장음표시 사용
471쪽
in qua omnes partes sanguinis vacuantur in nullus est cucurbitularum esus, qui Ehoc praestare possit: leues quidem nunquam id praestabunt: quia non sanguine, sed tenuiorem auram, spiritumque discutiunt: solae sent scarificatae cucurbiti lae, quae id faciunt. Sed antinauitertendum est hoc loco dici vicem gerere phlebotomiae in hunc sensum, quia scilicet euacuent sanguinem; quem sanuliter v euat venae scistior 3c quia eisdem morbis, & affectionibus prodcsse videntur, minori tamen eficacia: quodque. ubi non possumus phlebotomiam adhibere; eius loco illis utimur. 6 o huic post tuo usui alium etiam addere, in quo Expediet uti cucurbitulis: & non uniuersaliori vacuatione. Est aute cum contingit operarios quosdam in una duntaxat particula Lissitudinem pati sine allia D corporis plenitudine aut sanguinis , aut malo tum succorum : quae lassiti ab oecternis illis laboribus ducat originem: dum ego ciuitanouae Medicini Fiacerem Ebseruaui, quosdam . muneri salis ex nauibus ad littora inportandi, destinatos i vocantur illorum lin ua bastasiis , qui quotannis vere ineunte patiuntur propter pondera salis, laboresque pmeritos, in humeris lassitudinem,&grauitatein insignem. Hi nullo alio uolent remedio, lucissime curari, quam ea parte scarificatis cucurbitulis: potissimum ubi profuidior adhibetur inc: . Et mirum est, quanta facilita e ab eadem liberantur grauitate.
VBI INDIGEMMVS V .XCV.ATIONE TOTIUS,
.ct cucurbitruis, illam continuo praecedere.
Ixivus quibus in casibus uti possumus cucurbitulis sine uniue
sali vacuatione : de altero nunc rerum capite transigamus: Vbi
utroque indigemus auxillo: dicimus, semper uniuersaliora prinsidia praecedere debere particularia: sic quidem statutum est ab omnibus medicis, nunquam remedi)s localibus utendum nisi untiuersalia pnecedant: sed alijs pinermissis hoc de quo loquimur auxilium mi imquam debet exerceri, nisi tum sanguis missus flacrit, Nim corpus a vitiosis hi, moribus expurgatum: cuius rei caussa est: quia vim habet attrahendi: ubi plenum fuerit corpus attractio multo erit maior: quam vacuatio humoris attra. Hcti: hinc nos allectum deteriorem faciemus. Pone, debere nos illis uti, ut sanguis in phlegmone contentus vacuetur'; qui res fit incisa scalpello cute ι si corpus aut sanguinis copia laborat, aut malorum succorum abundantia; tam tam faciemus ad assectam sedem attractionein; quantam vacuare non poterimus: hacque de caussa imminebunt non mediocria aegrotanti pericula. Pone
rursus nos uti cucurbitulis pro reuulsone: dicimus fieri non posse reuulsionem: quia vel fluunt vitiosi malique humores: vel sanguis per venas ad instaminationem accedit. Si mali humores sunt reuellendi medicamento purgante , ut diximus libro tertio methodi purgandi. Si sanguinis; a venis reuellendus est: quod non fit statim nisi secta vena: nam cute scalpello incisa, ut admittam fi
ri id posse aliquando, signius tamen aduenit auxilium, quam morbi conditio.&ratio
472쪽
v & ratio fluxionis exigat. Sed quia satis de proposito diximus negotio, ad ali
rum explicationem accedamus: in primisque doceamus, quas partes, de quos humores cuacirent. Quantum ad partes, quibus applicantur, attinet sciendu. Qi, scre nullam inistere, in qua vi gente necessitate applicari non posiint: hic docebo duntaxat, quid clarissimi medici de illarum via secundum diueritatem. parti m cradiderunt.
Wia conueniat applicari cucuibitalas. Caput XXII.
