장음표시 사용
321쪽
Nota . T TarsisIeea sutura prouidere saeile elediderunt gentes. Nicephortis Gregoras in libr. Synesii H insomn. p.
di astro πρὸο δηλωσιν τῶν ἐσωμειων, ἁλλα τῶ ν πατι μειν. Verum ubi defaerari ecepit Christianorum natio, ludibrium exiis pistina debuit, & legibus interdicta eo se recepit, unde prodierat. Daemon τι 2έr,se diu lii duin secit humanum genus, sed humanorum Sospitator Deus malum landitus prostrauit impostiiram eius propalavit, &Meκονα,ta, exterminauit. Enimuer tute demiremur gentes tam Ionge de vicinia veritatis errasse, ut vates suos praesensionem, ct scietit alti rerum futurarum habete erederent, cum verissimc κω ωσπερ ἐξ ἁδυπου τινὸe χρησμὸν ἁπος θεγγομενος Galen. lib. I. περὶ φυσικ. δυν μή Anaereon cecinisset, τὰ δ' Ευριόν τις ειδεν, certe fuerunt etiam ικ τῶν ζιαθὸν, qui Xρησμολογω, θιῶν vanitatem refellerent, ut Diogenianus, quem Theodoretus citat περὶ χρησμῶν pet. 138. Porro SS. Patres e fidelium politia eliminarunt, Clestem Consis. lib. a. cap. 6a. pag. So. Cyrillus Hierosol. Catecb. l. rusu. ρος. Si 3. ait, ἰωνοσκοπίαν, μουνώαν λατρρας z,ω δ.4bavi. TrulIano sine fraude non licet vates consulere: ct videndum erit, quenladii odum constare possit, quod seribit Synesius de Insomn. e. 13S. μαντικὸν ἁνεμεσητον ὀι-οδεξαχα . A qui Pr Phetarum suorum oraeula Christiani venerantur, Si Prophetiea disciplina suspicitur; quoniam Vero D o plenosq9ιοδιδάκὶ ς καἰ ταγα θεοῦ γευεμ ,ue, ut Theophilus ait a. ad Autobeum suturorum anteCognitiun m non malis artibus eos habuisse semper eonstitit. Origenea D. . eontra comum pag. an. τὸ δ' ἁληθὸς θειον εις τῆν των περὶ μελλεντων γνωσιν με τοῖ: αλόγως κλητα Gote , ἔτι
Haruspices igitur, augures, arioli, vates di coniectore bac lege eoercemur, conlienienter veterum prudentum definiisionibus, quas videre possibile est apud Paullum Recepi. Ient. IV. s. rit. ai.
Net Mose hostiis polluat, nemo insontem d) vi mimam caedat, nemo delubra eὶ adeat, ' templa perlustret, gin & mortali h) opere formata simulacra suspiciat, g) ne diuinis adque humanis fanctionibus reus fiat. ludices quoque hanc ij sormam contineant, vi s quis profano ritu kὶ deditus templum uspiam, vel in itinere, siὶ vel in Urbe in adoraturus intrauerit, quindecim pondo auri ipse protinus inferre cogatur: nec non Oiscium n) eius parem summam simili maturitate di Abluat, si non & obstiterit so) ludici, Ne confestim publica adtestatione retul*rix: Consulares, sp) senas sq) Officia eorum simili modo Correctores, r & Praesides, qua ornas: Apparitiones, si illorum similem normam st) aequali sorte dissoluant. Dat. m. V Κλlend. Mart. Med. X Tatiano S. Symmacho coss. f391J
. Ahest ct dire lex a Cod. Ius. Eam Annalibus silis inseruit Baronius Anno 3 i. num. I. GOTHOR Qui sap. t. s. prox. ID ce) An potius P. V. quod octo constituti ne Anni 389. suadenr & duae insit per Anni 'aso. vid. Ietem 27. supr. δε- , u. publie. Item ea Verba huiusce Iegis, Vel in υrbe. Verum nil muto. Albinus hie se ilicet ex P. V. factus fuit P. P. eique in Praefectur sueeessit Alypius; vid. Ierem a. furiae priuit corporatorum V. R. m. d) vid. legem ia. λ'. Huc pertinet illud : Cum sir ipse noeens, moritur eur victima pro ιey Vide hane ad rem omnino Arnobium lib. 7. Hersilvianin editionis p. 27I. et a. a 3. cte. ubi siti viliter innoxia animantia vocat. ID. et D ubra quorum mentio fit hoc Di ct t. t t. ct vlum. λ'. ct L. a. svr. rimat eis: sunt cellae Deorum, de qui bu, ct illud Varronis de vi a populi Romani δPud Nonium ecp. 8. num. D. Me edis, επα πμnc es multis annis pos fissa Dis, in quo omnia calia legunt inibi tria Retiis temporibus Glubra facta. Publius Victorevmplum Iouis Opt. Max cum tribus Glubris. Graeci σοῦ κουι dixere. Delubrum etiam locus consecratus in villa Apuleius Apol. p. 239. Edit, Lugd. Bat. i 6 3. m. ' Uide legem a. supr. de malefieis. m. εὶ prevoles, Apuleio lib. 8. Metamorpb. ps I. Edis. Lugd. R. usa3. iapud Dan. mire. Graeci dixerun Polybius tib s. pag. s s. Erit. Casaubon. in fol. ID. hὶ Recte non ut quidam tentant, Metalli. LactAntius Lib. 2. eap. s. Nam so Mortaliam rigitorum Dd ea os .eilia figmenta. Mortali autem opere formata siue fictorem inspicias, siue materiam Δ: substantiam: vide sal
u) Ita Leg. ri. ρ οπι ins Derubras pietat, ita eniis ibi restitui, suspiciar, id est adoreti iactantius c. e. a. Cum his. ι inoperes piciant, fabros qui ilia fuere eomamnum. m.
322쪽
cii me. Dinoi sivoque haeeforma eontineari Iudices, id est, Proconsulem, Viearium, quod sane insolens, ut hi soliis Μηm appellatione venἰam. Quare legam hiet Indisem S. id est, Iudicem spectabilem. Nam postea fine legis fde Harissimis agitur, id est, de Consularibus, Correctoribus , Praesidibus. ID,
sὶ Vide Apuleium initio primi Floridorum. In Dinere, id est . in agris extra urbem quamcunqlle, extra murus urbis l. 3. supri ubi plene dixi. Ouidius 4. Issior. v. 9 S. 'Hac mihi Nomento Romam cum luce redirem,
Obsitu in media candida turba via. ID. ni Quacunque. ID. n id est, Ostietates. 1D. o) ossietates iudiei aduersus legem quid admittenti obstare debent. ID. p) Velut Smilue ct Liguriae. ID.
q) Libras scilicet. ID. t Veluti Lucaniae ct Brutiorum. Inter in nota dignisarum pGinem: Iudites, Spectabiles, Consulares, Correm, res, Presides iqui tres postremi clarissiuni erant) Idemque ordo in Notitia Imperii, ae nominatim in Notiti. Oeridentis, ubi ita quoque Consularis Campaniae, Corrector Apuliae ct Cal briae, pr si es Dalmatiae, ordine
ponuntur, & Praesides vitiino loco, pariter vi I. 8.supr. ae cohorιalib. ID.
p 11, id est, Apparitores. ID.
t Id est . sum inani, in i p. & t. v. Ur. parent summam. ID. v UL in Til. Quart. prini. Cuiae. Edd. ID. xi Mediolani hoc tempore eonstitit Ualentinianus Ilui. vide Consulare Chronicon Theodosianum. m.
