장음표시 사용
81쪽
esse dissiciliorem in toto corpore iuris, ta si non contineat ampliorem materiam: Ego tamen existimo explanatu facilem. Sie imprimis sciendum est tres esse partes huius-ita sigillatim legedum esse, quarum priama has habebit praemissiones, iurisconsultum, scilicet Papinianum semper disputate quam potestatem habeat illud vulgare,in tabulis patric& filii unam seruati falcia diam,vidimus nams in s. quod vulgo quid esset statue- dum quando instituto filio unum substitutum adscripsiamus.Nunc restat tractare quid iuris sit, si duos pater ad ipseriti& an idem dicemus quod in superiori respose, ut confissis legatis instituti & Dubstituti unam falcidiam ex haereditate patris & filii detrahant,& si illa non sust ciat an ex alia suppleatur,& ait, si filio suo duos substituerit,dc alterius id est,unius sumtutionu portionem on L rauerit
Alam ex una parte,aut ex toto asse coniuncto e Nam si dieamus unam d etrahi taleidiam ex duobus testamentis, uidebitur silum ratione unius testamenti deberi,non alisterius:intelligendum est tamen respectu duarum haer ditatum,non quidem ut ex singulis separatim detrahatur,sed ex una portione,respectu tamen & alterius: dummodo sussciat:de quo in sequenti dicemus. Immorarer circa obiectiones,sed satis Doctores faciut,exceptis paus in locis,de quibus,si Deus dederit,iufius aliquando disi putabimus.
82쪽
rauerat, quod onus dodrante suae partis continet,tracta. ri soletcid est quaeri, an expersona sua, id est ut substit tus lateidiam possit inducere, id est detrahere & deducere, quam faleidiam non haberet pupillus uel unus pupilli substitutus, quia stilicet si esset institutus in uniuersa haereditate,faleidia locum non haberet, nee legata dodrantem haereditatis exeederent: sed in diuisa sit in partes, legata bene unam portione excedunt,uel si unus pupillo substitutus esset.nee ad dodrantem quidem accederent legata, sed eum duo sint substituti, unius portio adeo grauata est ut excedat nomodό dodrante eius partis, sed tota, unde fit ut maxima oriatur dubitatio consequens prioribus. N a facile quis dixerit cosequἴter prioribus, id est ex idelitate rationis, quae de patrimonii ratione dicta est. Sed quae sunt illa quae dicta sunt e Aecursius hie dubitado duas adiicit interpretationes, quae nullius sunt momenti, uel ex eo solo quia superiorem f. no intellexit: Ideo, hae e est ueritas, ut de patrimonii ratione dixerimus, tuando testata relicta sunt ina rimis tabuαlis, id est ab instituto Memetanteeu.aii, id est a substia
tuto, illa simul eonivnsi & confundi debeat, ut una falcidia detrahatur, ex ambabus tabulis, id est ut soluantur ex sola patris haereditate, uel ex haereditate solius pupilli quia unitae sunt. Quid si illa quae in solutione legatorum elargitur n5 sufficiat, ex alia haereditate suppleatur, non obstate regula ut no possit patrimoniu plus grauari qua in eo sit. Sed ratio est in contrariu regulae uulgaris,quias ei licet utras. una fingimus tabula, ut supra abii de dictu est. QSod si ita est, eosequenter hie ide dicemus fortiori ratione: Na si ex diuersis tabulis 3ζ hξditatibus faciamus suppletione ad alia quae exhausta est, & no sussieit leta, tis quare in hoc nostro ex eplo es sit eade haereditas laeno faciamus, licet in duas portione, dispersa sit & si una sit onerata ultra dodrate portio, itegra tam e legata prae
stibulor, di collibutio fiet,cu portione alterius qui gra*
83쪽
'natus no est,sicuti in superiori s. Respodet tame hieno
esse fallaidiae loeu, id est si nos attendamus quod sepra diximus,non detrahetur falcidia, licet legata excedant sua portionem. Sed alteru subflitutum conuniet in id quod ultra uires portionis suae est, ueritas in c5traris tame est, ut statim subijeit his uerbis: Sed uerior est diuersa sente-tia perinde huic quartam relinquenda existimantium, id ' substitutus cuius pars erat adeo onerata , ut dodransimo tota patrimonii portio legatis exhaussa erat quarta
relinquedam,id est detrahet falcidia non habita ratione portionis no oneratae sui consubstituti,atque si ita patet haeres extitisset,id est queadmodu si fingeremus no esse. substitutus sed institutui: Nam tune est aperta decisio,ut unusquisque ex sia portione falcidia detrahat, n5 habita ratione consocii,id est eohaeredis:& ita Calui deeidit a 3 singuli
