장음표시 사용
411쪽
firmo sunt exigunt diligens examen . Quae enim' prope anularem manus di Egitu rei excurrit, dextra quidem , ut nonnulli aiunt, in ieci loris: sinistra voto in lienis assectibus confert: ut Avicenna docuit: quod etiam Oribasius ille fardianus memoriae prodidit libro septuno capite quinto, ubi de sectione harum venarum haec icribit. M in assecto liene vena ,γε est probe anularem sinistrae manus digitum incisa iuuit. Nonnulli uero eam uenam iRodunt, quae inter medium ,& anularem interiacet: de sanguinem fluere sinunt, donec ipse per se sistatur: limemque iuuari aiunt: atque si uenam internam cubiti
. secueris; sanguis inim e simitra manu detractius Ilenem male assectum mui mm in modum iuuat. J quam rem Paulus aegineta ad uerbum conti auit libro sexto capite quadragesimo , atque etiam illorum ducis authoritate Avicenna libro primo, sectione quarta . Ex quibus deduco eius ue- Fnae iuuare sectionem ex communi assertione probatissimoruin authorum , ac . fectus liems,& iecinoris: illius quae in sinistra, huius , quae in doxtra manu conssiit. Ratio vero huius rei dependet, ex eo principio, cuius supra m minimus: Nempe quod uenae per manum excurentes, illamque irripantes sunt rami, de propagines venarum magnarum cubiti. Quamobrem ubi haenon appareant, illae tuto sunt incidendae. Sed est animaduertendum minin prodesse harum sectionem in omnibus morbis , neque etiam in omni tempore: At tunc duntaxat, cum secari debuissent maioreς uenae pro sanandis ijs morbis, qui venae sectione sanari consileuerunt. Obstructiones igitur antia quitas lienis, aut iecinoris a crassis, frigidisque humoribus iactis, quibuscum ut plurimum frigida iungitur intemperies,& flaniosus spiritus negotium 1 tacit, non modo nihil uuiantur sanguine ex illis profit sed etiam maxime luduntur. Propterea redarguenda sunt, qui in omnibus affectibus illarum partium eas incidunt venas. Sunt etiam pariter arguendi secantes utranque venam : maiorcm ptimum, deinde minorem: quod illi certe faciunt nulla d .ce ratione, uullaque mota experientia, aut testimonio antiqui auctoris. Quorsum enim quaeso paruae illae, dimittioresque incidendae sunt uenae, si in propatulo sunt maiores, uicinioresque 3 Quid paruarum sectio amplius faciet , quod magna in cilicere venarum Mon potuerit 3 Atque hinc rutius error alius apparet mani fistissimus circa tempus: morbo in ante secant venam malo rem : eo postmodum antiquato uenas pertundunt in manu. Quid enim hieinc:sio praest ire tunc utilitatis poterit quias inquiunt) uires minus redduntur ii debiles: quam si maiorem incideremus At multo imbecilliores reddi mi tendo duplici nomine. Primum, quia si sanguinem ex illis uacuamus pro
conluctudine authorum, non debemus hanc stipprimere vacuationem , nisi cum sponte cessauerat fluxio ,ut ex Anicenna,& Oribaso supra dictium fuit: Oportebitque semper manum in aqua calente eontinere: quae duo insignem faciunt spiritanam vacuationem: ex magna autem vena id non contingere multo certius cs , quam quod debeat hoc loco demostrari: Deinde cum sanguis mittitur, moibusque non postulauerit, uires scire non possint. At morbo prorogato, exolutis lue scopis venam incidendam indicantibus, non 'potest id .exerceat auialium sine maxima virium iactura: de qua re octauo libro si
aa scripsimus. Quamobrem a eius laeuis amantur hoc auxilio , quando in
412쪽
in orum venarum seri non potuit inciso: & meritis, ut diximus, quia illarum
rami sunt, atque propagines. Verum non aeque iuuantur duplici de causan una quia distantiores sunt, quam ferat uacuatio affectinim partium :alia quia paruae venae cum sint sanguinem coaceritare non possitiat crassium, cuius inanitio potissimum in affectibus lienis desiderari solet: hac de re iactam est, ut
