장음표시 사용
391쪽
uarit . finesque iurisdictionis sitae quoquoversus Pror Agaverit, quod i Senensis quae nunc est territorii ii partem magnam obnoxiam sibi atque subditam habueritu quod totam Cortonentem dioecesim ac Pleminam in potestatα ac ditione i sua tenuerit , quod montes & Alcinum Scirolitianum sub imperii sui jura subjunxerit, quod Burgentem civitatem nutu axque jure suo gubernaverit , quod plura alia loca atque oppida in ditionis suae fini hus humeraverit, quod auctoritatem denique . ac dominatum tuum in circumjectas .lrte regiones pro imperio, exercuerit, fructus hie maximus atque uberrimus fuit
pietatis religionisque Zenobii Tribuni , qui sacro Chri itianorum ritu i Donato Pontifice initiatus , amplissimis copiosiissimisque latifundiis, regiisque plane largitionibus Arretinum Sacerdotium locupletavit, & possessiones suas.&, quaς multa Castella aedificaverat , vi totum Patrimonium suum amplissimum atque lautissimum Arretino Mntifici dosavit, ejusque jurisdictioni, quae sui juris suique regiminis erant , loca omnia submisit atque sum jecit. Unde.tandem intelligimus. quod frustra huc uLque a me atque ab aliis quaesitum fuit, quid caussae suerit, quamobrem Cortona, nobilis in primis & antiqua civitas, s o tandiu, proprioque Pontifice Caruerit , quae eum demum nacta esse fertur ab Ilinc annos amplius quadringentos, eo quia nimirum , quam Zenobius Tribunus longe lateqtie circumcirca regionem in potestate sua habebat, atque administrahat , eam Lpse jam Christianus totam sub Arretisi Pontificis , Per. ruum te Christo mancipaverat, jurisdictionem subegiLA ; itaque Arretinae jurisdictionisi ac dioecesis finesqu0quoversus dilatastet. Ac videte iam , Auditores , quam latis atque amplis Olim tetminis Arretina dioecesis, Cum una ea atque indivisa erat , circumscriberetur , quae , Posteaquam tam multa inde, & tam magna membra, diiciIIa & divulsa suerunt, tanta adhuc , tamque in O-
392쪽
mnem partem extenta , superest, ut parvum quid de magno corpore detra bim tantum Videatur. Itaque des nite iam mirari, quod S ego vobiscum mirabar, si
Arretinorum Pontificum nonnulli eo potentiae atque audaciae . devenerunt, ut bellum etiam Florentinis atque
Senensibus inserre non dubitaverint. Quod quidcm quis ignorat fecisse utrumque Ubertinum , Guillelmum & Bo sum, & principem gentis Tartatorum Guidonem de Petra Maia , homines plane armis magis natos , quam religioni ' Qui utinam Pontifices tanta illa potentia non ad imperium augendum , sed ad religionem amplificandam atque condecorandam abusi fuissent qui tamen eo ipso , quod male usi sunt, satis declararunt , quantum Pontifex Arretinus ceteris omnibus Etruriae Pontificibus potentia ac viribus antecelleret. Atque hinc etiam quis non intelligat, quantum contra pietati religionique
Christianae profuerint honi illi Pontifices Arretini, qui
tantam illam potentiam suam non ad ambitionem , sed ad pietatem , non ad imperium , sed ad divinarum rerum Cultum, non ad fastum atque insolentiam, sed ad Vitae morumque sanctitatem , atque ad Christiana religionis ossicia adhibuerunt 3 Et quam illi multi & quam celebi es , & quanta sapientiae sanctitatisque gloria praestantest in quibus non quis sibi commemorandum praesertim esse ducat Gelasium , eum , qui Donatum Pontificem , sanctis sn. um excepit. & Gaudentium, & Decentium , & Laurentium , quorum quidem celeberrimus, sanguine Religionis Christianae caussa pro Q. Gaudentius p aut non prae ceteris Elimbertum extollat , qui Romualdi Camaldulensis, viri plane admirandi, opem suam in Camaldulensi Mtissimae contemplationis instituto inchoando atque perficiendo implorantis , Patrocinium sulaepit 3 aut non memoriae etiam hominum Theo-daldum commendet, ea virum integritate atque innocentia , ut animum purum & castum corporis valetu-