A p i τ t apponuntur a Galano pro letargo , de phrametide cocrigendis, ubi uterqueas scelus in aerauerit I 3. melli. cap. M.
qua vero parte capitas applicandae praetermissum a Galano declaratur a Paulo Aegineta lib. 3. cap. in his verbis. Post hcucurbitulas occipitio agglutinare , partam leues cum multa fama: partim cum scarificatione. Aetius vero sect. o. cap. I. inquit. postea cucurbitulae occipiti applicandae cum plurimo igne, circa pruinam inquam secundamque uertebram, sanguisque, e posteriori capiti aufi xendus J hic nescio videre , quid sibi uelit Aetius: nam pars ubi prima, & i cunda committitur vertebra occipitium non dicitur satis superque constat. G Aduerte, quod idem Autor admonuit libro s. cap. zo. capiti est int potitiae apposita litargos,&stupidos sopores,&ocul oriun prolapsus afferet: quod si bona tortuna citenerit, ut haec mala evitentur non euadentur omnino , quin diuuii nus aliquis morbus capiti addatur J in qu bus verbis non resullit simpliciter usiam cucurbitularum in capite , sed intempestiuuin. Avicenna, qui de hoc negotio post Graecos omnes scripsit admodum diligenter: de cucurbitia iis, quae applicantur in anteriore parte capitis sic inquit. Plurimi autem ho minum abhorrent vetuosas in anterioribus capitis apponere: & reperiunt in hoc se iam, re intellectum impediri J de illis aurum , quae ponuntur in occi patio tueo iudicio meminit: cum faciat mentionem illarum, quae applicantur supra nocram, & alias partes colli, ut insta explicabimus. I pterea dicendala per occiput intellexisse Avicennam cum Aetio partem in qua prima, sccundaque colla uςrtebra inheret. Ex his ergos, quae diximus colligamus , quod pro ictavio, de phraenetide capiti cucurbitulae apponi possitiat. Sed hic duo quaeruntur: primum an hoc sit conueniens : si Diadum an in occipite, an in syncipue app)icandae sunt. Prima quaestio duas habet partes: una cil de plicaenetides altera de letargo. Respondeo primum de ph aenetide. Quod nurum uidetur i mihi declinantem phret iidem hoc remedroiuiuari polieri: nam primum i dissicile, si non impossibile uidinitur, quod possint attrahere latcgumea sibilantia cerebri re vacitare tot partibus densesnus durissimisque mici cudintibus: adcst cutis crassium: cum subiacenti carne: cum pericianeo, atque os ipsum cerebrum ambiens. Et nimis uidetur admirandum, quod co lcmpore linguis in phlegmone comemus crasus est; quomodo igniar poterit a cucurbia
473쪽
rialis iracuni: quae, ut infra explicabo, tenuiorem, ut plurimum singuinem edit Ecunt adde, quod uiolimra videtur mihi eius emodi attractior na parsi uidetur coniemem uacitari illum per superiores partes, cum propter grauitate aptius mitto per inferiores educi consis erat: ut per sanguinis suorem ex naribus, ait non raro obseruatum est a nobis. Itaque in ph meti de hoc remedium,ut parum utile praeterinitterem . Quantum uero ad ipsit in letargum pertinet; propter easdem caussas disticile est uidere, quomodo possit auxiliari: nam si crudus, &uiscidus est Luguis, quem facere letargum dicunt tutique a cum bitulis , qitae languinem euacuant cui eum, emendari non poterit: atque eo minus poterit emendari: quo magis in profundiori parte continetur: nam si in pericranio contigisset cumulatum humorem fuisse ; utique posset remediuuacuare illum, ac disci itere: quamuis non sine difficultate: sed cum continea- Ftur sub osse ipso capitis, de iub membranis ambientibus cerebrum s non positan persi raderi ; quomodo utilitatem hoc afferte positi praesidium. Sed si proletargo sine scarificatione adhibeamur : ego fine , quamuis negare non pos. sum eucurbitulas fiamma copiosa adhibita vim habere excalefaciendi; tamen, ea in calcfaciendo uacuantur spiritus; fit quod illa intemperies calida temporis tractu in frigidam transinutetur. Haec mea sententia est circa promistum negotium; quicquid fit ab admirabili Galeno dictum. bed pone: illarum usiam conuenire : quaeritur: qua parte capitis applican
