장음표시 사용
401쪽
tentia omnibusque copiis floruisse, unamque de nume ro urbium heatarum fuisse, eamque urbem Pel 1sgos, bello Umbris illato, repentin' incursi cepisse ξ De Pe Ialis non una sententi λ Graecorum fuit, quibusdam o Pinantibus, vocatos eos Postea Tyrrhenos, qui Pelas
gi antea appellabantur . sed ego facile credo Dionysio Halicarnassens , pravi lcum primi & accurato Scripto ri, alios Pelasgos , alios Tyrrhenos suisse, Unde etiam
ego prorsus existimo, quod idonea Certaque veterum
auctoritate nixum est , inclinata antei bellum Trojaenum Pelasgorum 'rtuna , Drrhenos urbem pelasgorum Cor tonam occupavisse, eamque . in urbium Tyrrhenicarum numerum retulisse , &, quod Pelasgi secerunz, ea utabe munienda praeidium Tyrrheniae contra Umbros quaesivisse. Uibem autem Pelasgicam Cortonam ali quando fuisse quis neget λ quὸndo ex Herodoto com Pertum est, quod & Dionysius. Halicarnassensis testa tur, Cortonenses lioguam olim Pelasgicam , eamque. a Tyrrhenica diversam, adhibuisse. Quo in mimis argumento usus est Dionysius, ut Pelasgos a Tyrrhenis omnino diversos de nonstraret . Quod si Cortonam Pe Ialgi Ionge ante Tyrrhenos possederunt , videtis Plane, Auditores, hanc illam urbem omitibus urbibus Tyrrhenicis multo esse antiquiorem, hoc est iis urbibus , quas Tyrrheni aedificarunt: eujus sane antiquitatem vel usque ab ultima hominum memoria Poctae repetunt, cum Dardanum illum antiquissimum, Corithi filium , gentisque Trojanae inclytum conditorem , eX ea urbe
profectum commemorant . Iam vero quantia tum notamine, quantaque urbem existimatione Cortonam fuisse oportuit, cum eam sibi urbem primum Pelasgi. deiade Tyrrheni, arcem belli ac munimentum contra Po tentissimos hostes firmissimum delegerunt Z Quae porro urbium Tyrrhenicarum , una fortasse Caeretanorum urisbe excepta , ἱn commentariis olim Graecorum fre- quen-
402쪽
qilentior atque celebratior Cortona 3 quam memoratu
in primis dignam Dionysus appellavit : quam etiam urbem antiquitatum Graeci rum Scriptores vetustissimi, iique oppi/o' non contemnendi, narrant, Ulysii, quum ab expeditione is Trojana redux , rebus Penelopes , uxoris suae cognitis, in Tyrrheniim abiisset, certum ac
stabile domicilium praebuissecti is & reliquum vitae
transegerit, & demortuus , Pergam , montem Pr imum, nobilem ac memorabilem tumulum acceperit.
Et quot illa, Oaeso, es quam varia, & quam elara
atque illustria urbis Cortonae olim nomina apud Graevos i Nam Cortoni recentiori hodieque usitato nomine est Ptolemaeo, Croton Dionysio Halicarnassensi atque stephano, Gortynia Lycophroni, atque TheoPomPo Cyrtonia, seu Cyrtonium Polybio , Cothornia rursus Diohysici . 'Creston Verod bis di immo & Corithus ι Grae. eis fine dubio luctoribiis, eadem est urbs a Poetis noὸ
stris a ppellata. raecis scilicet: ' Hagnis rerum suarum aestimatoribus , 'placuit'; quae nomina urbium Gr3eca ruiui claristimarum ao Eobilissimarum ferant, ea ad hana istam urbem Pelasticam, seu Tyrrhenicam , celebrem in primi & gloriosam transse re atque accommoda 1 e. Ego .quidem certa sabaias Poetuum ii, tanta praea sertim certarum vera limqtie lauὸum copia minime otinnium Iequor . verilm amen iubω quinius atque etsi cacius, antiquitatis urbis' ' Cortonae argumentum sumi potest , quam ex auctorhate summorum gravissimorum qite Poetarum , qui peculiari quadiam vetustatis' nota urbem Corionam 'prae' reliquis rurbibus Tyrrhenicis inriggniti tis repraesentant ,-in exhue urbe Cori hum , I lvis fili uri , Dargani patrem, ' primum, regn2sse , eam-lque de reo mine sub Cori himi voe,sse fabulanture Eum inde longe lareque 'imperium' in legionem , quae Pothea a Tyrrhenis Tirthenia dicta est , propagailla , . indi-tcio illud' suerit, quod Latinorum , Poetarum PrincePs ,
403쪽
