장음표시 사용
511쪽
Aduersus A. Mercenarium . . 'ν
A& augumentI: consequentiam verbprobat, quia ignis a posto combustibili augenit in infinitum rite res haberet in animalibus, in quibus perpetuo apponitur alimentum: idcirco in infinitum deberent augeri. Cum igitur hoc non accidat, sequitur igne non esse causam praecipua , sed eoncautam': quae scili-eci tantum agat, quantum anima uoluerit: haec Aristotelis ratio est . Qua in tuis dilucidationibus non et Ie te assecutit alibi demonii rabo, cum ausiis teme re hieris Arist. que non intellexisti, redarguere. Porrb haec demostratio tua redarguit opinionem, quia dicis naniram nihil plus agere supra vires qualitatum. At verb philosephus inquit animam agere supraui res caloris: tu uideris restringere naturam ad actionein qualitatum: ille uero qualit. tum actionem restringit, atque lamitat ad animε nutum. Neque immerito. Nam, ut sensus in B dicat, luam habere efficiendi potestatem materiam secundam, qua res dura, molis, friabilis,crasii , tenuasque dicitur, aut aliam ex materialibus qualitatibus visuniit: ita tum temperamento, & materia longe pra: stantior est, quis quaeso tant mens sit, & in rerum contemplatione tam cecus, ut illa quidem existimet agere, formam non prorsiis ociari Accidens uim effectricem ingenitam ha bebit substantia uero omnium praestantissima ab omni agendi,& aliquid ei ciendi. iii, facultateque destituetur iEquidem tantum uirium formis corpo rum tribuo , ab his existimem omnes quoscunque cernimus tacetus primum maximeque proficisci dicet sensus alio modo indicet .Hoc ego imuin etiam Aristotelem censuisse putauerim. Is enim philosophos insectitus, qui natura .lium corporum facultates, atque vires ex calore, & frigore deducebant, rati C ex his, & per haec omnia confici, planum facit demostratione eas qualitates in- instrumenta duntaxat esse causae cuiusdam praestantioris, atque silperioris, quam re naturae nomine in niuit. Nam qui hasce qualitates dicet primum ac per se agere perinde faciet. ac si fetas, aut cui utilis instrumento efficiendi causam p
testatemq; tribilat perfectionesermaq; rei exterminata vera ammittet causam
instrumentis actiones fera ac pras,qus per se tamen ociose manerent, nisi formae ui cierentur. Sed plura diximus argumenti huius libris de calido innato : ideo receptui canentes, summatim sic dicere uolo. Si in morbis curandis medicamentos, qualitates agant in morbos, & natura pariter suis viribus usa illos propellere conetur, utrimque stiaul habebant proportionem maioris in - qualitatis: remedia-adiuuabunt naturam haec usum adiuvabit remediorum. D Atque ut demonstrarum in si per tibiarum t adiuta remedia actione naturae u lidiorem habebuut supra morbum agendi potestatem DTandemque, omnia naturae opera ad primas qualitates,aut etiam ad manifestau causas reducere siunmani esse profiteor impendentiam cum clarissimo Scaligero. Caeterum in hiasus ca. pitis calce causam uult docere Mercenarius , curaberrauerim hisce uerbis.