sint. Ex Galeno dictum nihil desumitur quod huic difficultati luce asseuepossit. Ego tamen dicam probabiliter, quod mihi uidetur. Pro phraenetiade in qua humorum tenuiorum uacuationem desderamus ι non esset ab re Garbitrari ire anteriori parte capitis, tanquam in laxiori appostas fuisse cucurbitulas 2 racio uero, qua pro hae re comprobanda uti soleo em quia ea in se. de pro humoris uacuatione applicandum est remedium: qua in sede pro eiuΩdem repereuLione adhibetur: sed dum uolumus humorem repellere in sinciam te ox rodinum adhibere consuevimus: ergo in eodem loco discutientia ad hibenda sunt. Videtur mihi haec ratio plurimum efficax:&cum hoc persu deam mihi caussam uidere non possum; propter quam tum Aetius, cum PauIus in occipite utendum cucurbitulis consuluerunt: nam de phrinetido agens Aetius inquit. manente uero facie post sanguinis missionem tumida, ct m bra , cucurbitula 'occipiti applicata mediocribus pinictionibus cutim staris
eato, de circa libram sanguisus, demito. J Paulus uero sic ait o Delude si cum iabitulas laues, aut cum starificatione, tum his ipsis scilicet hippocondri s tum iaccipitio & spinae accommodabimus J Neque possunt satis iacere dubiurationi dicentes, remedium constituisse illos pro reuulsione , non pro uacu tione : nam Galeni uerba ostendunt contrarium et nam uult adhibendum esse auxilium .quo tempore fiteritasse us inueIeratus, at uero tunc omnium medicorum inditio non conueniunt neque reuellantia, neque repellentia praesidia : quae conueniunt morbis duntaxat mcohantibus. Deinde uero h rum auctorum verba faciunt satis siperque manifestiam, non pro renumne.
sed pro uacuatione fuisse adhibitum praesidium . Nam Paulus parum supra dixerat. Porro si longior fuerit, & contumax affectus ab iis, quae lisorem a cetilant. Καμπι α Graeci appellant i abstinendum, Ea uero quae digerendi iacia
474쪽
A facultatem obtinent capitis perfilsionibus miscenda, scilicet mente si iccus, vel serpilli, vel calamenti, via mis J sed praestat hoc in locis Caleni assare vel ba,
quae totum negotium explicare dilucidiissime videntur. Ab his vero sternut mentis etiam utentur : tum capiti similes per fusiones imponemus , adaucta Lmper etiam eorum ad ipsum vique simul vehemuntii, si vitium iIu trahat. Quinetiam cucurbitulis ad utruncire vitium, si diutinum sit ut cuiae: ites ictae
callereo: quippe quod ipsum probe concoquit, si debito tempore sit adhib
tum. c. J haec verba iaciunt salis sirperque manifestum, cucurbitulis utendum cs.se eo tempore tam in letargo, quam in Phramclide, quo tLmpore vigct miliacatio digerendi humorem iam confluxum: non quo viget, rei uillio scient:s. ENgo si verum est, ut arbitramur quod eodem loco digerentia praesidia, quo r B pellentia adhibenda sunt; concludendum est Paulum, & Accium toto aber rasse cito , qui veram sedem praetermittentra duntaxat occipitium elegerunt. Modo respondeamus ad Avicennam, qui ait. plurimi autem hominum aboserent ventosos in anterioribus partibus capitis apponere: quia reperiunt in hoc
