장음표시 사용
351쪽
326 Lib. XVI. COD. THEOD. Ti T. X.
tion. tum & alibi passim: & rit. de conlat. fundor.& apud Aggenum Vrbicum , Comment. l. in FronM ranum, pag. II. Edit. Rigali. & pag. s. Edit. Goει Loca, inquam, quae professiones circa Tacra gentilium occuparae suis sumptibus & epholiis.deputata
possidebant; Sumpribus re Ephotiis, id est, sumptibus ad viistum in annum destinatis, & anniuersariis solutionibus. quo pertinet omnino Theodosii Magni lex 4. Cod. Ius. de fund. rei priuiu. Quo modo etiam ἀφενος fructus, annotinus, & reditus annuus dictus, quasi απο ε ου, seu i ενιαυτου. Eandemque vocem restitui haud ita pridem i. ra. f. I. D. de Uu π habit. Animadu. cap. s. scilicet Epίo- Iit, cum in commune dici possint ea omnia, quae annuos usus praestant, speciatim Obotias, eas uvas dictas ea L Ia. f. I. censeo, quae vini quod annuum usum praestat) causa habebantur. Nempe duum generum uuas, etiam iurisconsulti nostri notant in t T. D. de V. S. alias, quas non vini causa habebant. verum ad cibum, quas τρωξίαους seu τρωκτους unde & Leontius Geoponicorum ii. I a. c.
17. dixit cpα χλίδα τρωκτήν) Graeci appellabant,
cibarias, escarias, cuiusmodi erant uuae duracinardi purpureae, quae pomorum etiam appellatione Veniebant, ut docet L lex. aoT. ac proinde & ha rum usum usuario Nerua concedebat de qua alioquin uua duracina , quae non vini caula habebatur,
seu vino inutilis erat, est & illud Martialis XIII.
Non habilis cyathis, re inutilis uva Lyaeo, Sed non potanti me tibi nee Lir ero θAliae vero uuae habebantur Vini causa quod in annum conditur ac proinde ad fructum magis,
Ad alia transeamus. Dendrophori in honorem alicuius Dei, veluti Bacchs, aut Siluani Arbores stirpitus excisas per urbem humeris serebant. Artemidorus lib. a. cap. a. de Baccho: χορευρον σέτω
gestare, aud aliud quid Deo gratum facere, omnibus malum est exceptis seruis. Hanc δενδροφορι- sic ςxpressit Commodianus, Tom. XXVII. Biblioth.
Egregios proceres, currum seruare C bella suem traheret conducta manus Megalensibus acIis, . Arboris excise truncum poytare per orbem. Sane di Siluanus ipse Dendrophorus dicitur in veteri saxo, apud Gruterum LXIV. p. atque inde Deη- isophori.
Virgilius. Georgicor. I. ao. Et teneram ab radice ferens, Sylvane, Cupressum. Et haec de Dendrophoris, cum quibus perperam commiscentur Dendrophori. de quibus supra tit. de
Centonar. π Dendrophoris, ut ad eum dixi. De Tradianis nulla alibi mentio occurrit. Tamen cum Professionibus Gentilitiis connumerari
video, cum Dendrophoris iungi, haud alii mihi videntur, quam 3t ipsi gesatores, qui inquam Oscilla, & versatiles quasdam machinas, ferebant, sol p. apam ni POm Pa inhonorem Deorum, quasi εν τω φε-zn Mei δαδυοντες. Proinde, qui Deos portabant induebant. Et per quos cui loquitur Apuleius lib. io. Dei dignati pedibus humanis incedere, prodibant. Nempe ita erant, qui Deos induehant, de quo vide TertulIianum. Primo ad Nation. c. lo. circa finem, dc Apolog. cap. F. Sane 6c Commo
dianus de quo supra, iis, quae supra laudauimus de Dendrophoris, statini nullo interiecto & haec ad Fredianos pertinentia subiicit. Attis c. stratum subito praedicere solem. Quo pertinent Tertulliani illa locis cit. Vidimur sepe seu aliquando castratum Attin Deum a Pessinuntere qui Diuus cremabiur Herculem induerat: de Anubim portantibus, vide Lampridium in Commodo cap. p. Spartianum in Caracalla cap. st, EO dem pertinet Iocus Esaiae cap. 17. vhi Graeca sic habent: ἐποίησαν χειροποί τα κ' κυιαντες προσπι - νῆσιν αυτάς: ωρουσιν ἀυτὰ -ὶ τῆ άσαου κ- πορειτ . Quem eximium locum de Lacris AEgyptiorum interpretatur Hieronymus. At Procopius in eum locum magis generaliter: φασιν ως εν ως των ἀπι- μονιων Στοαπως εκκομι&ντες ἰερῶς τα άγάλ-
ρροντες διήρχοντο, dicunt, in pompis daemonum, Sacerdotes sinulacra super humeros gestantes, cum hoc onere per plateas incessisse. Tandem eodem perti. nent, qui La svr. de costematis, Vituciarii, Nemesiaci, Signiferi, Cantabrarii memorantur, de quibus Nemesiacis vanis, est hic Commodiani locus , ubi haec inter caetera pag. I . Ublioth. Patri Tom. XXVII. Succosiue quando libet eum O quando deponit V ertitur a se rotans cum tino bifurci
Ac si putes illam mutum numine ligni. Verum de hoc plenius ad eam legem secundam. Freis diani igitur tandem quasi Ferediani, quasi εν τωφερρινδανέυοντες, σιω-m enim est Wεφριν, γωλ-λει. , quod Commodianus dixit, perti rosare,
& quidem ta τινος μηχοινης , vel τινων
Tertia bisius letis sententia simulacra a lauacris& publicis aspectibus ita enim repono) separari, deuoni seu dirui iubentur. Simulacra, inquam, quondam sacrata sacrificiis, id est, sacrificiis coli solita. Sane in publicis locis passim simul aera fuissse iam supra ad i. v. notatum est. At de Lauacris nominatim. seu balneis iuxta hanc legem
Tertullianus quoque cap. I. de Spectaculis testis. Et Platea, inquit, cae forum oe BALNEAE refla-huti sine idolo omnino non sunt. Ambrosius quoiaque tib. a. aduersus Symmachum. Sacrificia, inquit, ubique concelebrans: Non illis satis ι LA. VACRA, non porticus, non plateae occupata simulacris. Et Prudentius pariter aduersus 9mmachum
lib. a. Cum portis, Domibus, THERMIS, sabulis soleatis, 'bis perque locos Geniorum millia
multa Fingere. Simulacra iraque seu idola, inter ornamenta operum Publicorum Honorius lupetitiationi penitus eruendae, censeri prohibet: quod etiam I. II. N. svr. iam ian erat: contra id quod L IT. quondam censuerat. Quare & in eo Constan tinus Magnus errauerit, qui detracta templis simulacra, ad nouae Urbis Constantinopolitanae orna. tum & ad opera publica transtulit: quod ab eo factum Zosimus lib. a. cap. it. testatur, & SOZomenus lib. a. cap. . do quo superius d. l. 1T.