Quia inquit )nesciuit Augenii sese e tricare Maodo mihi proposito: quoniam
pacto si morbus suerit in intempeciei sicca. Eque pari graduum numero siccitas adhibeatur: siccitatis excessitan corrumpere potest . J hona quaeso uel ba Mercenari: locus hic manifestum faciet an emanodo abste proposito me ipsum extricare nesciuerim: an autem contra hic quemadmodum alibi aberraueris, & pro tua consuetudine fueris inaniter loquutus. Ad rem renio. Tuae. 1 Mmm rationi
512쪽
inioni solutiori ,&explicationem dedimus hisce verbis in epistola, qua tuli μquaestionibus respotadeo. Nam quamuis siccitas maioris sit resistentiae, quam humiditas, At haec maioris activitatis: tamen humidum ut duo, applicatum sicco ut duo habebit perpetuo victoriam natura ipsa agente cuin humido. de quod laesio sit actionum a seco excedenti at ubi contemperatum est cum humido amplius non laedit. Quamuis humidum statim siccum haud perdat satis est quod misceauir in tamen natura posthac validior reddita , non laesis amplius actionibus omnem superabit excessum ut admittam non seri actionem) Hinc sequetur quod non agente sicco ut duo, neque humido ut duo ob mutuum impedimentum, quod ipso in corpore nihil merit prae rnaturam: cui nam igitur tunc actio tribuetur bosi constitutioni secundum naturam salutati videlicet & naturae gubernatrici humani corporis 3 Vides squomodo dilectas siccitatis auferri potest per contemperamentum contrarij. Cum vero inferi resilientiam scci maiorem esse, quam activitatem humidi. Duo inquam primum quod si id tibi concedemus, non erit piopterea qui P in detractum de ueritate axiomatis Medicorum: quia quantumuis magna resistentia, minor erit semper quam sit actio naturi cum suis omnibus ii strumentis. Aliud vero est, quod si id ipsum, non admittemus , quid qui se te absurdi sequetur Resistentia maior in sicco , activitas maior in liui ad adesti Aequissii tus gradus utriusqae impedime utriusiue actionem rquoniam tantum poterio resistentia ad impediendum actionem humidi ,& impressionem format ipsius in sicco: quantum poterit activitas maior humidi ad diimpellendam actionem sicci: & ad suam formam introducendam: ideo nem 'ter excessus aget, qui contemperatus est. Et quomodo actiones laedenrur γssi non laedet siccum, quomodo sumetur morbus Et quid aliud sanitas est nisi conoemperamentiim non admiserim igitur facile humorem minoris esse actionis, quamist resistentia sicci . Arbitror te nouisse, quod calidum, defiigidum aequali gradu permita neque calefaciunt, neque restigerant init ducta tepiditate. Et licet caloris , quam si oris maior sit efficacitas, iis, tamen patientis corporis repugnantia magis obsistit: agenti se, , ori, ut minus effraci , Ita & repugnantia minor occurrit quo fit, ut pari illa tempore suas incientias exerceant. 'tri essectusque compleant. J Haec ibi. Τu vero hic i iis Mercenara , quid desideras an non omni se o medio remota est difficultas 3 Quidis: hic vir bone dicis me nesciuisse λ. Id certe studiose factum puxo, ne alii te in consipia
513쪽
solutioncm primi problematis ab Augenio conficii ipsam . . Caput XIIII. . '
Aer suus diligenter demonstratum a nobis fuit primam exue nationem ad Mercenari; problema de aequalibus in gradu tmn .edijs adli: ndis, famam existere atque nullis potuisse illius maestinis sub m. Nunc idem ostendamus in secunda . Erat igitur alia solutio data per insantiam , qua dicebam ab aequali B in gradu fieri, actionem, qua contemperando excessimi corrumpebatur modibus : hanc ille eiustemodi ratiocinatione improbare conatus est. In morbo totus excessiis remoueri debet: igitur cum inter aequalia actio cum victoria agentis supra contrarium fieri non possit ex paribus remedijs , excessus rno bosus non corrumpetur: & proinde non profligabitur morbus: Hinc sit dinritationem contra Galenum adhuc firmas retinere vires. Neque ad animalis inquit ille naturam confugere oportet, 'uod paria secundum gradum remedia quoquomodo excessum morbolae qualitatis refrenant, postea vero natura ipse residuum facile vincat,& stiperet. Siquidem,ut antea ostensium fint,n tura ex se vim alterandi, ut refrigerandi, & humectandi non habet. Haec summa in rationis propositae ab illo contra meam explanationem. Nam quae C infert postea nou sint alicuius momenti: utpote quae inaniter prolata me parum constare miliri si orindere conentur: de quibus in seperioribus diximus, quantum postulare apsa tractatio videbatur . .
porando morbum conrumpere aduresus M rcenariu .