SAc Ririci λ hostiarum seu Uictimarum, TEM-
denique cultus, hac constitutione rinno D. 39 I. prorsus inhibentur. Cui nam autem imperatori ea accepto serenda sit,& ad quam nam orbis Romani partem ea spectet, ex Rihini Pr fecti Praetorio nomine, cui haec lex inscribitur, satis liquet. Quare ea mens mihi, eam Theodosi equidem consilio qui una cum Valen. lentiniano Iun. Mediolani, unde haec lex data est, hoc tempore constitit, ut testatur Chron ologia Iegum, cuius nutu pleraque gerebantur) verum a Valentiniano Iun. Occdientis imp . latam. Nam quae Prudentius Anno D. o 3. de Theodosii Magni constitutione narrat, qua sacrificia Romae prohibita fuerunt, seu, ut ait, Urbem vetuit Tauro rum sanguine tingi, deaue Senatim adsensu quanquam in hoc ultimo reclamat Zosimus lib. . pag.
sterius factum, mortuo iam Valentiniano iuniore,
& post Eugenium iam caesum, sub quo sacrificia
rursum revecta fuerant post hanc legem. Sane ab eodem Valentiniano Iuniore, paucos ante annos D. 384. pars Senatus Romani Aram
victoriae a Gratiano dirutam, priuilegia item praediaque Vestalium Virginum restitui petitionem eius prosequente Symmacho Praefecto Urbis) impe- Irare non potuerar. Ergo hac primum post Constantinum , Constantem & Constantium Valenti-niniani lun. constitutione, sacrificia Romae atque in Italia ) prohibita. Quae paulo ante hane legem Romae stetisse Libanius diserte testatur oratione
quam edidi δετερ των ἱερων, quae scripta est Anno Domini 387. Sed enim haec lex paucis anni labentibus ab Euge. nio lyranno, uti iam dixi, delusa fuit. Quin αinter caetera quoque Ara Victoriae impensique templorum Romae restitutae fuerunt, ut Ambrosii viis sol. ad Eugenium. & Paulinus in vita Ambrosi testantur. Tandem, ut dixi, Theodosius caesa Eugenio eam Romae retulit, seu sacrificia ruris
sum Romae prohibuit Anno D. 394. Quod & Zo-
simul & prudentius memorant. Hac interim lege obseruanda multa. Primo cauissae, quibus a Pagano cultu abstinendum Valenti
ni anus indicat: Nam & hostiis pollui sacrificantem ait, 3c insontem victimam cadi quod iam in No iis
illustraui) item simulacra mortali opere formata, quae omnia & Iheodosius Magnus I. ra. infri indicat, ubi dicam, unde liquet ex eodem ludo utram. que Iegem prosectam. Secundo, obseruandus ordo ludicum cui similia in Notitia occurrit. Tertio, poenarum proportio notanda: Spectabili ludici, quindecim pondo auri pinna imponitur: Consulari, senae. Corrcistori & Praesidi, quaternae. Quarto, Officiales ludicibus, quid contra leges admittentiis
hus, obstare & resillere posse, definitur: de quo complurimae aliae sunt leges. CAROLI HANNi BALis FABROTINotae. Itqyn diuinain sacere, adire templa, simulacra tolere, nemini lieet.
Insontem victimam. J Amtibius lib. . Postremo, quoa gaudium es , innoxis'm animantium macratione tirari y It, que -ωπ m ede . iam Porpllyrius caedes animalium, atque immolationes hostiarum reprobat, huis innixu,
Mortali opere.J Seneea iam olini irrisit: sie enim ait in stamento quod extat apud B. Augustinum Γλ 6. δε Cuit. Deir neros, immortales, tariolabitisque Deor in materia vitissma atque immobili dedicante Lactantius lib. a. c.L. Nam isa mortalium aestitoram ludieris, fragilia figmenta , - quoliber maseria genere somma, quia aliud fumni terra, ex qua nata pum' I om. n.
323쪽
Sustistat.J Lactantius d. cap. a. ει eum Me tantopere suspiciant, fabror, qui illa fecere contemnunt: ti In ter. ρgu. .emo Helubra suspieior. Hi in Diuere I Aggenus Vrbietis Comment. in Frontinum de limitibus uror. Nam tueos frequenter in iri is O quadrifinis inuenimus, Aut in susturbanis re circa publiea itinera eonfisutum esse perspicimur,
T v eo nosti M. Quinta hoc titulo lex per AELyptum: qua SACRI Eici Α,
aditusque Γ EMPLORUM interescuntur.
Ni Libi sacrificandi tribuatur potestas; nemo templa circumeat, nemo delubra suscipiat, id) interclusos sibi nostrae legis obstaculo profanos aditus recognoscant: adeo, ut si quis vel de diis aliquid, contra vetitum, sacrisque molietur, nulli, exuendum se indulgentiis recognolcat. Iudex seὶ quoque, si quis tempora administrationis suae, fretus priuilegio potestatis, polluta h loca sacrilegus temerator intrauerit, quindecim auri pondo, ossicium vero eius nisi conlatis viribus obuiarit, parem summam aerario nosti oinferre cogatur. Dat. XV. g Kalend. ivl. Aquil. h Tatiano S Symmacho. coss. 39i J
ir Abest ' De lex a Cossi Iust Et hane legem recte Annalibus suis inseruit Baronius ninno D. Di. n. q. GOTHOR b Auxusisti, id est, aegypti. ID.
a) i ertullianus κε cultu faeminarum, e Gentilibus tChristianas iactas i illo litens: Nee templa eis itis, nee iampla posulatis, nec fisos aeter gentilium nosiis. Perlustret L 'priuolet: quae vox hac in repropria. Liminai pia Oleuiis conterendo. III. 43 ,e sestidiat, ut L io fustr. Simulacra suspiciat, id est, veneratione prosequatur. Nam ct in delubris simulaeras tene. Quanquam suscipere hoe eodem selim non uno loco apud Ammianum Marcellinum ex MSS. tuetur Do tis snuis Valesius par. ty. ID. Eὶ Intelligit Consulares, Praefides, quoriim Multi Pagani adhue hac tempestate erant, ut ex lege prox. quoque patet. Nam de Theodosio Magno huiuς tegis auctore id nominatim proditum , eum Gentiles ad diςnitates evexisse, Libanitas, μεε τω. uρων, ct Prudentius aduersus Θmmaeham. ID. pcliuiae Pisganorum mentes. ID. g - Edit. Quart. st prim. Cuiae. m. h) A titula hue tempore Theodosius constitit, rediturus mox aduersus Maximum bello defulictus ex Italia Conostantinopolim, ut docet praeter hanc legem lex unis. supr. de poOsson. ab eo, cte. m.
P. 273 ACRI FI cIA TEMPLORUM M E aditus, omnis.
que D Eo v M per sacrificia CvLΤvν pera gyptum a Theodo sio M. Anno D. 39 l. sub pCena capitis la ac constitutione in totum prohibentur: dato
eius ce rei exequend.c negotio Evagrio Pra festo Au.
guttali & Romano Comiti AEgypti. Quod ipsum
pene negotium paulo ante Cynegio Praefecto Praetorio datum fuerat, ex Zosim O, tib. . . cap. 37. &ldacio, ad L st. sup . probatum est. Et hac quidem ita hae leg. 4heodosius M. At- enim, quod huic legi illustrandae plurimum facit, qvodque amplius est, theophilo Alexandrino Epi. scopo satagente cuius etia in Episcopi mentio fit t. - si supν. de his, quιsuper. religione' templa ah hoc ipsis Euagrio, & Romano, quibus h.ec lex inscribitur &in hi, quidem famosissimum Serapium, seu Serapidis templum Imperatoris iussu destructa fuisse
testantur Socrate , lib. F. ev IL Sozomenus lib. I. cap. T. Theodoretur lib.F. cap. aa. & u. Rufinustib. a cap. U. &e. Prosper Aquitanicus in hoc Imperatωris Theodosii, post Gratiani caedem, anno octavo, id est. Anno Dcim ni 39 I. Hieronymus comm. in Esaiam lib. 7. initio: Tripartitae historiae auctor. lib. st cap. ao. Nicephorus, lib. II. cap. V. Denique qui tempore hos omnos scriptores anteuer.
tit Eunapius Sophista Gentilis, in pila AEdslii pag.