sed quomodo sint dubium hie in his duobus substitutis, attenta regula institutorum Et certὸ sic, propter ea 'quae de patrimonii ratione supra dicta fuere licet longEaecus hic sit, qui etsi duae sint haereditates, patris & filii,
in una tamen persena sunt unitae ac hic econuerso, quia
una haereditas in plures personas diuisa est: unde eleganiter Papinianus rationem subn ectit his uerbis: Ut enim opes patris dc contributio legatorum inde capiunt xsormam & originem, ita plures substitutis,bducta per sona pup hi, re 'candi sunt ad intellectum institutionis: quasi iaceret,patris haereditas unita in persona su stituti, filio unitur in una persona: unde fit contribuistio leg torum: econuerso didire debemus, quando duo sunt substituti, quia illi subducta prima persona instituti reuocandi sunt ad intellectum institutionis, id est haberi debent quasi instituti essent ab initio, non autem bstituti. Etest uetus intellestus huiusce uersieuli. Ma- itaque 4ister tia est an duae haereditates in unam perso nam deuoluamur, sic, 'ex ambabus coniunctis alis
84쪽
plures personas diuidatur,rc unius portio ita sit oneratc ut nihil honoris consequatur, haeredis institutio hos
silci die versic. Quid tamen,sfadleg. Falcid.
E R B A liuius responsi adeo Imis plicata sunt, ut non sensum modo iud ne uerbis quidem tenus intelligere posiimus. Difficultas tamen ea nos non reij ciet quiq quod sentiamus apertissimis uerbis illustremus. Durat ita, Papinianus in eadem s ore specie , quam proximo decidit, videlicet quando duo sint substituti, ari debeat fieri eonfusio portio C
do vnus ex sibilitutis ex propria persona erat grauatus legatis: nunc vero quando alter ex substitutis grauatus est ex persona instituti mortui qui legata non soluit. v de oriebatur diffleuitas ratione illius vulgaris regulae, quae est, ut legata relicta ab instituto, quae praemoriens non soluit,a substituto praestari debeant contributione facta , secundum quim eueniebat, ut substiti cogerentur omnia conferre & coiullgete ,ut legata relicta ab instituto solvereatur. Sed his non obstantibus decidit e tra Papinianus. Qiud tamen dicemus de altero substitu tu id est,fingamus duos esse substitutos,& unum grau tum esse ex sua persona, alterum non esse grauatum,
seu ex persona instituti qui legata nondum soluit,& ali quid ultra dodrantem sit,id est, legata: relicta ab instituto excedant portione Linitulino grauati ex sua pertina.
85쪽
Qi rit an in olbus,id est, in duobus sermoniarus habebit locum falcidia,quasi dicat,an quia non ex sita persona, sed ex persena pupilli est oneratus,fiet confusio duarum partium,ut possit quartam habere dc respodet quartam ex portione sita habiturum,licet fit ex per na instituti grauata: Et illa uerba nes idem patitur instituti co- paratio interpraetantur per uerba sequentia: Rursus si negemus,id est, si dicamus non esse recurrendum ad comparationem instituti,ueluti si dicamus non oportere co-
onera instituti unita in persena substituti, ut possit confusione facta faleidiam detrahere ex duabus partiabus ac sic ex tota haereditate,aliud aperte qua quod uulgo probatum est respondebimus,id est regula erit falsa, qua uolumus confusionem fieri oneri, instituti & sustituti,quia negamus ex portione consubstituti suppleri utromnia legata seluantur, unde sebiicit iuriscosultus: itassua et3s existet,iat is qui proprio nomine oneratus en ueluti institutus quartam desideret. Et de hoc uidimu .in decisione saperioris Sed quid dieemis, ct altero qui non ςx propria persona est oneratus e Nonne debet fieri confusio portionum patrimonii, ut integra soluantur legata Et respondet, alter autem qui non est oneratus ut
substitutus,id est ex propria persena licit portio eius
largiatur,hoc est quamuis media pars haereditatis sit iolauendo legata integra relicta ab instituto, amen non conuenietur insolidum, sed quartam deducet non obstante confusione calculi,quasi dicat et si debeantur legata ex persona instituti, uideatur 3 fieri debere confuso,tamen non siet,n'a magis quam an superiori exemplo.