parum admodum confidam in hoe auxilio, quemadmodum etiam Galenus,M Auicetina paruam uidentur adhibuisse fidem , quia horum uterque ali rum opinione loquitur, veluti adnotauimus in primi tomi epistolariun medicinalium libro octauo epistola ultima. Contemplemur postremo , quem usum tribuant recentiores siluatellae pro curandis subribus. Dicunt plurimum illius prodesse incisonem pro antiquarum febrium curatione, nam quando alty sen re auxili,s sanari non possitiat, ad eum tanquam ad sacram, ut prouerbio dici solet, ancoram confugiunt. Si quispiam autem petierit, cur si iaciat, alia non reddunt rationem facii, quam , quod ipsa experientia compertum habeant eiuscemodi sectionem mire admodum prodesse. Ego vero , quiueratri illorum experientiam minime cognosco , utpo e qui certo scia obfuisse multis, illis adtisrere nunquam potui, presertim cum rationem habeant aduer- sim, qualem superioribus libris de iteratione agentes demostrauimus: propterea hunc abusum a dogmatica medicina prorsus eliminandum censeo. Phiaribus agerem ut mendosam illorum existere experientiam demolirarem. V
rum quia id a me factuna fuit libro de experientia, & de remedin experien C tia cognitis, arbitror fissicere, me tum locum demonstrasse , tum propriam sententiam dixisse.
E n quoniam venas manus longiori sermone sumus prosecuti,ne earum, quae in pede, & reliquis corporis pariabus extant , via deamur obliti , nunc de illis Ozenter pertractemus. Sciendum est itaque pricipuas uelim peuuna duas existere maiores , quae cari constetierunt, quarum altera in exteriori malleoli parte stao est, Isti adica nuncupara: altera in interiore, quam Samenam appellant.Prior inciditur supra, & inta malleolum, constrictione paulo supra ipsiim adhibita, atque magis adstringente, ut magis in conspectum sese prodat, quoniamin i, partibus, ut plurimum sunt magis occulti, quam in cubitu , aut sumnia manu. Praeterea utile est, anteaquam incidatur vena prius in aqua ca-Iente demergi pedra, ibique contineri tandiu, quandiu conspicua fiat, frica reque locum inanibus,& aliquando panno aliquopiam asperiori, mox autem vincere panem. Verum s omni adhibita diligentia adhuc uena occultetur, tunc eadem obseruanda est regula . quam obseruari debere dicebamus age, rex de uenis manus. Incidatur scilicet aliqua illius propago, qualis est uena intercurrens inter minimum,& secundum digitum. Haec enim censetur Rasi, de Avicennae albus an m. Saphena veri, in panibus laternis consistens
413쪽
multo quidem est nimis conspicua, de tamen in hac etiam secanda opus est Tuti Balneo . de frictionibus iam dictis . Adest pr terra uena poplitem re optans, quae eandem cum septima usum habet. Quamobrem quinque in pedibus venae consistunt phlebotomandae: una in exteriori: alia in inruciori malleoli paree: alia in poplite, di quarta in posteriora tali regione ipsius saph Dς propago, ut inquit Avicenna in quana sectione primi libri capite vigesimo his verbis, in & alia in posteriori tali regione seph et ipsius propago, quae ad radon, ad quq sapiuna valet. J Sed hanc nunquam secari ab esse
quo hactenus obseruaui: sed aliqui incidunt huius loco venam inter primum, oe secundum digitum . inibus addito quintam inter minimum secundum digitum collocata. Nut igitur quinque, quibus si addas venam inter primum& secundum digitum, erunt sex vcnae in utroque crure: atque duodecim ut Fbinis cruribus. Haec de venis in pedibus, & eiuribus dicta iussiciant.