Quarta & postrema sententia b ius L miliarchas Gnienarii, vel plebis distributionem sibi usura pantes, remouentur: & quidem proposita poena capitali etiam inuitis, ad hoc deputatis. Quod atrox utique. Videndum quinam hi esse potuerint,
352쪽
quorum mentio tam multo post fit quoque in nulla pompa Gentilitia vclebrari possit, ceu qui Synodo Trullensi cap. s. vhi εκατοπ pχω di- 'Pompae praesides elsent. Quare iam errant, quicuntur. Sane ex . illis huius legis verbis, quae pro- cum his Centenariis, Centonarios miscent, de qui xima cohaerent. pet qui Mi piabis distributionem bus supx. tu. de Centonariis, ut ad eum titulum Uurpare dicuntur, coli gere licet, Chiliarchas & ostendi. Quid vero istud est, quod fine let. iii Centenarios millenis & centenis plet, is ita distri. hac re dicitur praesumptioni atque inuidiae de pu butis praesuisse, ad instruendam scilicet Pompam tarit Nςmpe Prasumtio est, quod aduersus leges Gentilitiam: Cuius pars erant Dendrophori &Fre- Praesumitur, usurpatur: μιιώ, omuis acta, in diani: de quibus supν a. Qua causa sub tam atroci pce legum inuidiam & contemptum: vide Glossa tamina hos Honorius prohibitos voluit, vi sine quibus Theodosianum.
Sacerdotes ad sua redire iubentur, & nulli a Pagani moris tolluntur. SacerdotalesJ Ammianus Marcellinus lib. 28. cap. 33. Inter quos Fusicutius Sacerdotalis, 9 Minsius enisebai isdilis. Victor Uticens persecui. riuaal. lib. a. Saee οισtis nuri ponis tricens, &c, aliter apua Apollinacem Sido niuiti accipiuntur U. 9. lib. q. DebbrioribusJ Sie Tyranni dicuntur incubatores. Serilius in lib. 7. Z v. 266. D, Bernardus misi. ad curiam δε misu. Sub inrtibistore illo Afructio immineι, ct epis. ad Pup. I et v. Incubat ιerris boni, que EGI Mrνm, Misi Leo pariaιus ad predam. In nos, o orbe J Orbe Romano I. l . D. M sat. hom. orbem & mundum promiscue dixerunt. Colippus f. de laudib. usin.
Omnia vectantes gemini commercia mundi. Sie Tlieodoretti, bis. ecet. s. lib. a. e. za. ἐν τῆ Ρωμαί- κοσμ .
Tu εο nos ii Iun. prima hoc titulo lex; de Pagauis a Mi 1 TiA 9
Qui profano Pagani ritus errore se xl crimine polluuntur, hoc est Gentiles, nec ad MLlitiam admittantur, nec Administratoris vel ludicis holaore decorentur, Dat. Vii. Id. Dec. DN. Theod. v M. & Palladio coss. f isi.
Da Inseruit ch bane legem Paronitus Annalibus sitis Anno D. i 6. mmi. 3 . G O THO R. b) Akkὸlianus sub Theodosio tui . PP. Orientis & se eundum quidem : Vide Anno superiore 6is. t. s - δερ, . E. Mi rii eis ceu ius ut fine, idem de Eunomianis, quod huc teg. de Paganis constituitur) vide & Fallos Sieulo, seu
Chronicon Alexand. a. uv. qis. ID,
H Eo nos ii Iunioris quinque in paganos conisiti tutiones sequbintur: quihus addenda & sexta eiusdem in eosdem Nouesta de Iudaeis, Samaritanis, haereticis re Paganis I. Ex quibus apparet, ac maxime ex d. mueli. ubi summa verborum atrocitato eos configit peg Hinc perspicit, quonam odio Princeps hic Paganos insectatus sit. Hac vero conititutione, M LITIA de administratione ii dicisque potestate Omni Gentiles arcet An. 16. GENTILEs icilicet a Constantini Magni temporibus ad haec usque,& ad militiam, & ad summat imperii, Palatiique dignitates a Principibus admissi fuere. Prasden rii inter alios aduersus S machum lib. I. v. 1 S. seqv. Tcribentis locus, hanc in rem de Theodosio Magno' U insignis hactenus notus: Dan. VI, Sacricolis, inquit, fiammos importat honores Dux Bonus, Et certare finit cum laude Doram d e pago implicitos per debita culmina mundi De Piros prohibeto quoniam coelesta nunquam Terrenis solitum per iter gradientibus olsant. &e Accedat rursum nouus Libanii locus de eo, orati one υπερτων ἰερων : vide & I. t . fur. hoc tit. ibi Iudex quoque. Primus, Honorius Theodosii, quem dixi, filius per Oc identem Catholicae sectae inimi eos, non haereticos tantum, sed & Paganos intra Palatium & inter Scholas Palatinas & Domesticos militare Anno qG8. Prohibuit, ut docet lex ψa. sor. de haereticis, ubi vide, quae dixi. Cuius utique legis Zosimus quasi in Pag. oos Iatae lib. F. c. LV v meminit;
353쪽
meminit: Nοριος, inquit, τοιcFκοῦσι χρι-ςιανοῖς ι νην εν τοις βασιλιποις se ιν άπαγορευμ, lex promulgata fot, qua in aula cingulo vetaνet eos uti, qui Christiani non essent. Verum addit idem scriptor, eam legem mox abrogatam. Alio autem pertinet, quod in Actis Africani Concilii eo Anno Aio. habiti verbis his continetur. Eo tempore lex data es, ut libera voluntate, quis cultum G istianum exciperet. Et tulerat eam legem Honorius, summa q. oque Paganori m eo Antioqo8.) iniquitate copeius: utpote qui Eucherium, Stilichonis filium, i aganum & Chresstianorum persecutionem meditantem, se Honorio) imperii sede deiecto Caesarem ordinare moliti fuerant: ut ex Orosio lib. 7. cap. ix & Marcellini Chronico constat. Neque absimili proculdubio ratione Τheodosius Iunior permotus ad hanc legem promulgandam descendit. Recenti stimum certc hoc ipso Anno 4 6. Paganorum & Attali aduersus Honorium patruum sutam facinus: de quo inter a)ios Sororiaenus tib. q. cap.
