장음표시 사용
401쪽
ctio recentioris illius medici docti fimi, qua dc monstrare conatur phlcbo'-et
402쪽
A erudi si iste humoris pauit is vicibus mittendum esse santuinein, ac ut i
se interuallo incidentibus, de detergentibus utrisdum, ut Galenus fac unditan: monuit de radio curandi per venet sectionein . de nos libro quarto e placia - minus. Docta etiam intclligero postirmus humorum pituito Orum nolui ire, i crudiorem illani alimenti patrem , qui sangi, ficationern in iecinore fi bte fugit, h.inc humoreui cruduin diximus alio in opere nuncupari a Ualen Isechmentum: quo ies igitur cunque hic abaiidauerit simul cum sanguine, tibi sese offerat occaso utendi phleooeotitia: statim secanda est uena: mox cerb ution tuerit susticiens pollia expurgabimus. 'terum si humores fuerint viscidi, ex eorum se licet numero, qui a sanguine Plurimum disiani, quemadmodum est pitii ita vi Ga , t aer utque cra si, ut melancolia exocmentitia, aut B etiam atrabilis , oportuniim cit aggredi curationcm a purgacione illorum h morum praeceden e corundem optima Pr paratione.
X r o s I TA veritate huius quaestionis , acredamus ad dissoluet da .summi mera sini et Ri4ba Ai utendae. opositas. Ad primum igitur, quando diccbatur . Quem ordinem habes reme-dram locale a a remedium uniuersite : eum habet purgatio aduenae sectionem. Dicimus non cise eand cm proportionum: quia locale remedium nunquam est uniuersale : at purgatio vii uersale remedium est. Venae se tio uniuersale nuncupari solet remedium , qu bd omnes humores in venis consistentes uacuentur: at purgatio licet determinatum humor a vacuet , eum tamen vacuare potcst ab omnibus partibus. Meminisse autem oportet hoc loco eorum, quae nos diximus libro de ratione purgandi . Purgationem duplicem essis uniuerlaton, & particularem. Vniuersalis est, non quae omno humores, sed quae ex uniue o corpore , aut certe maxinia ex parte superuacanea deducit. Licet prius unam, quam aliam pancm eua- Dcuent medicamenta: ut aluui deiectio primum quidem ac maxime intestina,
mox uentriculum, tandem viscera primasque uenas : Deinde venas maiores,
Postremo minores , habitumque corporis . Sic uomitio pi imum quidem ae maxime ventriculum: deinde si pei sitit visceta, venasque maiores, postremo corporis habitum. Particularis ueris nuncupatur purgatio, quet pari in duntaxat unam proprijs uiri;s detergit. In omni deinde are sciali , ordinariaque curandi ratione a facilioribu, exordiri oportet ; at vcn felio facilius cst iumedium valid S a purgatione iacia colloquin ida , de hesleboro. At r mcdium euadet dii Sicilius m rclatione ad edi purgan ia leui Ora. Idcirco G leni illa sintentia, si a passin v scipat confercndo phlebotomiam uenae sectioni, non est unit rei salitcr ucia, de quacunque expurgatione : sed locinia habet suum in relatione ad pharmaciam validam, de q a supra locuti fuimus. Pιoli citio non est verum plures utilitatus pristari a vcnae fcctione, 'i latia X x x Pu
403쪽
purgatione: nam uminque remedium suas habet vires egregias eirea deteris minatam morbi speciem: quin etiam videntur duo lum prasidia inter se comparari non posse, ob eas rationes, quas docuimus libro tertio huius methodi: cum dicunt: phlebotomiam deberi humoribus tum quantitate, tum ouatit te peccantibus dico id non esse uenim z cum nunquam liceat accedere ad hoc remedium , sine multitudinis affectu , aut sanguinis motu: at sanguis eisua cacochimiam mouetur. His igitur in hunc modum , quoad eius fieri potuit, diligenter, explanatis videmur omnia docuisse , quae ad tempora tum uniuersalia , tum particularia pro remedio hoc exercendo, desiderari possent. Docuimus qualian praeparationem ipsa corpora postulent. Quem --dinem in uarias remedijs exercendis obse uare debeamus . Hinc igitur superest,
ut ad aliorum explanationem n stra conuertatur Oratio: quae pro tractationis insti. tutae abselutione necessaria sunt
Liber octauus de missione sanguinis. Finia.
