Scientia eclipsium ex imperio, et commercio Sinarum illustrata, complectens Integras constructiones astronomicas p. Jacobi Philippi Simonelli Soc. Jesu, Observationes Sinicas p. Ignatii Kegler Soc. Jesu, Investigationes ordinis eclipsium p. Melchiori

181쪽

182 SctgNT. Ec L. PAEs IV , Ollo. Docet. an. I 4so plenum Luna orbem subiens Erliasim e Iebat, tendens motu proprio ab occasu in Ortum: alia supra Lunam , ut praedicta circa Venerem Meteora. Blanebinas M in Cometa an. x or invenit maximam parallaxim 36', ax ; unde saltem quatuor vicibus autior erat quam Luna. Cassinus Senior invenit diverissorum Cometarum parallaxim 4o , 3ci'. Non eringo omnes feruntur supra Iovem, aut supra Saturnum, quorum parallaxis non est sensibilis. Hinc Cometes anni is 3s effugit umbram Telluris, in quam incurrere debebat, nisi ultra umbrosum Terrae conum incessisset, ut notat Appianus in suo Astronomico . Annon Cometes fuit ille, qui ad 8 dies in Sole visus memorabatur an. 8o , & cum Mercurio a nonnullis conislandebatur ρ Corpora ipsa, quae cometae nucleum Compingunt aliquando visa sese invicem occultare: unde is, qui anno Isi 8, & I6ry apparuit, per telescopium

visus est compingi ex pluribus Stellulis P. D. Baptista

C ator non tamen erant verae stellae, alioquin visae fuissent invicem accedere, ac deinde recedere. D. Iac. PbiI. Maraldus per medios crines Cometae an. 1 23 testabatur se fixam vidita fixas per crines, vel barbam, vel caudam Cometae videre est frequentissimum et Alii per medium nucleum, qui videbatur figurae tricuspidis, quae ex pluribus corporibus compingere. tur . Oculo nudo post et o Octobris vix aequabat stellam secundae magnitudinis, & lumine pallido in comstellatione Capricorni : ab aliquibus initio non fuit creditus variis de causis, praesertim quia in Coelo nullum apparebat phaenomenon aequale, ut ferebatur, argenteo philippeo , hoc est tribus digitis Eclipticis :quod monuisse ne pigeat, ut Astronomus , etiam in falso vulgi rumore latentem veritatem indagare affuescat.

182쪽

Iuv. III, CAP. VIII , EcLrps. COMET. t 8 3scat. Fixas Cometae occultant, & frequentius Optichperiti ingunt. Sic an. I 684, die s Iulii Romae hor. 6 Cometa, spectante Blauebino sqὶ transiit per pun- iv, O O fiectum ab Arcturo versus Helicen distans non plus quam P duobus minutis . Cometes anni I 44 die I; Februarii μικ& conjunctus erat cum Mar ab Pegasi , sed Australior ultra dimidium gradost ). Die 18 Februarii tramite suo secturus erat Stellam ν in manu Aquarii , sed hanc conjunctionem propter Aurorae fulgorem videre non potui. Ex Methodo Equitis Is. Newtoni deducta habes in Observationibus secundae Paristis loca ejusdem Cometae in ellipsi valdh excentrica,

assumpta instar parabolae, cujus focus in Sole, verte X in vertice ellipsis. Utilitatem observandi transitum cometae iuxta aliquam Fixam nemo melius demonstravit CI. Casu. Seuiore in qui docuit modum, quo assumpta una Fixa loco alterius Observatoris per Comparationem cum illa elici possit parallaxis corporis coelestis: si nimirum disposito in foco telescopii micrometro cum filis se intersecantibus ad angulos rectos ita dirigatur, ut stella percurrat motu suo diurno unum ex his filis , quod repraesentat parallelum diurnum zse enim aliud filum repraesentabit circulum horarium, seu declinationis . Os servetur ergo eadem die, vel nocte accelsus Fixae, & Cometae ad circulum horarium , v. gr. horae sextae: tum ad Meridianum . ubi cerat differentia Ascensionis Rectae: deinde ad alium circulum horarium eadem nocte, v. gr. h. II: subtracto motu proprio Cometae, differentia, quae interinvenit inter accessum fixae & cometae, in minutis te misporis redacta in minuta circuli, dabit parallaxim quaeis

utam, quin turbet refractio communis utrique corpori in eodem horario. D. Ensaebias Manfredi eom.

