장음표시 사용
491쪽
o Audemus a Mercenario repraeli nititur: at ille interim Iaudabitur resiponsione retardans ad A tigenium annis duobus cum dimidio de rebus potissmiim, quae ad philosephiam , quam piosi etur publice, pertinent leuia soriae si haec. bed cur qua se inanem , & erroribi' plinam dedisse Augenium responsi erloriatur λ quae si ni ea in epistola a ire inaniter dicta λ quo iudice sic censit νrile ne igitur agonotheta, & iudex 3 sic ille non de Hugenio modo, sed de G
leno, S de omnibus medicis victorem se euasse pronunciant 'Perscrutabiamur postea utra sit opinio inanis,& erroribus plena. Nunc videamus, qvcmexittim habeant tuae propositiones, uias merito nuncupo , cum te illas effinxisse,& somniassessim bretii ostensurus. Haec prepositio. Remedium aequale in - gradu non agit in in cibum ut aequale, sed ut supc rius, & proportioncm mes V ris inaequalitatis habeas J pronunciata a me nunquam filii: neque tacite ex meis deducitur uerbis: somnium igitur erit Mercenarij. Primum nunquam n
garii ab aequali in gradu fieri actionem posse : vi pote qui sciam , & omnino
profitear non ab squali modo , sed etiam ab inseriori actionem fieri. Sed in illius gratiam admiseram ab aequali non scri actionem corrupti 'am: propto rea concludebam. Auxilium solum& per se considcratum squale morbo, ex concessione iam iam, nihil prorsus vicere corrumpendo. Et hoc riti sus ccre volebam histe verbis. Ab squali in gradu in corpore no vivente actio no si ut aiunt in vivente fit. Aequali igitur in gradu agit in equale conici perando: quae iane contemperatio quo ad aliquid correptio cit , ut in exami- ne secundae rationis dicam. Pnterea nec aliquando dixi remcdium squale
agere, ut superius ..Nam quod in aequale per se s perius esse non potest. Sed
dixi. Non arere squale remedium in moibo actione corruptiua : quod illi conccfieram, licet omnino falsum esse scirem. Propositio , quae ex mea scitentia deducitur, hetc siit. Remedium, & natura in morbu agentia habent proportionem ma oris inaequalitatis. Hsc mea filii assertio: quam confiim ui parum postea , dum tuae rationi satisfaciutam his verbis. Tamen humida viduo appplicatum sicco viduo habebit perpetuo victoriam natura ipsa agente cum humido J Et parum insta dicebam. Quia quantumuis morbo impar,
superius tamen redditur contrarium adiutum adt. one naturae J Videas igitur me semper duas agentes causas inuicem connectere : unam prseipuam & iu- ternam: aliam secundariam, externamque: duas lia e causas in morbum agens tes habere proportionem maioris in qualitatis. Tu vero diuidis duas haste causas, imponis ire mihi , quod disii ina, remedium Sqiale agere, ut superius. Exitum, cognouit primae allertionis Mercenarius, agrediamur secundam. Vi de quaeso hanc Mereenari deducis piopositionem 3 legito accurate tota epiastolain, perpendito diligenter singilla verba, nunquam inuenies ab Augenio dictitan, remedium squale in morbum agens maiorem agend. vim, atque poetestate acquirere opera ipsius natur . At certe illud colliges, remedium eia dcre supcrius moibo simul cum actione natur . Aut etiam naturq actionem smul cum squali remedio euadere superiorem motbo. Hasce admitto libentissime assertiones: quia se mea fati opinio, x quibus colligi non ro. est,m. medium acquirere validiorum agLndi vim, quam antra habuerit, naturae. . ar neficio
492쪽
3 8 Horatii Augenti Di putatio
ficto: se .l utrunqVe agenς siam uim seruans,dim innui consipirant contra E morbum , habere proportionem maioris inaequalitatis. Deccbat sinu Mercenarii ira mea , hal et rcprobare proposi .ion : idcirco cur id facere p. ancrim-st. it, vel cuicnior admiror. misi serta sis diccrcmi.s nudium de conti adicen-
. di O, iditatem in causa filisse erroris initus: ideoque somnium illum proser. rc voluitie in medium, bcise conscium sibi usi, quod cum alis non potu
rint reprobari, essingendas alias, ut reprobaret, utque hinc occasionem con-
u retur dilucidandi veritatem , more alioquin suo , nolito saeculo inc
natura, quo ad aliquid possit nunc maci superias , O in equale contra Mercenaris sinum tiam. Caput VI.