404쪽
etiam oti arterias ex veterum consiuetudine: quid inuicem dissent vena , O a teria. EM I. . A M veis omminum est docere, γε venae in quovis a fru
ctu secandae snt. verum prius statuere oportet venarum nomine duo uaserum genera nos intelligere: tum quae proprie nuncupantur venae: tum etiam ipsas arterias, idque
Hippocratis, & Platonis, aliorumque veterum consuetudiane. Hippocrates quidem secundo uulgarium morborum labio sectione quinta, se de arteria locutus est. Cui vena, quae est in cubito puriuerit, furiosus ille,&iracundus evadit: cui fetam mota fierit , lentus J Plato vero Galeno referente sic inqu t. Cor vero simul, R venarum sontem, & eius sanguinas, qui per omnia membra vehementer eircumfunditur. J Disserunt autem inuicem, quod veni non pulsant: quem- D admodum Arteriae, atque licet Hippocrates videatur diriue , non stim per pulsare Arterias , eius tamen sententia, de adeo uehementi agitatione, de pulsatione , accipienda est et ut prius quam tactu prahensauerimus oculis sibi;ciatur ille motus: quod ex verbis illius constat: nam pulsui quietam motionem: & Ientum furiosis,& iracundo, quasi ira vacuum opposuerit, ut opthme Galanus interpretatu . Arterias. igitur rectius quispiam pulsatiles nunc Tu ut uenas. At generis nomen tabent uenae,& propriε non putant. Disnt 'terra : quod tuli continent sanguinem spirituosum, feruentissimum: Hae uer , sanguinem crassiorem vomitus uidelicet humores sanguinis subsi mintiam consu-ntes, adhaec vero serum tanquam vehiculam illius et ac etiam
Minorm illum crudum , qui si scatisnem in te ore subterfugit, magna
405쪽
naturae prouidentia sanguini perpetuo mocturr , a nobis r sed mentima alio in. Ecpere, uocatum, ambitu siro coercent, complectuntuique. Post no ven rum unica est tunica, & ea quidem tenuis: Arteriarum uero neque si plex neque tenuis: seu d iae ipsis insunt tunicae : quarum interna quidem crasta est admodum densa, ac dura, arque in fi ras transberus diuidua, exterior vero tonitis, rara, mollis, qualis etiam dii vcnarum tunica. Vtrunque vasonina gutui; 'inciditur. At cote haud para securitate : quandoquidem Arteriae obimininens ex protruso languini, discrimen, atque ob disiicitum valotum consuli dationem, rato siccari Ecbent : cum verὁ ne si ria lucrit earum sectio ct ira magna pisii dirati e Lil ad eum accedendum. Quae igitur regula inc seruande , quis sciundi modus, hutous Ss albut opem ferant, hoc loris doccre iris tui tit. Principio D pco a ic. oi e viararum: mox uelo - Fieriarum sectione et ratiabunus. T
na Iccantur : qua secis ius incitatur , O quis in ἰ ' sectione Deus debeat obser ian.