idemque antiquitatum Etruscarum scientissimus, Cori thi urbes, Tyrrhenicas appellat, ad quas Aeneas auxilia conquisiturus penetraverit. Quare ego etiam faciale arbitror, Graecos Cortonam Primariam urbem Tyrrheniae , urhiumque Tyrrhenicarum matrem nuncupasse, non quod ., quo tempore Corithus , quae Cortona post
ea dicta est, principatum regionis obtinebat, Tyrrheni in iis tum locis dominarentur; sed quod ejus tum ur- his imperio regio subjecta esset, quam Postea regionem Tyrrheni occuparunt. Quis enim jam non lateatur , quod alias opinor me ex hoc ipso amplissimo loeo fa tis demonstrata. Tyrrhenos postea urbi Volaterranae, quam ipsi primam urbium suarum exaedificarunt, totius Tyrrheniae principatum detulisse ' Sed & temporibus illis Tyrrhenicis quanta dignitas Atque auctoritas urbis Cortonae fuit i cum Tarcon ille Tyrrhenius sedem ac domicilium suum in ea urbe collocasset. Quamia etiam temporibus Romanis i quum illis etiam tem- Poribus Cortonenses . pariter atque Arretini & Perusini, inter populorum Etruriae capita censerentur, itaque inter eos populos viribus & potentia excellerent , ut de pace & foedere cum Senatu Romano egisse, inductasque in triginta annos impetrasse memorentur . Quid p Cortona . similiter atque Clusium & Arretium , nonne tanti a Romanis habita fuit, ut Silius ille Italiacus, nobilis Poeta, qui bellum Punicum secundum elegantibus versibus descripsit, in Poemate suo Flaminium Consulem arci Cortonens , pariter atque muris Clusii & Arretii, ipsique urbi Romae ab Annibale meis tuentem inducat ρ Credo scilicet Romanos urbem non neglecturos fuisse, natura & situ munitam, omnibusque rebus coῆiosam i qua in urbe Romani ad res suas, Romanamque fortunam tuendam maximum momentum
inesse, pro certo habuissent. Itaque Augusti tandem . seu Potius Triumvirorum, temporibus, Iacta est Cor-Disit iroo by Coosl
404쪽
tona Romanorum colonia i quam prosecto urbem Di nysius Halicarnassensis & nomen & cives paullo ante tempora sua mutasse testatur . Nam de agro quidem Cortonensi omitto hic dicere, quam ille ager fertilis sit& opimus, quam pascuus & salubris, quam jucundus& frugifer, quam fructuosus & amoenus, quamque u bertate & varietate fructuum nulli alii agro Etruscorum cedat, multis Etruscorum terris antecellat. Nec vero frustra arva Mata vocare illa visus est Rutilius Numatianus . Cives autem Cortonenses tribu Stellatina cenases fuisse, quis jam hominum eruditorum ex veteribus
lapidibus non sateatur 3 Quid deinde, Romano imperio penitus inclinato atque - everso, factum sit Cortona, non promptum est dicere', Auditores, in tanta historiarum praesertim obscuritate . rerumque Cortonen
sum oblivione i ni s sorte dicendum illud videatur, quod verisimillimum est, id ipsum Cortonensibus , quod reliquis Etruriae populis, contigisse is Cortonam tandem cecidisse , cum a gentibus Barbaris Imperium Romanum
cecidit, ex eoque postea casu Cortonenses surrexisse soque in libertatem vindicasse . Quam vellem , urbs nobilissima . vetera laudum tuarum atque amplissima monumenta nancisci potuissem, ut in eas laudes, tanis quam in apertum quendam S immer. sum campum, mea se diffunderet atque explicaret oratio. Nam antiquae nobilitatis tuae pristinaeque tuae libertatis insignia adhuc clariium a exstant, victoriati, quos illis temporubus juris ac consuetudinis tuae fuit, prae ceteris Etruriae liberis eiustatibus, percuterer quibus in nummis videre plane est expressam veluti imaginem Etruscae antiquitatis. Quid enim dicam, optimis te legibus rempublicam tuam munivisse atque firmasse, eamque per Consules ac Senatum , more Romano, sepientissime administrasse, omni uusque belli & pacis praeclaris artibus adornasse, atque ad omnem felicitatem instruxisse ξ Quae
405쪽