7si & 77. Edit. Conmesin. Θεοδοσιου, inquit, τοτε βασιλέυοντος, Θεοφιλε δε areo peιτῆντος, fini cu legendum ET AC PὶΟΤὶ τὴν πολιτικῆν ib, po MANOΥ δε τους καὶ krγυπιζον ςρατιω ς πε- πι υμενου, Aruες τω τε Σαραπείω κατελυγι - ναντο, imperante tunc neodosio, Theopbilo Diascopante k Euagrio Praefecto Augustali, Romano νοοA Tpti regiones cum imperio obtinente, qui Servidis ademfunduus demoti isunt dec. Quo loco lapsus est humaniter interpres, qui quem Euagrium sci hcet Praefectum Augustalem verte re debuerat. PraesemimVrbi reddidit, ut praeter insicri Ptionem huius legis, Sogomeniis quoque dict. lib. z. cap. U. arguit: Ευαγριος, inquit, ore νς τῆς Αλεξανδρίαι η ro, Euagrius Praefectus Augustatis erat Alexandriae &Socrates quoque, cum d. lib. F. c. Ig. Αλεξανδρέας επαρχον nominat, hunc ipsum Euagrvim intelligit, vide cap. a. de Suburbicariis Mosesiis. Sed neque felicior idem interpres fuit, cum eodem Eunapii loco haec verba, Θεοφιλου πρστατῶντος sic vertit, Theophilo Pyalom Praefecto e cum de buc-
324쪽
debuerit, Theophilo Episcopante, vel Praefidente et Iione υπερ των ἱερων, quam & ipse extulis quo, ipso tempore & Romae quoque sacrificia stetisse docet. Quo ipso docemur etiam orationem habitam ante hanc lagem. Vt & superiorem, qua sacrificia Romae prohibentur, & sic ante Ann. D. 39 I. Quin & cum Ammianus Marcellinus sieti heret, is stetisse adhuc ex eo ciare apparet. Ioannes Chrysostomus quoque Presbyter Antiochiae ab Anno Domini q86. quo tempore homil. I. in Matth. ha buit, testatur Gentilitiae superstitionis reliquias in
Quo anno vero haec serapaea strages euenerit vi. dendum est. Sane Marcellinus in Chronico, hienianio ante hanc legem id asIignat, Timavis videlicetts Promoto COSS. id est ι Anno D. 389. quam
sententiam secutus quoque Baronius. Atquin ex
hae lege eiusque circumstantiis & superscriptione quam modo illustrauimus, certissime colligitur hoc Anno demum 39 l. id factum. Certe eo quoque adhuc tempore, quo Chrysostomus scri hebat, προς τους IEΔαιcοπιις stetisse id templum discimus ex iis, quae scribit Pet. Ita. si u. pag. IAT. Tom. I. Benedi tin.
Nota . rheodosius M. non inndo templorum 2ditum inhibuit, sed dirui iussit. Pro er in Gron. Apud Alexanaeriam tem pia desi una, in quibusni vis antiquismum 9 notissimum temptam, quod quos quaedam columna ruentem Iustaebae idololatriam. Niceph. Call. his. FIceles lib. 2, e. as. In templorum, inquit, inmolitione Theophilo plurimum debira
operae navarunt, militarium in AEl ιο Dux Romanus, ct Alexa, rinae urbis Praefinus Euagrius. Socrates & Sozom. δελεξα AM υ αρκου vocant et Epiphanius aut esu vertit, Praefectum Alexandriae Tripart. lib. 9. e. α7. quia sedes Praeis fecit Augistalis Alexandriae: in Menologio G .stum dieitur Ab,ου, αλ iis: Λλὸξθωδε .e, interdum sunpliciter κυγουτίλιος Palladius his. Laur. eap. κιρὶ Miubqo Anastasius ilibliotheearius in Chyon. citat eam S. Anselmus lib. a. contrie uisberium.) Cum est istis Theodositis filius C. Piopii Augustaris. De Augustalibus vide barba; um Chion. ab Illii strissi Iosepho Scaligero publicatum post Eusebium pol vo. Praefectus Augustalis dicitur etiam Praefectus Agypti in libris
nostris, ct ab Athanasio in. vita S. Antonii pag. lia. επαρχοι τῆe Aiν Drτου. Adisis ad eund. Atl anasium epis. -υν ιδμ x. p. 727. Epiphan. pag. 3s. GV. Coae. Huic ἡγεμοMα τῆς λιγυκτου, Xiphilin. in M. avsonino p. 368. Praefectura AEgyptiaea, Spartian. in Adriau. cap. 7.
In Eo Dosii Magni Sexta constitutio hoc titulo qua CULTUS omnis
I. I vLL vs omnino, ex quolibet genere, ordine c) hominum, dignitatum, sdὶ vel in potestate positus, vel honore perfunctus, sue potens sorte nascendi, seu humi lis genere, conditione, fortuna: in nullo penitus loco, in nulla Vrbe, sensu carentibus simulacris, vel insontem victimam caedat: vel, secretiore piaculo, Larem ignem e ero
Genium, Penates nidore veneratus, accendat lumina, i Npota at tura, serta suspendat. II
Qiiod si quispiam immolare hostiam sacrificaturus audebit, aut spirantia' exta consulere, ad exemplum Maiestatis, 6 reus, licita cunctis accusatione, delatus, excipiat sententiamCON petentem, etiamsi nihil contra salutem Principum, aut de salute quaesierit: Suffici, enim ad crimini. molem, g naturae h) ipsius leges velle rescindere, inlicita perscrutarie occulta recludere, interdicta temptare, finem, quaerere salutis aliente. i) spem alieni interi
tus polliceri. III. Si quis vero mortali opere Dya, & aeuum kin pus ura simulacra imposito l) ture venerabitur, ac ridiculo exemplo metuens subitoque mὶ ipse simulauerit n) ''''vel redimita vittis arbore, to vel erecta effossis ara cespitibus vanas imagines, humiliore
Episcopi namque Graecis προταπιπτες quoque - προες ατες, ut Latinis Praesidere, Prasides, Praeis
fidentes, Praesules, Prasites, Antistites, dicti, quod notum. Zosimus iane, & ipse Gentilis hane quoque Theophilo Episcopo instante Templorum per AEgyptum stragem lib. I. cap. 6. perstringit, ὀ της Αλεξανθειας, inquit, της D Aιγύπlω Θεοφιλος,
o πρωτοςάρξαμενος της κατα των ἱερῶν κανείμωνος παlριων επιβουλῆς ζ inter quos primus e summus erat, Alexandrina urbis in a 'pro Antises Theophilus, qui primus sacra. patriosque ritus aeternos oppugnare cvit. In commune vero de hae Serapii strage vide& Marcellinum, Chronico Anno Domini ID. Tandem hae taex quoque de earum numero est, quibus SOzomenus lib. I. cap. ao. Poenam capitis italu tam sacrificantibus ait.