y cautiorem eum hac parte reddere debuit. De haereticis a militia pariter prohibitis , d in tu suo loco ad legem V. G. & dict. ι. a. qδ. II. Ol. svr.
de haeret. Illud omittere non possum, perperam Cedremam inter alias Constamini leges dc hanc memorare, μονους τρωτευεξα , ἐθνων τε λι- Γρατο-
regere genses atque exercitum. Nulla enim talis lex Constantini a veteribus memoratur: illud tantum memorant auctores, insigniores Prouinciarum Prafecturas Christianis creditas, auctor inquam vitae Constantini lib. a. cap. ι 2. & SOZomenus lib. I. cap. I. Verum h c posterioris & sequioris seculi siue barbaries, siue adulatio fuit, ut ab alais Chri. stianis Principibus const tuta, Constamino Magno accer, a passim ferrent, De Christiatrix utro min& Orthoὸoxis tantum honoribus praest enci s est Obseri alio δ. lib. c. quotidianarum, Forncria.
Nota. ilitiae cingulum ' honores inoli dantur, nisi Christianis ; quod Cedrentis Lit etiam Constantinirin M. censuisse,
Tripa, ι. lib. i. cap. 9. Principes ut plurimum solent alterius siectae homines a militia ct dignitatibus arcere, ut Iulia nus Parabat es, de quia sui . ad ust. 7. est Iustinus S li istini amis hiereticos, L ia. ct iis. GHI. Iis. de beret. ct Him- tuerietis Wandalorum Rex, quem Victor Vticens. Perseou. Manaea . tib. a. scribit, censuisse primu iussune ieri uiti, vinmis in eius palatio militareι, neque publicai veret actisves, nisi sese Arrianum fdeissi. '
XXII. a) iidem A A. Asclepiodoto p F. P. bJ Post alia.
PΛGANos, qui st) supersunt, quanquam iam nullos esse credamus, promulgatarum legum iamdudum privi cripta compescant, d) Sc. Dat. v. Id. April. cp. Asclepiodoto& Mariniano coss. ἴψa3.J
a) Insertiit & bane Legem Baronitis Annalibus suis Anno 23. n. 6. Iungenda autem hule est I. D. D . de haeretieis I. a6. sti'. de Iudeis: & I. s. sviri ne Christonum Mancipium D us. GO THO F. b septorii ius sub heodosio Iun. PP. Orientis. vide t. a. svr. δεμ iis of Mancipiis curial. m. e Similiter L a3. i. r. ID. id Atque adeo a sacrificiis rituque suo arceant. m.
t PAGANos, Haereticos & Iudaeos promulgata antea leges, hac secunda Theodosii Iun. l. & t. supra de Iudaeis, & l. vlt. svr. ne Crisianum inci p. Iudeus, & t. s. svr. de h retic con
antur' Quae quidem leges Omnes sunt unius The .losianae constitutionis portiones: ac proinde in t se coniungendae. Hanc sane linem υ. Theo iretus m. s. cap A7. intellexisse mlhi videtur, cum Theod cisio iuniore paganorum superstitionem leo profli satam scripsi, tam eri iaευ υMας ε πο-t FG : ut posteri n/ ν stigium quidem ullαm p sini roris possent intueri. Et addit, τηντῶ περὶ τουτων ἐναε GNOM Ω, hanc sententiam
constitutioni super ea re data inseruiri Eademque ex Theodoreto Ieges apud Nicephorum lib. ι .cap. s. Sane his omnino respondent illa, haec νη. Paganos, qui supersunt, q-nquam iam nusios esse credamus , dU L prox similia, Paganos qui super-Dnt, & l. vli. supra de Spectaculis: Si qui etiareia
nunc stolide Paganitatis errore atque infanta detinentur. Vnde apparet, quonam hoc tempore conciderit
status Paganorum lub Theodosio Iuniore. imo ad quam paucos illi redacti fuerint, Templis, quae reliqua erant, euersis de quo vide leg. vllim.
354쪽
I eges retro principum aditer stis Paganos latae eonfirmantur. Iam nullosJ Iustinianiis paganam supei stitionem abolere volvit emissa constitutione. Historia Mistella lib. ic. me. 43. Tertio namque imperii sui anno Iussinis ius Imperator promi ligamit Ierem, νι non essent pagani. nee heretiri. mi seli orιbodoxi Christavi, a iis illis in ciis vique ad menses tres au conuersonem.
TERT 1 AT heodosii Iun. in Paganos acri cantes lex.
XX lil. a) Iidem A A. Asclepiodoto PF. P. Post alia.
PAGH Nos, qui b supersunt, si aliquando in exsecrandis daemonum sacrificiis fuerint comprehensi, quamuis capitali poena c) subdi debuerint, bonorum proscriptiune &eXilio coerceri. d) Dat. vi Id. Iun. Cp. Asclepiodoto & Mariniano Cos S. D 23.J
a Et bane irrem Annalibus suis insertiit Baronius, Anuo 23. num. 7. Quaenam vexo leges aliae huic iungendae sint mox dicam. GOTII GEcb Similiter . 22. sus . ID. - scin Pro pinnae, pariter ut I. 6. si pr. parva capitis Dbugari praecipimus. Edit. eamen Quart. recte praesert, poenis. ID d) Praecipimus scilicet repetita lise voce απὸ G κοnῆ , o: quidem ex a. l. 6Q. D r. de haretist eui hare sibilutienda est. ID.
