장음표시 사용
371쪽
torem agraria lege, qua Etruscas Civitates multaverat ,
Ninnienses solvisse ρ Quid Fridericum Secundum Min asim ui bem arce ac Propugnaculis, turrique altissima egregie instruxisse atque firmaste, summumque ibi judi-Cem caussarum, ad quem provocatio a tota Etruria fieret, constitui me , & Miniatenses cives Genesiano pago , nobili ac locupleti . fructibiisque agrorum , qui ex fluminis Arni alluvionibus contingerent, tertia eX Parte donavisse ξ Quid Miniatenses ceteris non semel Etruscis virtute militari antecesiuisse , qui, prae ceteris foederatis Etruriae populis. Henrico Septimo Imperatori fortiter restiterint, compluresque de l)isanis victorias reportaverint p Quid Carolum Quartum Imperatorem , summain illum Iitterarum , & Academiae Pisanae fautorem & Patronum , Miniatense oppidum plurimi fecisse, eumque honorem Miniatens bus legatis in urbe Pisana detulisse, ut de omnibus legatis Etruscis , qui eo frequentes convenerant, solos Niniatenses ad osculum admiserit ρ Quid Carolum eundem Imperatorem defensores duodecim Miniatentes, qui summus atque amisplis mus Minia tensis cisitatis magistratus est & suit , vicarios Romani in Etruria imperii creasse ρ Quid Mini tenses nulli alteri populo Etruriae dignitate audioritateque cc sinie , qui S ipsi , aeque atque alii liberi populi, juris sui fuerint, & rempublicam suam , per duodecim, quos modo dicebam , deseniores , summa Plenaque potestate administraverint, S. foedera cum liberis Etruriae Populis, ac Praesertim cum Florentinis & Senensibus . acquis conditionibus pepigerint, di signata pecunia Polluerint , S dominationem late suam in oppida quatuor S triginta cum imperio exercuerint ρ Quid Miniatenses, siqui alii populi Etruriae, de Florentina republica praeis Clare promeritos fuisse, eique in maximis saepe extre. misque rerum discriminibus, magna equitum ac pedi.
xum auxilia mutile λ Quid Germanicae nobilitatis no-
372쪽
rem in urbem olim Niniatensem jam inde ab Othonis Magni temporibus habitatum concessisse , indeque ad generis nobilitatem demonstrandam , atque etiam quia judex ibi caussarum Teutonicus stabilem sibi sedem colloca verat , oppido appellationem ad Teutonum remansisse'Quid Miniatensem civitatem adeo etiam nunc nobilitate inter Etruscos excellere, ut, pro civium numero, in nullo alio Etruriae oppido numerosior atque frequentior, quam Miniati, nobilitas esse videatur Quid Florentinos Niniatensem civitatem tanti secisse , ut nohili res quique potentioresque cives Florentini assinitates cum Ninia tensibus jungere sibi semper perhonorificum crediderint, dignosque eos prae reliquis Etruscis esse judi-Caverint , quos , utraque inter se civitate, ut paullo ante dicebam, publico decreto jampridem consociata , in cives, nobilesque ac magnates Florentinos allegerentp Quid Clementem Septimum, Pontificem Maximum , temporibus dissicillimis atque turbulentissimis , domicilium sibi tutum atque illustre, Miniatum delegisse pQuid ego plura oratione de urbe Miniate veluti Coacervando Percurram 3 quando Cosmus Secundus Mediceus, Magnus Dux Etruriae, vir oppido magnus atque excellens, ut erat valde magnificus ac liberalis ,
Nariae Magdalenae Austriacae , uxori suae, de insigni aliqua Etruriae urbe gratificaturus , pro sua & uxoris suae, summae seminae, dignitate, se facturum existimavit, si eximium ei ac regale donum , Miniatum , quippe nobilem urbem atque opulentam , largiretur. Ianti, Auditores, erat Cosmo , viro sapientissimo , Etruriaeque suae aestimatori iustissimo, inter cetera Etruriae oppida Miniatum. Fertur in antiqua historia rex quondam Aegypti reginae uxori suae Anthyllam , urbem Aegypti Pei celebiem atque copiosam , propriam in Calceamenta concessisse . Quanto profecto sapientius , quantoque magnificentius Coimus ille Secundus urbem Mi-
373쪽
niatem uxori suae Austriacae dono dedit, quo 'illa d no non ad usus deliciasque muliebres, sed ad Etrusei Imperii gloriam . atque ad Etruscae dominationis propagationem atque dilatationem uteretur i Quanti igitur Niniatum fuisse censendum est . quod regio munere
dignum visum suit, taleque & tantum, ut in eo magnitudo atque majestas Etrusca tota eluceret quantum vero inde etiam vobis, Miniatenses cives, viri utique optimi, omnique virtute praestantissimi, splendoris atque dignitatis aceesiit i Civitas erat illa quidem vestra. qualis praeclara quaeque & laudabilis civitas esse potest . nobilis, locuples, copiosa, legibus & moribus egregie