Tandem ex his discimus hoc demum tempore Serapidis templum sacraque excisa Alexandriae suis se; eum & sui, Constantio adhuc ea stetissent, quod testatur vetus Orbis descriptio sub eo scripta, quam ipse edidit imo & sub Theodosio M. adhuc huius legis auctore A. D. 388 vel 389. ut testatur Libanius OKI-
325쪽
3io Lib. XVI. COD. TH Eoo. Tl T. X.
licet muneris praemio, tamen plena religionis iniuria, honorare p temptauerit, is, utpote violatae religionis reus, ea domo seu possessione multabitur, in qua eum Gentilicia constiterit superstitione famulatum. q Namque omnia loca, quae turis constiterit vapore sumasse sit tamen ea in iure futile thurificantium probabuntur fisco nostro ad socianda censemus. IV. Sin vero in Templis fani siue publicis, aut in aedibus agrique rὶ alienis, sin tale quispiam sacrificandi genus exercere temptauerit, si ignorante
domino usurpata constiterit, xxv. librarum auri multae nomine cogetur inferre: Conniventem vero huic sceleri par ae sacrificantem poena retinebit. t) Quod quidem ita per ludices, ac Defensores, v & Curiales singularum urbium, volumus custodiri, ut ilico per illos g) delata plectantur. Si quid autem ii saa) tegendum gratia, aut incuria praetermittendum esse crediderint, commotioni Iudiciariae subiacebunt: Illi bb) vero moniti cc si vindictam distimulatione distulerint, xxx. librarum auri dispendio multabuntur: Ossiciis quoque eorum damno parili subiugandis. Dat. vi. Id. Nov. cp. Arcadio A. u. & Rufino
ca Et hane legem recte memorat Baronius Anno 392. num. as. & 26. GO THO F b, Rufisus hic PP. fuit sub Theodosio, Orientis, qui Tatiano his Cos s. suffectus fuit ἐν vide Ztismum, ἰώ. 4.
p. 4. & Ailibrotium Epis. 33. sit .so. Eaeis. Paris. quem etiam Zossimus insectanduiti non asia de causa putauit, quam quod Gentilitiae superstitioni infestus esset r ut viceversa Tatianum laudatum luit p. 769. quia Gentiles eum indulgentiorem haberent. .lλ.
Plebeio, Senatorio, Equestri, Persectis inlatus. ID dὶ Illustres, Spectabiles, elarissimi. ID. e) σν. larem igne, mero genium: de quo mox. m. o criminis stilicet, ct reorum. Porro de hac publie inqu-m acclisatione Maiestatis reorum: vide suos titulos supra: dixi supri tis. de Males eis 9 -ιhemaria f. ID. ga vide Glossar. ct interea legem unicam sum. ne με MF. princip. ct Noueliam Theodosii tertiam. m. h) ita stip d. s. ae Malefici .. Magi, naturae peregrini, vocamur. ID. id Vide notata ad orim q. svr . ID. kb Id est , senium, Oceasum , dc interitum. ID. il) Sic supra, imponat tura. ID. mi νε. Subito quae. Tentabat Marcilius ad Hesp. e. s. omissa voce simulauerat, quod ea in vitima Parisien si deerat, subi/Viis, id est exemplo, quale sus aut suditus, aliquis imitetur: di quod Latini subidum dixerint hominem, qui non plus saperet, quam occisa olim sus: Eoste inque sensu insubidum diei, valde subiduin, ct suillium.
Quae omnia ne memorari quidem digna sunt. Nam cur vox hicsubito addita fuerit, mox dieam. In o) Ha,e ψox in ultima editione Parisiens intercidit. lnde mulacra: vide de Lactantium I . a. cap. 3. & e. ly. SL muliswe ct eritare idem: quomodo Minutius Felix re Apuleius ot Sidonius lib. 6. m. o: Male hie Marcilius reponit, rerimit in vitiis arborem. Nam non arborum hie eultus designatur, sed honoris modus, qui imaginibus tribuebatur. m.
p) Et haec vox propria: vide Glossar. ID. q Vide Tertullianum in irololatria eap. S. ID. rὶ De Templis in agris plene dixi ad L 3. ct lo. supr. t. 14. ιβ. Ac 19. in'. m. s Privatis vel Prineipis vel Publicis ID. t Id est, tenebit obnoxium: vide Glofar. ID. v Vide Paratillon, de defensoribus esuitatum lib. s. fustr. m. x) Puta Desensores & Cutiales, quorum muneris erat in iudicium , seu ad Iudices deserie eomperta erimina: vided. Paratiston, de quae dixi ad c vis. Dpr. G Dperexactions. ct leses nonnullas ιit. de haeret. m. νὶ id est, ad Iudices. m. 13 iudices stilleel. ID. aa) Defensores stilicet S Curiales: ct sorte hic legendum hii, id est, hi. ID. bb) Iudices scilicet. m. De) g Defensoribus & Curialibus. ID. aeda in hune annum incidunt Decennalia Areadii Aug. quorum ope lex haee illustrari quoqua potest. Caeterum notandum hie in Inseriptione legis delendum esse nomen Honoria. qui anno demum sequenti a Patre Augustuanuncupatus est. RITTE R.
326쪽
DE PAGANis. SA csti picus ET TEMPLI S. 3II
s A e Ri Fieta omnia , omnisque alius DBORUMCVLxus personis omnibus & locia per Orientem uniuersum hae Theodosii Magni constitutione, ad Rufinum Praesectum Praetorio emissa Anno D. 392. Par ter vi l. II. supra interdicuntur. Emic λιβανωτον quoque iam non minus quam To Θυε inhibetur. Denique omnis idolorum cultus, Omnes cerimoniae Gentilitiae. Quo pertinet
quod Ambrosius Uratione, de obitu Theodosii MUni , pagina 13. fiu. pagina I p. Tom. V. Oper. Edit. Pa tr. quae triennio post banc legem habita omnino Anno Domini 3ςs de I heodosio scribit. Qui absiondit SIMULACRA Gentium:
Omnes enim CVL TVS idolorum fides eius abscondit, omnes eorum C E R I M O NIAS obliterauit. Item P g. v. si u. pag. m. Edit. cit. quι sacrilegos remo-uu errores, clausis templa, fimulacra destruxit.
