장음표시 사용
451쪽
ab hirudinum morsiu cinguinem aliquando adeis eopiosum effindi , ut non Esolum pro silendo illius impetu emplasticis utendum sit; sed etiam causticis; ut ex Galeno iam distim est supra,& omnes medici unanimi consensia tradiderunt: opus est, ut statuamus, effluere eum sanguinem avena magna: nam paruae tantam sanguinis continere quantitatem non possimi. Non conturbet autem hoc loco nos ipsos; foramcn exiguum relinquere hirudines: & ven rum tunicas crassiores videri, quam quod a tantillo animalculo findi possint.
Nam .bi aperta eli via sanguini fluentis hic angustam in principio offendens, postea facto impetu, ut in fluminum aggeribus in dies obseruamus; latiorem lacit sibi ipsi viam: quod attinet ad tunicas venarum statuamus duriora cor pora qualia fiunt rusticorum ;& senum, maiori difficultate findi posse ab hiri dine , at in tenerioribus, qualia sunt puerorum, mulierum nullo labore id con stingere docet experientia. Deinde vero quaecunque tandem sint corpora pati possitiat ab hirundinibus aperiri sibi venas: videmus enim animalia rati m expcrita, in quibus corium est pro cuti, dum locos transeunt palustres , in pedibus, ali)sque pariibus portare infixas hirudines , ab illisque copiosium sanguine in educere. Quid igitur in homine contingere posse putabimus, qui multo teneriorem habitum possidet Quid ubi fuerint tot adhibitet praeparationes corpori, quot adhiberi debere ex omnium authorum sententa; satis superque demostrauimus Adde etiam his propriam quandam, ac ingenitam naturam horum animalium: qui scilicet morsu sanguinem suggerendi pol fatem habet: selumque ex omnibus , quod nobis constet, hanc facultatem habet: venam itaque habebunt aperiendi vim hirudines ,& ex vena nunc co-Gpiosum, nunc autem exiguum prout uel fuerit magna , uel parua , uacuare singuinem poterunt.
sanguinem culaneum, an profundiorem, an magis crassum, quam tenuem. Caput VIII.
l R AE T E R E A controuersa res est , an hirudo magis vacuet famguinem ex profundioribus partibus, quam cucurbitulet scarim catae: Discordia videtur in hac re inter Galenum, & Auicem unam. Nam ille sanguinem subculaneum duntaxat uacuari d cuit; eiusq; usum esse pro cucurbitulis. Hic autem ex altioribus partibus deducere languinem contendit. Recte quidem uterque. Nam hirudo si adhibetur pro vacuatione locali, a paruis uenis duntaxat, quibus cutis abundat, deducunt sanguinem :& quia hic fuit antiquioribus medicis sus praecipuus, idcirco Galenus usum esse pro cucurbitulis edocuit : ubi vero pro uniuersili vacuatione applicatur ex uena magna educens ab altioribus partibus, internisque vacuat: quod Avicennam inspexisse constat. Alia sol tio.Sanguis, qui educitur, uel est exiguus: vel multus, atque supe fluens: qui exiguus est sic educitur ab hirudine, ut pariter educeretur incisa scalpello caii, & hunc intellexisse vacuandi modum Galenum: at si uacuatio modum e
452쪽
A cessserit a toto educit corpore; quamuis primum, atque principaliter a cute quem Avicennas respexit. At si petieris, quinam uacuatio ex hisce duabus si vehementior: dicerem illa esse,que fit per cucurbitulas. aiisa enimat tractionis in his est necessitas vacui : in hirudine aute est uis attractiva.Sed attractio, quae fit propter necessitate vacui , maior est ea,qui fit per virtutem naturalem : illa enim attractio quodcunque attrahit, siue coueniens: sue minus th c vein amicum duntari trabit, quod si defuerit, nihil attrahit: Hinc priterea videmus, quod ubi uolumus ad internas paries attrahere aliquid vi lenter, magnoque conatu: tunc adhibemus cucurbitulas : Sic solemus non rarb, ubi in Thoracis cauitate uel sanguis, ues sames continetur ex Thor os uulnere penetrante, per cucurbitularum usum: ab internis illis partibus ad B extemas omnem humorum colluuiem deducere. Quamobrem modus quo vacuant tinguisugae magis est tamiliam, quoniam sensim,&Ωggendo fit: quem