N v x N Tt s igitur uenis in pedibus incidendis , doceamus quas
ob causas iacere eiustemodi sectionem consuevimus. Sane sunt utilitates multae. Vna est Reuulso ianguinis superiores paries inuadentis , ut cerebrum . Nam in uertigine, in morbo co- mutati, in amplexia tuta admodum est venarum infitiorum s cictio, ut Galenus pulchre docuit libro de ratione curandi per uens secti nein capite declinonono cum in uit. Quamobrem podagricos ex cubito vacuato. Comitialibus verb morbis uertiginiqusque obnoxios, potius ex cruribus. J Quod magis conuenit ratione priseniationis, quam actit affligente. morbo: tunc enim ob periculum imminens multo fuerit tutius uenam incidete in cubito exteriorem, quae celeriorem sicere posset revulsionem. Prs rea ex eisdem venis fit reuulso singuinis ad pleuritidem sumtis , aut comfluxuri: pone aut ex suppressita irinia iis, aut maristis effluere consuetis, plenitudinem corporis totius adauctam , & huius occasione finite genitam pleuritidem, utique tinguinem mittendum suaderem ex uena interiori, aut exteriori malleoli, tum ut longisiime reiicderem, tum etiam ut originem fluxionis Hremouerem: quod optime successuriam profiteor , si ex directo uena incid tur. Caetenim exterioris uenae inciso si immopere iuuat in quatuor casibus. Primus est pro uacuando unguine in dolore i sciatico negotium iaciente,haud
ab re dixi pro uacuando singuine, quia si ab humoribus stigidis , de uistiadis ducat originem venae stetio nestam afferre potest utilitatem: quinimo assectain partem magis restigerando obesse poterit plurimum , ut quotidiana experientia notum iacit. Deinde est animaduenendum , oportere fluxione existente magna prius auertem sectione Bela uenae directe cubiti. Quam rem confirmat hisce uerbis Aetiua . A multitudinetitaque singuinis coxendicitia dolorem obortum uenet sectio curat. Si primum cubiti uenam secemus: d iude etiam eam, quae itura talum est, di Poplit . Cau que reddens im is quiu
414쪽
A quit . In principio enim omnium inflammationum reuullorum sicere venae sectionem oportet, in affectioniblis uerb iam inueteratis, maxime quidem e locis affectis extrahemus, aut si id fieri non possit, ex uicinis. J Et propterea Paulus id etiam perpendens libro tertio capite septuagesimoseptimo, per inalia igitur dicebat aegro nobis oblato stcibus esistere vacuatis, uena in cubiato sananda. Si autem uetustas uitium occupauerit ex malleolo partis assectae imminutionem sanguinis moliemur. J Quam rem multo antea scriptam res quit Galenus libro decimo de compositione medicamentorum secundum imcis capite secundo cum ait. Tanquam igitur maximam uim ad affectionis curationem habeat totius corporis euacuatio ab ipsa exordiendum est , non
solum a cruribus, sed etiam a cubito primum lacta sanguinis detractione. IB Secundus es inis est podagra: pro qua sananda, si propos a fuerit uacuatio
maxime confert in eodem criire. Si uero reuulsio ex opposito , aut si ambo pedes fuerint podagra affecti, ex cubito utroque , si unus ex cubito illi directe corresposidenti: Eadem obseruari debebit regula in chiragra: quand quidem auersionis in contrarium gratia in incidenda vena cubiti oppositi si manus eius cubiti bene habuerit, at si male, ex cruribus directo resipotade tibus. Tertio maxime confert in uaricibus . ubi prius multitudinem sanguinis melanco i uacitauerimus ex interiori sinistri cubiti uena ratione reuulsionis. Potiremus alLctus est elephantisis r in qua curanda sunt eaedem obseruandae regulae ; quas supra docuimus in si h afectibus. Porrd si iterationem secere voluerimus , utique ex hac vena impo sibilem esis iterationem o C seruari: aut certe , Maxime dis scilem. Agredior nunc docere usus sapherinae. Secatur, ut stabueniat morbis earum partium , quae infra iecur sint, avibus optime sanguinem euacuat, atque a superioribus ad inse. iores reu Glit. Ideo lite menses potenter cit, & haemoroidarum ora aperit. Et qua uis ratio suadeat eandem ista adicam,& saphenam praestare utilitatem, longa tamen experientia nos docuit isti adicae sectionem multo emcaciorem esse in coxendicum doloribu,r quae res accedit sertassis propter ipsius rectit .dinem: ex quibus manifestiam est, quibus morbis conueniat. Si enim ex renbus , utero, vesica, h morrohidibus , & inguinibus