I' ERTiΑ hinc I heodosii Iun. hoc titulo in Paganos sacrificantes lex est: quae pars est prolixioris constitutionis Theodosianae, partim in Paga nos , Iuda os . h. reticosque: parti in pro Paganis &Iudaeis promulgatae: unde tres presterea leges sit perinsunt, lex a . prOzime sequens, lex as supr. de Iudaeis , imo t. D. supri de haeret. emendata eius sub scriptione, quae proinde omnes huic coassandae sunt, velut unius oc eiusdem constitutionis partes. Ergo haec lex est de Paganorum sacrificantium poena, bonorum scilicet proscriptionis & exilii, cuius ipsemet meminit Novella sua de Iudaeis 3.S ACRIFICANT lv M poenaConstantii constitutione capita Iiε seu gladii capitisque fuit t. a. .esfur. Valentiniani Iunioris pariter constitutione, lacrificantes diuinis atque humanis saninionibus rei pronuncianis tur: l. to. supr. Theodosii Magni legibus quoque nullis exuendi indulgentiis dicuntur l. II. & maiestatis rei constituuntur l. N. Honorius itidem Ieges paternas in eos exerceri voluit, de sic terrorem capitalem iniecit t. IS. At Iheodosius iunior capitali poena ahrogata bonorum proscriptionis de exilii poenam iis hac seg. imponit: Et in hac tamen mitiore sententia non perdurauit: utpote mortis poena postea reducta l. vlt. inst. 6c d. Nouesta de Iudaeis s. cap. Hinc perspirit: ubi elegantissimis verbis Pagaiano tuim audaciam configit: quamque operae est
Caeterum &haec lex generalis Constitutionis pars est in Iudaeos Haereticos paganos Manichaeos latae, ut ex iis quae dixi legibus cum hac coniuncti, Iliaque t. Quae quidem a Theodosio Iun. duobus mensibui post superiorem generalem pariter ad eundem Asclepiodotum lata: Eisi eadem sententia: specia Itor tamen de enixior & e Pressior, quod proxime sequens lex manifestius adhuc ostendit.
Nota. Saerificantes pridem eapitali supplicio puniebantur: haec autem lex proIcriptioni honorum di exilio eos subiicit.
355쪽
33o Lib. XVI. Coo. I HEOD. Tl T. X. TEst Tin Theodosii Iun. hoc itinio lex I. in Manichaeos, ct Pennitas, Nohatiavos a. 9 in Christianos, Io is , Paganis quietis munus intentantes, bonalie eor- diripientes.
MANicu.LOS, collosque quos Pepitas d) vocant, necnon Seos se qui omnibusta reticis hac una sunt persuasione peiores, l) quod in venerabili die Paschae ab omnibus dissentiunt, si s gὶ in eadem amentia perseuerant, cadem ii in poena rnultam US, ' bonorum proscriptione atque cxilio. Sed ' hoc Christianis, qui vel vere sunt, vel esse dicuntur, specialiter demandamus, ut Iudaeis ac Paganis in quiete si) degentibus, nihilque tentantibus turbulentum legibuSque contrarium, non audeant manus inferre, religionis kὶ auctoritate abusi: nam si contra securos fuerint violenti, vcl eorum bona diripuerint non ea sila, quae abstulerint, scd conuenti, in triplum t) ct quadruplum, quae rapuerint restituere compellantur. Rectores etiam Proia inciarum, Oiscia & Prouinciales sm, cogno. stant, se si fieri permiterint n) eos, qui fecerint puniendos. Dat. vi. Id. ivn.cP. Alcle- .piodoto &Mariniano coss. f r3. J
ab Meminit huius legis Bamilius in ito 42ἶ. v. s. Iungenda autem huic, ut iam monui, lexinterior, R I. 66. sum. de haeret. dc t. 27. supr. Ae Disis. GO THO F h Ae nominatim post l. 23. Dpr. cui haec cohaesit. ID. 'ceὶ Fugitiva haec huius legis pars pribr est. ID. di Ve. PQuzitas, Ut L s9.supr. de hὸretici hoc ipso anno ante ducis ineia ses. m. ea Nouatianos, Protopasthitas, seu Sabbatianos intelligi:, de quo mox. ID.
dixi. ID. iae asteriscis inclusa sunt ea irreptilia puto. m.' Lex 6. Cou. Ius. eod. tit. hinc desumpta est. ID. id ibidie, Cod Ius . ID.
Municipes ct Curiales; quorum Primi sunt Principales , de quibus sit. He Dacurio . Et sane iniuncta his Curi althus cura haec ab Honorio, vis amoliendae a ludaeis & Gentilibus in quiete degentibus: sicut ae eontra, rimae editus eorum cohibere iusi s l. o. s. fitpr. ite Gret t. q. infr. uesanctum but. Qdare errant qui in Cod. Iust. legunt, seia Prouincialia: Leunclauius etiam male im Paratisi. Mavieitules, Pro , Principale, reponebat. ID.