IC'etiam pluribus nominibus aberrasse illum ostendemus, atque primum quia meam non est ille sententiam assecutus: deinde quia non reprobat, quod debebat. Equidem devienstrare per instam tiam volui, quod ab inualibus in gradu proficistitur actio co ruptiua morbi: quam rem superiora explanatione in illius gratiam negaueram : propterea dicebam morbum contineri in quoddam exces.su , cuius causa actiones laedebantur'. litante hoc findamento sic ratiocin har. Quic que remediis aequalibus in gradu utituo , hic morbos qualitatis excessum refrenat, contenaperatque: qui vero hunc excessum refrenat morbiltollit: emo qui remediis contrarij lvtitur contemperantibus excessum morbucorrumpit: Haec mea fuit ratiocinatio. Quam sane quoniam ille reprobaremn potuit, mens fortasse quo renderet, contentionis alioquin maximo stuMnim ι diosus,
514쪽
diosus, id voluit reprobare, quod non debebat. Duae fuerunt illi proportim Enes reprobandae: prima morbus consistit in excessu. Secunda facta contemperatione nullus excessas adest , nullusque morbus. Exempli gratia. Aquam nuncupamus calidam , quae potest calefacere : ut quae habeat quinque gradus ealiditatis. Permisceamus illi frigidam totidem gradibus ampi us non erit ealida, sed tepida erit , atque nuncupabitur : hic nunquam saciet cffcctum caliditatis. Sic etiam statuendum in proposita materia. Inrcn. peries calida ut quatuor isdit actiones, quae habebit totidem gradus stigiditatis permistos amplius Libeticiare , α Isdere sensib:liter actiones non valcbit rq oci si verum
est, ut terissimum esse ambigit nemo : tibi. natura morbi seruabitur 3 bi nati ra illius an tacessu consistit, cum nullus excessus adsit, nullus certe morbus imaginari potes . Propterea debebat Mercenarius4mea hec notare verba. Nam Ftemperacione non erit amplius morbus: cuius natiara in excessu consistit Jquet
si fuisset diligenter contemplatim, non aberrasset. Sic accidit i;s, qui ad pa ea respici tes de facili enunciant. Hinc iliis etiam Hucescit error : quia putat adhuc permanere morbum facta contemperatione : quod sane absurduella sisperior discursus manifestum facit. Causa vero erroris huius fuit, quia ignotauit quomodo ab Uvalibus fieret actio corruptiua, prisertim quia nos dic peripateticorum sententia diuidebamus actionem in contemperatiuam kεc in corruptiuam : dicebamusq; ab squalibus in gradu fieri actoonem contemporalium. Doceamus itaq; quomodo hic debeat extricari nodus. Ab aemalibus in gradu duo per se fiunt: unum est contemperatio graduum : aliud morbi .
ablatio statim contemptrationem ipsam inseqtiens. Facta,contemplatione ali- Gquando omnes gradus excedentium qualitatum corrumpuntur, aliquando noomnes. Hic stituamus aliquot remanere. Hi postea iuccessive corrumpem tur . aut ipsa natura per se, aut ab ambiente. Idcirco remanet ablato morbo
dispositio qu tam in corpore prete maturalis , qui proprie media nuncupabitur inter sanitatem & morbum , tepiditati Rus minime dissimilis. Pr pterea in ea epistola diccbam: mediam illam di bositionem post inurbum retia iam natura facile superabit J Quamobrem actio de qua loquimur ex suppo-stione in resipectu ad omnes gradus, & ad totam latitudinem corruptiua nota, sed duntaxat contemperativa. At collatione facta ad excessum morbosum in quo stilicet ea constituta est dis pcfitio qua proxime isduntur operatione , di sensibiliter: corruptiua nuncupabitur. Admittebam in priori solutione ab equalibus in gradu non fieri actiopem corruptiuam totius excessus in latitu dine, omniumque graduum :& horum respectu non essu corruptiuam, ius narae beneficium intercesserit. Hic vero dico corruptiuam esse ea ratione, qua morbuin constituit excessus horum graduum, siue qualitatum: de qua re si pra disserui docens quid indicet remediorum quantitatum qi modoa paribus remediis , & ab imparibus prosigari morbus possit, elegaruis Feriactu