vacuandus sanguis fit, saph na incisa id accommodate prestabit. De qua re sic seriptum reliquit Gai nus . Idem de me sentire nouistis & de mulieribus quibus menitiva restitit D purgatio. Neque enim profecto proroganda in his uacuatio est, non tamen necesse est illis uenam scindere. Quippe cum malleolorum scatillaxicness. perfluitati quandoque euacuandae iacis esse queant: quamquam nec dint, aliud quidpiam. quod menseam motum ciere possit, Mut in malicolis, ac poplitibus incise uenae . Nam plenitudines a sippressis mensibus ortas omnino per crura evacuabis, siue uenam secare oporteat, siue scarificare. J & paruinpostea inquit. Porro quemadmodum pridicis omnes partes in cubito 1 m uena iuuantur: sic quae his inferiores sunt, illis quae per poplites, A leos decutiunt: sunt autem dictis inseriores coxendax, uterias, risica: At renes cui parii ascribi debeant ambigunt. Si quidem inferiore, sunt i;s, quas prius recensiimus: superiores uero, qua eae, quas letalndo lot'. Itaque ex cubito unguine nusso intiacu ausculant, ubi videlicct rccc fuerit phlcgmone,
415쪽
copiaque sanguinis affuerit. Quibus uero assectio inest , quam proprie no Ephritim nominant, eam quae in poplite est secare expedit, aut cerre, quae in malleolis sinit. Porro uteri inflammationcs magis etiam , quam renum avenis in crure sectis iuuantur. Nam quae in cubito fiunt vacuationes , aliud etiam habent adiunctum malum, nempe quod purgationes menstruas conprimam, sanguinemque ad superiores partes retrahant . Quae uero fiunt ex crimribus, tantum abest, ut retrahant, ut etiam menses promoueant, sed ubi id facere uolueris tempus consueti mulieri circuitus tribus , quatuorue diebus anteuertas, aut incisa uena. aut scarifieatis talis cruris unius pauculum uacua eo: deinde postero die sinuliter facito in altero . Ut tamen etiam istis dictus, in quibus uac ias , & ante eos, quatuor aut quinque, extenuantem victum procures: quandoquidcin sanguinis ex utero fumi auxiliatur. Memi Fni me istiadas, sinae coxendices uno die facta ex crure vacuatione curasse, nimirum ubi non ex fiigore, sed impletis sanguine, quet in coxa simi uenis prouenistit. J haec ille. Quae idcirco hoc loco propolini : ut cognoscant quanto
versentur in errore, tum qui assectis partibus inisa sibilantiam iecinoris pro reuulsone languinem mittendum este uolunt in cruribus nunquam in cubito, tum etiam, qui in i sciade perpetuo sanguinis missionem consulunt a quam que causa proficiscatur, Cum solum conueniat dolore ex sanguinis abundanetra procreato . Raerum quod diximus , rationcm suadere eandem isti iacam,& saphenam praestare utilitatem debere, operimento tamen contrarium obseruari , eo pertinet, ut ostendamus secundum Galeni placita sic sentiendum: qui libro sexto aphorismorum de hisce duabus uenis transigens, dum G.explanat hanc sententiam Hippocratis. Dificultatem urinae uena secta iuuat,
secare uero. c. J haec scribit. Videmus siquidem ipsum in omnibus libris sitis in partibus, quae supra lispar sunt, e manibus sanguinem mittere: in infe io vibiis autem uenas, quae in poplite, ues talo sunt siccari iubet. Si quis autem de his ipsum dixisse arbitretur. Secare autem interiores. J hoc dictum pa uam uim habet: ab una enim ambae nascuutur, quae in poplite trifariam diuiditiir, quoniam & una uena ad hoc periimit membrum , non sciit ad in num duae. J Ex quibus satis superque consat parum referre quam quis in
eiuscemodi morbis uenam incidat, si illarum originem obseriremus. At u ro experientia contrarium iaciendum stradet: cum exterior utilitatem conspiinnam quidem illam asserat coxendicum doloribus, interior uero minime. HHuius autem expertitiae primus author fuit Rasis , qui libro operamentoruli chabet uerba. Et istae duae uens scilicet famem, & ancti uena , quamuis
deriventur ex eadem uena apud genu et tamen melius in minuere ex anchae vena, aut ex ramis eius, quam ex saphena: Immo mesius etiam , quam ex
ιvena quae est in genu, ex qua ista uena, & saphena diuiduntur: & propter hoe medici utuntur minutione istius per taperientiam. Nos autem iam consderauimus & experti sumus mutaties & inuenimus eam dine, sicut diximus
superius. J Hac ille agens de curatione dolatis istiadici. l
416쪽
alijs partibus incidi consa erant. Caput IX.
