장음표시 사용
21쪽
si rerum novarum nimia cupidine abreptuS, Propriarumque opinionum, sive verae sive falsae illae fuissent, defeniaone Occupatus, innumerisque ad quas sic via strata fuisset controversiis implicitus, plurima reS mul to majoris momenti, vel neglexissem peni tus, vel leviter otnnino tetigissem, neque ea quam ipsarum magnitudo postulasset
Neque sane, ut opinor, plena et diserta rerum quae in praelectionibus academicis docentur explicatio, in hujusmodi opus culo requiritu quippe quἴ professore ipso, per suas praelectiones, plenius eYplicandae et illustranda sint sat erit, si disciplinarum, quae in illis praelectionibus docentur, Conspectum generalem exii uerit, si principia ipsarum breviter ostenderit, et denique, si discipulis postea utile fuerit ad
res quas didicerant in memoriam revocandas Neque revera plena et perfecta scientiae cujusvis variarumque ad illam pertinentium rerum explicatio et notitia, o
22쪽
praelestionibus academicis petendae sititi Nulla enim ad scientiam, aut medicam aut aliam quamlibet, patet via regia et facilis; nec sine proprio labore et diligentia viam ullam quisquam sibi aperit. Pstofessor vero nihil aliud agit, quam si vastam et fertilissimam regionem discipulorum suorum Oculi patefaceret, viasque per illam ducentes ostenderet, et dissicultates undique premente indicaret, viatoresque de mum, Per talem regionem iter suscepturoS, cum suis monitis et praeceptis dimitteret. Discipulorum vero unusquisque, quam sibimet iam elegerit, proprio Marte persequatur, Variasque immensae regioni partes, prout ingenium suum tulerit, aut fortuna potestatem fecerit, Xploret, et quae ei maxime arriserint omni diligentia excolat.
Suus sic quidem cuique labor erit, sed et suae simul cuique constabunt bene merita
Plurima res quae una cum Medici
Theoretica alibi comprehendi solent, et in hoc
23쪽
lioc libello, et in praelectionibus meis, silentio praetereunda judicavi scilicet quae, ut Professores Medici in alma hac Academia provincias sortiti sint, ad meam minime
pertinent. Haec causa fuit cur re omnes Anatomicas sedulo evitaverim, tanquam a propositorne ossicii alienas, et quas omnis studiosus alibi didicisse debuit. Ob eandea causam, quaedam ad Pathologiam pertinentia omisi vitia illa scilicet quae a laesa partium fabrica omnino pendent, morbos fidonum continen Ilum, et morbo. lidorum in rumentarios Illustris Gaubii , qu se chi rurgia, non medicina sanantur, et quae cum Anatomia et Chirurgia suo loco plene explicantur. Quaedam denique ad Be- rape iam pertinentia similiter preteterivi illa nimirum remediorum genera, illasque medendi rationes, quae in chirurgia sola, et minime in inedicina, locum habent. su tantum partium quarum fabricam stadios antea didicissent, et functiones vivi corporis, morbosque qui singulas illas functi a tione,
24쪽
tiones impediant, et principia generalia de remediorum viribus atque esse Stibus in talibus morbis sanandis, docere, meum esse putavi. Aliam quoque, ut quidam volunt, P sologiae partem, quam silentio omnino praeteriisse nefas fuisset, quam levissime tetigi;
Metaphysica nempe quae vocantur, seu defunctionibus mentis humanae, ejusque cum corpore neX conjectura ; nam praeter
conjecturas nihil super hac re habemus. Quicquid autem veri aut verisimilis, quicquid pulchri aut ingeniosi istae conjecturae habeant, fas sit dicere, optima quasque earum nihil hactenus ad usum medicum
contulisse. Noluerim equidem credere, Naturam tam arcto limite ingenium humanum compescuisse, ut ad has quoque regiones viam sibi nunquam patefaciat. Vereor autem ne vel infausto omine vel malo duce iter tentaverint qui hactenus ingressi sunt, vel tempus longe absit quo
25쪽
alter hic orbis visibus humani pateat. Interea igitur satius esse duxi, rem intentatam relinquere, quam me meosque discipulos ignoto aequori committere, donec
certior factus fuero de fine et praemio laborum. Quod si vir, ingenio, doctrina, industria, praestans, qui physiologiam cor poris humani prae omnibus hujus seculi scriptoribus ornavit et auxit, calculis subductis serio conatus sit ostendere, imagines vel vestigia rerum ducenta et quinque millia quadringenta quinquaginta duo, condi vel imprimi in particula medullae
cerebri quae unum granum pendet; et alii non parvi nominis auctores, magna solertia quaesiverint in qua parte cerebri anima habitaret, nonne concludere aequUm
est, multum adhuc requiri ut haec scientia usibus nostris accommodeturqQuamvis igitur mihi sit persuasistimum, actiones vivi animalis ab anima cum Orpore juncta pendere, nec, nisi alterius cum altero mirabilis nexu ratione habita, ple-
