser contra mu los meos exstiterit. Duo interim signa lethalia his fota bantur: imprimis prina clara,tensis,cruda, permanens usque ad mortem, delirio accedente. Galenus juprius diaei mus Obster. x v. huim libri) neminem delirantem tuleru prinam habentem viditseruatum,neque ego iis febre acuta
aliquem vidi sanatum, quanquam hic alias quod si eltantum sectaui, inserim quos quadraginta annis nunc praxini exercuerim pleuritide o febre continua lato
rans, per totum decursum morbi habens talem urinam, masti, a me Iaude diuina runc cura . at nunc eandem
τrinam semper reddens, exstinctus est. Aliud signum se thala meo erat ulcus annuu quod in nrure babebat siccum oliuidum, sic dicente Hippocrate I. lib. praedic. cap. 8.pradic. 46. VI Uue antea extiterit,m Hsat in morbo confiderandum et t. Si enim moriturus ager esit, ante Mortem aut liuidum 9 sccum, aut pallidam ct ccum erit. Verum meaci iuniores hio dilligenter animaduerrant quod figna prognostica in hac felire tertiana coni,nua eadem fere mi, qua de febribus acutis ct casso dicta uni. Nam hachpsa ut plurimum s exqui fias ,st iij mo ad mortem vel salutem tendit, fi in quarta ligna iti'
digestionis vel coctionis appareant: si retardentur I ἐiem τixhafebres transeunt, vel in ipso terminantur, qai ter'
mirim acutorum communis est. Omnis autem tertiana con
tinua ob materiam fari am ct morbi uelocitatem si 'cta edi quemadmodum hac Dio cum virtutem maxim deiiciat Crises itaque in hac, pt is βnocho nonsis crat diem a 4. Et quoniam bilis Hebrumparib- mouetar, die bui impari vis crisis sat, ant per esui deiectionem, Ut
Vrina , aut sudorem, bonum: siparibus; malum. Flam
sangmm narium copiosis, rei νο sitim bilisse assissi calida
228쪽
calidus uniuersalis totius corporis, aut sinus ventris cholaricus ,superuenerint flatim a principio tertiana continua, vel in aliqua die critica, quam pracessit iudicativa, post signa digestionis perfecta, cum virtutis robore, ct in-srma alleuiatione,salubre: contrarium, lethale. Si remedia quaque die exhibita contulerint ct accidentia fuerint remissatalabre: contrarium, mortale. Lingua in hac febre cum miclia a steritate nigra existens, febrem deteriorem notat: in alba, lauiorem : Acitrina, mediam inter pirumque obtinet. Si conuusio vel oris tortura superueniat, vel oculorum contoso, lethala plerunque cum stasinus ex ina nitione sat. Vrina in principio rulea vel citri ,subito a ba euadosphrenitidem perniciosam praesagit: ita alba Otenuis, extremam perniciem, ut in hoc nostro taro. Si ager quoque ab initio male imaginemr , ac peruerse ratiocine tur, capitiues olore vehementiore assci , bile ad cer brum rapta, phrenitidem futurgvi denuntiat, iussi ilicst repercutientibuε circa cerebrum impedivin. Extremas gida, pectus venter . incaluerint cui ut alii ferunt i duruerint , Iethale: haec enim magnam inflammationem notant, praecipue sinteriora pri videantur. Icteritia ante septimumplerumque hic Iethalis,septimo 9. II. I .s labris. Stupor, alienario, Ut a, inquietudo iacendi ante coctionis Ana, mortale. crisim enim I mptomaticam ct malignam notant. Omne signum criticum veniens antesigna coctionis, malam semper, aut saltem timorem incutiens. Cura, autem ut intermittens, hinc aliqui ut sui- curatio intenna, curationem continua aut omiserunt, aut paura