E maioribus , atque minoribus uenis , quae tum in brachiis , &summa manu , tum in cruribus , de imis pedibus consistunt x deor satis multa dixisse: nunc vero quia aliae etiam quam pli res adsimi uenet in capite, & ali)s locis , quae incidi conli: cu
runt de illis quid nostrae huic desit tractationi ) breuiter
B agentes, illarum numerum primum indagabimus , deinde vero tum secandi modum, tum utilitatem docebimus. V ς igitur in capite incidendae viginti,& octo solent recenseri antiquis probatisque authoribus. Inter quas priamum locum tenet vena frontis recta, quae ad figuram literi ipsi lon inter duo si percilia excurrit, cuius frequentem fecit Hippocrate, mentionem. Huic additur vena sit pra caluariam sita, quq ramus est uenarum iugularium e ternarum sparsius supra pericraneum. Radere caput oportet, ut fiat conspicua, sticare diutius, & fronte tu fasciola constringere: incidenda, que est iuxta agitalem commissuram ob usus dicendos: atque similiter illae , quae taxuosae ad utraque tempora exciviunt: sed ut plurimum non apparent, nisi pene suil cans adstrictio adhibeatur, quemadmodum , & quae in maioribus oculorum Cangulis eminent. Sed si quando has ipsas in animo fiterit secare , etiam, atq; etiam cauere debemus, ne scalpellus nimis proinde impellatur, ne sorte cxossis percussione aflectus ille exoriatur, quem aegilopcin, scii fistulam lacrimalem uocant: ex eis tamen admodum exigua sanguinis quantitas effluit. Quod vero pertinet ad modum constrictionis a fasci s faciundum, asserenda sunt Oribas; verba eum satis diligenter declarantia. Quibus verb in fronte cinquit aut angulis oculorum aut stib linga, aut secundum aures uenae secantur. Vinculum est collo inijciendum , & aegrotanti imperandiun, ut dexrram aut sinistram manum sib mento teneat, aut silum pollicem totum, atque ita laqueus digitis alligandus, & altringendus. Ita enim guttur non deficiet: &utriusque partis uasa ad caput tensa eo copressu in superioribus intumescent. D In languidis vero aegrotis minister adstans manum mento si bi; ciat. J haec iule . Post aures item due apparent venae pusillae in capillorum confinio sitae , quae magna utilitate secari solent, ut sequenti capite docebo . Veriun Hippocrates harum sectionem non admittit libro de aere locis & aquis, quo loco agens de scythis in hunc modum scribit. A principio morbi utranque venam retro aures incidunt, quo facto sanguine multo promanante somnus cos corripit prs imbecillitate: sicque obdonnascunt: quorum quidem aliqui depulso somno exurgunt: Aliqui vero minime. Atque mihi sane uidentur ea medicatione se i pios perdere. Venae enim retro aures sunt, quas si quis secet sterilitatem infert his, quibus secantur. Quare id etiam ipsis ex earum incisione accidere certum est. inando igitiir postea uxores adeunt , imp
tantasque se factos uident cum illis coire, primum quidem nil vil molestius
417쪽
cogitantes , quiescunt, cum autem bis, aut ter , aut amplius mistra opus ten ararunt, neque quicquam proficiunt, mox putant se Deu in ostendisse, in quem culpam rei jciunt. J hucusque Hippocrates. Cuius opinionem non admittere Galenum refert Avicenna cum ait. Harum sectio, ut quidem asserit si rilitatem inducit, licet id Galenus neget. J re recte quidem sentit Galenus, quandoquidem experientia constat nihil eius modi contingere: cur enim magis hς , quam aliae uenae sterilitatein inducunt ρ Potissimum verb quae ex capite sanguinem uacuant λ Fortassis autem in eam opinionem veniste Hippocratem dicemus, quod putauerit maximam seminis partem a cerebro deriuari, ut ex libro de ossibus colligitur, atque Aristoteles etiam memoriae prodidit libro quarto problematum