A RT A haec iam Theodosi Iun. hoe titulo lex
est; eaque pars prolixioris Constitutionis latae partim in Paganos, Iudaeos, si aereticos partim pro ludaeis & Paganis. Prior pars ab hoc tit. sugitiva est: posteriore vetat Paganos. ut & ludae. os , in quiete degentes a Christianis inquietari, pariter ut L ρ. & asi. sum de Iudaeis: quae postrema hoc ipso anno ad eundem Asclepiodotum data est. Inquietare. inquam, siue manus eis inferendo, siue hona eorum diripiendo poenamque his, ut & Rectoribus. Ossicialibus. Principalibus, id permittenti-hu . comminatur; nempe, Rapta ab his in triplum& quadruplum restitui iubet: quae ordinaria vi raptorum bonorum Poena est. Et Tribonianus tamen,
quasi Iudaeo facta vel Pagano minore ijuria , id dupli poena immutauit L L COAE IV. de Paganis,
quam ex hac nostra alioquin desumpsit. Displiinquam: nam ita ibi recte legi ostendunt quoque Balitica, A. εν ἁπλω ελεγχορ νει ταυτα αποδωσουσινο αλλ' is διπλασιο : & Parat illa Graeca, το δεπαγἐν άποδδσασι διηλαν, Principes scilicet Romani hane Christia uorum nimietatem, qui sub Christianae religionis nomine seu oh tentu, in homines alienae sedis quos Principes in imperio suo
ferrem, insurgerent, eosque assii starent, honaue eorum diriperent, semper auertisti sunt, eosque saepe constiturionibus suis repressere, ut praeter bane legem ostendunt sex se. II. Ia ao. II. D. M. si se pr. de Iudaeis.' Vide & LXI. in e supri de haereticis. Equibus dicta lex ari ad eundem Λsclepiodotum data an tu
356쪽
ante 4mestre firme eodem fine. Neque ipcis tan- cis conditoribus plures admissi: de quo semel dixitum, qui tale qu d perpetrarent, poenis inlecuti sunt; in I'rolagomems. Est scilicet haec pars prior de
verum it Rectore sirouinciarum, Ossiciales & Prin- haereticis, ac nominarim de tribtis t reticorumcipales, qui id fieri pet lissem, eadem poena Pu- generibus, Manichaeis scilicet, Pepγgitis, di tertiit,niri volcere, ve Iheodosius I .hat lege. Principa- de quibus mox et quibus Theodotius Iun. initioles, inquam, nam ita hic reponendum, loco Pro- huius legis honorum proscriptioms, & exilii poe- uinciahs: quomodo etiam Coclex Iustinianeus recte nam minitatur in haeresi perieuerantibus. Qitte habet: & Basilica recte omissωντες των πολε- eadem poena ProPolita ab eodem paganis sacra Linterpretantur, Ac Graeci πολιτω-- Πολι- cantibus dict. l. a sup . cui haec nostra cohaesite τωρ αὐγοι lunt non modo municipe, , sed & Curi- quoquo se hiac refert his verbis: Eadem pena misi les, quorum primi sunt Principales: de quihua tamus, quae & ipsa altera iam holis, plene suo tu. de Decurioni. Et certe ut Rectori- Codicis conditorum, de quo ipso in P. ot homenitibus Prouinciarum, eorumque ossicialibus, ita & Hac porro Parte multa notanda veniunti Peculi his Principalibus iniuncta haec inter alias cura. Et aris Primum ratio seu peculiare odium imperato- quidein etiam ab Honorio Imp. vis inquam amoli- rum, & in his Theodosii Iun. in haec tria h reii endae a ludaeis & Gentilibus in quiete degentibus: corum genera: Manichaeos, inquam, pepyzitas devii retro haereticorum vim de coetus iidem cohibere Nouatiano . de quo vide tit. de farraicit. Diqi iussi l. o. s. 1 r. de haereticis: L η. I9ρn ne san- Penzicas, quod secundo notandum vel P purita, Ettim bapti .r. Denique ita pastim vuleas hos tres nam ita reponendum loco Peptias: de quibus agi coniungi, Reeiores, inquam, Prouinciarum, Off- tur & nos egimus L .sρον. de haere ιcis, quaeciales & Principales. Quare errant, qui in Cod. ante trimestre hoc ipso anno data est) l. s. Cori ust. legunt O cir Pνouincialia. Vt & male Leon. Iustim de haretis. Epiphanius m Panarao, Sorome clauius, qui in Paratui. p. aop. vocem dismcipa- nus bb. I. cap. ly. Sequitur, quod tertio nolanales pro Prouinciales reponebat. Et haec quidem de dum, tertium haereticorum genus, quos ita deii posteriore harus leoι parte seu capite, quod ad gnat haec leX, qui in Penerabiti die Paschae ab omisi hunc titulum proprie pertinet, ideoque etiam bus dissentiunt. Sunt autem hi, Nouatiani, Sali prius illustraaimur. batiani, ut apparer ex L sis pr. nesinctum bapt. I.
N.s r. de haereticis, ex Socrate, lib. S. cap. zo. Prior huius legis pars, non minus quam Potin ob. si cap. g. lib. II. cap. F. Ia. Iy. U. Sogomeno,
sima pars legis V. svr. vi & postrema pars legis F. dici. cap. ty. Cur autem eos omnibus haleiicia supr. ad hunc titulum non pertinci, verum ad tit. hac' Vna Persuasione peiores esse dicat, id iam cie haereticis. Cluus generis errores ab huius Codi. explicauimus ad cl. l. s.
Nota. Piganos in quiete degentes, nihilque nouum audentes, ii quietare nou licet. Qua de re, eum differsaliuneula nobi. meditata praeparataque su, scortim edenda, ve.buiu hie non amplius addam. Q
Pos TREMA I hecdosii Iun. hoc titulo, in Paganos constithtio.
Oumnus sceleratae mentis Paganae, sc exsecrandis h0stiaruinimmolationibus, damnati disque sacrificiis, caeterisque antiquarum Sanctionum ' auctoritate Prohibitis, inter dicimus: Cunctique eorum fana, templa. , delubra, si qria etiam nunc restini integra, prae eepto Magistratuum destrui, conlocationeque venerandae Christianae religionis signi id, despireri praecipimus: Scientibus uniuersis, si quem huic legi apud competentem Iudicem ido neis probationibus inlusisse e) constiterit, eum morte esse multandum. Dat. xix. Kal. Decemb. P. Theod. X. I. Valent. IV. D AA. coss. t 26.J
tribui. m. l Sanesiones veteres nota. ID.
357쪽
, , C ACRIM cI A hac lege a Theodosio Iuniore Anno P 'O-4:6. pere illyricum Orientale, & quidem iubpoena mortis interdicuntur: Templa item, quae - superessent, destrui iubentur: quod & Theodoretur memorat lib. I, hisor. Eccles cap. 37. &, conlocatione Crucis crαυροπηγρο expiari. Vbi tria tractanda veniunt, notandaque: Primo de Cruce, & initio quidem de eius appellationibus& adiunctis. Nempe Theodosius Iun. hac leg. eam Agnum venerandae religionis Christiana vocat: ut M
l. -c. Cod. Iustin. nemim licere Agnum, &c. signum Saluaioris, dicitur. Chrysostori. dicitur, . 1μαν τηοιον πασων τὼ θεὼ παρακα rα θηκων, signum omnium Dei depositorum: Signumsalutis nostrae, Nouella Iusin. s. cap. I. Quid ampliust Firmicus, de er*re pyiasan. relig. pag. ro. Edit. I Ner. & pag. I. hit. Gronop. vocat, venerandum signum crucis: sanctam vocat idem Theodosius itin. d. l. II. Dpr. de Iudaeis: & post eum Leo, L assi Cod. Iust.