Et li .ec quidem ita nunc Theodosius M. hac leg.&sveriore, cum antea, neque templorum aditu, neque alio Deorum cultu interdixisset, ac nominatim non igne . non nidore seu thure, λυβομωὶω, non ταμαῖς άπα των αλλιών Θυμιαμα ν quUdipitim sane hac lege nominatim prohibetur. uod ante hanc legem Libanius tellatur, ad ipsum metdheodotium Magnum scribens. Oratione, quam ipse edidi, ὐπερ τῶν ἱερων, ver his quae iam retuli ad i. r. βιpr. Qui quidem gradus ad aholendam Gentilitiam superstitionem sub Theodosio Magno
notandus est: Primum enim sacrificia prohibita fuerunt, insignioraque Templa diruta vel donata confiscat aue: At caeteri Deorum cultus. λιβαν lov, Te inplorumque aditus, non ideo inhibiti, neque ornamenta his detracta : quod secundo tertioque pedato factum. Postremum tandem, Templa
quoque in pagis seu agris passim diruta, ubi cultus diutius hae t. Caeterum, si quid coniectura assequor, huic legiferendi Tatianum causam praebuisse existimo, qui ante Rufinum P P. Orientis fuerat. Zosimus certe p. 13, Gentilis scriptor, non alia de causa Tatianum hune laudibus emerre, Rufinum vero conuiciis proscindere videtur, quam quod ille Gentilibus aequior fuerit, bic vero eorum superstitioni aduertus
His ita praecognitis de huius legis sententia nune plenius videamus. Huius igitur legis quinque
capita facio. Primo capite ipsa Interdictio continetur: eaque uniuersalis seu generalis, tum ratione personarum, tum ratione locorum, denique quoad omnem cultus, siue superstitionis Gentilitiae speciem, de quo postremo sigillatim postea: Quod personas igitur attinet, omnibus cultu Gentilitio interdicit hac leg. Theodosius Magnus. Nullas omnino ex quolibet gentre, ordine hominum, dignitatum, υet in potestate Positur, vel honeste perfunctus, sue potens sone nascendi, sevi humilis genere, conditione, fortuna. Cui interim personarum recensus Obseruandus Venit, quo omnia hominum genera continentur. Quod loca attinet: In nullo, inquit, pentius loco,
nulla urbe. Est igitur haee lex & interdictio generalis & ratione personarum, & ratione ritus omni Gentilitii, de quo postea. Secundum caput est proprie in sacrificanter extaque hostiaraum consuentes. Eos vero velut Maiestatis reos puniri iubet: Maiestatis, inquam, etiam humanae: Quod de haereticis quandoque cautum ἰvide supr. tit. de hareticis: Et quidem sub duplici
ampliatione; primo quidem accusatione omnibus
indulta, idque etiam ς ςmplo Maicitatis reorum: de quo lib. p. quod de ipsium de haereticis quoque
Cautum l. s. svr. de haereticis: deinde dii incti. one sublata, utrum videlicet aliquid contra salutem Principis, vel de salute eius quaestum fueriti vel non: eum alioquin Consultoria de Principis salute sacrificia nominatim tantum aliquando pro hi hira fuis sent: de quo ad leges superiores. & ad tit. de male
fcis re mathematicis. Et rationem addit, egregio verborum am hi tu e quod scilicet lussciat ad trimi nis molem, seu ad exaggerandum crimen hoc, natu se ipsius Leges peste rescindere. inlicita perscνutari,
occulta recludere. 1nterdicta temPtare, pnem quaerere
salutis aliena. spem alieni interitus polliceri. Quae quidem ut satis illustrantur ex his, quae ad l . svri notaui, ita ex communi quoque Gentilium Philo sophorum sententia deprompsit Theodosius: qui inlicita vel occulta perscrutari, deque fine alienae lalutis quaeri, denique spem alieni interitus pro
Tertium caput est de his, qui Cultum quemcun.
que altum Gis detialerint, cuius species mox perle. quamur: nempe hos velut violatae religionis reos.
ea domo siue possessione, ubi cultus ille exhihi tua fuerit, multari iubet Theodosius. Quae tralatii iaalioquin poena est, publiceque improbatum cultum exercentium: cuius exempla Pastim Obvia supri tit.
Quartum caput est, de Cultu Gentilitio ex hi hito, exercito in Templis fanis ne publicis aut inadibus agrisue alienis: Nempe hoc casu sacrific. ntem et s. libris auri multandum, conniventem vero huic sceleri pari cum sacrificante poena plectendum. Postremo eapite id agit Theodosius Magnus muliatiplici ratione, ut cultus ille inhibeatur, atque adeo lex haee executioni tradatur: excitato videlicet in id trium generum personarum officio. Primo sci licet Defvoribus cae Curialibus singularum νrbium hanc curam iniungit, ut ilico comperta in Iudici iunde ferant, id est, si quid tale admissum stiuerint, ludicibus notum faciant: Alioquins quid isti tependum gratia, υet pratermittendum incuria esse crediis derinι, id est, celaverint vel deferre neglexerint &distimulaueterint, commotioni Iudiciaria subiaceant, id est, pro inotu ludicis seu Rectoris Prouinciae puniantur. Nempe Defensis ribus & Curialibu, Ptincipalibus id quoque iniumstum: pariter ut ne haereticos ritus exerceri Paterentur, ut fidem facit lex o. & s. supri de hareticis: & lex q. supν. nefantium baptisma. Secundo, ludices, id est, Re.ctores Prouinciarum, eorumque ossiciales. si moniti
vindictam dissimulatione distulerint, 3 o. libris auri multari iubet. Quod & alias factum: vide
Nunc duo potissimum quibus haee Iex solemnia
est , persequamur. Primo, quidem ritus Gentiliatios quibus plenissima haec inter omnes lex est, de quihus singulis tamen intra modum dicam. Hi vero praeter publicam Victimarum & hostiarum ima molationem , & simulacrorum cultum, hic decem memorantur. . Et quidem plerique secretiore qui isdem piaculo, seu intra familiae domumque, domestico cultu fit familiari. Ptimo igitur ait; Larem, igne venerari solitos
Gentiles: meνo Genium e Penates nidore, Ace. Ita
enim hic locus restituendus hic totidem litteris te. tentis, quod Viri Docti multi iam indicarunt, notumque vel iis, qui hunc Codicem vel a limine
salutarunt: Myem igne, mero Genium, &c. comis
pulsa videlicet litera M. vltima in voce ignem, in vocem i quentam: ne quis sibi hie ignem reo
mum fingat, quodsibi finxit Indicis Trior auctor.
327쪽
De his tribus primum: de Lare, de Genio dc de Penatibus. Lares, de quibus althi passim, domuum Genii habebantur, di ideo Ausonius eos sic quoque
vocat, Ssους -τοι M. Philoxenus de Prisciatius Wertunt, Domesicos, Tertullianus Apolog. c. s. Deos. inquit, quos Lares dicitis. Tectorum domuumque custodes, Arnohius lib. s. pag. ri I. Edit. Me ecb. Praestites, Ouidius: familiares Lares, Plautus, aliique. Λt Genii singulorum hominum custodes habiti, δe vero ita ab Apuleio libro de Deo Socratis, nominantur. Penat s tandem quoque domestiet Dii, seu priuati fuere: quare dc Tertulis ianus pro illis, quae modo ex Apologetico retuli, tibro ad Nationes, cap. Io. Privatos enim Deos, inquit, quos Lares Penates domestica consecratiomprehibetis: πατραίους vero Θεους proprie Penates Graeci vocaverunt: vid. Glosi. Philoxeni &Cytili': de Dionys. HalicarnasT. lib. I. cap. 17. dccx. Lares paterni, Iuvenali. His ita distinctis, Nunc de cultus diuersitate: Igitur Larem igne, Genium mero, Penates nidore cultos, ait Theodosius. Primo, La . inquam, igne cultus, cui cura soci Aesam liae, id est seruorum, qui etiam in foco, tanquam praesentia Dei sui cibum sumebant. Plautus Aulularia Ad . a. R. q. P. IA. . Hac imponentur in foco nostro Lari. Cato de re rust. eap. IV. Villica focum purum, circumuersum quotidie, priusquam cubitum eat, habeat. MIendis Idibus, Nonis, festus dies cum erit, CORONAM IN FOCvM INDAT, perque eos dies Lari familiari pro copia supplicet. Ouid. Amor. yeleg. i. P. II. Et quisquam pia thura focis imponere curet. Iuvenalis Savr. ρ. P. III. Oparui, nostrique Lares, quos TVR E minuto, Aut farνe re tenui soleo exornare cotrona. Capitolinus Pertinace. c. I . Et cum apud Laressacrificatra earbones vivacissimi extincti sunt. Secundo, mero vero Genius cultus. Vel illud Persici protritum Gyr. a. υ. I. Funde merum Genio.