verbis usus, ex communi omnium minicorum decreto. Ex suibus illud constare volo ex aequalibus reinedias totum morbuin peti mari. Propterea quando interrogat Mercenarius. Cum in morbis totus excessus curari debeat J diaco diseri totum uim in curati c. tum in P struationc Irin cri : in cura colic
515쪽
tione ille excessias, qui conitituit morbi natiiram. In praeseruatione ille, qui constituit neutram dispositionein relictam post corruptionem morbi. Cum velis addit postea . Igitur cuin inter squalia act:o cum uictoria agentis si pra contrarium fieri non possit. J Respondo velum esse si intelligamus in
tam latitudiuem excessiis constitutam ex omnibus gradibus: hanc totam aeqirale remedium corrumpere non potest. Sed hoc non 'Laerimus in curatione morbi: quia satis est a remedio corrumpi excinum , quo constabat natura morbi : qui excessis omnino corrumpitur facta contemperatione: atque 1 cundum hunc sensum sals i est conclusio, quam hisce iterbis inscrt. Igitur ex paruribus remedi' excessias ino sis qzalitatis non corrumpitur. -J Nam contor B peratione facta a contrariis in equali gradu morbus omnino corrumpitur
Verum quoniam circa Primum problema saris induor sciiptae , accedo ad
QUID UESISTENTIA SIT EX AVGENII
fencentia. Caput XVI. Ecvvno loco discutiendum proposuit mihi Mercenarius quid
sit res sentia. In qua materra satis difficili, ut unusquisque consequatur quid sentiam: sciendum est hanc 'oaestionem fuisse ab illo piopositam in uniueifali, non in particulari. Qi afuit enim ex me scire, quid sit generatim resstentia: non autem quot sint species resistentiae , nec quid sit una Darii laris rastentia, ut eius uerba m nisessum faciunt. Quamobrem quaestio genus univocum quirebat: respons
que per genus fieri umuocum debebat. Exempli gratia , si quispiam qussierit,
quid sit animal. Is non recte responsum dederit si dixerit eri hominem, aut equum, aut aliam speciem animalis; nondum enim quiescet, qui eius modi responsionem audiet : sed si dixerit animal esse substantiam quandam corpo ream animatam, atque sensibilam, is demum recte quaestioni satisfecerit, ita. ut amplius aliquis non detur locus pei contandi : sc mihi duxi in propcm materia respondendum sinueniendum scilicet genus univocum, quod omnia D bus resflentiis, s serte plures existerent ill: us hecies conueniret. Propterear cogitanti mihi sub quo ex decem illis ἰrerum generibus deberet collocari, qui a glacis Καταγορίαι nuncupantur: inueni sub qualitate collocandam :non autem sub ali)s praedicamentis, cuius rei haec ratio fuit. Primum ressentia non est materia, nec serina, igitur non est substantia simp&x: ta)ten
rerum ess)ntia, uel pars essentia. Non est subsceptibilis coninariorum ei sonon est substantia :. subiectum enim non congruat ei. cui nou attribuitur pio prium . No est quam iras: Quia nulla species quantitato itiscretae, aut cocinyae resistetiae quadrat.No est relatio, quiaresistes no est relatiuu ruenian sit relattiumv cesse est,ut ad ages, uel pati siue cedes referatutino ad ages,quia simul erit naitura cum resisten e: isti uir erat agens sine actione, vel actio sine pastane , si,
516쪽
liquid resistens si nihil sc agens. Non cst agere aut pati, quia hsc sun
concreta verbalia, sicuti reliqua pr dicamenta post relationem denominata a relationibus, ut ait philosophus. Quamobrem cum resstcntia inter concreta teibalia non colloc ur, notum est non posse ad hic pridicamenta referri Mesrubi, aut quando , nemo enim interrogatus ubi est Alcibiades, aut quam ὐo veniet, respondebit resistentiam . Eadem ratione non est stus & habitus nullus en i in rudis, aut sapiens interrogatus , ubi situs est Aristarchus respondebit restit aulam. Si igitur in aliquo genere est collocanda inter qualitates collocabitur. Quia vero qualitas remotuor erat illius genus, adhuc magis proximam inuestigare uolui :& inueni illud este naturalem potentiam ad hoc ut no