verb eissiciunt cucurbitulae, quia uiolenter trahendo faciunt, magis violentus
est: utrunque tamen genus prisidij sanguinem uacuat primo & principaliter
E cuti: in qua re conueniunt; ususque idem esse uidetur amborum: at ditarunt, quia cucurbituli incisa scalpello cute, ab ea duntaxat, uacuat. Hir do vero aperta maiori vena totum corpus exhaurit. Amplius dubitatur, quem sanguinem uacuent hirudines an crassum, an tenuem. Glossematarii quidam Avicennae respondent; sanguinem crassiorem a cucurbituli, : quam hirudinibus educi. Non satisfacit selutio. Quia cum utrunque auxilium sanguiuem vacuet subculaneum, tam crassus, quam tenuis; qui scilicet pro ipsa uacua-Ctione ibi pr paratus est, euacuari solet. Hinc fit, me non adhaerere opini ni illorum, qui dixerunt hirudinem non vacuare, nisi sanguinem tenuem: nam si res in hunc haberet modum, assectionibus curaneis, in quibus residet Limmis adustus, & crassissimus; ut in scabie , uitiligine, serpigine, faciei rub tibus; in elephanticorum tuberculis 3 non possent hirudines tantum asserre
commodum; quantum asserre tum Omnes authoies docuerunt, cum etiam
nos ipsi experientia compertum habemus. Igitur hirudines eum suggerunt. vacuantque sanguinem, quem in parte, cui adhaeserint, adesse contigerit.
VAE Ra Tva ad haec , an pro phraenetide curanda hirundinibus utendum sit : Deinde si utendum an uenis haemorroidalibus a plicandae sunt. Huic quaeitioni respondeo, quod ubi vens scalpello incidi non possunt: ut cum vulnerario medico caremus vel nobis non permittitur propter ignauiam, timiditateque aegro antium; in illis applicari potest hirudo, ex quibus vacuandum esse sanguinem vel pro reuulso ipsa, vel pro uacuatione a pr senti uiorbi naui tu rit nobis indicatum. Sicaut uena quε in brachio exterior nuncupatur: aut quς recta est in fonte tuto potest ab hirudine morderi. Videamus modo an huudinem venis hemorroidalibus, pro reuultione iacienda utendum sit . . se
453쪽
obrini aui '' amplurimos nostr prouintit medico i , qui sibi hoc persuadent;
non posse phretiamdem tuto sanari, si hoc auxiluin prirermittarii. : quinimo
ad tantam veniunt temeritatem, ut in omnibus acutis , maligni sque rubribus
illarii in usum admittant. EM nunquam potui approbare hanc metandi r tioncm : causa est duplex. Prima,quia si pro rcui Vone hoc seri debet, opus eii, quod hoc remedium riscedat venet sciationem ex cubito: non autem lubsequatur: quod tamen illos iactitasse confinxi. Postulat enim revulsionis r tio, quod primum a distantiori parte ; demum vero a propinquiora sanguinem mittamus: ubi scit cet ex utraque parte miri diis cil sanguis. Atque hac prosecto primus eii error medicorum nostri temporis. Accedri his escermulco maior, quia scilicet vacuationein eius sanguinis procurant, qui tamenuum me Abuit vacuari. Nam si plumeiades fiunt: ut plurimum a sanguine tenuiori: Sique verum est , biliosum sanguinein vacuari dc re Se reuelli: ab ea sude, in qua Venet lis mori Ohidales consistunt, sanguis h c reeie vacua ri non potest. Non enim bilosus sanguis: sed crassus, & melancolicus in iulis contineri natura solet. Cum itaque hoc opere minime tat, quod mo bus indicat; re cum in reuestendo artis praecepta subuertantur ; fit medicos recentiorcs toto, quod aiunt, plo aberrasse: n si iamcn contigerit assectum finde concitatum ob retentionem sanguinis haemorrohidalis : tunc enim illas pro reiicisione , & uacuatione sanguisus crauioris aperiendas essi; cognosce-
anticanda, O quos morbos curare, O a quibus
Os Toxio quaeritur , an uenis illis apponendae sunt hirudines