sensum &intellectuiti impediri J Nam diximus, quod quemadmodum faciut,
satis manifeshina eius verba, ex aliorum opinione loquitur:& pone etia, quod ex propria sententia; mihi cum Graecis rumoribus parum satiuacri : admirorq; plurimum cur abhorreat pr sidium ; cum passim Arabum omnia iam liam sinacipite; sinuo potissimum coronali cauteria adhibere consueuerint. de proposita difficultate satis. a C Diximus de anteriore parte capitis a reliquum est modo, ut dicamus decucurbitulis; quae occipitio, & summitata capitis ast guntur. Prolunt haec si A
tio ,& Paulo credimus: vςrtigini : et V, phraernetidi 2 con:erunt stoliditati,dcamentiae, ut inquit Avicennas: oculorum morbis conserunt; ut Labici, pustulis, ct aegressioni vitea . Sunisi an aliquando iuuant; aliquando minum. Addie Rasis Σ3. continentis tract. α cap. r. quod canos ipsos retardant. erum usi x admodum frequens nocet cerebro: quandoquidem stilpidi ratcm; obliuionem, malasque cogitasidnes, aliasque circa cerebrum aegritudines permanentes 1
ciunt. Ipse in collo tres sunt loci, in quibus apponuntur cucurbi alae. Paria colli superior: quae scilicet statim caput cum collo corincetit: Pars inierior . qua collum furculae connectitur . & media. Supcrior aearificatur, ubi adiuerit D capitis tremor ex multitudine sanguinis in post moti parte cerebri, vel circa
nuchae initium oppimentis virtutem motivam,& impedientis transitum spari tuum moturorum ad nnis lo&,a quibus caput mouetur. Applicantur poterea
in assectionibus partium capitis pro derivatione 3 ut in tumoribus, ptisaelis, vel ulceribus, aut scabie, aut rubore fido, uel dolore facies, dencium, mamdibularum, aurium, oculi , gulae,&nasi. Addat Aut una, quod vices gerit phlebotomiae caephalicae. Mediae parti adhibemus auxilium, utΓ perciliorum:lac palpebrarum grauitarum ex sanguinis abundantia. Irigamu&: oculorum is biei consenuid usiam reuellendό, & oras Atorem ementant, si Auicennae
credimus: locumque communis venae crustam autoritace vidcaar ere. Qvqvero adhibeatur posteriori parti colli interioris venae pario ex uat : hum rorum doloribus, euacuando: gulaeque tacetionibus reuia cndo prodest. V rum cum praemeditatione accedendum ad cucurlucidarum .in his loci appo.
475쪽
sitionem, ne in multitudine humorum qui attrahuntur ad .eos locos neruosae Epartes patiantur. Sub mento applicari cucurbitulas docuit Avicennas propter mulcipIicem usum: primus est in dentium affectionibus, Ex siubtili Gn-girine, vel acuto humore radices dentium opprimente, vel imbibente, vel corrodente: quem sibi attrahunt cucurbitulae; sicque ab assecto loco revellunt, fit euacuant. Secundus usus est in morbis faciei. ut in rubedine illa continua nasi faciei totius, impetigine, serpigine, pustulis: quas vulgo vocant coxos: namst dum,&corruptum sanguinem vacuantes maxime prodesse dicuntur. Tertius est in tumoribus gutturis: ut in sinanche; uel in inflammationibus amigdalanim a nam ad extrinsecas partes attrahit sanguinem tenuem a quo fit mombus. Quartus pro mandibulis , capite ab humorum tenuium multitudine exoneranda, adhibentur. De his quidem legito , quae scribit Raehis septimo Pad Almansorem . Auribus applicantur sine scarificatione, ut saniem in eius
cauitate contentam , & sanguinem in erumos conuersiona vacuemus. Pone aures apponuntur , ut extrinsecus attrahamus parotidam : quae segniter edi