instituta, clarisque civibus, omniumque rerum laudauis darum exemplis reserta, talis denique , qualem uno vertio decet esse beatam civitatem. Sed humanarum gentium jure illa vobis erat civitast sacro Pontificioque
iure civitas vobis nondum erat. Talis tandem ut v e. fra vobis civitas , hoc est, utroque jure , tum humano,tum etiam divino, omnique ex parte persecta atque absoluta Civitas obtingeret, auctoritate sua singularique sapientia Perfecit Domina tunc vestra, sanctissima femina atque optima, Maria Magdalena Austriam, quae Sacerdotem Vobis vestrum , propriique gregis pastorem , a Pontifi-Ce Romano impetravit. Testes vosmet locupletissimos, viri Niniatenses, appello, qui, statua Dominae vestrae, Mariae Nagdalenae, in media urbe erecta, collati ab ea in vos beneficii, gratique animi vestri, publicum a. Pud vos testimonium, ad gloriam Miniatensis civitatis sempiternam , exstare voluistis. O fortunatam civitatem Miniatensem l O bonis civitatem auspiciis natam atque adultam l O felicem Maiamque civitatem l Quae enim tota Etruria civitas te te beatior , atque fortunatior haut quid tibi unquam deest ad summam perfectamque, Pro rerum humanarum natura, felicitatem p Ego qui dem sic existimo, selicitatem civitatis, tum ex Pluri bu Di jtjrod by CO le
374쪽
bus aliis rebus, tum maxime ex religione, atque etiam ex virtute militari, optimarumque artium liberalissimis istudiis, & litterarum scientia coalescere. Sunt enim illa minora, quae tamen & ipsa in partem veniunt selicitatis , sitam esse urbem loco amoeno ac salubri , caeloque puro uti, & agro perquam opimo ac senili laetari , omnibusque rebus tum ad usum , tum ad oblectationem vitae, opportunis atque necessariis abundare. Haec omnia de urbe Miniate quis non si hi orati ne persequenda esse arbitretur , quae tamen omnia
de Miniate miris ad caelum laudibus Gregorius Pontifex Quintus decimus extollit , cum civitatem eam , esse decernit Atque ut de militari virtute primum aliquid dicam , quae mirum est , quantum ad civitatum selicitatem conducat , cum religioni ea & patriae atque justitiae inservit, quis nescit, Miniatenses in Etruscis Lellis . tanquam in quadam palaestra , ad militarem virtutem assidue exercitatos, ad bella illa tum conjungenda, tum disjungenda , superiori memoria plurimum valuisse, & quocunque se paritum vertissent , victoriam plerumque apportasse , itaque saepe Florentinis periclitantibus virtute sua salutem attulisse , auxiliaque eis ad duo aliquando peditum millia misisse, ex eaque Miniatens palaestra, tanquam ex equo Trojano , tum alios sortissimos heroes , tum in primis Mang a
ortandinos , homines tum rei militaris scientissimos , tum rebus magnis gestis clarissimos, prodiisse λ de quibus Grisonii in desundenda contra Benedictum Mangiadorium Patria fidei & virtutis suae ad memoriam posteritatis
gloriosum specimen dederunt. Age vero, religio qua noto est illa quidem firmamento, quantoque praesidio ad que ornamento civitati s Atque ilaec etiam quam sancte atque studiose culta semper est a Miniatensibus Iquamque in omni genere Pietatis apud eos obtervata ,
375쪽
quorum singularis religio erga Niniatem, militem Cinni sortissimum, usque adeo eluxit, ut de Miniatis, viri sanctissimi, nomine , oppidum suum Samminiatum apis pellaverint. Nam de religiosa quidem Minia tensium pietate adversus beatissimam Virginem matrem Dei . & praeceteris sanctis viris , erga Genesium, virum sanctitate percetcbrem, & testimonio, quod pro Christo, prolata sanguiue , tulit, per illustrem , quid attinet dicere pquorum alteri, secundum matrem Dei, patrono & tutelari suo praesentissimo , se suaque omnia Miniatenses. templo etiam civitatis maximo, eoque magnificentissimo, in ejus honorem dedicato , consecrarunt . Fuit semper Miniatensium, suit, Auditores, pietatem ac reis ligionem colere, virique omni tempore apud eos ab
eximio religionis studio apprime sancti, planeque beati. omni virtutis genere floruerunti quales de multis G nesius alter, vir de Augustinianis penitus lactus ad exemplum verae sanctitatis, & Borromaeus, & Bonia is Contrius, & Gherardus Bonamicus, homines religiosi& sancti , persectique Francisci, viri sanctissimi, imit
tores , Landuinus denique Mespighius , fuisse reserui tur. Haec igitur religio quum pura semper & sancta, nullisque prorsus erroribus infuscata apud Miniatenses in