procurandis morbis a melancolia procreandas: ut puta pro Iienis obstructioniblis a cra so,& viscido sanguine , pro febre quare na , pro tumor bus earun in venarum dis ciendis, atq; uniuersaliter pro omnibus morbis melancolicis. Video enim ma x marn esse inter medicos i strates dissensionem : nam aliqui putant nunqua Hillis Utendunt, contendentes venaes hemori hoidales nullam cum liene habere communionem. Alij vero contrarium sentiunt, quibus ego in prasentiarum a 'eo, quam rem ne videar gratis dixisse, nunc breuiter expono. Qui discunt nullam esse harum venarum communioncm,videntur mihi ignorate naturam , DGn lol.im per venas , arterias , neruos , alia que conspicuas pari co '. hym t oto praebere corpori secundum rectitudinem propi iam, sed et abnoc ipium facere per ricos quedam meatus, S ductus inconspicuosos, qu Cnim maiorem cum ha pate Iaso communicationem habent dcx ri cubui r 3 quam finistri: eum aequaliter amborum cubitorum vasa ab eodem vcnae ς- ' oriantur 3 cpiam similiter maiorem communicationem vere mmo uni dextrae ad hipatis ; sinistrae iraris ad eius morbos arctam quam
454쪽
A iera econtra; cum ab uno eodemque fundamento otiantur Itaque quati iiis non adsie per venas conspicuus consensiis: adest tan, n per caecos ductuare mea iis admodu incerto, , cilitis caussa admiranda in ites esse nati irae opora cernimus. Adde tamen his, adesse per venas manis stii in consensim cum Iiene ipso: cum satis sit perque constet qninque illatum venarum capita, qui musculo ani terminantur ex vena caiia , quae lumbis assistit, proficisci : ex qua habere originem venam , lienem nutrientem non est ex omnibus mediacis, qui dubitet. Cur non erit patens lisc via , consensi s hic manifestistia finis pro sanguine crassiori vacuando latis idoneus 3 Ad hic si artes institi die sunt ad immitationem naturae: cum in dies videamus naturam singuine abhemorroidibus expurgato dum tamen modum obseruet sinari ea corpori B ab assectionibus melancolicis : cur nos ipsi immitati illius exemplar, atque actionem , ubi consimiles affectus occurrent, venisque illis non reiectantibus
sanguinem; non audebimus eiuscemodi vacuationein prouocare λ cur non a
cedemus ad ipsiurn auxilium audactius , tutiusque , si altas huic actioni tim cumbere consueuerit 3 p stat hoc loco recensese nonnulla ex Hippocrate de usu sanguinis ex hemorroidibus fluentis , ut cognoscamus mulio diligentius in quibus affectionibus conii eniat uti hoc auxilio, & in quibus contra abstinendum fit. Sic enim in Aphorismis inquit. Melancolicis, & nephriticis haemorroides innatae bonum. Et Galenus in commentario ait. Non solum ratione euacuationis haemorroides sanant huiusmodi passiones ; sed de ii aqualitate humoris vacuati. Hae enim sanguinem crassum consueuerunt va-Mcuare, humore plenum melancolico talem habente in sanguine consistentiam,
qualis est in vinis m. Quare nihil mirum , si atre bili , & renum passio-
rubus conferunt lismorroides , ut quae humorem iaci similem vacuare natura aptae filiit. J Et alibi. Maniacis inquit) varicibus, aut lismorroidibus innatis, maniae fit solutio J Galcnus vero hic insaniam illam , quae proprie
melancolia dicitur, vocat, non illum qui fit ex bile furorem. Est autein v rix cum vens latiores fiunt in cruribus, Se coxis: quod ex crasso As .melanc lico humore contingit, adeis quod pcllente natura ad partes ignobiliores eos qui insaniam essiciunt humores, de praetatim cum melancolici fuerint , ac crassi dictarum sequitur passionum generatio , & inaniae solutio. J Rursus Hippocrates libro sexto de morbis populariter vagantibus sectione quinta, . II inquit.' Atre bilis ad simile emorroides , id est Ongui fluet venae effindunt. JGalenus. Morbum sine