facile patiatur pro sui ipsius tuitione. Quamobrem cum haec ipsi natura ita Η conueniat omnibus aliis resistentijs. Hinc ego quaestioni inquirenti quid res ipsa sit,me satis accommodate fui fecisse arbitrabar. Hac de causa ea in se stola sie scripsi. Resistentiam esse qualitatem qtiandam, naturalem scilicet potentiam secundum quam aliquid noκ patitur ab agente eti*m implicito: nam omne rellis habet potentiam, ut non patiatur. Durum quide dicitur,quod habet potentiam, ut non facile secetur. balubrc quod habet potentiam, ut hon facile a quibuslibet accidentibus patiatur: utrunque horum sub qualitari reponitur. Ad hic uerb resilens, & cedens pridicantur in quali, nec in alio pr dicamento reponitur. Est autem resilentia impersecta, qua aliquid eges patitur ab agente. Quod autem in alio genere non si reponenda hinc pa- iatet, quia non est forma, uel figura: nulla enim existente forma , uel figura de terminata sequitur resilentia in corporibus inanimatis . , Non est passio, a passibilis qualitas, nullo enim exissente sensu, aut animo posset esse remetia: oec hatatu, , quia nullo existente habitu exactibus acquisitis erit aliquid rem stens. Haec ego ea in epistola scripsi, quae adhuc confirmo , vico enim vera videatur mihi, ut nullis omnino labesectari possint sophi sinatis, ut in fia de laxabo. Igitur si definire liceat resilentiam dicemus esse, naturalam potentiam secundum quam aliquid non patitur ab Ucnto etiam implicito, aut aegre pa titiir ob suae naturae defensionem. Examinemus modo nostri Murcenarii sen.
. grans sententiam. Caput XVII. l ERCE MA A t o hic opinio non placet, atque hisce verbis opinionem reprobat - quidem resis lantia non silum in cathegoria
qualitatis adinvenitur, ac proinde non Elum naturalis impol tia est ad patiendum, ut asseruit iplet sed etiam in predicame to actionis reponitur , Se a reactione reipis non distinguitur rquod ex Aristotile quarto de animalium omi capite 3. sacilὸ ostendi potest, ubi de similitudine filiorum ad parentes orationem habens, sic inquit. Cauasi ut soluatur, hebet irque vimus,&actio agenos est uomam agens, in
517쪽
agendo repatitur: ut calaficiens a frigido resti petatur. J ex quibus vobis huiusmodi fi ndamentum depromitur. Ressentia patientis ad agens est , qua actio agentis soluitur . & aliqua ex parte labeiactatur : si quidem agentistis actio in passum ex patientis ic stentia soluitur , & retardatur : quod sine ex multis persuaderi potest. Nam si gladius lignum , aut serrum incidat eius actio ex resilientia ligni, aut serri sol uitur,& hebetatur: pariterdum ignis in uiridi ligno agit, eius actio ex ligni resilentia retardatur. Iam
vero agentis actio soluitur, atque obtunditur per actionem patientis in agens. Igitur resistentia est actio, auς reactio patientis in ipsam agens. Minor ex nuper allata Aristotelis autoritate probatur cum inquit. Causa ut soluatur agentis actio est, quoniam agens in agendo repatitur: ut calefaciens a fetigi
do refrigeratur. I Quamobrem si calidum dum agit in frigidum actio caliadi soluitur, atque hebetatur propter frigidi reactionem , quoniam scilicet dfiigido refrigeratur: iri uir resistentia frigidi nihil aliud est nisi actio frigidi