Oaxo' in hac tractatione primum agemus desectione uenam ncubui, S manus : mox velo de venis, qui secantur in cruribus G
pudibusque: ac etiam in alijs partibus, in 'dibus ex probatissmorum authorum conscnsu pro curandis praesentandis ille morbis incidi consi eucrum. QNe igitur in brachio , & in manu apta naucr venae sex numero reccesentur: Videticet Cephalica, Bas lica bMedia, Axilaris Basilice propago , &iduae aliae , in ulariori brachii parte pertinentes : quam:m altera di tacta tunis instar , inter pestic mi & indicem manus incurrit : altera inter anesarem , & minimum porrigitur digitum. Harum tres maguae sunt: Duae Paruae in manu consistentes. Medrocris est illius brachij ab Avicenna, & Femcho nuncupata. Ex Maioribus uenis nutila tutior, quod attinet ad ipsam sectionem, iudicari debet taphalica, Quadidoquidem alis duae subiectum habent arteriam , vel neruum. . rustica ac lidem comitem habet arteriam: atque sol, ipsa mulculi tendo dclite2it pri . . p erea c. im maxime periculosa illius si incisio , admodum taute pertiindildebet. Quoniam si arteria incisa fuerit sanguis aut Nunquam, aut certe iri magna difficultate supprimitur. Media vero ob neruum ei subiectum puri leuio non uacat. Nonnunquam inter duos neruos excurrit , unde omni in flustria uteudum est, ut illam accommodate feriamus. Doceamus modo, i o iti Ioco fert dcbeat inciso. Tres illς venae in cubito magma apparent eue im dendae sunt paulo supra cubiti articulum: neque inua , neque e regione is asius, ut sanguis promptaus prositat ,& nemorum, &.arteriarum lioxis ita re i. evitentur. Axilaris etiam similiter incidenda citi Etenim radi uirum coma plexum, qaena hient in articulo cum Addotibus aitcriis tet.tio,
406쪽
'se' 6 Ests,pra clibiti a ticulum: Lup iis eiqvit multb Acillus: quadoquide: grA tortuose admodum incedunt ill e sub cubiti pi xu in ipso articulo: quhius no a med ocriter istiped re po est ibem tu sanguinis effluuitim. C phaei ca eo ε' incidanir infra caput musculi in loco molliori unica facta divisione, ne inflammatio excitetur. Vt plurimum enim huiuimodi arictus consequiistiir, quando non unico,iscd itcratis ictibus xcna percutitur: quemadmodussi eligan Pisinu serib t Oribasus ille lard anus post Galenum medicorum prin durauit.' Verumtamen iis, qui sic affecti luorni, vena non unico ictu sui i- suis: i sed eum prii lini filisset aberratum sicundo,& turno , ed quandoquεB etiam quarto fuit pernica. Quamobrem cum musculi caput sepe punctu nisii isset, eliis modi as ctiones colicitatae sant. At unico limi magna tacta di uisione , non quisquam inflammatione correptus cst: nec dolorem contraxiti Quocirca haec intrepide secanda est, sed interior caute aumoduin, & cor si durate .l hse Oribasius. Domi hactenus, qua lenae in cubito'. se in manu mandet 'fuit: quis lotas lectionis: nunc reliqua perluit inus.
l N hoc aurem opere in primis est animaduenendum adcb v
l mali scillat humani corporis sio clura, ut in qitibus da incidendae venae maestine cini radant: in quibiis iam vero delite fiunt. Sunt in quibus interior statim appareat : aliae duae occuliciatur : aliis contra, caephalica'& media sese dent in conspeetiim, interiori non apparente. Qui ergo habent apertas venas, facile phlcbotomiam recrupiunt , possuntqtie in i)s obseruari, quas docuimus regulas. Ali)s quidem non licet. Idclicosi ob curiqres exciteri 't,siquein ramum ab illis proficistentem scindere oportet. Υriplex autem est Iamus. Vnus senis brachi): alius interriminimum anularcitique cxcviticiis: tcr ius inter pollieein , & indicem . Primum eo carphalica deducere originei r anotomica docci oblinatio . Secundus ortum ducit 'b interiori. Tertius etiam ab exteriori prolicitatur. Quam ob einnii illa apparente in cub to vena, aliqua ex hisce tribus substituatur: co pessio dire tinguis ita andus est, quam si maior vena incideretur. Postulanta item hε manus 'venae anteaquam ad sectionem veniamus, ut in aquam caltatem dimittatur manus: alioquin sanduis aut non essuet , aut non tanta nantitate . quanta foret necessariam. Cieterum si ex magnis uenis quaedam iocAnt obscvrq, quaedam conspicuae: se naper incidantur magis coiispicuae. visi exempD stratia, suadeat asseeius incidi debere caphal cam, eaque non apparens, aut obscurior sit, tut5 incidem is mediam, si iii erit magis confriclaa,