melancolicum, id est atram bilem vocatum per sanguifluas venas leuari euidenter constat: multosque ea impendente apertis iuiis incolumes remansisse animaduertimus : quosdam vero non solum semel, mithis, sed etiam ter , 5e auater simili, atque sanguidua uena suppressast in atrabitam incidisse: nonnullo; vero singulis annis hoc vitio tentari solitos : nisi aut per uenas hasce presidium prius senserint, aut atrabile medicamento rurgata malum anteuerterit. J Postremb. Saugui filiis venis laborantes , neque morbo laterest, neque pulmonario, neque phagedena , neque inflammatiui culis, Wiς dothienes vocantur; ne ue iis: quae terrebinthi et sertae sis vero 'le pris : fortasse neque alijs. J Galenus. Non tamen huius malorum iccorum copiae: sed melancolicae potiri tingiui fuas uenas medelam esed statuimies. J Potio
455쪽
Porro Galenus libro quarto de sanitate menda haemorroidalium venarum EDrouocationem , tantundem ualere docuits quantum vens seci o: uerba se habent. Nain fi cum languinis copia, aut uena incidenda, aut aliquid , quod tantundem valet, agendum. Sane tantundem possunt haec. Quibus haemorro h tales sunt retentat, si has emi seris: si mulieri menstrua consuetudo cessauerit, hanc prouoces. J Sed hic animaduertendum est haemorrohidales venas multri modis aper: ri: nam satis bene uidetur aliquando conuenire, sanguinis missionem ex poplite, aut maleolas : aliquando ubi non prouocantur hoc modos Vs re inediis succurrimus: nzmpe aut pannis asperis fricando: aut sol ijs ficus f horum fit accommodatum tempus, nullum tamen est melius rilliusque at xit: um, quam hirudines applicare haemorro hidalibus uenis. His poliremis addere oportet lienem sedein esse propriam, in qua solet sanguis melancolicus presidere: & ubi contingat imbecillum esse, tunc quidcm non attrahcns tautam quante talem humoris melancolici, quantam attrahere dcberet, natura quirit exonerare sese,vel relegans humorem venis lismorrobitalibus, uel ipsos varicoses afluctus generans: ut hac de re diserte admodum scripssi Galenus tum passim alibi, tum praesertim libro secundo ad Glauconem capite de cancro. His in hunc modum decliratis reliquum est ut propositam disputationem dilucid us. Di imum itaque dicimus, quod ubi venae omnes melancolico sodaliae abundant , expedire mittere sanguiuem ex interiori simstri cubiti vena. in hac enim veluti ex fonte totum corpus a multitudine liberabimus. Deinde vero cosiderandum est, an in eo corpore natura conseverit exonerare sangui in in crassi .m ex mariscis, aut minus, atque in utroque casu , multo tame Gaudacius, in priori, sanguinem ex venis illis euacuabunus, quod quidem fieri non potest , nisi aperiantur illarum vens, aut natura, aut arte . Solet ars id
facere quibusdam instrumentis : phlebotomo; quo tamen in ea sede r rh , aut nunquam utimur , aut fricatione cum re aspera: ait sopra d ximus. sed hoc roiteduim non est , usqueqtraque uitulia et quia possent exula rationem facere , quae ab ipsus loci humiditate tota , uel in fili
tam , vel in aliquod aliud vicus dissicilis sinationas , terminari posset r& eeo se ines factam hac de causa in sede fistulam uidi. Ad haec utimur hirudinibus; qiue ubi bene fiterint purgari; possunt tunicas venarum citra laborem aliquod findere :& quaintiis exiguum sit , paruum Fe foramen , quod ab illis fit; sanguis tamen a suctione illa attractus , adauctaque tu loco eius udem quantitas, ampliorem sibi impetu suo parat uiam ι & qui lente afflumbat, aliquando tanto impetu confluic; forasque propellitur, ut ad illius coim strictionem peruenire debeamus :& cum interdum non Lfficiant medicamenta mitem facultatem habentia, ad caustica de quibus iam supra diximus, peruenire necessam est. His adde, non solum salubriter in plenitudine uni iudioli melancolici sanguinis, sed etiam in om aibas affectibus, 'ros creat in lacolicus,& ater humor, hoc remedio uti polle :ptimu in Dilensia, & omnibus deliramentis melancolicis, quantum praestet sanguinis ab ea sede uacuatio, nemo est qui nesciat: & iam ex Hippocrate,&Galeno deinostrauimus: cordis prperea palpitatio, eandem habet medendi rationem: nam, quamuis Iuvnor trigidus , de aquolus affectum irem coasicuit, si Galato credimus a Q