86쪽
Ad ver sic. huic Consequens . L. In ratione. ff. ad L. Falcid.
tionem reddit,dum uult stipulationε interpositam nonmodo ipsi qui stipulatur id est instituto,sed & substituto prodesse. Q 'niana ea rectpinianus sibiicit hunc uersi sequutiue alijs,ut si pupillodia eautum fuerit,id est,stipulatione interposita cau Mia sit pupillo,ut si ex post facto appareat plus esse in legatis 'quam dodrans patiatur,fiat reseisio eius quod excedit: quae stipulatio nonmodo prodest ipsi pupillo,sed sustiti tis,committiturs omnibus substitutis,id est prodest vis delicet in ea Mantitato taliam vnn 'im sibi tinere potuisset,lioe est in quaatante portionis singulorum . Bene ita, supra dictum est substitutum detrahere quarta eius portionis in qua erat substitutus,licet gravamen esset in persona instituti:& a fortiori concludemus ut si expressa fuerit interposita stipulatio si plus quam per legem Liuidiam licuit datum sit,licet ab instituto concepta sit,proderit substitutis.
87쪽
u. Item si rei publicae Tad Leg. salcid.
V N C s. omnes admirantur, nea immerito,cum uix sit postibile ueriatatem elicere: nos tame quantum p terimus aequitatem sequemur. Et ut eluceat magis,sciendu est in iure no- μ' stro usuras reperiri diuersis modis ut . .
alie fini cexesimae,'' aliae semisset,aliae d. buti P
trietes. Centesime usurae sunt quae centu mensibus sorti Principali adaequantur,id est octo annis & quatuor me- sibus. Nam centum & quatur menses octo constituunt anno .ltas fingamus sortem esse in centum , debebuntur singulis annis duodecim,& se singulis mensibus aureus
pro centum.Antiquitus enim per menses constituebant usuras,& numerabant tepora freneralitia: semisses usurae sunt,quae in centum Mensibus sex constituunt,unde ducenti duo menses requiruntur, ,ut aequarentur sorti, quia duobus mensibus unus aureus respectu centum deberetur.Trientes uero usurae vicuntur quae centum mensibus sortis Principalis tertiam partem constituunt,nam triens assis,sunt quatuor unciae:& sic si centesimis usuris constituamus duodecim aureos pro centum singulis annis, Pro trientibus constituemus singulis annis quatuor aureos,& sic tribus annis duodecim efficiemus.Ergo trec&tis annis usure sorti aequabuntur. Nunc ad rem veniamus& costituamus exemplum s . nosti. Et quia hie dicit summam esse legatam,ut designet quantam,necesse est co stituamus aliquam,scilicet duodecim annuatim. Nunc quaestionis est quae summa nomine fileidiae ex illo legato debeat:& ait Marcellus tantum uideri legatum
88쪽
qnantum sufficiat sorti ad usuras eollige das trIentes eluit summae quae legata est, id est duodecim: triens enim duo-a decim,unciae sunt quatuor, quae summa legata est : Ergo
constituamus hane summam duodecim esse trientes ura: , ras,quae erit summa Sc sors harum usurarum nonne centum trecentis mensibus Ergo si fileidiae rationem hab re uelimus,nos ex centum defalcabimus uigintiquin F, quasi dicat constituamus summam legatam esse trientes usuras,est autem Cimma legata duodecim , sed quae sors ad trientes usuras scilicet duodecim requiritur, nonnς centum licet trecentis mensibus'Ergo si falcidiae rationem habere velimus,ex cetum viginti quin Fauseremut Ethanc interpraetationem nos natura docet usque communis. sed sorte aliquis dubitaret quomodo hoc constitui possit: ususseuctus eonstitutus reipublicae aut Civitati aut loco finitur eentum annis, ergo si constitu3mu trientes usuras,& sie trecenti menses requirantur,solvi iam desint plures anni, quia effieiut uiginti quatuor an solum, ergo plus detrahi ooortuit.His tamen non obstantibus,uer. in . ..ui decisio, quia exesimamus Oommuniter quasi esset summa emenda nummis, & n cesse est tractu temporis rem aestimatam plus commodiatatis adferre quam existimatio eius ualeat. Verbi gratia, detrahenda est falcidia ex centum, & se viginti quin pnone reliquu pecuniae tractu teporis vltra viginti quin commoditatem adseret e dc tamen detracta est tecte falcidia:inspicimus ergo aestimationem praesentem rei, non lucrum quod ex ea emanare potest. Sed obiiciet mihi aliuquis ex opinione Marcelli uendendam re esse,non aestia mandam ad trientes useras,& ex eo quod uendi potuit, quartam detrahi. Sed non obstat Μareelli dictum non ea ratione quam adfert hie Aeeursius, quod sit . uidelicet aliud in priuato,aliud in republica. Sed quia annuu legatum relictum alicui cum morte eius finiatur,& incertemst quandiu positi rivere,ad aestimationem usurarum n5
89쪽
ea existimatione quartam detrahantus: At reipublicae relictum,nisi aliud cautum sit , a testatore durat centum annis, nisi malis dicere in infinitum. Hic est uerus huiusce F.nostri intellectus.