183쪽

18 Scias T. ECL. PARs IU, ORD. Doc T. mendat instituere comparationem per horarios, & parallelos, potius quam per mutuam distantiam , centro utriusque per eumdem horarium transeunte. qui observat ingressum , & egressum , tam Fixae , quam Cometae, e campo telescopii, cujus quantitas aliunde nota: chordae, quas percurrunt ad sensum parallelae , secantur a circulis horariis ad angulos reclos, ad ediaque in partibus aequalibus monstrant tempus appulsus ad illum horarium, qui transit per centrum Campi. Chordarum longitudo dat tempus insumptum in percurrendis chordis; adedque conversum in arcum da bit Ascensionem Rectam. Ex nota autem diametro campi erunt chordarum distantiam, sive differentiam Declinationis. Nos ad Cometarum distontiam explorandam excogitavimus olim aliam methodum , comis

parando augmentum apparens alterius objecti, per Telescopium visi, cum apparenti augmento Cometae, per idem Telescopium inspecti, v. g. si cometes nudo oculo appareat aequalis diametro Veneris. & telescopio visus superaret diametrum Veneris telescopio visam, nonia recth infertur esse Venere inferiorem p Augmentum enim apparentis diametri est in inversa ratione distantiae . Ex hac regula deducebamus Commtem anni t 3 exeunte Februario fuisse Terris vicinio rem Hespero; viceversa, Cometem an. I 4 Mens Ianuario fuisse longe superiorem Sole; ineunte vero

Martio habuisse distantiam serε aequalem Phosphoro,

qui post Dichotomiam circa medium Ianuarium peris actam, distabat a Terris, quantum lard orbita Mercurii, ut 4 ad Io. Consensere subtiliores calculi iuxta Theoriam Newtonianam, iuxta quam praedicta distantia eruitur ut ra ad Icio. Focus nostri vitri objectivi palmorum Romanorum 23 sive unciarum 282, quae divisa per s, quot sunt unciae vitri ocularis, dant juxta regulas Dioptricae apparens augmen um

184쪽

Iuv. III, Cap. VIII , EcLrps. COMET. Ipsdiametri objecti majus , quam oculo nudo vicibus V si adhiberetur vitrum oculare unciarum Α, augeret diametrum visam plusquam vicibus 7o sed oculo , nisi habeat aliquem comparationis terminum, longd minus augmentum apparet; unde Venus prope per i geum, licet sit I', I 3', sive s '' circiter, non pauiscis conspecta per idem Telescopium videbatur aequa. Iis Lunae nudo oculo visae; itaui cum augmento appareret, ac si foret 3o' min. sere; cornibus tamen gracilioribus, qu m in prima Lunae phasi . Subtracta teristia parte remanerent diametri so' in mensura, & exaugmento apparenti quasi forent octo ferὰ digiti, si- ve ro : Ad hanc autem magnitudinem, non enim hic consideramus luminis fulgorem, sed diametri apparentem longitudinem 3 Iupiter Perigeus, licet sitso' circiter in sua mentura ι eodem telescopio inspectus nunquam pervenit, sed longh minor semper apparuit, quod experimentum potest quisque per se iterare. Quis enim non videat hinc recto ratiocinio calculi quidquid sit de oculorum testimonio , alias salia laetae obnoxio, ac de regulis caeteroquin ad experienistiam exigendis non viceversa γ Jovem esse Venere Io gh superiorem P Nostra ergo methodus exploranda Coriaporum Coelestium distantias, si recth intelligatur, suum habet usum . Occasione Cometarum , qui frequentes apparuerunt annis superioribus, inquirere placuit, num ex eorum motu quidquam inseratur contra systema Telluris quiescentis ; quemadmodum enim orbitae Satellitum Iovis transferuntur per Zodiacum, servam do suum parallelismum, ut oculus noster extra illas longh positus nunc videat Satellites directos, nunc reis trogrados ; quando est in plano Orbitae producto aspiciat lineam rectam describere; quando elevatur supra idem planum appareat curva elliptica pro ratione elevationis; ita in re praesenti, sive oculus sit, qui trans- .feratur per odia cum s- Orbita ipsa Cometae, vel perpetua, . vel temporaneas i fi Coelo enim etiam tem

185쪽

rgs Scrgu T. Ec L. PARI IV, ORD. DOCT.poranea meteora incedunt ad numerum eadem videri debent phaenomena. Qubd si Orbitae planum productum faceret angulum rectum cum AEquatore , necesse esset in parte superiori Cometam ferri versus v. nuna Mundi Polum , in parte inferiori versus alte-Tum aC propterea ex motu cometarum , & via curva , quam circa perihelium appareret describere, aut ex variata tendentia versus alterum Mundi polum, farusum est Telluris motum fuisse hactenus demonstratum. g. XXVIII. FIXERUM Omiliationes a Planetis, ω moιus proprius: Modus praeditaniui ejusmodi Eclipses,

earumque usus in a Ironomi/ ad istermi ndos medior motus Caelestes.