si ita rutector arilla o interna lanaque producitur. Rurfiisque si ca
407쪽
bimus interiorem magis, quam duas illas, ubi fuerit manifestior: nemadmo Edum Galenus docuit libro de ratione curandi per singuinis missionem hisce verbis ustis. Nam hi tres fir loci mittendi in cubito sanguinix interior v iis est iis, quibus inferiores collo panes patiuntur. Exterior vero quit iis, quae his superiores sunt , ut facies aut caput: Medius locus interdum
utrasque habet diductas venas in ulteriorem brachii parte tindoetes, ac deinde hic coerentes: Interim vero celeriter in unum mutuo congredioetes in ipso. uidelicet iuncturae flexu . Ac obscuram nonnunquam alteram coismin : claram verb alteram . Itaque ubi uena , quae pani assectae propria est, obsturior fuerit, & ad mediarum aliquam acceras, conare quae a propria deducitur potius incidere . Est autem ubi, & quae inferiores sunt cubiti iunctura , eas, quae in ulna existiant scilicet, nihil secare prohibeat, ubi nimiru, Fruae in cubito sunt, non appareant: sed eas certe , quae in rectum sunt tis tis. J Atque libro decimolento methodi medendi capite undecimo dic hal. Pari modo venam quoque, ubi hae partes sic laborant, incidere humoralem in manu: si ea non cemitur mediam. J Animaduertenda sunt haec uerba humeralem in manu. J Quoniam manus nomine totum intes exit brachium , non autem manum proprie dictam comprehendentem ulnam, &digitoia q am rem maximὸ conspicuam secat paru inis cu dicebat. In angina. Lam synachcm Gi ci uocant , primas in manibus et secundas eas, quae sub lingua habentur. J In quibus vobis quis non uidet manus vocabulo Gai num intellexisse totum brachium 3 Quandoquidem in ipsa reuussione ii moris ad anginam confluentis expedit primum magnas in cubito venas incia Gdere: quae si non apparuerint, postea accedendum ad uenas in manu exissem tes . Qiiamobrem quando manus absolute proponitur , totum intelligemus brachium. Quando vero silmmam dicimus mannm, intelligimus partemi sta rastellam, quae ulna etiam dicitur. Quam rem omnibus in Galani doctrinam exercitatis notissimam esse arbitror: prssertim vero ijs , qui legerint
Iibrum de anatomicis demonstrationibus , in quo sequenter utitur
fuisse punctum , O arteriam divisam. Caput IIII.
I duo eontingunt errores praecipui in hac materia , unus est
cum neruus pungitur, alius cum arteria diuicitur. Aberratum autem iitisse in opere hoc modo cognosces. Si punctus fuerit neruus, aut tendo sinuitur protinus grauissimus dolor, pars initumorem attollitur, stupor aduenit, aliquanao paralesis , atque ut plurimum conuulso acced t. I ignosces autem, num vena, an arteria unguinum profundat inde , quod huius fautor, tenuiorque sanguis existat, cum pulsu vacuctur: illius autem nigrior , se fine pulsu. Historiam hic a
Galino resaiam proscramus. Simile cinquit libis quinto mahodi quidam
408쪽
A aliquando & agresti contingit iuueni dum sanguinem sibi mittendum veris
tempore curaret, quod nostratibias maxime cst in usu. Cum enim medicus.
qui uenam incisurus erat: brachium hominis desagasset, contingit attolli veluti in gibbum arteriam , itaque hanc pro vena medicus diuisit. Exigua i ne incisio erat, sanguis autem flatius,& tenuior, & iamidus stumi eiacul batur , idque cum quoddam ueluti saltu. At medicus quidem , ut erat ata modum iuuenis,& operum artis parum peritus, uenam te incidisse putabat: Ego vero cum quoddam alio, ex iis, qui aderant medicis, utique seniore , ubi quod accidit, animaduerti, praeparato ex emplastrorum genere, quod sanguinem si apprimit medicamento, tum incisionem curiose coniunxi , tum sis per medicamen illico imposui , ac spongiam mollissuram extrinsecus super
B hoc deligaui. J 'terum quibus remediis oportune hisce erroribus pmui de tur demostrauimus intra diligenter.
narum cubiti opitulentur. Caput V.
