장음표시 사용
421쪽
s qitisipiam diligentior medicus, & Galeni doctrine summus imitator uolue Erit accedere ad eiuscemodi opus, hic eas, quas proxime docebimus regulas obseruans, minime aberrabit.
O quibus conueniant affectibus. Capret XIII.
Aio a i avs igitur arteriis praetermissis, ad minorum secti nem accedamus. Pr cipua vero utilitas est, quam ex sectione arteriarum consequimur , est ubi sanguis tenuis , Se calidus in male assech partis arterijs coercitus insestat. Si enim finitim sedi incidantur, non parum opitulabantur. Arteria igitur, quae in dextra manu inciditur ea est, quq inter pollicem, atque indicem digitum excurrit. Miram haec utilitatem astari, in diuturno illius partis dolore, qua iecur septo transuerso committitur: Quemadmodum Galenus testatur se olim fuisse expertum. Secatur tamen , & alia ad interiorem palmae partem declinans , quae non absimilem usum obtinet. Arterit porro quae in capite imcidi solent, sunt, quae in temporibus,& secundum aures apparent. In te poribus quidem, ut acres,& tenues ad oculos fluxiones stlantur,& ob incipientem pupillae dilatationem. Secundum aures vero ob vertiginem, susula nem incipientem, visus hebetudinem , nictilopam, & diuturnum capi tis dolorem, ruboremque faciei, de alios quosdam inueteratos sectus. Iuxta malleolum secta arteria uetustos lenit coxendi. cum dolores, qui iam diu inualuere. Quid veris post arteriarum sectionem agendum se , paulo infra docebimus. Nunc vero ut quae diximus f cilius memoria conamdentur , hac t bella omnes uenas, & arterias, describere pla
422쪽
Venae in Nariis humani corporis partibus feran
ieri re, d partia Interiori l bus omnibus instat collum reuellis , cr
Cum derivet ab H q;νena artim a superio- Commonis. ribus , partim ab inferioribus reuellit, ct eua vat.
Funis Bractis similis est taphalicae. Saluates C Dextra C Iecinoris O lie
Inter indicem , O pollicem similis est Basilica.
dibus sunt numero duodecim. In capite eiusq; partibus. '
l lare sagumis vitio locato. I In varicibus , cr m d ditantissi Menstruorum prouocatio, RSaphena quae t Hammor ides retentas. ἰ- ualet ad G Apartibvssupereis reuellit In poneriori tali regione Saphenae existensi propago ad eandem valet ad quae Saphena. Vena poplitem proreptam,tiusAm Uri cum Sapbena . Inter minimum, ct fecundum paruum digita
Iiater primum , ct secundum magnum digial tum excurrens ad menses prouocandos d qui busdam desiderat κη, O adsciad .
423쪽
' Iu dolore posterioris capitis partibus exHippocrate , Galeno ct a s medicis. Gravitati capitis. Ophtalmi, antiquatis Dolori stupori antiquo. In capite se
Venam super caput incidimus in hemicranea O in vicoribus capitis Duae umae timporum, O duae
in angulis oculorum s Hemicraneam sanare creduntuν Ophtalmiam antiquam.
calidi mas lacrymas scabiem palpebrarum
Palpebrarum instammationes. Tres venae in uir que latere Mi extremitas auris tangit capillos. Conueniunt in principis sulfusionis
Affectionibus collii oneriori capitis parti assecta .
Duae vena iugulares inciduntur in Validisima angina In cattharro subcati In asinate magno In peripneumonia
egritudinibus splenis. C Iu pam facies
Vena leporis inum i In isceribus narium puta. t In polipo naris . In iustammatio ae ea dem
424쪽
e ij sanant. Antiquis capitis doloritas conueniunt - maximὰ sinciput doluerit.
quatuor CVlceritas oris, o saucium
Angina omnium Gingiuarum ulceribus Uenae capia
gua in occulto consiensu. Instam Ffuris labiorum
iis . merui iuuat inti'nibusTumoribus earundem paraa amigdolammatium
In ranula. Venae sub linguae subnantia duae:
ac rursus duae supra linguam. iuuan, In grauitate lingua.