26쪽
nam explicationem esse accepturasu non tamen usu eram tantum aggredi laborem, quantum praeVideram fore, ut rei adeo obscurae, vel etiam multarum quae de ea prolatae sint opinionum, rationem redderem. Re vera tantum de ea singulares, experientia et observatione compertaS, et ad usum medicum accommodataS, recensere conatus sum. Lege vero harum
pus assicit et ab eo assicitur vicissim, nec noverim ipse, nec quenquam hactenu nu- visi crediderim Forsitan etiam sat medico
fuerit novisse tantum inter mentem cor
pusque intercedere nexum, ut plurimum, et sane mirum in modum se invicem a
ficiant; neque solius corporis in morbis sanandis rationem semper habendam esse, sed menti quoque interdum esse subvenisendum, quippe in qua saepe haereat fons et origo mali. Utcunque vero cautum fuerit de his aut aliis rebus quae nondum serta fide cognitae
27쪽
nitae et exploratae sint, metuendum est nequicquid sub nomine Medicina Theoreticae Prodeat, multi, non vulgi solum, sed me- licorum etiam, sic enim mos jubet, suspectum habeanx. Non est dissimulandum, Theoria Medicae scriptores hominum patientia multum abusos esse, et sibi aliisque nuper et olim miris ineptiis imposuisse. Hinc factum est, non prorsus sine rationis specie, ut
multiS, Cum medicorum, tum aliorum hominum, persuasum sit, omnem Theoriam Juledicam prorsus vanam et futilem esse, et non modo non prodesse, sed revera multum nocere, animum nempe a Vera notitia, quae sola, Ut volunt, experientia discatur, ficta scientia, Vocando. Verum enimVero non ideo concludere
fas est, nihil veri aut certi de Theoria artis medicae unquam repertum iri neque si aliquid tale repertum fuerit, idem inutile futurum. Plurima alia artes, bene O- 4 VimUS,
28쪽
eto uvimus, detectis philosophorum industria veris quibus nitebantur principiis, illico multum provectas sie. Quod profecto magnus olim Bacon, verae et utilis Naturaescientiae auctor atque parens, solita sua sagacitate, et perspexit et praedixit. ' Interim inquit nemo expectet magnum progressum in scientiis, praesertim in parte earum operativa), nisi philosophia
naturalis ad scientias particulare producta fuerit, et scientiae particulares rursus ad naturalem philosophiam reductae. Itaque non mirum est si scientiae non crescant, cum a radicibus suis sint separatae ' Neque profecto Theoria artis cujuslibet vana et incerta Conjecturas aut opiniones continere debet, sed re Vera generaleS, Observatione compertas, unde singulares derivantur, et ad quas singulae quae observantur res referri possunt. Nemo sanus contenderit, hujusmodi Theorias, quale multarum artium et scien-
29쪽
tiarum habemus, aut vana aut inutiles esse. Utinam et tales rei medicar haberemus; quod profecto eo magis necessarium mihi videtur cum insignes inter artem
nostram et alia artificia quae arte mechanice vocari Tolent, discrimen intercedat. His enim sunt praecepta quaedam fixa et certa, quibus artis e fretuS, errare nequeat, et quibus usus, opu quod susceperit per ficere, hoc est, mutationes in rebus quas
tractat ad arbitrium eisicere, possit; Iarum refert, principia quibus ista artis suae
Praecepta nituntur, intellexerit, necne. Sic faber scalpellum e ferro essinXerit, et medicamentarius quodvis medicamentum secundum regula praescripta Traeparaverit, neque alieruter horum artificum in opere suo repererit quod negotium susceptu in impediverit. Materia quam tractat constans est, semperque eadem in manibus inque potestate ejus penitus est naturam ejus bene novit, viresque quae eam assiciant adque libitum mutent; et certu igitur promittere potest mutationem desideratam, Vel
30쪽
vel mutationem quamlibet ad quam materia apta sit, se effecturum. Sed longe alia est ars medica, et longe aliis dissicultatibus implicita Materiam enim atque compaginem tractamus delicatissimam et valde mutabilem, quae scilicet neque variis hominibus prorsus eadem est, neque eidem homini variis temporibus; quaeque igitur ab iisdem rebus variis modis assicitur ita ut quod nunc Valde prodest, nunc iterum vehementer noceat, quodque interdum corpus vix assicit omnino, idem interdum vehementissime assiciat, non sine vitae discrimine Maxima autem dissicultas in hoc consistit, quod saepe haud erspicuum sit, quaenain ad morbum tollendum requirantur mutationeS, aut quid omnino facienduma quaenam scilicet conditio morbosa fuerit, et Ua ratione summovenda. Quocirca medicum et decet et Oportet, non modo remedia novisse quae adversus certo morbo prodesse soleaut, sed horum quoque morborum naturam et Causas, et remediorum vires, et administrationena,