tibi hona, urbs nobilissima, multo diuturniora suissent. nisi quae in ceteras civitates Etruriae, in tuam etiam rempublicam factiones civium perniciosissimae, invasis. sent. Nollem, Auditores, recordari tempora illa calamitositIima, cum . scissa in partes Etruria , altera alteri civitas perfidiose insidiabatur. Sed tamen magno senusu doloris recordor, urbem Cortonam.ex intestina illa
civium suorum distoidia in praedam Arretini cessisse. Quae vero , ct qualis, & quapta, & quam misera at
que miseranda clades illa cortonensis ab Arretinisi cum cives Cortonenses clarissimi atque opulentissimi, alii re. hus ac sortunis suis spoliabantur , t alii exsplps a Patriὸ atque extorres agebantur, civitas denique olim domi. na , princepsque regionis. divitiis atque armis Pra pollens.. libertate ac dominatione exuebatur, S ri quod ipsa morte acerbius ac luctuosus erat, servire Corinna Arretio gehatur. Sed sua Cortonensibus, ἰ viris bonis ac sortibus, virtus non defuit, ut servitu tis tandem A Ietinae jugum sortiter excuterent, seque in libertatem tuam adiererent, ac vindicarent. Hiς mihi locus erat Percommodus & peropportunus.. Cortona , gratulandi tibi de resuperata libellare & dignitate tua. Quam et iam tibi hbςrtatem II enricus Septimus Imperator, quem, hospitem publice ae imagnificentilis me accepera , iuri jurandi. religione adhibita . eonfirmavit. Videbare itum , Cortona, vicinis civitatibus , quae jam inde a longinquis tempos bas aemul e felicitatis tuae exstiteraut, &iquibuscum de , dignitate ac Puncipatui saepe, yrmis lis e-i Ptaveras , Praeire . Xemplo tuo posse ad Etruicam dia, gnitatem atque amplitudinem tuqndam; tantλ sapientia. ac Probitate. tantaque sortividi et M Pr viiii No . blica a Consulibus huis rege tur .. βed enimo l)U. MCς,& felicitate frui diu tibi non lic)ut per factiones CDi-iles . Seditio te popularis in secvitutem rursus dedit,
Cortona, sed ita, ut eX eo casu, ex eaque gravi Cala-Disit iroo by Cooste
406쪽
initate melior ac florentior, multoque beatior surgeres. Nam & illud in tanta rerum tuarum Perturbatione, tantoque illo infortunio perbelle aedidit , ut Pontifex tuus, quo tota superiori memoria caruisse serebare , tibi divinitus trihueretur. Enimvero fatendum est, Auditores , me unquam a memetipso extorquere illud sotuisse, ut crederem id, quod in vulgari hominum serimone Versatur , quum ceterae urbes Etruriae jam inde a primis Christianis temporibus Pontificem, ac Sacerdotem suum habuerint, qui sacris Christianis eas umhes imbuerent P tamen Cortonae i urbi antiquissimae &Celebratissimae, & temporibus adhue Honorii & Τheo. dosii Imperatorum , inter Etruriae urbes perinsigni, Pontificem suum defuisse; quiamque Romulus, vir sanctis simus, Primum Volaterras, deinde Fesulas , alii alias eivitates Etruriae luce antiquitus Christiana perfuderint, Pontifices , Herculanus Perusiae, Donatus Arretii , miris ad caelum laudibus extollantur; tamen uni urbi Cortonae de universi Etruria, qui Christum Sospitem , humanique generis Servatorem nuntiaret, & Sacra Pomti sex ministraret, neminem quemquam exstitisse. Quis autem sibi facile persuadeae, quum salutaris Christi doctrina reliqua passim Etruria priscis illis temporibus mirifice Propagaretur , non eam etiam Cortonae dispersam
in populum & disseminatam fuisset quumque tota alibi Etruria sacrosanctum Christi. nomen divulgaretur ; &viri & mulieres religionem certatim Christi amplecterentur, sacrorumque Christianorum coetus inirent, neminem unum mortalium Cortonae Christo nomen dedisse, coetusque Christianos sociasse δ aut, quum ImPerato m complurium Romanorum, puta, ut uno. aut itero exemplo utar, Marci Antonini, aut Maximiani
Herculii, jussu, tota Italia homines Christiani vinculisae verberibus omnique supplicio excruciati, pro Christi nomine necarentur, nullos omnino eorum qui Chri