Vena inter mentum O. labium inferius secari solet in fri
at Vena furculae valem m assectionibus
oris stomaci. Vna super var, qua valet in Hydrope ex Aulae a. s. In ventre secan
425쪽
Ex his , quae hactenus d imus colligo venas quarum s ctis fieri potest esse et uersum quinquaginta sex. Nempe in manibus duodecim. In pia bus etiam totidem. . In capite Niginti sist octo. In mentre dus quas ustimas nunquam pertundi obseruariimus.
Arteria inter polli- WAntiquis doloribus iret rem indicem. noris mirabili quoddac modo iuuat. Arteriae , a ex Galeui ct aliorum g corum placitis βω-ri consueuerunt sunt
Arteria ad interio- iusdem feta Uusin a rem vina , sine pal- que prioris arteriae θ-ma partem decliuior. Gio. Anteria livormn Prodest maximd ad si Wrinque una. nume subito ad oculos e fluentem, maximasq; ad
Arteriae duae pon es'talmiis prodest, calia cures. K d imis lacrimis , O in
Proden arteriae μὰ Ῥbi vacuandus in singuis calidi limus, Ost uenti mus. Sed non est tuta sectis ob docilem consolidationem, o periculum a Muri Datis. δ
426쪽
quos inciditur uena , ct desictione obliqua. Transuersa, Directa. Caput XIIII.
A v r v v M postquam inuentae sunt venae, & arteriae omnes,quarum sect ionem antiquores, reccntioresque medici iaciendam voluerunt: Nunc consequcias uidetur, ut ad docendum accedamus , qui modus dcbeat' ipsa in sectione obseruari: quae res magnam afferre solet utilitatem. Multiplex igitur modus est incisionis venarum. Etenim aliquando obliqua fit venae sectio: aliquando transuecla, & aliquando per rectitudinem. Rutiusque singulis modis exerceri potest , aut amplo secto emissario, aut angusto, aut mediocri. Doceamus hoc loco brcuiter, quando hoc , 5 quando illo feri modo debeat. Sectio obliqua maxime utilis est, ubi eodem die sanguinem iterato mittere expedit. Transiuersa,vbi non amplius detrahendum speramus . Quae uero in rectum, est accommodata , ubi non eodem die tantum , sed sequentibus iteratio facienda sit. Sic enim de hac materia sentiendum esse ex Aetio demostremus, qui haec habet uerba. Tres sunt sectionis figurae, quaedam transuersa , qu C dam recta non purgens, sed scindens venam per longitudinem, quaedam ii ter has media, quae obliqua appellatur. Transuetia igitur utendum, ubi at rationem facienJam nullactenus arbitramur: curato enim cubito labia sectionis componuntur. Aptissima vero haec figura in , ubi amplam diuisionem sacere voluerimus. At obliqua confert, ubi sit iterandi nec stas , de ubi adsectionem faciendam aegre venam assequimur. Ita enim secabitur. Immo&ipsa sanguinis eiaculatio per obliquam diuisionem spectantibus speciosor fie. conuerso, & veluti reuoluto in saltu sanguine. J haec Aetius. Quo multo antiquior Oribasius eadem & fere ad verbum repetit. Arabes vero, ut Rasis,& Avicenna ab eisdem fontibus mutuati idem colaffirmarunt. Verum, ut quae sit transuersa, quae obliqua , quae recta uenae incisio unusquisque co o icax, hanc figuram appingendam curauimus: in quae A. rectam .B. Tran esesam. C. vero obliquam sectionem iudicat.