E propositionibus a Mercenario ph losopho propositis, satis dirimus, ex quibus colligere potest ille, quem extium habitura sit illius disputatio, cuius fundamenta statim corruunt, de sine in chinis: propterea omnis internos remota videri possct comi
uersia circa dissolutionem primi problematis, cu aliud ego dixerim, ille vero aliud senserit, & reprehendcre conetur. 1cd tamen ne sit, G terfugere disputationem videar, experiri in animo est, quid acutissimo ingenio priditus contra meam scripserit sentcntiam. Audienda iracue sunt illi us verba, qtiae immediate subsequii mur. 1ic enim habent. Circa primum dictu duo committit errata, primo vir iste sibi ipsi non constat, quoniam in hae solutione inquit remedia paria secundum gradum morbis adhibita, ut paria sunt contra morbum non agere, sed ut superiora sunt, maiorisque in qualia talis proportionem habent : paulo autem inserius oppositum ait. Reddensen in rationem cur est, si remedia in inferiori etiam giata adhibcri postunt, Galenus asseruit. morbis remedia secundum pradum aequalia adhibenda esse, inquit, ut Galenus indicaret remedia morbis secundum gradum superiora adhibenda non esse: verba ipsius h c sunt. Respondeo Galenum parem dixisti se gradum, ut omnino neget superiorem . non autem inferiorem gradum liaeet in riori, nunquam licet superiore uti. J Iam vero si remedia & inis riora, de paria, nunquam a 3tem morbo superiora esse debent: igitur quod in hae resiponsione ab ipso elicitur, quod licet remedia morbis paria sint non ut par.a concurrant, sed ut morbo superiora sunt, non consistit: de unum auterum euertit. Labitur secundo, quoniam si remedia secundum gradum equalia nihil quicquam ut ait)corrumpendo inciunt, sed ut superiora: mai risqze proportioni ua qualitatem habentiat igitur non paria morbis secunda eradum remedia, sed superiora adhibcri debent: ut connexum huiusmodi sit:
Eeinedia adhibentur, ut morbum prostemant: iam vero non ut paria, sed
493쪽
A n s per ora ut ait morbum p. ci emittat. igitur non paria, sed stiperior sadhibcri debent: non ergo cong vcnter a Gadeno decretum est, Vr a morb. siemedia sicundum gradum adhibenda cssse. J Hec Mei cel .arnas contra priorem ast ri .nom ex incis vel bis, illius tamen sentcntia , elicitam , rcr:pst. 3Sane i lud primo loco dicendum est: nullam omnino in meis dieiis ini ni icontradictioi m. Nam haud absurdum est aliquod aequale, & mequale disci vario respcclur quemadmodum magnum aliquid esse dic:tur in compar tione ad unum, quod alterius res; diu paritum est: mons inquit Aristotclo in cathegori)s in relatione ad sinapiin cii magnus: at in rc laiione ad mai rem aliquem dicetur paritus: sic par, di impar, aequale , intrii talu . HMequidem ex corum esse numero, qtiat in res otio ad aliud dicur. α , adeo B est vertim , ut dubitari non posse: idc1sco prout uaria fit relatio .valid is siment. Remedium, ut rem ad nostram di sputationem contraham, aequale este potest ratione gradus: in quale rati ne operationis: simile cst de Igne , cuius gradus sempcr aequalis cst in omni igne, ciscientia vero non es par, sed ita qualis : ut si ignem in serro igiato 1 agancris, ta in Palia. Acqu lo ita que potust esse remedium, at maior efficientia esse potest supra gradus aequalitatem: quae res contingere non potest propter gradus, sed ob cillud. Acqua Ie remedium si ea consideretur ratione, qua in omni bills a uale est : nuru ruam habebit vim corrumpendi ex tundamento posito, Sc nostro antragon a concesso. At uero si consideretur, quatenus agit an vivente co .pore: quod est dictu, quatenus, simul cum remedio agit natura ipsius corporis, bactenus e quidem superius morbo fatuitu acticque ex his duobus composita coirup. iva est. Habetque semper propertionem maioris in qualitatas. Vides igitur, quod timedium aequale per se cons duratiun , non oppossitur remedio agei te in morbum simul cum natura. Cum dico. Rem dium aequale non agere in morbum intelligo ac tronem corniptiuam: id enim explanabam intia diacens. Quod alioquin solunt nihil prorses eisceret corrumpendo. J Idcircos hauci liabere debet actionum remedium opus est, ut illam habeat ab alio: id uero illi contingit ex connexione naturae. In his nulla opposito cit Mercenaris: cum onmia inuiccm consentiant: Nunquam Icet p. to h nccr, ut qui assecui meam opinionem nolueris, nunc planius ali quaris)uci rein dio in gradu seperiore pro morbo propulsando. Licet uti squali remedio raD tione gradus: quod aequale r edium naturae actione fit superias morbo. Haduae orponuntur propositiones. Reinedium in gradu aritiale : rem dium in. radu non aequale: estque oppositio in gradu .. liis vcro non opponuntur. I