Psea RrctvM est nune docere, quem usum asserant harum venarum stationes, a venis cubiti desumpto principio. Cephalica igitur incisa ex ceruice tantum,& ex his, quet supra i amsits sunt, partibus sanguinem euacuat : nec iecinoris , seu prae cordiorum regionem attingit, nec ab inferioribus quicquanteducit, quod alicuius sit mometi Capitis itaque ex plenitudine assiduis siue fuerint interni, siue ad summum i ruenerint magnitudiniis revelluntur c phalica incisae directo respondenti loco affecto: dextra enim capitis parte laborante ex dextra: sinistra vero in sinistra exteriori uena retractio fit. At silure non appareat, incidenda est uena, quae excurrit inter indicem, & pollico sisertim ver. quando segniorem facere in animo fuerit reuulsionem , Ut etiam, ut quibusdam placet futuros morbos pricauere consilium fiterit. Cinphalice huiu, maxime prodest sectio in oculorum ast etionibus, de quibus
Galenus libro de ratione curandi per missionem sanguinis hoc modo locutus est . itaque dolentibus oculis humeralis incisa uena , qu que in ea derivata Dest, in cubito inci', luculentum celeriter commodum adterunt. J Qua vero ratione prodest oculorum inflammationibus, eadem ctiam iuuat auribis, maxillis, gingiuis, atque fauc: bus inflammatis. Contra Baslica evacuat ab ijs, qtiae inita ceruicem stant, ueluti Thorace,& in seriori ut nire: media vero inter utranque medio modo sese habet. Quia neque a supernis parti huc: ita euacitat, ut humeralis: neque ab insemis, ut intcrior cum.participct utraque vena, ut supra dicebamus : Pleuritidem itaque descendentem basilica be uellit: Ascendentem derivat in eodem secta cubito : Quod est reuestere , Fecuacuare simul: non autem reuestere, atque duriukre, ut male opinatur Fo melius, Brisotti, Curiij, atque aliorum opinione immitatus. Ex opposito au rein cubito facta ascendentem duntaxat reuelliti: nec quicquam iuvat pro vacuataone humoris in phlegmone, aut inuiUnioribus partibus. content nω--.I Yy que
409쪽
aue id mirum videatur, quandoquidem non instituitur gratia vacuasonli , Esed pro inhibendo seiuni fluxu humorum ad affectam particulam. Idcirco
statim incoante fluxione , & multitudine sanguinis corpore nimiirm abum dante fit. De hac re Galenus libro de ratione curandi per venae sectionem e modo locutus est. Quin λ Pleuritidis, qus e directo laborantis latoris adhibita filii sanguinis misito, clarissimam lipe utilitatem attulit : qtiae vero ex brachio opposito, aut omnino obscuram, aut certe post temporis imteruallum. I di merito quidem sic locutus est , quoniam euidens utilitas ea est, qua aegrotus se leuatum a morbi sentit vehementia: id uero contingit uaeuato sanguane in phlegmone contento; non eo, qui ad phlegmonem fiuit. aut fluxurus est, a quo adhuc nulla staris, nulla tenso, nullus tumor, nullusque dolor contingit in inflammata particula. Quae in opposito cubito seca- Fnir vena euidentcira utilitatem facit non quidem in relatione ad aegrotum conquerentem de sebre, de dolore, de tussi, de difficili respiratione: sed in comparatione ad artis opera: est animaduertendum Galenum dixisse sepe . Inon semper. Quia aliquando maxime obest eiuscemodi venae sectio: dabitur igitur ex Galeno casus, in quo non conueniet aliquando venam incidere in eodem cubito. Idcirco nihil est, quod generalem proponant regulam ex iis
Galeni verbis: qui ex eodem cubito in Pleuritide uenam incidendam esse nolunt. An Scent sectionem venae in opposito cubito non habere ipsun rectitudinem: sed quam sit absurda eius cemodi opinio demonstratum est a nobis superioribus libris ubi Κατασπιν etiam secundum latitudinem dici demostr tum hiit ex Galeni uerbis. Haud igitur rem in hae materia sic scribit Fer Gnelius. Proinde huius secta uena dextram pleuritidem non adimit: sed noxia humorem, uel in inflammata parte linquit, vel puro sanguini permiscet. ieic quod frequentissime accidit) sinistram pleuritidem ii urchit. J Nam certE, quae fit in eodem latere uenae sectio morbum iam factum sanat: quod quoniam fieri non potest, nisi prius eiscientes causas remoueamus , propterea