Fixae quo sunt Iucidiores, eo minori Telescopis

indigent, ut appareant circa illud tempus, quo O cultantur a Luna. Caeteris praeserendum Pati Gai - d ximus , sive Australem oestirnu Tauri, alio nomine . Lucidam 'adam Arabibus indebaran quae adan. r so ineuntem habebit in Iongitudine Gemin. gr. 6, 15', cum latitudine Australi gr. 3, 29, 3 ', adedque in confinio, ut alicubi possit occultari, dum alibi non occultatur. Ascensionem Rectam in partibus circuli tunc numerabit gr. 5s, 32', 33'. Declinati nem Borealem gr. 5, o', Io'. An n. a 497 Coperuicar lib. IV, c. t vidit Bononiae Lunam applicatam Palilicio hor. s noct. die I Id. Mart. an. Icto8, Febr. a 2 et a stylo veteri post horis et Goeta vidit Lansbem eius Clas. VII Observat. eamdem Stellam a Luna occultari. Similem Eclipsim an. i534, 3 o Decembr. Vide apud Bullialdum L. U Astron. Philol. cap. Ia,An. r644, Novembr. d. Is, hor. 3. mar. ccepit immersio ejusdem Stellae ultra Lunam, observante G

dani

186쪽

Iuv. III, Car. VIII, Occux T. Fixa . I 8 dant metelior emersit hor. 4, xo'. Aliam similem viis dii an. 164s , d. 8 Octobris; immerso coepit hor. x , 43' post med. noct., emersio h. 2, 48' post med. noct. Item sqὶ post duas Nodorum Periodos an. I 68r, d. x Ian. stylo novo, visum est Palilietum abscondi post Lunam hor. 7, 3 emergere hor. 8, 46'postmer. An. I 683, 9 Ian. ibidem ab eodem immersio

Telescopio visa hor. s, 48', Is , emersio hor. II ,r', go' circa finem alterius Periodi an. 3699, 29 Α gusti hor. 1, 4o', 33'' mat. Aldebaran tangebat Ii hum Orientalem Lunae, hor. I , 4r . 3x' totaliter imis

mergitur, & in ingressit apparet nonnihil oblongari

hor. I, 19', ax': exit ex obscuro Lunae limbo, ade&cue conjunctio hor. I , o , a 6'. An. Irox Parisis

spectante De la Hire Telest. r 8 ped. d. 26 Febr. Alis debaran ad obscurum Lunae limbum hor. 6, q3', 33': occultatio integra hor. 5, 4S, I 8' . Item alia eodem anno IIo I , a 3 Septembris h. 6, I mat. , spatio dum rum secundorum ingressa exiit ex parte obscurata h. 13', Ι 8'. An. a II, 23 Septembr. h. 9, II ', 33' exiit ex limbo obscuro hor. Io, 3', s P observante Parisiis D. Iae. PbiI. m Idi in Commenta r. illius amAn. a II 8 , d. 9 Febr. Romae manebinas obtegi vidit

hor. I, 24', 8' , emergere hor. 8, a ', Is . Similem occultationem notant Ephemerides eodem an. rs S

ptembris , s Novembr. , ε Decembr. An. 1ο I9, quo complebatur alia Nodorum Periodus Nodus Astendens Lunaris obivit 6 gradum Virginis mense Septembris t64 , Decembris 168r, Iulio r oo, Martio a is quinquies rediit ejusdem Stellae Eclipsis d. 3o Ian. , a 2 April. , 3 Septembris , 3o Octobr. , Ict Novembr. ex quibus duae observatae fuere Parisiis a D. De Ia Dis natu minor. mense April. h. I, 44', 3 a'', emersici h. 2 , 34', et '', & d. 3o octobr. h. 9, 2', s '', emers. A a 2 h. 9,

187쪽

la. 9, 3. 29 , telescopio et 3 ped. An. Irro ter, id est Io Ian. h. ro, ar', d. 34 Martii, & Ir April. ubique circa ventrem Draconis, sive circa III Sign. di. stantiae a Nodis. Pleiadas a Luna occultatas quinquies notavit He- melius foj; tres alias Io. Pbia. mraldux an. IIo 8, 3. Octobr. h. 8, 4 ', 3s' post mer. I ost, 23 Septembris h. 8 , 49' ; item 1 Decembr. hor. 3, 3 ', 34'. Lucida Pleiadum, seu Pleione mediocri Telescopio apparet in tali conjunistione: aliae tunc indigent longiori.