456쪽
A ego tamen, qui hoc habeo mihi con peri Ssn um, ab humore melancolico, ut plurimi in concitari: stio , ex hoc genere avxili; maximam scirper mei ae2 otantibus utilitatem praeparasse. Idcm prodest in inflammationibus hent,:Vbi tamen prius ex cubito regionis eiusdem sanguis missus fiui; nam soles semper cum inflammatione ingens atri sanguinis copia confluere. Saluberrimum est .etiam mittere sanguinem ex eisdem venis in obstructione lienis Euntamen ita antiquata non fuerit, ut scirrhi naturam sapiat. Adliaee prodest nephriticis: prodest etiam doloribus sedis, & tumoribus ab humore melancolico proficiscentibus. In his omnibus videmus naturam cum insigni Ggrotantium utilitate mouere sanguinem per haemorrohidas : cunque naturae actiones docuerint medendi rationem, ad illius imitationem exemplarque in D stiuitam, ubi in hosce assectus incidamus, naturamque nihil mouere per languiquas uenas conspexerimus : summopere erimus laudandi, si illam imitati per lismorrinitas prouocauerimus sanguinis suorem. Ex his patet , quam irridendi sint dicentes liene assecto nullum adesse cons sum cum huiuscemodi uenis: nam si consensus est cum cerebro cum cordu cum renibus, cur similiter non aderit consensus cum lieneὸ Potissmuni cum sanguissoae uenae mutito proximius respiciant lienem, quam aut cor aut cerebrum Itaque meo iudicio nullam habet issicultatem , languinem prouocare ex haemorrohidibus, morbis consere natis ab humore melancolico. Lis tota versari uidetur in ii instrumento, quo cum hanc cinolliri vacuationem debeamus. Ego licet u tae necessitate alia non abhorream instria menta,ab hirudinibus tamen tutis
illarum Uu sentiat. Caput XII.
Pol me quidem utilem aegredimur tractationem de cucurbitulistin qua explicanda docebimus quaedam , praeter opinionem ni dicorum quorundam, quorum nomen , atque iudicium ab omnibus maxime aestimari solet: hunc autem in his explicandis ordinem obseruabimus : primo loco Galenum ipsum fideliter D interpretabimur: mox autem digrediemur, & fere circa singula dubitationes arduas in medium asserentes hanc materiam , quo ad eius fieri potest diliter, declarabimus . Primum itaque inquit Galenus : Cucurbit ijs, qui antea vacuati sunt utilitatem acti N. Quandoquidem si supra locum a chim admouentur cucurbitulae , & harum proprium sit munus at trahere: ubi totum corpus, aut sanguinis plenitudine, aut malori, lite rimu vitio abundauerit: vercri oportebit, ne humorum ingeos illa copia ad is , in i cum confluens moibum faciat milioraui. Comitiani, quamuis hoc
generale sit praecep um I non tamen est ita veriun , quin aliquando oti aiarium in ipsis artis operibus administrari debeant: quando vero id ipsum co- tingat, intra diligenter docebimus. Plectoricis non esse utendum cucurbia tulis docet Galenus in arte medica capite 9s. Cum inquit. Si igitur uniue - - Ee e sum
457쪽
sum corpus plus aequo plenum merit. per patientem locum minimδ vacuan Edum : nam si scarificationibus , aut sectioniluis sciat: litar vacuabimus , plusetatione excitati doloris acti allemus: si veto calet acient inis dispergere tant bimus . plus erit id, quod vi caloris attrahetur , quam dispersum: quod si in eo laborabimus, ut quod influxit retrocedat, corpus plenum non admittat.