contra calidum: ac proinde resistentia in cathegoria actionis, quinetiam ro poni mr : de ab actione re ipsa non distingitur. Haec meae opinionis reprobatio est. Verum quoniam illius propositum fuit non solum redarpuere Augenium, sed etiam sua consuetudine dilucidare philosophiam: propterea ne amplius uersentur midiosi in huiusce rei ambiguitate, explicare illam aggreditur a distinctioue in hunc modum facto principio. Resistentia consideraturi aut in his qui agendi facultatem non habent: aut in his , quae agendi ui prie dicta sunt. Si resistentia primo modo sumatur nihil alluci est ius naturalis impotentia ad patiendum,& in cathegoria qualitatis in secunda specie reponitur : ut si gladius ferrum secet, in hoc & alio quouis corpore duro resistentia inest, quae potentia est, se rion facile secetiar: quae naturalis impotentia dicitura quae sanό ex temperamento is ex duritie proficiscitur. Sicut ex contiario in lacte resistentia non reperitur , quoniam in eo naturalis potentia est, ut facile secetur , quae ex eius mollitie proficiscitur. Si uero resistentia secundo modo consideretur, resistentia a reactione re ipsa non distinguitur, & in praedicamento actionis reponitur,ut ex Aristotelis sententia superius ostensum fuit: quod etiam ipsa rei evidentia persuadet: quoniam si in ventrem frigidi
alimenti cibaria ingerantur, calorque naturalis in ea suam actionem exerceat, frigida alimenta resistunt, quoniam sua nigiditate in calorem magunt, ex qua actione calor naturalis reprimitur, ac proinde eius actio citra alimenta soluitur & retardatur. Id ipsum in agentibus per cognitionem liquido constat. Nam si homo alterum inuadat,& suas uires contra ipsum exerceat, alter ciresistit prout contra eum reagit, eo magis resistere dicitur. Itaque resistentia in hunc modum accepta ab actione realiter non distingitur: neque potentia resistens a potentia activa, tametsi ratione finis inter se dinerre dicantur. Quoniam actio agentis ipsius patientis destructionem respicit. Siquidem mnis agentis est patiens sibi simile reddere ut primo de ortu ,& interitu capite de actione, & passone ab Aristotele decretum est . Resistere autem siti,fius conseruationem respicit. Enimuero calidum agit in frigidum, ut ipli uncorrumpat, di Oi simile reddat, α respectu huius finis dicitur agens: frigu
518쪽
'dum vero in ealidum reaetit, ut sese tHeatur,& con semet, Z res emi his C:us finis actio frigidi in calidum tesstentia nuncupa ur,& proprie reactio ap
pellari potest. Haec Mercenarius. -
reactionem: atque Mercenarii pasim ita ijs, p de resistentia dixit aberrasse.
Caput XVIII. ' . Goxania uva modo disputationem eum nostro antiagonista PMercenario, ut rationibus ulto citrbque habitis conspicuum ominbus fiat uter nostrum inanem opinionem & erroribus plenam
protulerit. Multa sunt, qui mihi ut libere dicam: quemadm soleo, minime satisfaciunt: atque imprimis illud, quod non recte propositae quaestioni satisfacere uideatur: in qua cum instituta sit quaestio de genere non debebat ille speciem proferre in medium : nam ut concedam illi, quod alioquin falsum esse hmos trabitur, resstentiam esse reactionem,&nou distisgui realiter a rea tione ,.haec una speci est reselantiae, quet nonia cludite aliquam rationem communem ex illius etiam sententia, ad omnem resilendam. Neque est, quod illς dicat ad duo genera referri posse, ad quai, taxem, ad actionem: propterea uniuscuiusque resistenriae genus unum non Gesse statuendum: quoniam ubi adest reactio patientis in agens, aut adest naturalis impotentia. ut facilE patiatur, aut uon adest, admittere non potvi ibἶe hqc postremum, cum statuat omnem actioimm ab aliqua potentia proficiasti. Igitur cum adsit potentia,& haec sit Asilentia ini)s, quae non magunt, cur po erit resistentia in ij , quae agunυ νε maior de uno, qua de alioratio afferri potest λ aut si non est resistentia, illa potentia a qua proficiscitur acti quid erit 3 Quamobrem si responsio dari debet generica , & univoca opim, ut statuat, aut omnem esse potentiam, aut aliquod inueniri medium ab illo. minime