ea scri erunt. iisdem enim auxiliis cedit , ct disserentia tantum est secundum maius O minus, ct curatur eadem ratione qua ardens, hoc dempto, quod in tertiaκa conti nua minus stigidis utamum, quam in ardente. Et*gen rativi mittitar in hacsanguis, sita parcior, alteratur etiam
229쪽
corpus m mptomatis occurritur. Vel est alis curuit,hi intermittentis, quemadmodum avicenna testatur principi, quarti tract. a. cap. o. iis exceptis, quod plus instigide mus, ct plus digeramu , ct magis solliciti μει in cura tione continua: nam ct quantitate se qualitate deterior
est θ' magis periculosa, licet materia fit unim Jeciei. Vii
mur quoque in continua victu tenuiori ob virtutevi maris oppressam, ct rhas iubet extinguere maxime calorem febrilam. Prouocauimae hἱί etiam urinam cum decocto ham dei, ct se. .figid. maior, qua etiam ad sudorem facium, ct intradimae magis lenitioni ventris ob sccitatem o maiorem metum phrenitidos, ct ante coctionem miηκι utimur solutivis ob virtutem debilem , ct eo quod mulavi presionem relinquunt, ct nimis calefaciant. ideo Iaice a contentus erat clysteribus Ierioribus. Minus quoque in hac conuenit vomitus quam in intermittente: at magis vena sectio, quemadmodum exempla subsequentia magis declarabunt. Eadem quoque, γε de accidet ibin corrigemilis diximus de febre acuta, huc transferenda.
in viro Nobili bilisse. IA C o B v s Coppiems, vir nobilitate insignis,D
minus de Kalhagem, cum annum ageret vigesimum quartum, vigesimo primo die Augusti, anno IJ J6. continua tertiana corripi coepit, iuuenis raraetexturae, fatisque biliosus. Hic vero in Hagha Comitis decumbebat, cui Antonius Hamerus senex ille ac insignis medicus, honorario publico a Sen toribus Hollandire condecoratus, medebatur. Cum autem hic, alioqui in praxi eximius, de vita huius
230쪽
MBER SECUNDVS. 23 Iaegrotantis desperaret, me Alcmaria subi tunc habita tabam & praxim exercebam) in Hagham Comitis
e carunt uxor atque eius amici. Decimo die quo decubuerat ad eum perueni, cum pessime haberet. Medicus vero venae siectionem ab initio praetermiserat,eo quod urina tincta quidem foret, verum minime crassa. At de hac re latius in scholio subsequente. neque in principio aliquod leniens medicame tum exhibitum fuerat. Nunc vero statu imminente sectionem venae omittendam esse nobis visio fuit. eaque de causa cum medico praesente alterans tuleb
quod sequitur una raescripsimus. ν sympi acetosiumplicis mizach. simplieis ana j j.f. syr. de cichoricum rhabar. S j. Muar. end. cichorij borag. ana j iiij si. fiat iusib. sumebat ter in die atque ter in nu
cte. Fiebat auxem secundo quoque die,ut in aliis tertianis continuis exacerbatio. Verum ex tulebo praecedente plurimum sudauit atque habuit secessus copioses, liquidos & bilibis. Praecedente vero die, qui erat nonus ab initio morbi, incidit in deliquium
animi, ac symptomata grauiora , scilicet cephalalgiam , praecordiorum teusiones, medico tunc mi- . nus sperante, ita ut aeger runc sumpserit sacram synaxim,& testamentum, quasi hic emigraturus, conscripserit. Post illa symptomata cum ego aduentassent, incidit in somnum grauissimum, ita ut per i tam noctem ste dormierit , sudore tanὰem rorido
e toto corpore emanante. At die dominico mane cum ego aegrum accesseram, qui erat 1 o. dies ab initio morbi, ut dictum fuit, pulsus tunc erat sortis, magnus plenus, & undosus, sudorem criticum eumque uniuersalem futurum iudicabam: ideo aegrum quoque tum amicos bene sperare iubebam. P cum