393쪽
dini longissime praetulerit 3 aut non etiam hominiim sanctissimorum & religiosissimorum atque in Arretini Sa cerdotii jure desensitando sortissimorum, Constantini &Vidonis de Gaidiis Comitibus recordetur aut non o iam Laurentium Accia olium Florentinum , Geutilemque Bechium Urbinatem , excellenti homines prudeatia ae doctrina, maximis laudibus efferat p aut non etiatam Cosmum Pactiurn . hominem Graeca Latinaque litateratura perinsigni, eundemque ingenio ad consilia quamque gravissima atque dissicillima expedienda accommo. datissimo, omni laude exornet 3 Dies me deficiat, Au ditores , si, qui Arretinum Sacerdotium Politisces opti
mi ae sapientissimi, summa pietatis & doctrinae gloriae
administrarunt, proferre in medium omnes velim , eoiarumque virtutes enumerare . Quid enim utrumque Minerbellum . Franciscum & Bernardum , praedicem y quid Stephanum Bonuccium p quid Thomam Salviatum p quid Nerium Corsinum p quid Alexandrum Strogetiam ρ quid Iumen quondam & ornamentum Academiae Pici,ae . Benedictum Falconcinum Volaterranum 3 DH denique alterum Volaterranum, ut alios Praetermittam, qui &olim pro benefactis suis celebrabantur , quid , inquam , Franciscum de Comitibus Guidiis , qui ad Pisianum Pomtificatum translatus, Pontificibus quibusque Etruriae e emplo ad omnem, sacram praesertim Christianamque eruditionem, nil His Arietinis Pontificibus, qui toto pectore & animo in eam curam & cogitationem ii cubuerunt , ut tanquam boni pastores viam talutis ef-rantibus monstrarent, & monitis atque exemplis saIutaribus gregem suum pascerent, quantum putatis ancrementi rem divinam apud Arretinos accepisse , quali do , Gnidone etiam Tarsato Pontifice, qui tam ea militem potius, quam Pontificem, agere visus fuit, magna ad religionem accessio acta videri potuit per Ber- nardum Ptolemaeum, & Franciscum Patricium, homi.
394쪽
nes plane sanctos & religiosos, qui, auspice ac Patro no Guidone de Petra Nata Pontifice, religiosi tu oli.
vetano monte instituti initia posuerunt. Iam vero ex illo Arretinorum Pontificum in res divinas ac religio cis studio mirum , quantum apud ArretinOS Pietas atque I ligio effloruiti quae ita etiam nunc efflorescit, ut Christianae religionis officiis, templorum Ornatu atque magnificentia . cultus divini frequentatione, quotidiana e ercitatione Pietatis, non una modo via urbis Arreti nae , quae sacra vocatur; sed urbs Plane universt , Ω-Cra merito appellanda, neque ulla alia urbs in Etruria sanctior atque religiosior, quam Arretina, esse videatur.
Quid enim de litterarum doctrinarumque honestissimis studiis attinet dicere p quae ita sere apta & connexa cum religionis Christianae veraeque pietatis studiis esse consueverunt. ut, ubi Christiana vere religio floret ac vuget , ibi litterae. tanquam in regno suo , eXultent ac triumphent. Quae autem urbs in Etruria doctior atque litteratior, quam urbs Arretina p quae prosccto urbs de litterarum doctrinarumque principatu cum doctissimis quibusque atque litteratissimis uctibus facile contende rit . Nam si dixero. Neeaenatem civibus suis Arretinis illustre exemplum suum . Veluti optimam hereditatem. omnique Patrimonio Praestantiorem , reliquisse , ut & Lpsi litteras omni studio prosequerentur atque ex Ol xent , & iis, qui litterarum studia Profiterentur, Praesidio atque ornamento essent . ego quidcm Puto , vos mihi . Auditores , satim esse assensuros. Tam multi in