proposcum : atqui ille non uult omnem. resistentiam esse madicti ovem, neqne communem rationem proseti unicuique rationi conueniem tem: necesse est ut statuat esse potentiam, δut saltem non convciure in genere Avniuoco, quae res hactenus iliat a nemine quod ego sciam proposita. P te. rea fortassis ratio resistentiae non est reagere, in i)s inquam , quae agendi. uisphbent ergo in illis reactio formaliter non erit resilientia: antecedens ostendi Wr, quia frigidum habet resistentiam, ut non facile patiatur a calido rpone calidum non agere in frigidum neque enim semper actio necessaria est ) tunc aut habebit frigidum eam resistentiam non agente calido , aut non liabebizrabsurdum cst dicere, quod non habeat, eo quia cum a temperamento & amixtione proficiscatur resistentia, intrinsecam habet causam',& cstatialem lia eat igitux rementiam. Ita ue carebit reactione : ex quibus illud deo posse videtur seclusa omni actiq e resistentiam inueniri in rcuus ut arin a. ' . . ii em
519쪽
δ ct n3 non ele sor Miter resilentiam. Amplius illud mi inplaces , quod
dicat acfitiam rotentiam agemis re ipsa non distingiti ab illa- potentia rcseente: nam potentia risisten ,ut eiusmodi, non est potentia amis, sed postmtia rustiua ut sic dicam sit ipsi : qua unumquodque se ipsem se se , tuo.
mi, ac defendere vuli ex natura: potentia activa est, quae alterius molitur corruptionem, ut longe diuersa sunt haeci mera seipsim, de alium comimpere: Cum unum sine alio stare possit. Deinde in eo etiam adesse videtur emis mihi , quod putet ille magere ipsum resistens, ut se tueatur t quandoquidem omnis actio, qua cunque sit,fit in contrarium, ut illud corrumpat hoc enim
contrariorum est munus ) igitur reagens non reagit, ut se tueatur i scd ut e trarium agens corrumpat, atque destruat: alioquin destrueretur actionis ni-B tura. Placet rem exemplis iis illustrare, quibus ille usus est, ut ostendam reactionem non esse residentiam: mox autem idem Aristotelis .erbis demonilia . dii homo alterum inuadat,& contra ipsum sitas vires exerceat: alter quidem ei resistit, prout contra eum reagit sinquit Meroenatius. At ceria ni non est resistere , aut conseruare seipsum: sed fimul inimicum desiniere , atq; cccidere. Ille duntaxat resistit, qui seipsim tuetur: qui ver5 non siti in hoe facit, sed etiam praeterea adue sarium adoritur , occiditque: hie duaς acti Res facit, quarum una est resstentia pro sis ruitione: alia est actio in inimia cum pro illius destructione. Neque in verum, quod quo nugis es:quis reti at, eo magis resistat: quia ille magis resistit, qui se imum meliu tueri sei Ealle magis reagit, qui ualidiorem habuerit agendi potestatem. Recte adna αdum dixit ille Huod resistere sit imus conis uationem spectat. At vero reagere in contrarium non spectat praecipue sui conseruationem: sed, ut praedixti corruptionem alteri usi Namἰqui elua reactionem aduersario resistit, hie li here dicetur resistentiam: reactionem, minimE. Rursis frigida alimenta agunt an euorem , ut illum refrigerent:quid enim 'aliud est agere in calorem illius caliditatem obtundendo, quin agere ad alterius corruptelam. iam rem potentia resistens distat a potentia activa : primum quia de natura potentiis i stentis non est agere: deindeci quod uit, non agit, ut resistens, sed ut corrumpens contrarium ιaut in totum, aut arx partes. 'Praeterea Mercenari n
ilia Me disputatis ostendet, quam disserant inuicem rementia ,Se ractio. Nam qua ego tuis rationibus latissario, nihil in concludere illo coli a mae opinionem ostendo, ea clatius quidem dicor tibi ualidὰ resistere: sed quatenus tuae opinionis postea falsitatem ostendo . eactenus reago contra te ipsum. Item omnis effectus a sta efficienti emia essentialiter disti uitur. Iam re ctio est essestis potentiae resistentix, quia illa agit, ni seipsam tueatur secur dum Meroenarii sententiam. Igitur potentia restans, &: tuachio ab illa proficiscens duo sunt realiter diueria. Petierim ab illa ,u explicet mihi , quid