Regulum, sive Cαν Linonis obtectum a Luna annis Ig86, d. 2 r O Robr. mane testatur Walterus in observat. eumdem Basiliscum an. Iis II,3o post me r. a Luna absconditum vidit Diniae Gasseu dus, ut refert in Epicuro p. por ; & an. I 634, d. 1 Martii, h. 8 , 5 Majoricae D. Vineeutius intus: mmergere h. 9, 7'. Consensit observatio Bononiae hahita a RieeioIio, de qua ipsemet Astron. Re L L. IlI, p. i5 . Aliam Reguli Eclipsim Luna inter post a Leoadii observavit P. Cbristopborus Matre S. I. an. II 28, d. 17 Ian. in literis tunc ad nos datis h. r6, 3 ',

emergere h. II, 393. Distantia lineae transitus a centro min. Is versus Austrum . Spicam Virginis a Luna obtectam vidit Timoebaris Alexandriae an. ante mram χρή, 8 Martii hor. 4 aequali ante med. noct. sequentem . Similem conjunctionem observavit idem Auctor a. a. a. 283, nocte inter 8, & ς Novembris h. q, ': Sed Ptolemaeo h. 2, 3o'. Aliam Romae vidit Menelaur An. Nabonas. 843 L Christi q8, d. ro Iun. h. s in Virginis gr. as, que cum latit. Australi

gr. 2 tam Lunae, qutim Spicae. Aliam notavit Abra. ham Zaguthi an . rq Salmanticae , de qua RiecturL. de motu octavae sphaerae c. 46. Aliam similem Ecli.

188쪽

Iuv. III, CAr. VIII, oce ut T. Fix AR. 289 nom. Philol. c. X h. 9, 3o p. mer. cum spica esset in Librae gradu i 8, 3s , cum latitud. Australi gr.

1, 39 : Lunae verus locus in Librae gr. I 8, 3I , Io vera Lunae latit. 45 , ro , quamvis appareret Boreatior quam Spica I An. tro', d. 8 Martii hor. Is, s 3 occultatam a Luna Spicam testatur Cl. Ire. Cas. c. ra de usu Tabularum; eadem Stella arcth conjuncta cum Hespero an . r 1r, d. ar Augusti; sed Romae non potuit conjunctionem videre Ill. Blanebinus, sui in Literis ad nos datis d. 6 Septembris i II, ait e h. , a p. mer. Romae observati haec observatio deest in editis ejus observationibus differentiam Ast. Rectae inter Venerem praecedentem , & Spicam subsequentem set M temporis: Venus erat in Declinatione . Australior min. x ψ . Autarer . sive eor Seorpii obductum a Luna una hora ante illius occasum an. I 6OO,

die ir Augusti vidit Xeplerur Aitron. Opticae p. III

in finibus Styriae in latitudine Geographica gr. 67, 26 . Item anno i533, 23 Septembris nocte sequente obtectum a Luna, teste D. Vince utio Reiveris sub initium Tabularum Medicearum. Iterum occultatum tDT, die 3 Septembris h. 7, 3o , 44'. Parasis spectavit Cl. De. Casin. in Actia R. S. A. Par. an. IIo 8 init. emergere h. 8, 38 , 3 K Mitto paria phaenomena minorum Stellarum frequentissima. iFixae occultari potant non tantum a Luna , sed a singulis planetis. V a Nastis radiis obtectam Stellam ioppositam Praevindemiatrici in humero .Virginis sinistro puto Bajeri cum Latit. Boreal. gr. I, 23 Viadit Timocharis Alexandriae sq, Nabo nasi. an. 435 ab Α-

lexandri morte sa; Philadelphi is Misoris die irsequente, I 8 hor. II, hoc est ante aeram III, d. I

ciuili Octobris paulli anth Solis ortum. Regulum Ris radiis Veneris perstrictum a n. rs 4, d. I 6 Septembris hor. 4 malui. observavit Masilinus Tubingae, &

189쪽

asci Scilluet. Ee L. PARs IV, 2 v. Docet. an. x198, as Septembris hor. 3 matut. Replirus D . Arctam ejusdem conjunctionem d. 3 Iulii ara d seripsit R. P. Nicasias Grammatici S. I. in Actis .eruis ditor. Lips. ejusdem anni, inserens hor. 3, 44 contigisse,

Maacu tus , & Cor Leonis mutuis sese radiis

complecti an. x616, d. 3 Septembris hor. x7 visi a Gassendo Diniae. t.