Cur autem id factum, ut merum sumundum Genio,p.216non hostia faciendum putauerint, ex Varrone disqui-tit Censorinus de die Natati, cap. S. Tertio, quod nidorem attineι, nidor hie est κνισσχε turis de similium, λιβανωτῶ. Lar familiaris prologo Aulul. D. a . Aut T v R E aut VINO , aut ali-θuxsempersupplicat. iuuenalis Satyr. m. v. v. LARI. BVS PATERNIS Tura dabo. Pabula nidoris vocatTertullianus: nidor altarium, Minutio Feliei e. O. Arnobius lib. p.aoa. ELSIeν. Nidorem consectanis ιών π fumos Quare non mutanda haec vox in odore, quomodo tamen etiam . Titiana Ed. habet. De nidore hoe seu κνι-η multa habet Richardus ad Procli orat. U. pag. εἰε ira Quarto, secvaitur accensio Luminarium. Lumina sciIicet Diis accendebantur, Lactantius , lib. A cap. r. Accendunt, inquit, lumina, velut in tenebris
agenti, quod etiam Seneca irridet epist. D. Quinto, post haec oris impositis; cuius tribus locis fit mentio hae let. ubi & propria vox imponendi turificantium, turis vapore fumare. Ouidius Amor. I. eler. S. V. H. Et quispiam pia tura focis imponere. curet. Laetantius, lib. s. cap. at. Et animas Das eum tura
Us remandus aris detesabilibus imponunt. . Aristophanes in Vespis, ω περ λιβαπωτιν επι Θεις
Sexto, inde serta suspendi solita ait. Sertis scilicet Deos ornatos pasum obseruatio est: videndus Λrnobius, lib. I. pag. MA Hiamne Dii SERI LA
Iuuenalis, Saur. XII. ν. δ . Senaque delubris cs farra imponite eultris. Vbi Scholiastes, Frondibus, inquit, ornaborumpia. Tribullus lib. I. eleg. I. P. II. Num veneror, seu sins habet desertus in agris: Seu vetus in triuio sorea serta lapis. Atque hoc nomine damnatae olim a Christianis Oronae: vide Tertuli. Nominatim vero templorum postes sertis ornati, t. 7. Cod. IV. de Paganis. Ab fit a saeuis nostro redimira fertis templorum impios postes. Arae item dc simulacra. Sed de Lari nominatim in socis imposita : de quo supr. Et capiti colloque simulacris serta imposita. Tibullus r.eleg. g. U. II. Illitis e ni ido silient unguenta lapillo. Et capite re essio mollia SER O gerat.
Ipsis Laribus, Iuvenalis Savra IX. P. III. Oparui nostrique Lares, quos ture minuto, Aut farre aut tenui soleo exornare CORONAE PIautus Trinummo Actu I. R. a. in princi
Larem CORO NA nostrum decorari volo Lar familiaris ipse, Aulularia Prolog. Dat misi C ORONAS. Sed, cui non dictus Hylas
Septimo, sequuntur illa: spirantia exta consulerer proprie. Virgilius ea imitatione 4. AEneid. p. si . pecudumque rei sis
Pectoribus inhians spiransia strepidantivi consulit
Notissima vero haec Extispicina, σπλαγνευσια, Octauo, Redimita quoque vitris arboνe imagines
honoratas ait Theodosius. Statius a. Thebaui. insin. ab arbore casa nectent purpureas niueo discrimine vittas. Prudentius z. contra Symmachum Pers. IOIst. D quaesunificas arboν Piet sa lucernas Sexuabat, Arnobius lib. I. aduersus gentes pag. aa. ELI. MUM. Venerabar, inquit, nuper peternosis in arboribus Iaenias. idem tib .F. p. Ust. Quid lanarum, inquit, vecora, quikus arboris colligans de circumuoluitis Ilipitem. Et mox: Quid comti violaceis eoronis, re AEDLMITI ARBORIS RAMULI 8 Prudentius hymno m. v. Io I. Ignosco6Iuιs hac tamen Pularibus, quos lana terret discolora in stipite. Apulei iis 6. Metamorph. p. g. Ioo. M. Lugd. Bat. apud Lean. Matre. Videt Dona speciosa re LACINIAS auro literatas ramis arborum postibusque se xas, Apuleius Apolog. Pag. I. Edit. cit. Negant vidUDe, qui fuerunt, unum saltem in finibus eius lapidem unctum aut Ramum coνὐ- natum. Adde & Ouidium S. Metamorph. Plinium lib. ta. cap. I. Senecam epist. ψ7. Scholiastes Aristophanis Pluti, επὶ ταν σεν ν πανταν εν τοις
ἰεροις προσπα, βαλιευου τα αἰναθηματα, PH unaue arboribus in temptis alligant donaria. Certe
mos hic postea diu mansit, ad arbores adorandi; dc quidem in Italia, ut Gregorius Papa lib. I. epist. as. in Africa, ut Concilium Carthaginense habitum Anno 4or.) seu Canon D. Codicis Africani, dc D. Augustinus sermone de tempore a I. testantur,& per Galliam Sulpitius Seuerus in V. S. Martini,doeex; vh de Concilium Arelatense . Altisiodorense, Nannetense, Agathense, dc Capitularium Γι. r. iit. ι . dc lib. I. tit. ab . Dictae hae arbores Sacriua, ut ex can. s. Concilii Altisiodorensis: αLegibus Longobardicis lib. a. tit. ΞΙ. l. I. apparet. Nono, Erecta item ara efficespitibus imagines honoratas hac lege dicitur. Ara cespititiae quoque Gentilibus dc subitaneae ex cespitibus erecta, quas
328쪽
DE PAGANis. SAC stiricus ET TEMPLIS. et I
3Δη-ς αυτος εδους, vocat. Virgilius II Eneid.P. U. Aras Gramineas,vhi vide Seruium.Tibullus IIJ. U.Ioo. fessas extruet aheospitibus mensis Ouidius Fastorum I. P.S J. Ara dabat fumos herbis contenta Sabinis. Et lib. M. Mesamor .P. Fa Dis tribus illa focos totidem de cespite ponit. Tacitus φ. hist. e.13. Apuleius ideo lib. I.Floridor inpr. Cespitem libamine fumigatum, dixit: & lib. I. --tamorpb.Rufi Aram, inquit, cespite virenti Marti Deo faciunt. Tertullianus Apol. e. V. Frugi religio, ι meraria de cesipite altaria, & de Corona c. 7.Capitolinus in descriptione Hecatombes: in Maxim. c. II. Censum ara, inquit, yno in loco cespititia extru .uuturi Meminit & Hieronymus in cap. o. Esaia. Quem cespitem pirentem Apuleius vocat, Horatius Ptuum Cespitem, dixit r. Odar. s. tvs. Odar. δ. Festum cespitem μὴ Iuuenalis Satyra Ia. P. a. Qua festas promissa deis animalia cespex
pectate niueam regina caedimus agnam. Silius Italicus L IA. P. asia.
Et simul ex iractis CESPES surrexerat aris. Victimaque admotae flutat subiecta securi.
Calpurnius Ecloga P. P. a. Saepe Daporaro mihi cespite palpitat agnus. Prudentius in hymno Romani. ν. ἶδα.