Interim de ampla, angustaque sectione disseramus : sed prius fgillatim d
c mus , quae venae magis unum , quam aliam incidendi modum possulent. Aa a
427쪽
alia sectionis figura gaudeant. CUM X
A c u , illae tim uenae , quae is cubito inciduntur, Ine sonem minime 1 cistulant in longitudinem venae exporrecta n . sed Vesin transitersim , uel in latitudinem. Cuius rei h c poti senara io Odctar mihi. Debet inrisa vena, quoad eius se i potest ei iis me, opere persecto consolidari: At in longum iacta Sectio
'in articulo non med: ocriter poterit impedire eiuscemodi curionem ob illiu monum. Dum enim curuatur brachiam , dilatacur uulnus: Dum ver5 cxten. Editur, muli4 magis labia uulneris desalantur. Neutrum accidit facta secti ne vel per latitudinem venae, vel pcr transuersum . bubscribit au. cui huic rei experientia. Nam in sectione vcnarum manus, uel pedum, quae non sunt in articulis mulio securior est vens sectio in longitudincm, quam in ta iti dinem deducta: cum citius coeat, quemadmodum etiam dictum fuit ab Aurcenna his verbis. In illis vero, quae extra articulos emergunt, res contra se-ie habet: quaeci: nque enim manus, vel pedes aliasue consimiles panes inte currunt in rectum fixae, citatrice celerius obducuntur. J Ponb ea vena, qu sinis cuiusdam effigicin rcfert, oblique secari dcbet, nis utrinque subtersi giat, tunc enim in longum est incidcnda. Circa paruas uetras manus exa
m2 stetio in lirectum in ta multo praestantior censetur, quam per transite Gcum, aut obbque: quemadmodum unanimi conisasti putarunt Grici, Araberi; scriptores. verum non solum in cubito existentes ,& manu pr priam exigere viden: ur figuram: sed etiam quq in cruribus existunt. Quandoquidem missis sectio suam habet e figuram debet: nam si exterior incidenda cit quaeque in directum facti mul o quidem melior censetur, quam vel obliqua, vel loti: cuius rei hanc esse putauerim causam. Veriae mim interiacet musculis &co dis mouentibus pedes.& articulos eius : a quorum puntura imillo magis praecauet diligens inanisler, venam aperiens secundum longitudinem in nrid ostilicet vasis Licta sectione: qua phlebotomone declinante vir iis latera. A ide, quod haec vena cum aliquando non appareat , muIco securius in medio in ciditur , tanquam in partu magis conspicua, quam in alijs partibus. Praete- Hrea oblon a plaga multo citius sanabitur obliqua, nisi in articulo fuerit. Verum si incidere oporteat interiorem, Mam laphenam uocant, proprius adhibendus erit sectionis modus, a supradicto diuersus. E enim aptior caphent incidendae figura est obliqua, ac pene transversa: huius aute rei duplex meo quidem iudicio rato afferri potest: Prima est, quod ex mcisione transuetiali, aut obliquali liberius profluit sargitis cra sis, & melancolicus. c. tius poti si muni uacuatio, aut revulsio hulu, venae incisione ouaeritur. Nam eiusnodi sanauis ut plurimum in utero,& in uenis ani residere solet. Secunda causieli , quia hic inciditur vena gratia reuulsionis humorum a saperioribus partibus ad inferiores confluentium, ut ad uterum,& anum: ut hac ratione tum. cnsim expurgatio, tum hi Imrudo retentae vacuentur. Pro qua re sis,
428쪽
A cienda maxi- utilis est iteratio: & huius ipsius causa aptissima est incisio
transuersalis, aut sicundum latitudinem , ut qui mulcb tardius consolidetur propter storum latiorum Elogantionem, uno sese trahente sursum versiis originem ciam, alio deorsum decidente Est deinde magis acco modaca, ut dixi pro vacuatione sangu nis crassi. Hic aucem duo sunt, quae Dccre diirculae- tem poli int: quorum primum est, quod venae sectio pro reuulsione humorum a canite confluentium ad subiectas partes fieri debet ex cephalica , ut iam docuimus: p o qio munere Ob uado, si torum non coiad cit inter or eiusdem cubiti, qui neri poterit sc iionem venarum poplitis, aut malecti qui quam conferre posse λ Aliud vero in , quod ex communi omnium auctio.