Sol ferh quotidie sub aliqua Stella ineedit, sed

non advertitur, quia multb ante conjunctionem eas

suis radiis obfuscat. Reditus Solis ad eamdem Fixam constituit annum Sidereum , qui in arcu excedit annum Tropicum si rh, in tempore aO': & quia annus Iulianus excedit Tropicum xx' ferε, brevior est Sid reo ρ circiter. Dixi ci eiter propter diversas senter tias circa praecisam quantitatem. Maas Borealem in fronte Scorpii obduxit anno

ante aeram 2 2, s 3 Ian. mane, ut Ptolemaas refert

Syntax. L. X, c. s. An. Dom. I 634, d. 8 Iunii nudo oculo extremam in ala Virginis sinistra a Marte occultatam putavit Gassessis in suo Epicuro p. 9o7, sed h. 32, 3 in conjunctione Telescopio observata distabat tribus diametris Martis. Hic obduxit mediam in Fusione Aquarii d. prima Octobris I 6 9 vespere, circa hor. ex observatione D. Dan. DOm. Cassini hoc est Bayeri

Iupiet an cum Asello Australi conjunctus anno an te aeram a Ar, A Septembris mane, ut refert Ptol maui Lib. II , cap. 3 lib. eit. Similes conjunctiones cum Praesepi, seu cum nebulosa Caneri usque ad a num 3 37, 32 April. habes in Commentariis R. S. Acad. Paris. I i 8, pag. 397, ex D. D. PbiI. Maraldo, unde exactiores motus medios deduxit. Ex his una fuit an. 3692, 23 Maji, hor. 2, 38 vide Maraldi in memor. 17o ,.& post is an. , ac sa dies minus

190쪽

In IΠ, CAP. VIII, Occuti T. Fixa a. Isthor. 3 et an. x o , d. a Iunii post hor. ro vesp. I piter Australior min. 8, qu m in praecedenti. A SAT unuci media in Australi cornu Tauri erat ea Stella in gr. I , sy Gemin. cum latit. Australi a , Io occultatam vidit Rir ius anno Is ν, 17 Ianuar. h. s mat. cum Saturnus esset prope Perimum , tet scopio ro pedum U. Maraias, in Commentariis R. M. Ac. I OA . Idem Dr lare anno II is, d. x et Februarii hor. x , 3o Gedani vidit eonjunctionem Saturni cum ν Virginis, a qua distabat r3, ad Austrum ut refertur in Mi Iceli. Berolin. continuat. r.

Iag. x6 s Nec longh distabat ab oppositione eum S

e , quae contigit mense Martio et cum eadem Stella Eonjunctus est Saturnus, eum esset prope oppositionem cum Sole an. 22s ante aeram, die prima Martii, eique Australior duos serε digitos, seu min. s p quam Observationem , ut certissimam refert Ptolemaαν Magnis Syntax. Lib. XI, cap. 7 referens ad Ann. Nabonassisset , d. x 4 Mensis Tybi vespere. Sed de hae insta. COMETARuM Nucleus , vel Armo'haera obtegit aliquando Inerrantes, quae translucere OIent per C metarum crines, caudas, ti barbas. Sic in Fig. LLTab. III spectante Parisiis PbiI. de la Hire Cometa an. r6 8 , die 4 octobris perstrinxit sive primam inmissione Aquarii, ut refertur in Historia Coelesti D. Mom VH. TAM .ire: & in Fig. PP Tah. IU; Cometa anni ictis, d.

a a Decembris nonne tendebat ad obtegendam Stellu. vi..pe. 'lam, quam notavimus Signo τ inter extremas in manu Bootis, & extremam caudae Ursae majoris Pariis ter Stellulam sine nomine sub ala Pegasi per nebuIam cometae an. 2 4 Romae observatam d. 1s Ian. circa hor. 8 post meridiem attulimus in observat. ii Paris

tis c. s.

Fixae a Fixis oeculiari possunt; neque enim omnes sunt in eadem distantia a Tellure, sed aliae aliis remo.tiores in Coeli profunditate. Hinc Cl. D. μα. Cassio. in

Widit