de Episcop. venerabilem, ut & l. vltim. V .a. Cod. I . . de iure deliberandio sacrosane tam, honoraὶ dam, ius in ianus Nouessi T. cap. I. & Nouest. MN. e. 32. imo dc adorandam, NovellaF c. I. Quae omnia quando & quo sensu dicantur, vidimus ad d. l. ιδ. Dpr. de Ddaeis. Haec de Cruce ipsa. Secundo loco hic notandum, collocatione Crucis profana loca expiari, Deoque consecrari hoc aeuo iam lolita: quod iuxta hanc legem docet quoque ae l. a . Cod. IV. de Episcopis. Novell. Iulis. F. cap. l. dco Z. cap. I. & III. cap. 7. quomodo & in ini frumentis pro fide & subscriptione eadem cessit: l. vltim. 9. a Cod. Ius. de ture deliberi di Nouesta u. cap. I. vii ex luliano ibi probant interpretes) Litaniisque
praelata Nouella MN. cap. ya. De expiatione sane templorum Gentilitiorum est quoque locus Theo- Coreli, sermone de mari ribus. Quem autem in finem usumque expiari hac teg. Paganorum templa voluit Theodosius iunior An, ut in Ecclesias Christianorum ipsa conuerterenturi Quomodo sane 1 auropegio dedicatae Ecclasiae iam olim, quod
notissimum vel ex Iustin. Novell. I. cap. r. Certe, hoc aeuo ipso iam paganorum templa quam plurima in Ecclesias Christianorum conuersa liquet. Sic Theodosius Magnus templum Heliopolitanum, quod Balanii dicebatur, ingens & celcherrimum, in Christianorum Ecclesiam conuenit, επρή σε άυτοεν-λησιαε χe: Parique modo & templum Damasci: teste vel auctore Chronici Alexandrini Anno 379. sc & Jheodoretus iub Iheodosiolun .sermone de martyribus I. in M. templa idolorum vel diruta, veι ea ipla , eorumve materias in Ecclesias mutata, tellatur: idque, ut hic cauetur, expiatione praecedenti: αι τε τίτων ὐλ- κα&ωσι- ώ9ησαν τοις των ρα τυρων πιγκοις, re eorum materiae dedicaraeDnt mar rum semplis. Theodosius certe
lun. hac lege templa Paganorum destrui & expiari iubet. Verum defrtiendi vox accipi commode possit, pro superstitione sua spoliari, ut videlicet
mox expiata in Ecclesias convcriantur: sub Iheorid tisio Magno sane Pagani ipsit templa sua dirui agreferentes, ea alios & publicos in usus saltem mutari volebant, quod ferme argumentum est orationis Libanii pro remplis, num. lo. pag. asi liv. p . qδZ. Oper. minor. Gothofressi Edit. Troia. vide oc Augustinum epis. Mi Maximum Madaurensem. Et vero mutata ua in eos vitis ostendit lex /y. Ibpr. Tandem hic notandum, fana, templa, delubra, hic coniungi, & distingui. Quid vero inter ea sit si
quaeras breuiter accipe. Fana erant quaecunque tandem consecrata, dedicata Diis loca: quor Ummentio quoque t. ra. b. I .supr. Delubra, quorum
mentio M. a. seupr. de mal escis, ct l. io. ubi aliquid dixi & l. D. sup . quid sint vide Varronem 8. dimnarum apud Macrobium 3. Saturnal. 4. Seruuim in II. AEn id. p. ass. denique erant cellae Deorum . ad templa additae, ut ex Varrone de vita Pop. Rom.
liquet, & ex P. Victore. Capellae his similes. Postremo notandum Templa tu heri destrui praecepto Magistratuum e ut ita scilicet sine turba ac tumultu
diruantur, ut lex Iessustr. non priuatorum impetu,
de cuiusmodi Monachorum impetu queritur Liba.
Notae. I ostiarum immolationes ct saerifieia prohibentur sub poena, quae veteribus satis continetur: sana non diruta. R destrui, collocatione venerandae micis expiari iubentur. DestruiJ Diuo Gregorioni elior sententia sedit, eum expiari quidem, sed non destrui fana iubet, Epistolar. IV. 9.
Indi . q. eap. 7i. Cum vero vos Deus, inquit, omnipotens ad reueren in immit virum fuιrem nostrum A UZAsium uisopum peraeuxerit: dicite ei, quoa ais mecum de causa Anglorum cogitans tramui e videlicet quia fana idolistim defruἱ iv eadem gente minime ribeant: sed ipsa, quae iΠ eis sunt, idou Aes, uanidi . Aqua benedicta sint, in eis em senis asperχσtur, restaria conseruantur, reliquiae sto iuuior: quia, si fiori idem hene confracta sunt, neeesse es, ut, re euou monum, in obsequium veri Dei aebeant eommodarit si dum s ηι esu eadem fana sua non υidet de vi, ae corde errorem ueponat, 9 Dcum Verum cognosens, ne ado
raus, au loca, quae consueuit, familiarius concurrat.
SigniJ hαι,λαὶ, o μου voeat. Cyrillus Hierosol. qui multa P elare do sicrosancta cruce cotech. 4. par. 86. Itaquἡ signum erueis e tristianae religionis hominibus semper Venerationi suit: eoque rei alicuius nouitate pereulci, Routem eommuniisse, praeter alios. Theophylactus auctor est bi Mauris, lib- s. cap. vis. Scitu dignit simum videtur, quod scribit Proeopius in Esaiae ess, 44. po . 496. Christian β siguata brachia, vel manus gerere τὸ δὲ τη κ Meὸ διὰ τὸ ταus Diae πολλουο rata καρπῶν, si φραχιον-ν si τῶ v Vρῆ τὸ σωζου, si jῆ. Certe si tirories manu signahantur, ut etiam apud D. Chrysostomum obseruare memini, deuotissmis Christi militibus optimo i iure signum Christi Saluatoris infligebatur. Et Drteata, exemplo vere Christianorum vel certe initiatornua, Clementiantis monachiis, secta Manicha M., deprehensus est hoc habere seriptum in se more,
358쪽
Tstes, sic ut dicam, formulae formaeque iudiciales in negotio religionis hoc tituIocontinentur. Primo, Iu Di Civ i causarum de Religione ad Episcopos pertinere: caetcras causus Iudices ordinarios habere L . hoc tit. &l. r. S I. vltim infr. tis. Dbdi- illis dὰ Episcop. istae & Ualentiniani Nou. ra. de Discopal. iudic. vide & l. ra. u. ψι. supr. δε E sicopis. Secundo, Edictum de UN IT A TE aliquando ab Impp. pacis Ecclesiae studiosis, promulgatum & propolitum, quo ad unam & veram Omnes religionem inutiabant, ut ab Honorio factum per Asricam aduersus Donatistarum & Manichaeorum diis dia l. a. hoc tit. vide & l. 3ysupr. de haeretisis: 3. sipr. ne sanctu/u bapti=ia. Tertio, in Coa Niriore si de Religione & super fide Cathulica id custodiendum Cognitori, quod olim ordinauit antiquitas, quodque Principum auctoritas religiosa constituit, L est. hoc tit p.rρ .nouella subreptione submota, d. l. vlti . His adde ex aliis titulis. Quarto,dh religione deque fide Catholica eius norma & formula l. a.&. 3. supr. de si de Catholica. Quinto, in summam de religione tenenda haec lententia. Quod in religionem diuinam committitur in omnium ferri iniuriam, L o. de haereticis. Sexto, de libertate Religionis, vide L p. svr. δε manesicis. Septimo, Christianae religionis fauore & veneratione multa sancita: vide l. fiag. supr. de Iudaeis: l. l. 8.st. descenicis: I. a. de nuptiis I. s. des adulteriise l. IIa. de Decurionib. I. I. de side Catholica: l. r. de Lenonibus. Viceuerta, ne Religionis obtentu Respublica isederetur, subinde cautum: veluti t. ra. de Veteronis: I. r. a. de his qui ad Eccles I. V. de annoΠΗ. Et e contra nemo religionis obtentu inquietandus, i. st