quinquagesimosexto. Verum huius opini nis falsitatem reprobauimus in libris de generatione hominis. Venis post ait Fres lii ccedi ut iugillares duae , quas Paulus Aegineta sphagitides nuncupat: quatum sectio haud mediocriter iuuat. Nonnulli quoque internas narium venas ieriunt, in ea parte, qua di*ito prissa bisulca itidetur, ex qua modicusemuit satagis,& aliquando inutiliter , ut post hac dicemus. Ad hsc vero sub ossibus petrosis e regione occipiti duae sese produnt ueni. Quatiror priterea sub labias exrant binae scilicet sub utroque labio . Duae quin etiam sub lingua intra mentum: Quemadmodsi alis sub ipsa mei lingua. Denique phi
botomari solet, que in ima inferioris labia iuxta mentii in regione conspicitur Veluti quae m clauiculis continetur : que ramus est ascendentis venae prope ferculam. He sunt uenae , que secantur in capite : alias duas addit Avicenna. venas in uentre consistentes: quarum altera in iecinoris: altera in lienis regi, Gne sita est. Dextra inquit in aqua intercutem. Sinistra in lienis assectibus inciditur. At ego hactenus inueni neminem, qui illas secauerit.
ENAε quidem, quq in partibus capitis incidi solint; omnes e ceptis iugularibus in obliquum incidi debent. Sed iugulares incidendε fiunt scalpello lationis aciei, idque in rectum, ubi vena non ita subterfugit. Deligatio vero fieri debet latiori uin Hculo capite in oppositam sectionis partem inclinato , ut magis tendatia . Venae seontis incisa prodest grauitati capitis, & inueterato in eo,
atque assduo dolori, maxime in posteriori parte, pariteroue grauitati oculorum . De hac vena loquitur Hippocrates quinto aphorismorum lexagesi. moctavo, cum est. E capitis parte posteriori: laboranti in Gntem recta excurrens vena incisa prodest. J Paulus Aegineta libro sexto, capito quadragosimo, iuuare etiam in phraenetide asseuerat: quod antea dixerat libro tertio. Vidi olim Ieciam fuisse venam Caluaris nuncupatam Camerini medicinam faciens a Petro Botio rarissimo chirurgo faelicissimo successi a pro curatione Hemicranes, sanatque etiam inueterata , & maligna capitis ulcera vacuando sanguinem nigrum, & corruptum in ea sede consistentem: sed hetc una in
418쪽
A secandis hisce venis obseruari debet conditio, ut nunquam secentur, nisi prius
totum corpus a multitudine fuerit vacuatum, secta aliquapiam uena magna cubiti e directo respondente: hoc enim commune sit pretceptum, quod etia, vel me tacente, audiri continuo debet. Venarum, quae magis perspicua sinit post aures, sectio: conducit in suffiisionis principio , atque ubi caput a uentriculi vaporibus malerassicitur, praecipue in aurium ulceribus, ceruicisque ,& occipitis. Essicacissimam esse hanc reuellendi rationem in oculis iam suffiisionem pati incipientibus ubi sanguinis crass multitudo adfuerit, non raro sum expertus. Addo, quod si eo in cauo, quod in auris inest radice, εe inconn xione maxillat pone inlimam auriculam , causticu aliquodpiam fiat remedium, nullam pressatiorem excogitari posse reuulsionem, nulla citiorcii B Quandoquidem per id ramus e uena iugulari intro stabiens in obticos ne uos utrinque excurrit, eosque commitatur ad oculos usque: In id igitur posito emplastro non infrequenter cognoui plurimum profuisse. Duae iugulates
inciduntur, Avicenns testimonio in principio leprae, de forti Angina, as J-mate calido, uocis raucedine, peri cumonia, & spirandi difficultate ex sanguinis calidioris copia: itemque in lienis & lateris affectibus. Harum v narum sectiones abhorrent aliqui, sed perperam ut ego sciatio quia ex illarum sectione rite peracta nullum aliquando malum ob eruaui contigisse. Interitas narium venas ferire maiorem Escrre incommoditatem obseruaui,quam utilitaton: cum ex consiletudine sanguinem ad eam partem effluendi, diuturC num in facie ruborem parere uiderim, Se per totam adeo disi: un , ut se piginem referret. Porro iuuat in lippitudine extenui sanguine proficisccnte,& uetustis capitis doloribus incisa quae sub ossibus petrosis e regione occipitia. Oculorum infammationes,& acres lacrimas sanare consuevimus secita