nobilitate Arretina & studios sunt ipsi doctrinarum, &doctorum hominum fautores: quibus etiam verae avulaeque nobilitatis argumentum minime omnium obscurum habitum est, litteratura. Quid enim de Arretinis civibus eos potissimum nominem , qui & litterarum summam scientiam & litterarum sommum Patrocinium cum rerum hellicarum scientia, armoIumque felicitate, B b b a uir
395쪽
utraque in re Caesares, conjunxerunt Itaque, quum Florentia, quae princeps nunc urbs est Etruriae . restitutarum post longissima tempora litterarum gloriam sibi in primis vindicet, quis nesciat, in Partem multo marximam principemque hujus gloriae Arretium venire vel
propter unum L,eonardum Arretinum , qui reipublicae Florentinae a secretis fuit, hominem Graece Latineque eruditiis mum , quem primum in Italia narrant Graecas litteras , immani hartarorum tyrannide a multis sae. culis proculcatas erexiise atque restituisse , itemque primum inconditam, quae tunc erat, scribendi consuetudinem ad numerosum quendam & Concinnum sonum inllexisse cui quidem L eonardo quis non proximum in Graecarum Latinarumque litterarum scientia universaeque eruditione Carolum Arretinum fateatur, qui & a magna doctrinae celebritate Leonardo in idem Florentinae reipublicae munus successit p aut non etiam 'tertium in eodem munere Benedictum Arretinum adjiciat 'quem Benedictum e gente nobili Accottia , hominem
oppido quam doctum & eruditum , ferunti bello Asiatico magno atque difficili diligentissime conscripto, no bili hoc argumento, veluti exemplari Proposito , Torquato postea Tasso, Poetae diarii imo, ad praeclarum Poema de hello Hierosolymitano . quod Christiani gesserunt, Condendum praeluxilleo Quid enim alium Benea dictum Arretinum Accollium reseram, avumque ejus Petrum Accollium , utrumque magna virum dignitate atque doctrina p aut etiam , ut ad superiora Paullo tempora redeam , Franeiscum Arretinum Accollium , unum omnium doctissimorum juristonsultissimum , commemorem p quo de viro fama erat, nihil litteris mandatum , nihilque in artibus disciplinisque omnibus tra ditum suille , quod ab illo homine non esset aut Cingnitum , aut investigatum; memoria autem tanta eum fui ite & verborum di rerum , ut omnia quae unquam
396쪽
legeret, meminisset; aut Guidonem Arretinum Baciscium , hominem plane sapientem , recorder , qui seRPrimus muscas notas admitabili solertia adinvenit 3 aut denique Ioannem Arretinum Tortellium praedicem , hominem & ipsum doctissimum , unumque de iis , qui imgenio & lahore suo sopita honarum litterarum studia excitarunt ' Non enim aut instituti mei est, aut hujus tem-
Poris , oratione Persequi recentioris memoriae homines Arretinos, qui partam a majoribus doctrinae ac litteraturae famam Conservare, aut, si fieri unquam poLset, amplificare studuerunt. Prima illa ego vobis , o Ptimi adole1centes, renatarum litterarum praeclarissima exemplaria Propono , unde ipsae nimirum litterae, quae veluti intermortuae erant, & renatae sunt, & per totam late Etruriam , atque adeo Italiam, & Galliam .& Germaniam propagatae. Fontes vobis aperio, unde vos, elegantissimi adolescentes , magis decet omnium doctrinarum elegantias haurire , quam rivulos , qui non
ita inde puri deducti sunt, consectari. Haec vos grandia exempla capite, adolescentes, haec sequimini, haec imitamini, atque in his etiam exemplis videte , quam justas Arretium & meritas laudes inter ceteras Etruriae urbes, in hoc amplissimo Pisanae sapientiae theatro , atque in his Pisanae sapientiae ludis celeberrimis , hodierno a nobis die, religionis & sapientiae nomine , re-Petiverit : quippe quae urbs luculenta maxime & illu stria doctrinae atque religionis exempla ceteris omnibus Etruitae urbibus suppeditaverit.