Ad haec igitur ambo totum corpus vacuare oportet, aut omnino ad con I
ria loca retrahere, quod patienti pari: lar influit J haec ille . Verum enimuero hos loco rursis adnotandum est , cucurbitulis ipsis duobus modis nos Vti posse, uno equidem modo siccis , cum scilica citia aliquam adhibentur scarificationem, aliis aurem modo cum inciditur alis. liane non inuenio, aut Galenum, aut alium quempiam ex Graecis in anibus manitaste docuis se cucuibitulas debere scarificari: sed cum de hoc loquuntur praesidio , lem- sper siccas, meo iudicio.intelligunt cucurbitulas: quod dupliciter co .ifirmari sati, euidenter potest: primum quia nunquam Graeci de cucurbitulis age es raticationis manis ste meminerint: deinde veris quia post caput de cucurbitulis statim de scarificatione pertractat: & utrobique proprias explanahc via res utriusque remedij. Scarificare autem cucurbitulas an fuerit Graecoru imstitutum certo pronunciare non ausim: hoc unum stio Arabes scriptores in hoc planando remedio dii gentiores viro te modo usos fuisse : hoc volui e plicasse, quoniam ad eorum, quae post hac dicitari sumus, notitiam maximἡ conducet. Eadem ratione , & in cerebri, & eius membranarum stegmonis principio cucurbitulis non utimur e quemadmodum ne e vlla alia in parte fieg: none obsessa e quod tutus non sit horum praesidiorum usus uniuersaliter Gin particulis, quaec: inque lis sint, cum inflammatione patiuntur non euacu lo corpore. QMd mirum igitur si Galenus dixerit in principio phrene. idis non conuenire cucurbitulas λ abstinendum itaque in initi)s: at quando dist tere in animo fuerit elictiminilis tuto utendum supra locum affectinii secui
dum Galeni placida. Sed habet hoc loco dubitationcm , quem usum post
totius corporis euacuationem, humoribusque non influentibus in phraenetide
ipsa facere posint cucurbitulς. Nam si phretnitis est, ut iam dixi, ineam in
Do cta ebri,&meningum : sique verum est, quod tamen verissimum esse Oirines admittunt, cucurbitulas a cute vacuare, non a profundioribus partibus. videre nescio, quomodo eo tentus in cerebro sanguis ad cute attrahi ualeat: &eo minus caulam a*icio, quo magis subiectam cutim capiti densistatam es Rse video: & os intermedium esse. Haec videntur impedire cucurbi Harum usu surguinem in cerebro contentum discuti posse . inod si dixeris adeLae suturas per quas effluere semper aliqua selet substantia tenuis: hic ego ii quam posse id contingere cum humores tenues sunt, & maxime fluxibiles: vcr.un cum suiu iam redditi crassiores , quod potissimum contingit in illani& in declinatione inflammationis, impo sibile videtur mihi ex Dite in pr Hsunda, per futuras arctissimas, atque ex cuti ommum densissena crassa iactum
458쪽
QVI EFFECTUS AB IPSIS CV CVRIAIT V IIS
Asr a Ru M de effectis , qui fiunt a cucurbitulis Galenus duobus poti uimum in locis locutus est , ncmpe in libello huietractationi dicato: λ in dcci molertio methodi. Ait in I bello de cucurbitulis. Opusque est, aut ammouere, aut a Tun
liri, quod in laborante phlegmone particula ex sit, aut foras trahere. J Et in incinodo ait. Veriun utendum ipsa cuB curbitula in ipsa pane, qui phlegmone urgetur inter initia non est : immo posteaquain tonim corpus uacuaucris: ac necessarium est eorum , quae in limsammata parte continentur, aliquid educas, atque erruas . aut etiam foras versus attrahas. J Hic tamen Vnum addit usum ibi praetermissum. Nempe, mouere. J sngulos usus exponamus. Mouere. J Cum scilicet propositum fiterit phlegmonem ex una parte, ad aliam mouere, ut ex aliqua nobili particula ad ignobilem: sic sene in propriis emunctori)s adhibemus cucurbitulas, ut ad ipia tumorem altiores aliquaspiain nobiliores partes occupantem attrahamus. Non conturbet nos, quod Galenus loqui uideatur de usu cucurbiatulanim supra partem phlegmone obsestitia, at nic usus, non respicit Issum