horum proprie fit resistentia: utrum potentia ipsi: an autem aetio potentiae, si dixerit potentiam de causam esse resistentiam nobiscitan conueniet. At m. λ si dixerit actionem esse resistentiam , sequeretur nunquam esse resistentia sne actione: sie adamas non habebit resstentiam, neque aliud id genus, sic
520쪽
hane illustriorem e marint s. expedit Aristotelis assecte testitilamum segstoteles itaque in quinto lilam diuitis philosoplitat rapite de potentia docet quo fiat significationes potentist dicitquedumi quatuor modis. QVO: Vnus eii pro principio insti in iusiuiu, qui inodus' potensam aestuain don B.t. Alius est pro principio passuo, quatenus proficiscitur ab altero prout ab rum est, secundana quem quod patitur aliquid patimn:&haec po: untia nun cupatiu passiva, Tertio semiis proe principio iaciendi aliquidi non quo que modo, sed bene , aut secundum quod homo disposuit .i Arius naudii Q pro potentia resilenter quatenus scilicet non potest pati quicqua ab alio, ut poni lacile patitur. Linem, modum histe verbis prosequitur. Item quia
unque habes tus secundum quo limpisibilia omnino , a rimmutabilia sint et aut noti facile ad deterius moueantur potentiae dicuntur. Franguntur nanq, Ppe conteruntur, δέ fleetuntur,& mnino corrumpuntur, non propter in L
scd propter nos polle, S: in si quo deficere. Impassibilia uelis a talibus sum,.quae propinx potentiam, de poste, & aliquatenus se habere viat & parum.P
iuuntur . l lim Philosophus. Quibimverbi, duplicem inuere uidetur mitripotentiam resistentem: quarum una est persecta,mrat nihil omnino patitura, alio: ut adamam propter dVritiem tangi minitae potest at malleo. Salamam via Ab agne comburi non potest miram ille hisce verbis exprimit ' Secum dum quos impassibilia omnino. J Alia uero est pesilentia impersecta , quae cum dissicultatu aliquid patitur : Mei me , sed non ita , quin aliquid p . tiatur: hane notat histe νerbis. Aut non iacile ad deterius moueantur J Mesinera dam: nianistarunt iaciunt potentiam resistentem , non esse potentiam Modiciam, Neque potentiam paessivam , neque lintentiam aliquid iaciendi et segquidpiam in ullis diuersum ex Aristotelis opinione. Et propterea Menoen num philosophum tota aberrasse uia cimii statuat potentiam itast mn esse cum activa potentia candem. Postremo illua ratam. mihi dissici iliatem Dest
Mercenari, quod seritas Medicos de ptabilophos maxinis perplexos exisse eis hac materia. bane ego, qui illorum decretis; qu nium Leuit mihi me publicaes priuatas te oc pationes, desderaui aliquia pr oercit nondum ii vini in genere iptius resillantie inuestigando i s suilla ιpropi m. t. T in. te heu do isse, qui in primo fitisent ancap tes Hic draunare videor ,ritili minueniti posse iniar i s discrepamiam : atque te id ad pauca rupicita xem, epibaeiasse s et . Eae In pane occasionem sumeres inhvitandi philoseph an
Relinquitur modo ut satisfaciam rationi . quam tanti iacis . ut arbitro ibtim veluti quendath Acchillam rictae meam opinionem si enere o Dic bas illam ese resilentiam, quae actionem agentia habetabat , atqtie retard bat ne suam formam cito imprimeret. Asiamptum hoc videtur inita Llsum quia neque conuenicin resistentia perfecta: neque in imperfictio. Non coli uenit in illa: ina nunquam agens fiam in mineroe potest formamς mettia quam ab agente quiritiam patiantur, ut de adamante pimime dirimus: iii ius quidem mallei non retardatur ab illi poseruia , sed contra omnino imis reditur dat tua illa propos .io supponit introducendam css. Mnnan, ab agri,