xitura natura. Inter duas spatulas multis de caussis applicari solent. Nam prosunt morbis sanguineis pectoris. Prosunt conuulsionibus attrahendo sat guinem, & calorem naturalem ad locum assectum, ut inquit Paulus : adhibentur etiam pro uacuatione humorum , qui in ea sede continentur : ut supra declaratu est a nobis. Cu uero adhibentur renibus non mediocres utilitates asserui. primo iuuant in tumoribus, pustulis, scabie,atq; pruritu coxarum. Nahumorem reuellent fluentem ; simulque fluxum'attrahentes evacuant. Seane dubi: aret aliquis, pro usu hoc non licere apponere cucurbitulas renibus: Gnobiliores autem sant renes, quam coxae: dicimus, quod non fit ad ipsbrum renum attractio : sed ad munusculos extrinsecos , qui renibus stuprapositi sunt. Secundus usus est in podagra; nam si a sanguine bilioso , ac tenui fluxio istat in articulos pedum, opus est , ut hic reuellatur ad partes oppositas: quandoquidem a propriae fluxionis origine fieri vacuatio itidetur. Pr
fuit praeterca emorroidibus, cum nimium fluxerint: vacuaro scilicet tenuiori
sanguine , qui fluxionis facilioris est causa : quamuis magis pmdessent inter duas spatulas propter longiorem dii tantiam. Hippocondri)s adhibeatur ad sanguinis fluorem reuestendo : sue ab utero, siue a naribus fluxiones fiant: idem praestant mammulis appositae . Sed non debent applicari in ipsa sub- .llantia mamillarum ut Paulus, Oribasus, & Avicenna docuerunt , sed sibilipsis mamillis. ita enim tutior fiet eam operatio. Ventri ,& itomaco proflata so spiritu discutiendo applicatur :&in omnibus panibus in quibus fatuosiam.
continem spiritum coniectabimur . In anteriori parce coxarum adli: bentur, ut ab utero sanguinem attrahant. sed non scarificantur : conferuntque avo stumatibus testiculorum sanguine , reuellendo , NI semel uacuando . Iuuatit praeterea vulneribus coxaram inireteratis: in quibus aliquam faccre attracti . nem sanguinis expediet. In posterioribus partibus coxarum prosunt earunde' partium inueteratis tumoribus et a quibus uacuationem sanguinis facile deSderamus; & prosunt parato ulceribus antiquis, ut pruritui de scabiei illius Ioci . Tibias vero , dc poplitibus adherent propter multiplicem usium : pii, rnum ob tumores inueteracos sanguinem corruptum uacuando. Deinde tin
476쪽
A nues, atq; calidos humores in ijs locis contentos evacuant: menstruumque lam incin provocant: idcirco non partim dicuntur prodeste, ubi 'retenti fuerint - menta. Natibus adhibentur pro reuulsione earum asctioni im , quae ex fi Mone in stuperioribus partibus generantur : pro uacuatione humorum , qui in illis sedibus, uel initeteratos tumores, vel scabies, vel pri ritus antiquos generant. Haec quidem de ijs partibus, in quibus cucurbitulae ponuntur di & de illarum usubreti iter dicisse lucticiat: quae tamen, quo' . , rem gratiorem iunioribus medicis i . ciam; hae figura breuissime ob oculos ponere constitui
477쪽
c In anterioribus partibus capitis
cucurbitule i In ultima parte collia aprosunt. In media parte relliopplicata prosunt 'pre1 sinandis 'reneside, ' isthargo desederantum a G leno
Sensium, O intellectum Ilupefaciunt ex Aiaci aDOIOribas tameri ct Gutturis Morbis iboracis a sanguine Conuulsioni si mea Dicuntur ab Avicenna vicem gerere phlebotomia basilica Debilitant os ventria ccci cui cena Generant tremorem Oentia cordis c Grauitati superciliari
Palpebrarum grauitati, Otum ribus. Scabies oculorum Faetori oris Sunt vicaria venae e Ea Aia
Mentia Oblationem inducunt. . 2 IN
478쪽
r Dentibus emori eapitis i Gengiuis prosunt i oculis
Membris capitis Nuribus tactoribus f
-- gerunt eaephalica Inducunt tremo rem rapitis χε uic M.