Clocum. Nam hic uniueruleis doctrinam tradit'. Hsc igitur prima utilitas est. Secunda est, cum supra phlegmonem ponitur circuibitula : de quo sim quit. Aut amoliri, quod in labiarante phlegmone pareicula existit. J nota, quod hic addit . in laborante phlegmone particula. J Sed in alio usita primui non addidit. Adverte praeterea posse cucurbitulas amoliri aliquid ex particulis inflammatis, dupliciter. Vno modo cum adhibetur illis scarificatio :alio modo cum sine scarificatione ponuntum. Priores unguinis parie in phlegarione contenti, vacuare possunt et posteriores uero fatuosum diintaxat spiritum. Quamobrem cum Galenus hoc capite ne uerbum quidem scat ificati nis faciat: S: a leuioribus cucurbitulis sic nuncupamus illas, quq adhibentur sine scarificatione euacuari unguis non possit: phlegmones uero indicant poD tissimum debere hunc euacuari: idcirco si me hunc usum non facile dmittere e nisi esset,phlegmonis nomen satis esse commune , ut poto quod in uniueruli omnem tumorem praeter naturam significet a quacunque cause originem habuerit. Haecque antiqua est , ut alibi demostrauimus , nominis hi ius fgnificatio: in laxis ergo & nituitosis, ac etiam fiat ose tumoribus usus hic expostus habere locum potest. Tertia utilitas his uerbis proponitur, aut
foras trahere. J Nam non raro accidit tumor qNosdain in pari bus intumnis adeo occultari, ut medicamenta uia possint ad affectum locum peneti re, propterea quoniam in illis πaximum faciunt negoti uin, pcdit uina orem ipsum seras attrahere cucurbitulis. Verum adhibentur praeterea non s luim
ob iam dictos effectiis, sed etiam ratione remulsionis de qua sic scribit Galanus. Porro fientibus adhuc malis, non laborare incipien ibus membris, s diis, quae eis coniuncta, concinuaue sui mullsiours gratia ais ita cucurbisa Eee x tuta. I
459쪽
tula. J Idem decimotertio methodi capite M cim ono: sed quomodo rei naIE sonis gratiata Si haec in contrarium semper adhibetur, atque etiam ad pa te, dis lantissimas, ut alibi diximus: soluitur diis ultas ea distinctione . quam adhibuimus, de reuulsione duplici: akera enim sinpliciter dicia: altera voto secundum quid, & localis revulsio est : quam alio nomine deritiationem vocare consueueriant. Illa ad paries contrariam, & semper dis lantissimas, ut libro de Reuulsione docuimus: haec vect ad vicinaes partes adhibetur; de qua in praesentiarum locutum esse Galenum dubitandum non est. Adde his r uultionem exquisitam finiri per partes coniunctas,& continuas, licet sint diastantes: nam alioquin accommodata fieri non posset revulsio. Audiamus modo vires alias, quas cucurbitulis tribuit Galenus. Cucurbitula inquit p test materiam uacuare. J Citra scarificationem adhibita euacuat potissimum Fflati:osium spiritum, cum scarificatione,& spiritum,& sanguinem : Dolorem . soluere. J qui fit a famoso spiritu: aut etiam a flatu cum pituits permistione. Doloribus etiam prosunt reuellendo I Phlegmonem minuere. J Non omni quidem timpore: sed tunc cum attactus iam declinauerit; nam ut declara tum est supra, incipiente inflammatione non coniicnit illis uti. Inflationem sit cutere. J Quia inflatio, ut plurimum habere solet originem a statuose spiritu; quod si imagineris flauam bilem eius generis assectum concitare, infixasoriaci discuti non autem fiuentem: quam sane citra difficultatem reuelletinam si reuellendi sunt humores fluentes: hac humor omnium ci cistase pol rit a cucurbitulis reuelli propter tenuitatem stam: at non eadem adest obcaliditatem se curitas. Appetentiam reuocare. J Causa est: quia desti turar Gpetentia non κquam ab humoribus frigidis ,& pituitosis simul cum fatuoso spiritu: cucurbitula flatum discutiens, & caliditatem quandam assectit parti communicans; pituito que humores digerens; appetentiam reuocare deperditam potest. Imbecillum uentriculum robustiam tacere. J Si a fatuoso spiritu illius imbecillitas oriatur: uel saltem ab humoribus iligidis, & viscidis, quales pituitosi sunt: aut si affectas sit citra materiam, cum intemperies adest Digida. Animi deliquio liberare. J Nemee cum maxime crudi humores in