II. 2. 29. II. 21. assi de Iudaeis: L aq. de Paganis.
De Fono Eccles lico, se ubi Gulsus agitari oporteat.
O vo Ti e Ns de religione agitur, Episcopos conuenit iudicare: d) caeteras vero causas, quae ad Ordinarios se) Cognitores, vel ad usum publici D iuris pertinent, Legibus oporter audiri. Dat. XIV. gὶ Kalend. Septembr. Pataui, h)Theodoro v. c. coNS. f399.JILec lex interpretatione non indiget.
359쪽
Lib. XVI. Cou. Tu Bos . Tl T. X l.
g Fogo Ecclesiastico est: haec Honorii lex, quae
pars est maioris constitutionis Honorianae: ex qua defloratae sunt quoque duae aliae, puta lex II. 8T 8 Dpr.Aeraganis: quae proinde huic coassandae veni. unt. De foro inquam Ecclesiastico est h) c lex, de quo sunt in uniuersum quinque hoc Codice constitutiones: puta, Praeter hanc legem, lex II. U.
I. Ultim. svr. de Disopis, quibus addenda lex ta, puta Nouella Valentiniani II l. de Disicop. iud. ta. - Quas singulas suo quasque loco prolixius expendidi explicaul.
Huius sane apertissima & abscissa definitio &d illinctio haec est. Causas siue quaestiones de Reli.
giorix coram Epit copis agitandas: caeteras causas, coram iudicibus ordinariis. Ita vero huius constitutionis sententia in expressit Valentinianus seristius d. Novesia de Episcop. iudicio ist. Quoniam const-ι Episcopos fT Presbyteros forum legι us non
haberer NEC DE ALIIS CA VSIS, secun m
caii dc Hono ii diu alia constitura , quae I beodo num torpus ossndit, P R AE LE R RELIGIO NEM posse cognosere. Si ambo euodem officii litigatores nolint, vel alteruter, agant publicis legibus σiure communi. Sin Pero petitor laicur, seu in ciuili su in criminali causa cuiuslibet loci Clericum aduerissarium suum, A ia magis elig.u, stir auctoritatem legitimum in publico iudicio resondeo compellat.
Gratiani similis distinctio d. l. at si ii mos est,
inquit, caus.1rum ciuilium, idem ιn negotiis Eccle-
fasticis obtinendis. ut A qua sunt ex quibusdam diffinstombus leuibusque deuectis ad RELIGIONIS
obseruantiam pertinentia, locis suis re a Da Dioeces os Synodis audianιur: Exceptis, quae actio Criminalisiab Ordinariis, Exιraordinariisque iudicibus aut Inlustibus potestatibus audientia constrauit. Eadem
mens & distinctio l. vltim. infri de Episcopali iudi cio . quae Theodosio iuniori subiicitur, v hi de Ecclesia ilicis. Nec quicquam his publicis commiane fit cum legibus. Quantum ad causas tamen Ecclesiasticas pertinet, quas iacet Episcopali senior iiste decidi. Quibuscunque igitur mota fueris quaestio, quae ad
Gristianam pertinet sanctitatem, eos decebiι sub eo iudicio litigare, qui praesul es in suis partibus omni.
um Sacerdotum. Imo & mens eadem Valentini, an o Seniori: ut testatur Ambrosius epist. sa. ad valentinianum Iun. Augusta memoriae Parer tuus
non solum sermone respondit, sed etiam legibus suis finxit, in causa si ei vel Ecclesiastici alicuius ordinis
eum iudicare debere, qui nec mune e impar si, nee iure dissimilis: IDc enim verba rescripti sunt ; hoc es Sacerdoies de Saserdotibus potuit iudieare. Quin etiam s alias quoque argueretur Episcopus , morum esset examinanda causa, etiam hanc voluit ad Episcopale Iudicium pertinere. Ergo Honorius hae leg. non nisi de religione eoram Episcopis agi vult: de caeteris causis iure publico apud ordinarios iudices Cognitores: Cumi tamen liberalius aliquantum nonnulli principes etiam
non uullas alias causas praeter religionem, coram
Episcopis singulari priuilegio agitari permiserint,
alioquin ad saeculares iudices spectantes: veluti pecuniar;as & priuatam iniuriam continentes, si vide-liqet litigatores consentirent, quod Consta3t noMagno Plaeuit, ςt teliatur SOZOmenus lib. I. cap.
s. & Arcadio, l. 7. Cod. IV. de Episc. aud. imo Honorio ipsi, ut Ualentinianus suadet L Nouestara. dc fidem facit i. R Cod. IV. de Episcopali audient. Anno AO8. quae lex non abludit a canones. Codicis Africani. et. Item, Leuia Ecclesiasticorum delicta ex quibusdam dissensionibus ad rei glonis obteria ant ain pertinentia & in causas de religione incidentia, coram Episcopis agitari Gratiano placuit f. U. Dp de Epis. R. Denique morum Eccle. si asticorum causas: quod Valentiniano Seniori placuit se Ambrosus testatur. Morum inquam, id eis,
Liuium delictorum; hinc vi d. l. 6. leuia desidia
actioni criminali opponuntur: ita in rei uxoriae
actione. crimina & mores i. a. sup . de repudiis, ubi & mediocres culppe vocantur. Atenim nullus it.:ς principum indiscretim saecularibus lud cibus Ecesu fas ficos & Ecclesiasticas cautas exemit: non n-llantius i. ra. svr. de Episcopis: non Honorius mu-
ius legis auctor, & l. I. Od. IV. de Episcopali aud9l. I. d. til. de Episcopis r non Valentinianus t eriatius, auctor Nouelia ta. ) s. vltim. supr. de Epsop. ut ad eas leges prolixe ostensum est.