rum conseasa in agem malancolico meiente Grorum pro rccia tione B eae halica inciditur , non aliqua ex inferioribus venis. Pro harum dubitat onum explicitione Pendum est a cVrte fieri posse reuessionem, tum uuando cephal ca inciditur , tum quando aliqua ex inferioribus uenis. Si enim propositum fuerit praeserua , optima fic in inferioribus tetra o , vesupra dicebamus agentes de apoplexia ,& comitiali moi . At uer, si proponatur presentis es iis cura io adhibere distinctionciri oportet: aut iniuili amor fluit ad cerebrum in partibus supra iecinoris legionum , fluxioque non admodum vehemens est. Aut contra fluxio habet originem ab ulcro , ves a retentis mariscis. In priori casu erit etiam incidenda c phalica, siue interior directa, Quod magis foret probandum, cum proximius tontem oriememque
resibiciat fluxionis In posterioribus autem, quae in cruribus adsunt venae s c emine incidentur. Quando igitur mesaucolia cerebrum petit , in utero der una, vs ex hemorrohidibus suppressis,caphenam : cum ex superioribus partibus, aut c phalicam, aut interiorem incidemus. Adde praeterea quod ex affecti; haemorrohidibus, & utero, derivario satis accommodata fit pre uenas instriores: que derivatio est rcuulfio quaedam , quemadmodum libro septinio
demostratum est a nobis. Caeteriam acuae, quae in capite incidi consuetieriint,
omnes exceptis iuetularibus in obliquum incidi debent, sed iugulares incidendae sunt scalpesto latioris aciei, idque in rectum ubi uena non subterfugit. Des gatio vero fieri debet latiori uinculo capite in reo tam lectionis par tem inclinato, ut mi s tenda uti
feri conuiniat. Caput X V I. t M p ι A M sectionem facere debemus, quum si quis &lius uacuandus est, utriusque fuerit ualida. Nam quo ma or hiulciso eo maior spiritusi copia vacuatur: qκod fine magna cos m. is iactura imbecilla existete virtute fieri no postulabanguis porro qualis mclancolicus est, quo ad anni tempora in autumno viget,& hicine: propterea in hisce potissimum tumporibu, laigiorem sectio in fieri procurabimus: Si enim toret angistior , non possct vacuari per cauicemodi cm.Ctium sanguis ille crassis, a que uigidior : sed inuenis res: Mae a
429쪽
ta ire tenta ori illius portione , quae alioquin in corpore debebat co seruari, Emorbus minime poterit sanari , uinimo evadet maior superstite ad huc causa illum faciente. In omnibus itaque morbis , quos inclancolicus procreat sanguis, aut pituitosius: uti est febris quartana, quotidiana, melancolia morbus, aliqua phrenetidis species, apoplexia,& si qui abi c6similes affectus, huc secadimodsi postulat. Dixi in aliqua specie phreneti dis indicatione supra ab hum re melancolico putrefacto in cerebri sit,stantia hac sectione couenire: quoniasortassis alia ratione no coueniet phreneticis ampla venae sectio scilicet ob periculum , ne uena rursus aperiatur , praesertim si quis noctu venam incidere suerit coactus: ac etiam propter continuas vigilias , motumque continuum, a quibus vires non mediocre detrimentum sulcipiunt. Fit quoque ob aliam causam uenae sectio amplior, nempe quando confestim vacuare conueniat,& Fmultum. Neque enim potest multa fieri vacuatio angusto existente foramia me, neque contatim fieri: de qua re Paulus a gineta sic loquitur. Repletam venam usui commodam transuersiai per totam ipsius latitudinem solam diuidere oportet. Etenim maloim hac plagae cicatricem aegre admittunt. Ante nimium inflammationem experiuntur: prsterquam quod crassioris succi transitum impediant. J Oribasus vero Sardianus, In his inquit) qui euacuatione consertim facta indigent, ampla incisio facienda est. J Et Aetius. In his quidem, qui abundanti euacuatione indiguerint, & ubi sanguinem crassiim contineri suspicabimur, ampla inciso iacienda est. J Csterum eiuscemodi inciso hac secum ducit incommoditatem, quod multo citius animi deliquium efficit, quam angusta, neque tam cito consolidatur vena, ut dicebat Paulus, G& illius imitatione Avicenna quando inquit. Lata quidem citius animi deliquium inseri : tardiusque conglutinatur: sed in expurgatione magis ualet: mu Itoque praestantior cst, ubi praeseruationis gratia uena secetur, tiim in obo sis,& crassorum hi a i copia. Ampla etiam venae apertio hyeme com dior est ob sanguinis concretionem. J Diximus quibus de causis Iata fieri debeat venae sectio.
V Is Vs DE CAUSIS ANGUSTIOR VEN Esictis fieri debeat. Caput XVII.