omni cultu pietatis enituerit, quam ea tandem aucta Confirmataque est, cum Pontificem ipsi suum, qui verbo & exemplo ad virtutem, atque ad Christiana officia praesens praeiret, acceperunt i Nam, Deus bone, qualis vir & quantus, quamque egregia virtute & sanctimonia praeditus, is fuit, qui primus Miniatensibus Pontifex datus est. Franciscus Norius, qui , ut nihil antiquius, atque sanctius religione habuit , ita vix dici Potest, quam sedulam assiduamque diligentiam in studia quaeque pietatis contulerit; qui tamen paucis post an- Dis ex pestilentia moliens, & maximum sui desiderium civibus, ct grandia atque immortalia virtutum suarum
376쪽
exempla successoribus sitis, Miniatensibus Pontificibus ireliquit. Quid enim ceteros nominatim recenseam p quid Alexandrum StroZZam p quid Angelum Pichum p quid Petrum Frescobaldum y quid Ioannem ' Baptistam Baraduccium ρ quid Maurum Corsium p quid Morigiam pquid Cortigianium ρ quid Poggium t quid Ludovicum Catantum p nota homines nobilitate & sanctimonia, qui
sedulitate, atque industria sua perfecerunt, ut , quae magna apud Miniatenses erat in Deum & res divinas religio, multo ea major fieret , eaque nusquam alibi lci 4 ita Etruria magis, quam Miniati, eniteret. Nam & eis ius nunc Pontificis, qui superiorum Pontificum exemis Ploi, rem sacram Niniatensem rectissime ac diligentissime adminiurat, erunt , qui laudes olim atque virtutes Ce.
ebrabunt Reliqua est doctrina, magnum ipsa quidem
decus atque ornamentum religionis Christianae. Quis enim nesciat, quantum commodi atque opportunitatis
adi usum religionis Christianae non litterae modo divi- AEae , sed etiam humanae, & liberales quaeque disciplianae conserant ρ quum sne artium liberalium optimarumque disciplinarum scientia ne ipsa quidem oracula divina persaepe alicubi perfecte intelligantur. Namque illud
ego tandem dicere audeo, Auditores , quod ab unoquoque Vestrum perinde accipi velim , atque egomet intelligo, conjunctionem 3tque societatem omnium ha- manarum disciplinarum necessariam esse illam quidem, nedum utilem , ad Theologiam , cui veluti reginae suae. ipsae ancillae famulantur , tamque illam esse necessariam, quam Theologia necessaria est, quae maxime certe est necessaria , ad religionem Christianam. fartam tectam ConserVandam: quippς quum vera religio sine Theol gia Pura atque a pestiferis opinionibus inviolata servari nullo modo possit. Quae quum ita se habeant, vigeat que ibi maxime Theologia, ceteraque litteratura , ubi
377쪽
maxime omnium florent studia pietatis A religionis . quis dubitabit, quin in urbe Μiniate primas semper litaterae tulerint tum divinae, tum etiam humanae , omnesque dilaiplinae 5beralissime . ubi quam maxime semper excellere visa est αἱ io 8 Nam , quod ad Theologiam attinet, jam inde a tempore Marcovaldi Portigiani. magni in paucis Theologi . qui se totum inter Francia scanos ad Francisci, viri plane admiraodi atque divini, virtutes imitandas consormavit, ubi Theologia cultior atque honoratior, quam Miniati p ubi ea frequentior atque Celebratior, quam Miniati δ nia quotidiano serem usu tritior, atque limatior, quam Miniatip Quid eis
nim de ceteris doctrinis, artibusque liberalissimis p quid de iuris prudentia 3 quid de arte medica 3 quid de Phulosophia p quid de Mathematicis di lciplinis , quid de Poetica y quid de Oratoria p quid de litteris humanioruhus, iisque reconditis atque exquistis ρ quχe omnes dusciplinae a bonis & eruditis magistris traditae , mirum est, quantum decoris & dignitatis civitati Minia tensi eo ciliaverint: quippe quum praestantia & varietate disciplinarum, quae Niniate publice docerentur, doctorum que ibi virorum multirudine , qui excellenti eruditione sua multarumque rerum 1cientia patriae gloriam amplificarent , motum se atque impulsum Gregorius Pontifex fateatur, ut ius civitatis Pontificium Miniatensibus impertiretur. Adde eetera doctrinarum litterarumque subsidia , quae ad studia optimarum artium excolenda,
Omniumque rerum scientiam comparandam tam magnRatque opportuna urbs Miniatensis habet, ut ea maxime urbs ad otium litterarum facta esse videatur , loci moenitatem, saluhritatem aeris , liberum & apertum caelum, adspectum , unde longo studio fatigatus animus subinde recreetur, e nitidissimo colle maximeque aprico in subjectos late campos multo jucundissimum, u-
378쪽
hertatem agri, beatam rerum copiam, publicam bonicque atque utilibus libris refertam bibliothecam , accuratum exquisitumque tabularium. Ceteras, easque ma.