primum eiusdcin lateris humcraria: deinde humerorum , ceruicisque cucumbitulis r trahuntur, atque inhibciatur. Derauanti r autem incisa uena, qu in alterutrum fertur angulum. Dcisio venarum existentium sub labi is ccnfertoris, & faucium ulceribus , itemque gengiuarum doloribus, Inflammationibus, Eputidis, Destixionibus,& Ragadi)s. Angina desiderat sedit oncm vo' narum, qus sub lingua ireperiuntur. Prosunt etiam summopere tonsillari minfamationibus. Tun utur tamen cita aliae sub ipsa mei lingua, grauitati eius D dem ex sanguine genita, quae per directum incidendae sunt, non per tiansuersum: ne sanguis magna cum dissicultate comprimatur. Faetorem oris emandat venae sectio sub mento: si s stor originem habuerit a sanguine corrupto, vel in gingiuis, vel in labris. Csterum pro curanda inflammatione ventriculi, post sanguinis ex interiori vena cubiti uacuationem , siccari debet vena in fiircula apparens: hae sunt omnes vens tam nugnae, quam paruae, quae s
cari pro uariorum affectuum curatione consueuerunt, quantum potui in antiquoium authorum lectione diuturna,& ex ipsa obicruatione cognoscere.
Nunc reliquum est, ut de sectione arteriarum quaedam dicamus.
419쪽
sectio raro fieri debeat. Caput X I.
Eu Aa admodum frequenter inciduntur, Arteris verb admodum raro. Quam autem ob causam id contingat nunc explanare ope pretium est. Duas itaque potissimas inuenio causas, quarum una est imminens periculum ex sanguinis profluuio . Secunda quod uulnus haud facile queat ad cicatricem absque aneurisnate perduci, praesertim si ualde fuerit angustum. Fuerunt enim nonnulli, qui putarunt Arterias diuises nunquam posse consolidari: quod tum ratione tum Fexperiendra conabantur comprobare. Ratio erat, quia tunicam Arteriar maxime duram atque cartilaginosam uidebant : quae uero haberent eiuscemodi naturam inuicem coire de coalescere non posse: quandoquidem mollia dun. taxat corpora in unum coeundi habilitatem habent. Quam rem, quae extrinsecus accidunt facile demostrant: nunquam enim lapis cum lapide, nec testa cum tella ut Galeni verbis utar) coire potest, nisi interueniat humidum. Obseruamus etiam idem contingere in nobis ipse, quando nec cartilago cucartilagine, nec os cu osse uniri possit. Non enim fracta ossa per unitionem cohaei dui, sed per callum eum, quem Graeci πώ ν vocant, ceu glutino iiii guntur. Dicuntque praeterea experientiam illis demostrasse arteriarum tunicas diuisas simul coalescere, & uniri non posse. Uerum hanc opinionem Ga Glenus apertissime redarguit. Primum quidem quoniam quaecunque corpora non sunt simpliciter seca , sed habent etiam humiditatem simul annesam , haec ipsa possum inuicem coniungi. Constat autem arterias habere eiuscemodi naturam: siquidem illius tunica durior existens difficultatem conglutin tionis indicat: minime autem impossibilitatem , ut illi asserebant. Neque enim ita est sicca, ut os & cartilam : immo his longe mollior , & magis emola. Quo utique de unienda sectione minus est desperandum: potissimum si ipsa sit parua, & hominis corpus nanira molle: Videtur autem experientia quoque rationi subscribere, cum & in pueris, & in mulieribus propter corp3rum humiditatem, & mollitiem arteriam glutinari viderim. Haede re tastum est, quod licet sanguis ex arteria abundantius effundi soleat, sit-Hque consolidam dissicilior, quam vena , nihilominus in humidis corporibus necessitate postillante, & exigua facta incisione , tuto secari poterit. Quod