398쪽
od moris suis Graecorum , ut a quum totius
Graeeciae conventum Celeberrimum l maximo
ludorum apparatu in olympiis agerent, lanis des dicerent urbium Graeciae nobilissimarnm, Mnde olympionicae institissent, Me ipsem sere jam inde ab aliquot annis hodierno mihi , eoque an mustria istio die faciendum esse duxi, Auditores ι uis tota Propemodum Etruria huc Pisas in hoc amplisimum a- niversae sapientiae theatrum , ad studia litterarum mstauranda, quotannis coeunte, Etruscarum ego civitatum laudes panegyrica oratione concelebrarem. Idquem magis muneri meo consentaneum esse judicavi, quod non , ut illi, ad corpora gymnicis ludis quinquertioque exercenda, sed ad ingenia optimis disciplinis ex colenda , atque ad animos nostros sapientia informa dos convenimus. Quod si illi, quio quertiones videsicreti sortes viri, patriarum suarum ita gloria assiciebantur, ut multo inde promptiores atque alacriores incertamina descenderent, quot & quantos , quamque Vehementes atque acres doctrinarum sit mulos Piuandum est verissimas & justissimas urbium Etruscarum laudes adolescentibus Etruscis esse admoturas, qui nou hue ad palaestram , sed ad dilciplinas honestissimas atque li herali; simas; non huc ad saltum atque ad discum, sed ad
399쪽
Ed rerum praecIarissimarum scientiam non huc ad caestiis atque ad cursum, sed ad eruditionem atque do
quenthhmT eon filixerunt 1 Equideri sic ego exiuimo , adolescentes Etruscos urbium suarum laudibus , veluti quibusdam gloriae stimulis, ad curriculum virtutis aliaque faψentiae tum ingrediendum tum Cous ciendum maxime impelli 'atque 'incitari. Vidimus , Auditores , Proximis superioribus annis, quam sese ad has laudes juventus nostra tota commoverit atque excitaverit. At enim inter Drhes Etruriae laudationem in primis jure a nobis exigere videbatur Cortona, urbs illa Etrusca- rum mulis vetustillim atque nobilissima, quae de an-.tiquitate cum ipsis Pisis satile contendat, &, quod ad doctrinam . atque ad sapientiam attinet, totius nunc Etruriae principatum petere sibi posse videatur . Quihussere capitibus summa ejus laudationis Continetur, quam hodierno nos eoque au icatissimo clie in tanto doctis.
simorum sapientissimorum qua virorum conventu, adiri
trusci nominis gloriam, Cortonens urbi apud Academiam Pisanam impertimur. 1. Os .l
Unde vero nos Etrusei auspicatius atque OPPONtunius vertentis anni, annuique litterarum cursus eXON dia, quam a Cortotrensibus laudibus duceremus p N que enim tota Etruria albs est honoratior atque nobilior Cortona. Siquidem neque est in Etruria urbs Cisrtona,antiquior. Athenienses ceteris Graecis nobilitate longe praestare, ex eo Isocrates ille eloquentilii-mus in Panegyrico ostendit, quod ipsi ceteris antiquitate anteirent. Quam quidem antiquitatem suam tanti fecisse Athenienses dicuntur , ut ipsi se terrigena S , quasi terra Primum. orros , nuncuparent , magisque hoc Cognomine, quam cereris quibuscunque appellationibus, gloriarentur, atque ad hoc ipsum ostentandum , tanquam certum atque exploratum antiquitatis hujus suae Disi tiro oule
400쪽
suae insigne, cicadas aureas capillis implicatas atque annexas gestarent. Profecto magnum nobilitatis argu mentum , antiquitas . Quid a Barbaras ipsis nationes ,
quae tum Ceteris rebus, tum Potentia, Ierumque gestarum gloria in primis floruerunt , nonne litterarum monumentis proditum est diu inter se de generis vetustate contendisse, eaque vi & contentione animorum, ut de imperii finibus non acrius inter se, neque vehementius armis certaturae fuisse viderentur ' At quae unquam urbium Etruscarum de antiquitate cum Coristonensibus contendat 3 quando ne contenderint quidem Volaterrae. Atque ut omnes intelligant, nihil hic me de laudibus Volaterranis detrahere, quas bene vos mein
ministis & veras & multas ex hoc ipso amplissimo lo-CO biennio me ante pro viribus meis, meisque ossiciis erga Urbem praeclare de me, meique ordinis hominibus promeritam, dixisse; scitote , quod tunc diXerim, id me nune liquido & sancte confirmare, Etruscos primas urbium suarum Volaterras exaedificasse , indeque Volaterras reliquarum civitatum Etruriae principatum quondam habuisse, & Volaterranos ipsum nomen Etruscum, quod commune erat gentis , psoprium sibi quasi suo jure vindicasse. Hae a me verae & justae &propriae laudes datae sunt Volaterris, atque ita , Auditores, ut nemo alter quisquam peraeque Volaterras, ex hoc isto certe loco, laudaverit. Sed enim Cortona multo est Volaterris, atque adeo Ceteris urbibus Etruscorum antiquior. Illa 'nehercule magna est temporum inter utramque hanc urbem disserentia , quod volaterrae primae conditae sunt ab Etruscis; Cortona I tametsi relata postea est in censum civitatum Etrusca rum ; tamen multo illa prior fuit adventu Etruscorum Quid autem in commentariis Graeconim vetustissimiseXploratius atque Perspectius, quam Cortonam , urbem Prius Umbrorum , longe ante tempora Trojana P