407쪽
stum Cortonae , eiusque doctrinam, Profiterentur, mortem pro Christo oblidep Quod si Cortonae tum etiam, cum gentes in Christianos omnem crudulitatem adhiberent, fuerunt Christiani; si Cortonae Christiani coetus suos frequentarunt, laudetque Christo Deo dixerunt ; si Cortonae Christiani vitam pro Christo glorio-
sillime profuderunt, cur non etiam Cortonae loco no .hili . celebrique ac frequenti. urbe cademque Sede Rectorum, seu Praesidum Etruriae , suerit Antiites suus Christianis, qui sacra iis administraret, pabulumque iis veritatis divinae, pro boni pastoris munere atque Otacio. praeberetp Nam & in urbe Cortona, tanquam tu magno & illustri Theatro, spectata est virtus mirabilis ac propemodum divina Christianorum ; spectaculum illud quam egregium , quam Praeclarum, quam admirabile l cum tempore Decii Imperatoris , Geviente quam Cum maxime impiorum hominum rabie in Christianos, videre suit in urbe Cortona milites Christi sortissimos Planeque heroes, Secundianum & Marcellianum ac Uerianum hoc enim nomine vocabantur , tanquam injusta pugna, fortiter pro Christia dimicare, & suppli. cia gravissima constantissime perserre , sustibus caedi , in equulco suspendi, ungulis abradi, igne ad latera af
fari , capite cervicibus adscilla , mortem oppetere , itλ-que , victoria clarissima reportata , de impietate atque errore gloriosissime triumphare. Non me equidem sum git , de loco hujus certaminis Scriptores Cum Primis . graves, atque in lacrarum historiarum monumentis OP-Pido; quam versatos, mecum dissentire , qui locum hujus certaminis Centum cellas allignant. Scd multo mihi potior Usuardi auctoritas. Atque is est Uiuardus ,
Auditores, quem in fastis sacris diurnis auctorem Cerinto exploratoque consilio secuti sunt, ἐά nunc etiam fere sequuntur, quorum Ceteri auctoritatem sequi dubiant ,
Pontifices Romani. Testem cito te, Uluarde , in fastis
408쪽
stis tuis . eum viros illos sanctissimos ac sortissimos di. cia apud Cortoniam urbem I husciae , morte Pro Christo obita, praeclarum atque illustre in primis ceris tamen peregisse. Nec vero putetis, Luditores , imprudentem me atque invitum Cortoniam dixisse, quam vosmet & ego sciens Cortonam . Nam Coloniam quidem Thusciae scripsisse videtur Usuardus; pro quo iii Promptu fuit coniicere, scribendum ab Usuardo fuisseCOrtoniam, quo tandem nomine Crotonem, urbem Tyrrheniae. cum eo Romani coloniam deduxerunt ,
esse appellatam , in veteribus certe codicibus legimus apud Dionysium Halicarnassensem . Sed maneat apud
Usu ardum nomen urbi Coloniae. Crotoa , quae R manis Cortona, urbs illa celeberrima Etruriae, a colonia eo a Romanis missa e tribu Stellatina, nomen aliquando suum non in Cortoniam modo, sed etiam iaColoniam, mutaverit. Hinc etiam quam clarum & illustre novae eximiaeque laudis argumentum exoritur . cum certo inde colligimus & praedicamus , urbem Coritonam inter omnes urbes Etruriae adeo excelluisse, ut, quum aliae etiam urbes Etruscae, ipsae etiam Pisae urbs nobilissima Etruriae, coloniae factae fuerint Roman rum , tamen una Cortona. propria quadam & insigni excellentiae nota , Coloniae sibi appellationem , prae reis
liquis Etruriae urbibus, ipsisque Pisis, suo veluti jure
vindicaverit i Quis autem nunc hominum pererudit rum neget. Coloniae in Thuscia nomine urbem aliis quando Cortonam venisse quando antiquae appellationis vestigium etiam nunc exstat una portarum urbis Cortonae, cui hodieque nomen Colonia ; & hanc istam urbem , Coloniam diserte nominat stratagematum Scriptor, Sextus Iulius Frontinus e apud quam urbem Frontinus narrat, Aemilium Consulem copias in se h-jectos campos demissurum, e citatiore avium volatu
insidias homum latitantes intellexisse. Apage hinc a Fron-