Pra morbis thoracis is Anguirus fluxione expe
pius prosunt. conuulsim a sanguine.
amrbis oculorum nubis; 'Pustulis
Insulsumme sunt ambigua turesisti r
Tarserat eoos ex Rah, cor Amram Hia in hoc sunt ambiguae. i
Vocem plurimum cerebro generantes obli-
479쪽
Prosunt Dentibus Gutturis morbis antiquatis
ID Hypncondi iis adhibestur pro more janguinis compescendo siue AHem, siue a naribus.
D Renibus, iuuant pro sanamis. Tumoribus, o punulis coxarum
Podagra immo, rohidibus Aposte
Posteriori,p sint apostematibus t rundemnarium 'partium
Vicem gerunt phlebotonili ex Galens
Mundificant sanguinem Ab Hero vacuant
In Natibus Reserendo Aperiorum sartium assectusibus prosint. Vacuando earundom assectus
480쪽
Vxc autem discutiamus, quem sanguinem euacuent cucuibitu lae. Omnes in hanc opa monem veniunt, evacuaeri singuinem tenuiorem, pro huius tamen opinionis declaratione sciendum est: proprium cucurbitularum cse vacuare sanguancni curancum; neq; enim euacuant a prosandioribus corporis Parcibus: tironia vect in ipsa Pperficie ut plurimum tenuior sanguis, qua in maioribus uenis, Ae ἰ prosendiore parte corporis continetur; hinc fit; communem esse omnium opiu nionem tenuem sanguinem uacuari a cucurbitulis. Vcitis a se serie sertuna contigerit aliquempiam humorem crassiorem. circa cutis stiperficiem contia neri ; ut in hominibus scabiosis contingit: aut etiam in tumore in Scirthi naturam,s non monitus: maiori tamen ex parte transmutato, ac degenerante: tune quidem sciendum est posse etiam pariter cum lcnui sanguine crassorem Vacuari. Hinc igitur statuamus vacuari sanguinem sub taneum. qui cunno; in ea regiosς constaterit primum tameu ac praecipuo sanguinem tenuem. Sed si cucuibitulae citra scarifcationem adhibcnter . tunc sane vacuatur admodum potcnter fatuosus spriciis , si contigerit illius copiam reperiri in si biecta sede: Sin minus spiritiis ipsi vacvantur,utiles: qui semper sue cum flaui, sue sne Diu vacuantur,& non soluin a scarificatis, sed etiam ab iis,qiiqCadhibcntur sine.scarificatione. Postrena o quiritur an in febre pestilenti utea dum si cucurbitula nec ne: Pio quλstionis propostae dilucidatione sciendum best duplicem esse quasi 4 sensum: vitiis an in state I stilenti semper uti debeamus cucurbitulis s. gmnis missionc piare missa. Alier sensus est, an in .m stilenti scbre assaicntibus exani licinatas illis : quae vulgo petichiae nuncupantur: semper cucurbitulis utendum. - . .
rusis non sanguinis di mone utendum sit. Caput XXIII.
VAM T v M ad primum pertinet, quidam sant, qui dicunt numquam in subre pcstilenti sanguinem essu mit endum : quia cum a maligna, & vcnenosa fiat materi vires redduntur maxime imbecilla, neque serendo seni mi, oncs languinis: atque hac de causa sue cum exapthematum 4 rum praejntia, sue illis issentibus loco phlebotomiae scarifcanda esis crura I aut cutem alterius cuiuspsam . determinatae partis to uae tantvudem Possit. Haec opimo rivhi non satis iacit, uoniam quemadmodum diximus in libro de pestilentis fibris curatione; posti lens assectus potest optime surre missionem sanguinis: csque admodum is sudum prπterimitere gemmium hoc λη ilium s νbi tutius cstiporis adfo