In tantum vero aliarum cognitionem causarum
praeter religionem alienam ab Episcopis hac Di definit Honorius , ut quam lihel partes laicae in eos consenserint, ab his tamen appellari adlinc pollit: eisdemque Episcopis post ca, si usus tulerit, testimon ii in eam in rem de nunciari queat; imo in totum causarum extra religionem cognitionem eis interdicere videatur. Eo quoque hanc legem spectare celisto: repulsa hac parte pariter, ut re Pu-Γt duobus aliis capitibus, puta l. II. II. DBride Paganis: quae huic coassandae sunt post citatione Patrum Ase canorum in Concilio Carthaginensi V. qua decreuerant ut habetur canoneyst. Colcis . t aism) petendum ab Imp. Visi qui forte in lem quamlibet causam , iure Apostolico Ecclesis imposito, agere voluerιnt, re fortasse decissum Clericorum vnt par ityoticues it, non liceat Clericam in iudicium ad te- sin=onium deuociari eum, quia cognitor vel praesens fuerit, ut nuda ad testimonium dicendum talos fici cuiuslibet personapulsetur. V hi, quod aiunt Patres, iure Apostolico Ecclesiis imposio , Balsorno ita recte interpretatur de dicto Apolioli ad Corintb. I. cap. o
των άδίκων κα -επὶ των δικωοιν ; audGne quis vestrum causam habens. νt iudicetur apud intres u frnon ud iustos Z vide & Augi siti num a Psilva My. concione a . de Chrysoli ornum pluribus πgρὶ ἱερατυ νης. Scilicet ut in uniuersum Concilium illud Anno Domini 390. hahi tum ostendi a d. l. 7 Dpr. e Paganis: ita sane tres huius Codicis constitutiones quatuor illius Concilii Canonibus respondereti em docui. De caeteris igitur negotiis praeter religionem Ecclesiasticis iudicium saltem absolutum, etiam ex compromissis inter laicos tribui Honorius hac leg. noluit; absolutum inquam , Ut citra appellationis, ita & testimonii de nunciandi ius. Quod tamen Arcadius iam antea concesserat, si fide, legi p. Cod. IV. de Epistopali audien ia. Quin etiam ut pleraque quae Patribus Africanis Concilii illius Car thaginensis Honorius denegauerat, Anno Domini
399. postea anno Domini ψO8. concessit: ut appa ret ex collatione l. 17. δ. cum l. IV. svr. de Paganis r. ita & istud quod hac lege denegauit, eodem Anno 4o8. postea l. I. Od. IV. de Episcopali audientia, constituit: nempe ut Episcopale iudicium ratum esset omnibω, qui se audiri a Sacerdotibus elegissent, sicut ab his non liceret prouocare. quin
per Iudicum ossicia Episcopalis cognitio definitioque executioni tribueretur.
360쪽
Uniorvai, c quod de multate per Africanas regiones Clementia Nostra direxit, per' diuersa proponi volumus, ut omnibus innotescat, Dei omnipotentis unam ct veram fidem Catholicam, quam rem credulitas d) confitetur, esse retinendam. Dat. Iri. Nun. Mart. Rau. Stilichone u. & Anthemio coss. f4os.J
EDic TvM DE UNITATE, seta είω κον, mi Lsum ab Honorio imp. in Asticam aduersus Masnichae m. & Donatistas fuerat hoc ipso Anno ψος. mense superiore Februario. Quod Idacii quoque Consularia testant ut Milichone II. Ambemio. His COSS. inter Catholicos Donat istas mitas facta. Cuius quidem Edicti Henotici pars est lex n. fur. de haereticis . Ac lex ψ. fur. ne sanctum baptisma. Eiusdemque mentio fit triennio poli in Concilio Carthaginensi decimo Anno qOZ. canone qy. Codicis Africani. Huic igitur Edicto exequendo ut eodem die simul specialia ab Honorio mandata ad Hadrianum I'. P.l Itali re sub quo Africa erat) missa suere, 'uae continentur l. .dcf. ne sanctum baptisma iser.) ita Vno mente post. Martio inquam, peculiari hac ad Proconsulem Africae lege, edictum istud per Africam Honorius proponi iubet: quo omnibus innotesceret. Dc quo propone ΠdOrum Edictorum more & ratione alibi di mim plene. Caeterum de Henotico hoc, alusqtie Henoticis, vide quae dixi plenius ad ci. LIS. supr. de farcticis.
M A N D A T o R V M pars de Ossicio Cos Ni Tostis, secularis a Principe dati, in COLLA 11oNε de religione; inter Catholicos o
III. sa Impi'. flo Nonius, & Theodosius A A. Marcellino b
UA, quae circa Catholicam fidem scὶ vel olim d) ordinauit Antiquitas, se) vel Parentum h nostrorum auctoritas religiosa constituit, vel Nostra Serenitas roborauit, nouella g superstitione hin summota i) integra & inuiolata custodire s) praecipimus. Dat. iv. lὶ Id. Octobr. Rauennae Vara ne in v. c. CONS. fqio. l
Isa leae interpretatione non indiget.
ca) Et bos legem Annalibuq suis ire te inseruit Baronitis Anzνis 4ro. num. so. integra Mandata, quortim haec Iex. pars vst, eAtant in Ccillatione Carthaginensi, quae mox integra exhibeo. Extat ea quoque in capitularibue, lib. 6. mp. 232. GO PII OH iωὶ H. Marcestino, Tribuuo eZν Νοι is D, qui eum Maudatis his Cognitor ad Collationem Carthaginensem, inteCatholicos h Donatistas, quae sequente Anno ii. habita est profectus: de quo vide plura L s s. svr. de haretiesse ubi eliis pariter mentio fit. ID.