VL τ is autem de causis angustam essicere venae sectionem de 'bemus. Quarum una est, ut magis uirtutem conseruemus. Alia ut sanguinem duntaxat tenuiorem educamus. Tertia ut fiat priseruatio ab eminentibus periculis , quae in immoderata singuinis profusone possent contingere. De priori causa locutus est Avicenna hisce verbis. Angusta porro venae sectio virtuti utilior est , licet interdum tenuis & clarus sanguis ciuuat, SI crassor ,& turbulentior retine tur. J Pro cuius rei dilucidatione meminisse oportet eorum , quae diximus libro tertio cum de uiribas ageremus: Illarum scilicet substantiam in tribus potissimum cousistere, nempe in spiritibus, in camosi, genere,& in partibus vere solidis, quarum generat: o ex scia ne existit: harvia trium substantiarum potiς--
430쪽
Apotissma spirituosa est idcirco ea venae sectio magis conseruare virtutem dicetur, in qua minor spirimum vacuat lo continget: & in qua vacuatio non
fit subito, sed paulatim. Nam ex dissolutione spirituum imbecillam reddi
virtutem adeo aperte consat, ut nihil apertius : & quanto fuerit maior vacuatio tanto maior nascetur imbecillitas. Quis ambigit lata existente incisit ra spirituum copiam vacuari maiorem quum ex angusto soramine λ hic asadditur etiam alia causa imbecillitatis, vempe modus vacuationis: quae enim
confestim, subitoque fiunt, illae quidem naturam magis reddunt imbecillam, cum illi sint inimica quam ea, quae paulatim agunt; quod enim paulatim fit id amiciun naturae est inquir Hippocrates libro secundo aphorismorum)atque etiam tutum. Facta itaque sectione ampliori tunc spiritus affatim, &B subito vacuantur: ut ex angusta sectione paulatim. Contingit autem no :uiunquam aegrota corpora indigere vacuatione sanguinis tenuioris , non crassi , quemadmodum e contra, aliquando vacuandum faeculantum & crassum stimsuinem non tenuem. Exemplo sit febris quartana, in qua iubet Galenus ii spiciendum esse sanguinem secta vena enuentem: si enim suerit tenuis, pr tinus sapprimendus : si crassus tantum illius vacuandum, quantum postulauerit morbus, & vires admiserint. Tenuissimus, & sementissimus sanguis a dentem concitet silarem, vacuatio crassi & melancolici sanguinis non est viilis: sed tenuis, atque bilios maxime conducit. Sic etiam in aliutia specie phrinetidis an morem venae sectione faciemus: in qua scilicet sanguis bil ius inflammationem fecit: licet etiam alia de causa conueniat: nempe ut pe- C riculum deuitemus immoderatae fluxionis : de quo periculo sic ait Aviceimna. Parua autem inciso fieri debet in phr neticis , & sur&tibus , aut alio modo insanientibus, iisque quibus per noctem somni tempore sanguis mittendus est, ne aliqua sanguinis inopinata profisso accidat. Itemque caeteris omnibus, quibus iteratio necessaria est. J Haec Avicenna , quae ex Antillo mutatus est Aetio reserente his verbis . Parua etiam incisione utendum inples niticis, aut furentibus, aut alio modo desipientibus, ut uulnus celerius conglutinatur, saepe enim accidit desipientes brachi j nexus clandestine exotiuere, ut ampliori existente uulnere ob nimium sanguinis fluxum haud leue
periculum subsequatur. Quod si angusta incisio fuerit, sanguinis grumus vulneris oscillo inhaerens fluorem facile sistit . J De industria haec in medium D protuli, quia explanationem postulant. Videtur enim absurdu omnibus phrqneticis incisionem angustam fieri. Quia si phr nitidem crassus, & melancolicus sanguis putrefactus cssiciat, ut contingit in ea, quae fit cum studio, ut dieit Hippocrates: eiu 'cemodi incisio accommodata videri non potest pro v cuatione : at vero amplior esset non plurimiam conueniens, qua sanguis cra sor educeretur. Adde maximam habere difficultatem, quod dicunt, aut alio modo despientibus. J Nam in melancolicis,& in maniacis venae sectio conuenita in quibus tamen minime faciunt negotium humores tenues, sed fisculanti,& crassis: Qua igitur ratione vacuabuntur , si angusta fiet venae sectio3Postremo difficultatem habet, an cum reuellere in animo est , magis angustam, quam amplam facere incisionem debeamus ,& an idem convcniat inhs, qui noctu sunt phlebotomandi . Sunt haec dilucidanda ne incauta iuuen