vero ad aliud periculum petinet , videtur hoc etiam maxime pertimescendum. Fit enim Aneurisma quando arteriae tunica fuerit diuisa , caro vero, aut cutis superiacens consolidata: hine effluit sanguis ex arteria, & non habens exitum extrinsecam uiam sibi parat inter capacitates carnium & cutis 'uod si sanguis ille in gnimmos conuersus extremam sumpserit corruptionem sideratur pars tota: ut Galenus ait libro de tumoribus priter naturam cap te
undecimo. Verum licet fere uideatur impossibile secta arteria : quin sequatur Anetarisma, ut Galenus inquit quinto mathodi medendi : quo loco in uno solo consolidatam viderit arteriam citra hunc asseruim: nihilominus non
420쪽
A est propterea ab eiuscemodi opere desistendum: quia si fit exIgua arteriae di
uisio ea non faciet Aneurisina magnum, ex quo oporteat vereri sydantionem,& sphacetum: pisertim cum accomodatis postea utamur remedijs ad sanandum Aneurisina: Diximus itaque quas ob causas veteres arteriarum secti nem habuerint maxime sirspectam.
primum otmuum consuluisse. Caput XII.
Ri Mus omnium Galenus suit, qui Arterias secare ausus suit insomnio quoddam admonitus, cuius ipse meminit Iibro deratione curandi per vene sectionem his uerbis. Sane uero quae mihi occaso extiterit secandae arteriae nunc iam tibi edisseram. Monitus per qu tam insomnia , quorum duo perspicuo mihi visa fiant accessi ad dextri manus arteriam , inter indicem & pollicem sitam. Stuique fluere donec sponte sanguis resisteret, nam ita somnium praeceperat: effluxit autem non tota libra. Subito itaque diuturnus extinctiis dolor est in illa maxime parte fixus, qua iecur septo transiuerso committitur. Mihi quidem hoc aetate iuuenili accidit. At minister Dei Pergami, diutino lateris cruciatu laborans, liberatus est arteria in summa manu incisa , aggressiis de
C ipse illud in somnii uomitu. J Hic quaedam notanda sint. Primum , quod aliud est manus absolute dicta Galeno, aliud summa manus. Nam illa diactio significat totum cubitum: haec vero manum proprie, quatenus distinguiatur a cubito. Et propterea dicit sese incidisse arteriam in summa manu. In libro decimotertio methodi, & alibi passim manus nomine intelligebat cubitum , ut sipra admonuimus. Secundo notandum est ueteres ante Gai num nunquam fuisse usos hoc remedio. Neque enim in Hippocratis voli minibus , aut alterius antiqui scriptoris usus sectionis horum vaserum inueniri potest. Ad haec uero apparet postremo loco, qui fuerit modus inuentionis huius remedi), nempe admonitio per somnia. Sic in omnibus tempo-D ribus , omnibusque sentibus aliquando Deus quamplura voluit reuelare: quae ad salutem humani corporis faciunt : Sunt autem admonendi hoc loco iuniores medici, non cuiusuis hominis esse arterias incidere , Meius solum, qui fuerit in artis operibus exercitatus : primum quidem magnae nunquam sunt incidendae ob ingens periculum , deinde parias non nisi magna adhibita praemeditatione: quia certe uix caueri potest, quin adueniataneurisma; quamuis in paruis arterijs conglutinationem fieri posse citra hoc incommodum Galenus profiteatur. Quae res contraria est illis, qus idem author quinto methodi dicebat, semel duntaxat obseruasse arterias coiisse citra an risima: Ego vero id factiam nunquam vidi in paruis etiam arterios: propterea meo iudicio multo satius esset ab hoc opere abstinere: quam temerario ausit aggredi. Caeterum quomodo subuenire debeamus incommodis postiaene sectionem contingentibus demonstrabimus proprio loco. Interim νcrb