Rimas , cujuscunque generis, ad liberalissim quaeque S praeclarissima studia commoditates . Quod si velim hic enumerare viros sapientissimos ae doctissimos Minia tenses, qui doctrina & sapientia mirabilem civitati suae
splendorem attulerunt, quem tandem finem inveniat meat Sunt enim jam inde ab antiquitatis memoria re innumerabilest in quibus tamen sumntiis viris, cui non statim , probitatis & doctrinae nomine, in mentem veniat utriusque Michaelis Mereati, ac praesertim Minoris, hominis doctrina & sanctimonia celeberrimi, Philippoque Nerio , viro sanctissimo , planeque admirabili, amieitia & familiaritate conjunctissmi aut quis non sibi a sapientia commemorandum in primis ducat I annem Bonapartium , tanta virum auctoritate, tanta quePrudentia, ut Guelsos & Ghibellinos acerbissimis inter si 'odiis dissidentes, faneita paee, inter se ipse conciliaverit ἱ eumque factiones illae duae potentiis mae, sp*nsone maximaram pecuniarum facta. Praedem acceperint aut Nicolaum Bonapartium, hominem rerum uia su peritissimum , cui, ob eximiam ejus rerum agenda. rem seientiam . Nicolaus Quintus Pontifex Maximus honorifieen imas legationes decrevit. & impeditissima naeque reipublicae negotia expedienda commist aut Andream Bema partium . magna virum rerum Praeserutim di inarum , ' doctrina , qui saero Libu mensis civitatis Tegimini primus omnium est praepostus 3 aut Antonium Notahum , acutissimum. & iubtilissimum sui temporis Philosephorum t qnis etiam non continuo Re
Perum utrumque spadal ungit , magnum utrum isque jurisconsultum , itemque Iacobum Malpighium , ipsum quoque perinfigni hominem juris scientia, & An Z E a sati
379쪽
saldos recordetur aut non etiam memoria Pris ceteris Bonii contrium excellenti virum singularique juris Piudentia praeditum repetat ξ aut denique de Bonin
sontriis non Laurentium propter reconditam a ejus eviquis tamque litteraturam admiretur, hominem in omni
cruditione atque doctrina versatili imum , Philosophum, Astrologum, Poetam, qui Poetae Manilii Astronomiaca commentariis primus illustravit R Haec pauca de sexcentis quis enim enumeret , omnia 3 sapientiae de
doctrinae clarissimὸ Miniatensium exempla , quum mihi saepe ante oculos proponam, ipsamque illam urbem attente intuear, quae tot ac tantOS viros tulit , quid aliud dixero, quam Miniatum son tam oppidum esse nobile Etruriae, quam bonorum esse ingeniorum Patriam, & doctorum sapientiumque Etruriae hominum seminarium 3 Immo vero , . si ego dixςro, Miniatum seminarium esse & fuisse sapientiae hujus Pisanae . non me equidem putem valde aberraturum , Pro Pterea quod singulari viri doctrina saepe inde effloruerunt , qui Pissanam hanc Academiam omni genere eruditionis m Ximarumque rerum sciestia secundarent, atque locupletarent . Quorum omnium loco unus tu mihi esto, quii: .star omnium es, jurisconsultorum, qui ad tua usque tempora in Etraria, fuerunt, longe maxime, & , siquis alius, de civili jurei in Academia Pisana optime merite, Nicolae alter Bonaparti, quippe qui juris civilis studium, superiori barbarie incomptum atque hor-xidulum , itaque sere neglectum, instauraveris, jurisque consultos , qui Romane loqui dedidicerant , Romane tandem & Latine loqui docueris, Romanasque leges a barbarie ad pristinam elegantiam revocaveris. O vos de litteris, deque ipsa sapientia Pisana praeclare PrO- meriti , viri Niniatenses t Quam debita vobis haec erat
ab Academia Pisata, Pro tuo raptisquς ς Iris in eam
380쪽
promeritis laudatio ' Atque haec ista laudatio quam bene, atque apte cum sapientiae laudibus cohaeret sQuae tota laudatio eo tandem spectat, ut adolescentes nostri, magnis his virtutis gloriaeque exemplis propositis, de spatio curriculoque sapientiae ne tantulum quidem deflectant; sed habeant in hoc curriculo , quod rectis studiis sequantur, ad gloriam Patriarum suarum sempiternam