Avxvs NOSTER ex Sabini ε - - sententia uult pactum personale 'ad haeredem singularem tonure,uue tum a. de pactis. ex titulo oneroso , ut in emptione, b decε sine ex titulis lucratiuo , ut in donatione: eum in confestis sit p. 3 per* e L.1.M. pinne ea sonalia b senti & benefieia ς una cu his fio constitia, persona extingui, nes ad haeredem transire maxime sin, PythoPigulorum. Quid ergo dieemus An ut uoluit Accurs. quia pactum si bsequutiam est isenditionem Mel donationem,
sed si personale sit pactum, quid ad rei alienationem
Hune itaque intellectum communi calculo improbant, non ea ratione quam praedixi, sed quia diuinatiuum si, An, ut alu uoluerunt, ex quorum numero Bartolus est, lquia duobus modis pactum persenale considerari pos r sit,altero quia personam nullomo egredi possit,ali ro quia cum persona finiatur,sic. fieri possit ut uiuo eo extendatur ad haeredem singularem , non autem eo mortuo Sed quaeso mihi satisfaciame, quae si disserenita inter haec, non egredi persenam, & finiri cum personae num ad unum finem tendunt Sese tamen tueri nituntur,
quasi pactum rei principalis fideiussori quoque prosit: d L. si tibi dea Sed quid haec assiciliatis habent pactum factum respe- s si i senta xi ou obligatiois,& sic rei, & pactum personale Nonne 'L V illiu
90쪽
seq.aede pactis. c. L. iuriseentia . pactorum. ff.de pactis. d 6 omninm dc tibi Iason. instit de actio. e L. Inti retia paternum. fide pactis versiculo plerunt enim.
illie aeeessorium sequitur naturam principalis. Ille agitur de diuisione singulorum & pactione singulari praeterea nonne dum excipit fideiuor de factoi rei, de nullo alio quam pacto excipit, non ali s quam paterbi de peculio aut de in rem uerti conuentus exeipset de pacto filii, quia & de filii facto agitur: sic ergo non est mirum si & eius pacto pater sese tueatur. Sed si sumus inuenditione aut donatione, quomodo persenale pactum ad extraneum singularem h haeredem porrigetus Dicam ergo quod sepe cogitando rationi consonum credidi. Alia enim sunt pacta in rem,'quη nunquam extinguntur,alia in persona, dc illa cum persona intereunt, neque eam egrediuntur, alia , ut in actionibus d etiam solemus dicere'personalia, in rem tame scripta sint: dc isto tertio genere sabinius hoe loci. utitur. Dum ita ait in personam conceptum pactum,hoe uult,Iieet in pacto facta sit mentio personae contrahentis, ut intelligantur contrahentis,erat tamen iri rem,Verbi gratia,Titius stipulatura Claudio ut liceat per Claudii tundum ire, agere licer ad situm fundum,id est niam,etsi nersona Clinia i hlee2pr a est. ita χblieaci , non esi perionali, i lum,sed in persena concepta ratione rei quo fit
uitando domitiante uendito eriptor auu ilio ii sui causam habeat,seque dc se , i Ο uitute utatur. Et ita intelligEndu', . . . . eue,hanc, diuisionem Leere docuit me Vlpianus. e