409쪽
tino, homo erudite, de oppido Colonia vanas atque inutiles conjecturas tuas. Quod obiter dictum esto . Nunc si Christianis temporibus vetustissimis Cortonae in Thuscia Christianorum hominum de mPietate clevicta triumphi, iique gloriosissimi , visi sunt , quis non
facile inde percipiat, lucem tunc Christianam Cortonam accepisse , ipsamque adeo urbem Cortonam pariter a que alias urbes, quas veritas divina illustrasset, Sace
dotem tuum, gregisque Christiani pastorem habuisse pΑt enim pervolutemus licet omnia monumen a antiquitatis , nullum in iis plane Pontificatus tum Cortonensis vestigium apparet. Scilicet, credo, post Imperium Decii , aut post Honorii Theodosiique minoris tempora , cum Claudius Rutilius Cortonam urbem in Etruria celebrabat, ne suit quidem per sexcentos & amplius λα- nos nrbs Cortona, quando totidem sere deinceps a norum de Cortona silentium fuisse in historiis videtur. An tu inde mihi. tanto illo & tam diuturno silentio, atque cx illa tam longa temporum oblivione existimas, nullos unquam antea Pontifices Cortonentes exuiuile ἔEgo vero silentii illius inde potius caussas u velHgZVerim , quam tuos olim urbi Cortonae Pontifices den gaverim . Quanto enim illud probabilius., Auditores , atque ad faciendam fidem accommodatius , quod I annes Uillanius , Scriptor historiarum non ignobilis , adiirmat, Pontificem urbi Cortonae ab Ioanne VIgeu-mo primo, Pontifice Romano , non quidem datum , sed restitutum . Scribit Villanius , quod ex populari iam Racceperat, homines olim Cortonenses.Pontilicem suum interfecille , seque ipsos regeudos ac gubernandOS Ontifici Arretino tradidisse. Quod seditione aliqua LIVI fieri potuisse quis neget Ego quidem sic centeo , Ontificis olim Cortonensis mentionem in vetuitis alicuDI monumentis Christianis inveniri ; sed, quI vocandus erat Cortonensis, dictum hunc antiquitus Crotonentem, Disitir Ooste f
410쪽
ex usu Graecorum, quibus Cortona, quae nobis v catur , Croton est appellata. Sic igitur & Cortonensis Ponti seκ-suit Iordanes, quem, tamen alii Crotonensem
nominarunt e cujus quidem meminit Vigilii Pontificis Maximi sententia contra Theodorum Laesariensem . Fuit& Cortonensis Theodosius, is , qui aliis Crotoniensis iqui Concilio Lateranensi sub Martino Primo Pontifice subscripsit. Alii etiam quia olim Pontifices Cortonenisses fuerint, minime est dubitandum , Auditores. V rum subsequentibus temporibus vidςntur Pontifices Αα retini viribus atque armis prὸepotentes in Sacerdotii Cortonensis iura commodum invasisse . illudque sibi Sacerdotium usurpasse, & cum Pontificatu Arretino ita
in unum conjunxisse, atque consociasse, ut Pontificatus Cortonensis in Arretinum totas. transisse , nomenisque etiam suum penitus amisisse videatur. O misera sequiorum illorum: temporum conditio 1 o rudis & inculta temporum illorum histariesi cum lux veritatis& temporum testis ita historia, negligebatur, ut nul rerum quidem suarum historias plerique Italiae Populi
memorarent. Quanta illorum temporum obscuratio , quanta vis oblivionis , quae vel ipsorum Pontificum Cortonensum omnem omnino memoriam obruisset atque
exstinxisset s Itaque, perinde quasi superiores illi Pontiis
Mes ex omni hominum memoria evolsi fuissent is pi neque evanuissent, dicitur tandem, i Ioannes i vigesmu3Primus , quem alii secundum & vigesimum numerant. Pontifex Maximus Pontificem I Cortonensem de novo creasse atque instituisset, communique oppidi Cortonae Petenti enixeque roganti concessisse. Quid omQ Ioan-,nes ibi Pontifex jura ise civisatis dare ait Cortouke, S. quae sunt eius verba, Cestonam se in civitatem erige re Et bene Ioannes, si tum primum Pontilices Cortonae esio coeperunt .. Quid p an non Cortona civitas antiquissima Etruriae. y an non Cortona similiter atque