Vervece caeso famet, ut cespes meus P Et in hymno S. Laurenti I. Stat ara thure π cespite; Precanda iam nunc est tibi. Ausonius in Ephemer. P. U. Foculosque viui cessitis Vanis relinquo altaribus. Lactantius l. 6. cap. 24. Ad quod sacrificium neque verbenis opus est, neque fibris , neque cespitibus, quae utique t panissima. De his aris & similibus etiam accipiendum quod Augustinus sermone I. scribit: uicunque in agro suo aut pisia aut iuxta viliam ali quam ARBORES aut ARAS, Pel quaelibet fana habue-νi , ubi m seri bominessolent aliqua vota reddere, &c. Ex his apparet interim, retentam diutius in agris &priuatis possessionibus, publicis quamlibet locis exterminatam, superstitionem. idem Augustinus sermone 6. de perbis Domini, de idolis loquens :Musti, inquit, Pagani habent istas abominationes infundis suis, nimquid accedimres re confringimus petr). His adde Porphyrium de Nympharum antro. Eu ripidi, Scholiasten in Phoenissis: de cespite sepulcrorum, vid. legem f. Apr. de sepulc. Sed quid moror plura, cum exstet Ber thaldi liber singulari, de ara, qui tamen hunc Codicis Theodosiani Io
Decimo, turis tandem de quo etiam supra in vapore fumasse loca, ait. Quomodo Virgilius XL
S templum ture VAPORANT. prudentius lib. I. contra Θmmachum P. III. Aut ornat redimita νosis aut ture VAPORATCalpurnius Ecloga a. P. D. .
mpe vaporato mibi cespite palpitat agnus. HAc τε Mus do ritibus Gentilitiis, qui hac leg. memoranturῆ nunc secundo loco sequuntur, quod ohseruatione magis dignum, quoque solemnis ¬abilis maxime haec iς cst, & Iheologiam more Tom. n. spirans, Argumenta scilicet ex Theologia petita. α sacra Scriptura, quibus Theodosius Magnus Chri stianique Scriptores qui addetis Gentes siue Nationes scripsere) Gentilitium cultum traducere &simulacra ludi hrio exponere soliti, & sic ςηλιτευτικοι sequuntur. Quae quidem unica saepe voce perstringuntur, pariter ut Valentiniani l. Io. svr. Omitto quae de futurorum perscrutatione iam tu pradicta: sequuntur autem quinque de fimulacris siue Imaginibus. Primo, sensu carentia smulacra, dicuntur. Sie Origeni contra Celsum 8. pag. os. ἀναβ ηlοι Θεοι:quomodo & alia simulacra statuasque. Ammianus
Marcellinus L I . cap. o. Agmenta area sensu carenatia, vocat, Romanis statuarum cupiditatem expro-hrans. Sic Tertullianus lib. a. ad Nationes extremo:
std quia nihil sentiunt, impune uduntur: vel ut est in Apolog. cap. V. Tam impune iaduntur, quam seu stra coluntur. Imo Varro apud Arnobium, qui de ipse ait, Carent enim sensu, initio lib. I. Quis spectoris tam obtusi, qui aut rebus carentibus sensu hostias caedat aut victimas p Idem ipse Arnobius ιβ. c. pag. II1. sa. Edit. SteNech. inertia Agna, dixit, nullius sensus. Item , pax. NI. non ignorasse antiquos nihil habere Numinis, signa, neque Plium omnino inesse his sensum. Augustinus Epistola ad D o gratias. Et idola quidem omni sensu carere quis dubita Z Zeno Veronensis, serm. de Iona; S u-pida appellat. Lactantius lib. C cap. F. Infensibilia emolunt, & lib. a. cap. a. qua quia mortuorum
sunt imagines, smilia mortuis sunt, omni enim sensu
Secundo, monali opere ficta Macra, ait: pari rer ut d. l. lo. svr. mortali sepereformata. Lactan tius lib. a. cap. a. Nam isa mortabum digi orum
ludicra os fragilia figmenta, &c. Iertio, auum passisra simulacra, id est, senium& ocea sum: sie Arnobius lib. M pag. Ut situ. pag. sa. Edit. De rich. Ita enim non videtis quemad modum secti longioris incuria perdanissus. Quarto, ridiculo exemplo a Gentilibus honorari
subito, qua ipsi fimulauerint, inde smulacra dicta
id est, effinxerint. Quod argumentum exequuntur, qui aduersus Gentes scripsere sere omnes. Minutius, Arnobius, Lactantius. Prudentius lib. 1.
Deponas iam ista velim puerilia, ritus RIDIC VL OS. Et in Apotheosi P. IILH quis in idolio recubans inter sura milla. RIDICULOSQUE Deos venerans sile,
Lueanus: Qua finxere timent. Sedulius lib. p .v.
Et alioquin metus Deos ipsos finxit: Primus in orbe Deos fecit timor, Petronius. Vide & Lucre lium lib. s. Minutius Octauio cap. 6. Quod F animum quis inducat, tormentis quibus re quibus maia ebinis simulacram omne formetur, erubescet timerest materiem ab artifice, ut Deum faceret, isturam. Quod autem addit, subito bonorari ea, qua mulaue rin , ad deridiculum magis pertinent: nempe, quod honorarent ea, quae ipsi MODO meram mate. tiam viderant; tam subiso scilicet & momento tur hinis e ligno erat Deus. duo Pertinet etiam, quod Horatius ait , lib. I. Sat. . init. Olim truncus eram,&c. Item Vanas Imagines Vocat: Quomodo αritus circa eas pani. inde & Arnobius lib. o. p. Iva. agere vos nihil s circa res casias officiorum impendere vani ater. Tandem Theolagice enunciat Theodosius Magnus, quamlibet vili aliquo mu-R r uero Imais
329쪽
nere Imagines, seu simulacra honorentur, atta. men plene in religionis iniuriam id cedere: vel, ut eIeganter ait: Humiliore licet muneris praemio, tamen plena religi nis iniuria honoνari. Vbi &muneris vox propria est de his, quae Diis & simulacris offeruntur: mox plenam religionis initimam opponit humiliori munerastu praemio. Nem pe, nil tam minimum cuItui Deorum vanorum deferre pollis, quin PLENA suu ad plenum haec verae religionis Deique veri iniuria sit. Proiaptia etiam hic voce honorandιὼ Pariter ut honoris vox, pro sacrificio passim apud Scriptotes effertur, quorum testimonia collogit turetus, in lib. I. Θmm. vis. assi
Nota . Saeris ia penitus de ubique prohibentur.