v triculo continentur fiatuoso spiritu admixti : cucurbitule tum cateiaciei do , tum dissoluendo ab animi deliquio liberant. Ex alto 2uxiones transse re . J In partibus curaneis : Nam ubi delitescunt fluxiones , inflammationesque pariunt, adhibito remedio ad cutem supersciemque corporis trahuntur. HAc ressitare. J Nam si cucurbitule habent vim, calefaciendi: discutiendi habebunt etiam similiter vim exiccandi quandoquidem h c citra dcficati nem fieri uix possint. Sanguinis eruptiones cohibere. J Nam sub niam mispositet fluxiones ab utero,& a naribus cohibent: eandemque virtutem habent si sub utroque spmcondito applicentpr. Facilitates mensium corruptrices c
trahere. J Tollunt causas cucurbitulae , quae menses remorantur ; corrum
vi que: hq causae sunt crassities sanguinis, locorum obstructio: cucurbitulae autem coxis appositae in domestica scilicet illarum parteattrahunt sanguinem ad infernas partes; uterumque propterea ab obstructione liberant. Et memst, leuare. J Idest menses ipsos nimium confluentes impediunt, leuantque raum videlicet apponuntur sub nummis,aut bippocondiris. Hactenus itaque
460쪽
A positimus , iid Galenus de proposita cucurbitularum materia dixerit : nune . praestat, ut secundum propria principia de hoc argumento pertactum
DE OV CVRBITVLIS, QUAE EX AUT HORI
tractanda proponuntur. Caput XIIII. E cicurbitulis acturus, primum uniue salem Wiandam docebo methodum, in qua de differentijs cucurbitularum transgemus: Deinde V o explicabo, quomodo ipset curcurbitulae ctiacu tr agibus locis applicandae sent. Atque postremo quibus morbis prosint. His enim continetur omnis de cucurbitulis tractatio . quae prosecto ub diligentius venit in praesentiarum explicanda , quo fidi nosligentius ab omnibus medicis recentioribus tractata.
DE c VcV ITU LAUTIAE DIFFERENT III. caput XV.
TAetv E quantum pertinet ad primum scietam est; omnia, quecunque de cucurbitulis hactenus ab omnibus explicata sinit, ad quatuor precipua rerum capita resenti posse . Vel enim pert, nent ad circuibitularum materiam: vel ad eum, qui obseruatur, applicandi modum et vel ad tempus in quo debent adhiberi Vel ad seopum, atque indicationem ; quae illarum usum inseruat. Porro duplo in uniuersum spectari debet materia: altera quidem cum qua fieri solenti alcera vero circa quam adhibentur. Materia ex qua fiunt triplex assumit disscrimcn: unum penes substantiam: Secundum penes quantitatem : Tertium penes figuram. Substantia multiplex est, ex qua fieri consueuerunt. Ex vutro, ex ligno , ex comibus, ex cucurbitae, ex metallo aliquopiam , ex fictili terra. Caeterum parum admodum resere, ex qua materia fuerint fabricatae: nam semper eundem pristabunt usium , modo recte commodeque applicati D po sint. Nostris temporibus ex uitro potissimum fiunt: in quorum desecui haud ratis utimur vase ex fictili terra operi culinario destinata. Quod sp ctat ad quantitatem vel enim magna est cucurbitula, uel parua, uel medi cris: quam rem distingitere niaximum usum acta propositae tractationi. Qitandoquidem citum non indigeamus in curandis morbis semper aequali uacuatione , haec verb longe uariatur ex magnitudine horum instrumentorum, fit plurimum reserre hanc cognouisse disserentiam. Vbi enim magnam aliquam facere vacuationcm, ves subatam, molentamque tractationem, vel reuulsionem infignem desideramus; ma a utendum: ubi pania opus est: paruam adhibeamus: in mediocri statu viemur mediocri. Huic quidem admonuit Hippocratis libro quinto aphorasinorum. Mulieri menses cohibere s velis cucurbitulam, quam maximam imminis appone. J Vbi notabis quam maxima dixis