prior indicatio ad ciscientes causas, atque adaugentes uerti dcbet in opere, quam ad factium morbum : ut Galenus docuit decimotertio methodi, de iis bro artis medicae: ae nos in septimo libro videmur satis abunde explicasse. Fateor humores linqui in inflammata particula : quia dum reuello fluentem solum, ac consturarum inhibere uola: noxiusque numor circa phlegmonem c tentus, cum non agitatur, ea sectione , non potest permisceri humori bolino: nec etiam sinistram pleuritidem inuehere, ut ille somniare,hac in re via detur mihi. Ae multis etiam perperam sentit , quando agens de instamin tione humeri , & axillarum, uult incidendam esse venam aut cubiti, aut manus: refero eius verba, ne aliquid ut aridi imponere. Instamnutione γε vel hnmeros. uel axillas male habent, nisi ad brachia flexum pertingat, eandem curandi rationem subcunt. Cum autem eo peruenietur, quoniam ρογtem inflammat one obsessam lectione proritare tutum non in , manus e dim to aperienda eκ vena. I Haec opinio est omnium absurditam, ut contra Iouburturn disputans recordor explicasse. Cur enim inflammato eubito ex nianu sanguinem mittit an ut originem flamonis inhibeat id sane praemctas habere tabcbarmoniam pruna Mururun indicationum in inflammatim
410쪽
Anibus exequendarum est, fimioncm inhi re: At cussi elegantis me Ferre iij ex manu ipsa, aut ex cubito ascendct languis lac: urus ini irruacicnem cubiti, & axillarum an potius a toto corpore 3 cur igitur totum iesit quis corpus humorum multitudine refertiam, ad eas partes inaninitIncra propera
re uis: in quibus nulla continetur suspicio multitudinis 3 quando v lueris derivare id tutissimum este scio: at vero cum reuellere adco poniciosum fore profiteor: ut nulla possit penaiciosot excogitari medenai ratio. Qui ergo me habere in hac materia praeceptorem uoluerit, Sic saluat. In cubiti & axibiarum inflammatione sangit inem pro reuulsione nitui debere ex cubito cinposito: pro Deriuatione autem ex aliqua vota in manu existente. Iccinoris ita minatio locum non habet, ex quo sanguis debeat uacuari pro Dertu B tione: at pro reuulsione interior dotri cubiti vena cligenda est: quomancnsolum superioris ad infimus relationem habet , sed et am proxime demam dantem panaculam rcspicit, vacuam ex uena caua sanguinem , a qua in iecia noris substantiam transmittitur sanguis facturus inflammationem, ut Galenus docuit libro decimoterito methodi med di capite sinis . Eadem statuatur medendi ratio in phlegmone lienis ex sinistra Basilica sanguine profuso, at fiemriuatio in uenas hemorrohidales. Articulis inseriorum partium inflammatis, ut pedum, genus,& coxendicis , aby ne morbis ex languinis fluxione genitis incidenda est pro reuulsione vena cubiti : Quianadmoclum etiam ut ro, & uesica phlegmone obsesse, aut sanguinem profundentibus: quod etiam in iis morroidum nimio filiore ueritatem habere constat. Renes autem si et ruuntur ambigere , cum pro vivisione gaudeant sectione , tum inseriorum , tum superioni in partium: si tamen fuerit magna fluxio,& corpus humo: um multitudine refertum magis praestabit ex interiore cubiti, ouam in inseriori prolicere sanguinem, ut alias dei nostraui. Pulmonum inflammationem reis
vellit cait Fuinctius pariterque derivat interior cubiti sinistri, potius quam dextri: quandoquidem pulmonis uenae ex dextro cordis stu prodeunt: hie autem in linistram parietem uenae cauae inseritur, qui per alam sinistram in cubitum excurrit. Eadem sanguini, qui tussiendo reiicitur, labi, cordis palpitationi, aliisque uorum vitios succurrh. .
Ae Truus docuimus, quem usum asserat sectio venarum qua magna' apparent in ipso cubito. Nunc de paruis agendum, circa. manum consistentibus . In primis autem certissmum est secandas esse illas, quotiescunque maiores secari non possint. aut quod natura suat occultae , aut quod cubitus a morbo si becillus 'eiuscemoui sectionem non tam Atque haec prima utilitas est om- esu medicoru unanimi consensu stabilitat quae etia potissima causa fili ut ego
sentio institutioni huius. Adduntur huic aliae ab aliis, et quoniam minus