Sensu ementibus J Κνωσθm 4 - , origen. contra Celsum 'ag. 4o3. Maoie Ii xeie, Cyrillus Hiero I. Catb. I. M DI. p. SII. Laetant. lib. a. e. a. Adorant ergo infensibilia, qui sentiunt, irrationabilia, qui sapiunt, exanima, ut visunt, terrena, qui oriuntur e earlo ρ Aritob. lib. 6 Non ignfriasse antiquos, nil habere numinis Agna, nesse vitam omnino inesse bis sensum. Infiniem victimam.J Vid ad L lo. fur. Larem.J Iam dudum eruditissimi homines se emendauerant, Larem igne, mero genium , pen. nid. De laribus pridem multis dimim est: addam tantum, quod Arnobium illustret: ait enim lib. 3. ex Nigidio ct Varrone Lares,
chio, apud quem legendum, ut hic: apud Phutioinum etiain corrupte λαρώς, λάραβις, pro λανδα, Glosi Gi me. Lat. κρωες , Lares, dicisur bie Lar. eaedem GlOss e κατοικιθανή θεὸς, Lar. Sic Tertullianus Apolog eup. ιI,Domytisos Deos, quos Lares dieitis. Huc autem pertinet scriptura Catonis tae re ruf. c. 1 3 Villi a focum purum ei, eum uersu n quotline, priusquam cubitum eat, habeat. Kalendis, Idibus , Nouis, si s ines eum eris, eoνouam in Deum indat, perque eos ales LarisamViari pro evia suptlicet. Laribus vervece fiebat: Inscriptio vetus, LA R I R. V ERB. N. II. M A T R I. L A R. O U. N Il. Nec veritin igitur domuum edisi tuebus veteres animatis non fecisse: vertieees enim Laribus immolatos praeter Plautum Eua. aes. q. f. 6. liorat. Od. 2I Itb 3. & Saur. I ib. l. Tibull. lib. i. Ehg. 7: haec inscriptio lueti lente doeet. Sed neque verum est Larem porco dim taxat placari: uamq e matri Larium immolatas oves eadem fratrum arualium inscriptio conuineit, Laribus autem aόuus Plaut. d. Icen. 6. Genio merum.J Celisiolims is die natat. e. 2. His forsi cin quis queror, quia cause sit, Ut merum fundendum genio, non Osias ciunaetim putaue it: quo scilicet, ut Varro testatur in eo libro, cui thulus est, Atticos, edi est δε μ meris, id moνis insisutique maiores nostri tenuerunt, υι cum te natali munus annale genio fotuerent, manum ac de ει sanguine absinerent, ne Me qua ipsi Leem accepisseeut, aliis demerent. Penates ni lore J Glosiae Latino-Gr. Penate , πατρ*οι εοὶ, καrσικίδισι. Gr. Lat. et roδει θεοὶ, penates. Dionys. Fiali.
uius pag. et s. edii fol. Apud Romanos sublatis mensis primis leutium feri solebat , qutid ea , quae δε ciaena libata fuerum, ad focum ferrentur, ει igni dormire, Oe puer Deos propitios nuntiesset. Vel quod nidore turis placarentur Θ Lar familiaris paolog. nutat. Aut iure, aut vino, aur aliqui Iemper supplicat. Iuvenal. Saur.
a. vers. 89. - . Laribusque paternis Tura dabo.
Lares etiam inungebant: Tibull. lib. i. eleg. 7. Illius e nitido stissent unguenta capillo, D enpite ct colu mollia serra gerat.
330쪽
Pragm. Auctoris Ad Lim ib. Plerisque super ripam Dudi aera paranarum inuentantari ct postmodum Christiani ea Iabe infecti, faculas accendere ibi soliti, qsod in saccis Patrum conitentibus prohibitum, damnarimiqtie est Concilii Toletani lib. ia. cap. u. Gregorius PP. in Dis. quae est i 8. inter Epitiolas S. Bonifacit Episcopi Mu'guntini: Sacrificia ma tuorum seu tueorum, via fontium, avguria ἐν ρυι Ieria, ct ineantores vel veneficos, i em inalefieos, ct obseruationes saeriteras, quae in vesris sinibusfieri solebant, omniso respuentes, argue abiieientes. Sed Flumine Dii non . erant, ut ait Seneca epis. ys. eur in domo Dei lumina accendimus Balsamon ad ean. 3. Aps ait, incensum ct oleum propter sacrifieium non offerri, sed ad templi illuminationem, ct verae IucL ct Deo
gratiarum exhibendam actionem. Zonaras autem, συγκαιώρητα δῶ προσάγε θαη κ ελατιον, ως φως διὰ τουτου
ἀναπτεθα ria αλG.- φωτὶ. Certe nouum non est in Sacrosanctis eec sis lucernas aetendi. Auctor uitae SPatris Simeonis: exstat autem in Sandissi Nic. a. na. q. Iδινυς δὸ ἁυν υ ταις τἀ, Λουπί- ουτους ἐντἰ cari μετ πων και ρήλων Age vero quis non miretur, quod scribit Sin, hanus Papa Basilio Imp. Oleum se nora habere lucernarum aeeensionil τε λι δὲ των λοιπῶυ σωτῶμεν, in qui , AH ουδὲ Duuγώς φωταυγ a. εχομεν νες
/mponat tura.J Ouid. amor. lib. I. Hex. 3. v. 33. Er quisquam pia thura focis imponere rarat' S ra suspendat. J Ualentinianus & Mareianus in I. 7. Cod. Ius. e . tisia AE M a seeuto nosνο fandis exerrandisq. Amulacris honorem pristinum reddi, xedimi fertis templorum impios postis, profanos aris accendi ignes, Moleri isHMem tura, in Aimas eaedi, pateris vina libari. Arnob. lib. 7. Etiam DB feriis ursnis Gelantur er flori st
psi lares eorona exornabantur. Iuvenal. Mur. 9. v. III. O parui nostique Lares, quos ture minuto, Aut farre S tenui soleo exornare corona. vetus Interpres legit, exorare, id es, inquit, eoronatus soribus precarie sed exernare Praesero. Plautus Tri. mum. a I. 3. Ren. a. ' princ. Larem corona nefrum de rari vola.
Sertaque delubris, ct farra inpostre eulirh. Sie exponit: eoronas immolatis hostiis, quod defendi potest. Hostiae scilicet corona decorabantum. Lucian. . πεeὶ θυσω9' ἁλλ Κιγε θυοντες, τενα--σαωτες γ. cte. Tertullianus de coron. milisar. Ipse rini die fores, ipsa se bosiae 9 arae, ipsi ministri 9 Sacer res eorum coronantur. Serta di coronas non protinus ecclesia rem uit. Pauliauis Episeop. Nolanus Natal.
Clara coronantur cfensis altaria lychnis. Limina eremis adolentur odora pavris.
Norie dieque micant: sic nox splenitorque diei . Talet, ct ipsa dies Getisti Arusiris honore εPlus mirat innumeris: Meem eeminata Iucernis, Ferte Deo pueri laudem, pia soluite vota, Et pariter easis date carmina festa choreis.
Spargite flore solum, praetexite limina ferris, cte. Quin etiam hodie apud nos D. Ioannis Baptistae imaginem spicea corona videmus Gornari, cum inem appella quod dubio procul ex veteribus ritibus attractuin est Lares enim horna fruge placari solebant, Horat. d. oc. 23. lib. 3. Sp.rantia exta.J Virgil. lib. 4. AEn. U. 6 . trepidantia consulit exta. Arrianus Peripli Euxim pag. e. καὶ ex γουν-
Ad exemplum inalesaris J Tertuli. Apolog. e. a. In reos ma esuris 9 publicos Mylas, Omnis homo mitis em Ueisa cunctis aeeusatioue J Quia, quod iin religionem diuinam committitur, in Ommnium sertur iniuriam, L osvr. δε haeretisse. Dὸ salute queserit.J Qui de salute Principis, siue, ut loquitur Tertullianus Apolog. cap. 3s. de capite Caesariam vati cinatores consulit, capite punitur, Pauli. recepi. sent liώ. s. tit. 2I. bc super Prineipis salute perscrutari nunquam iit ἁνεμεσητὸν, ut ex Iosepho liquet lib. I . Antiquit. cap. 7. & Vtique feralibus nammis libri manet pandi. quos habebant Graeci ct Saraeeni, a in Auibus desgnabat ir, in quot, strinos Imperatorum quiaque vitam esset producturus. Luit prandus in Legat. Habent C rizi & Saraeeni libros, quos δράσMefiue visones Danieli 3 vocant: ego autem Sybillinos, in quibus scriptui 1 reperitur , quot annos Imperator quisque uiuat, quae sint sutura eo imperante tempora a Pax on simultas; secundae Saraeenotum res, an