enicdrum quale non habet aetionem corruptiuam in m ibum ut aequata:& I x medium Mnale corrumpit moibum , ut at m, ratione Illo. si ernri. euaditia Haec etiam manifestum iacium siccundam illius rationem ii l I coiscludere: iis res ut pateat omnibus , eam sic bretii et propono. illis ieini diis utendu in pro morbis profligand ς, quae' vim habem illos corrupend fio sint. Atqui aequalia remedia in gradu non coriumpon.: ilicis. .ir assis imita. Hanc ego albitror s inamam demostrationis' Mercenari j : sed certe', si Mnc audicio, non conciuine. QMu minor falla duplicior: tum cx cor
494쪽
φe sone . tum re ipsa. Dico talsiam esse ex conce sione: quia admismus iam . . ab aequali per se. & solum considerato non fieri actio m corruptiuam morbi : sed tamen nunquam adi sinus ab aequalibus sitiaul cum natur; aes oneri corniptionem non posse. Aequalia igitur remedia hac ratione corrumpunt morbum' propterea dum acutus Meicetiarius inquit. Quod rem dia secum diim gradum aequalia nihil quicquam coriumpendo essiciunt. Dico non recte tuisse dictum. Scd dcbcbat sic proscrre nempE, Remedia secundum gaidum aequalia sola nihil quicquam corrumpendo cisci uiar. Ego enim ea in epistola ita scripseram. Auxilium vi agens secundarium , quod alioquin i lum velim notari hanc dictionem nilui essiceret corrumpcndo. Rursus salsa est ea propositio non ex concessione, sed etiam re ipse: quia remedia aequalia porsus corrumpunt morbum, ut explanabo Ioco suo diligentius. Quam-
vibrem quae ipse hisce uerbis dicit, omnia falla sunt. Si remedia secundiam gradum aequalia nihil quicquam ut ait corrumpendo eficiunt. J hic addore debebat, sola. Deinde verb cum addit . bed ut superiora, naaiorisque proportionis inaequalitatem habentia. 3 1 aniat. Nunquam adini sit Aug nius remedia aequalia cile superiora per se: sed hoc habere ab alio: ut a mu a opera naturae in propuliando morbo. Haec sine de primis rationibus
habere si nificationem , O de qua D in proposi- .la d Putatione intcssigendam. Caput VIL
Ecunda proposito, qua reprobada sescepit Mercenarius erat,quod
natura bentificio remedia non acquirebant maiorem agendi potestatcin . Pro qua re demonstranda multa dicit de naturae operibus, quae cupi a nobis exarr inanda fiat diligenter, expedit pii. iis omnem e medio ambiguitatem tollere, quae posset reddures ostrum negotium plagis obscurum. Natura itaque nomen , quoniam multiplicem h bet significationem, prius distinguendum est, mox autem expia. Hnandum, de qua instituta sit a nobis in hac disputatione tractitio. Boetius litaque in libro, cui titulus est de duabus naturis, Ela uita pers a Cnos xi: ' quatuor modis naturam sumi possis docuit. Primum inquit natura Cipitur
pro omni re sue substantia Derit, siue accidens , & potust sit defini A.
Natura est earum rerum , quae cum fiat quoquoi modo intellectu capi possint. Deinde pressus accipitur natura , pro si Astantia tantum , tae. corporea, siue incorporea,& sic definitur. Natura est, quod Beere, aut pa-.ti, aut utrimque potest. Deus tantum est agens, materia tantum patiensi mi nia verb & aliae res sit niles, & agunt, se patiuntur. Praeterea etiam angui stius sumitur pro tota substantia corporea,& hanc Aristoteles definiuit libro
Dcundo Phisicorum cum ait . Natura in principium motus & quietis euis,
495쪽
A in Wio est, primo, & per se,& non secundum acci 'en . Postremo inquit semitur natura pio nitima de propria dis aua, ouascunt e. rei ..uude di cimus aliam esse naturam ait l, Ar illam argenti , 5 varias esse natui si an, malium, potestque se dinniri.' Natura est unam suamquo infliri ians speciora differentia. J H c Boetius. Aliς preterea cint faturae significationcs pud philosephos, S apud Medicos . Aristoteles enim l:bro secundo de avascultatione physica vocavit generationem naturae nomine: quia erat uia in naturam. Galenus vela in arte medica , atque passim alibi uocat naniram constitutionem corporis constantem ex temperamento similarium partium, comsermatione organicarum, de unione earundem. Rursus uero tempeiame tum tantaxat vocare consueuit naturam: ut cum primo libro de ratione cu-
ij randi ad Glauconem philosophum ait. Non selum communem omnium ho 'minum naturam, sed etiam propriam, atque particularem esse cognostin dam. Adhaec verb natura sirificat etiam Hippocrati temperamentum , vi aperte admodum declarauit ille primo libro de hominis natura. Praeterei natum nomen usurpatur Galano pro ealido innato : de quo primo aphori Ginorum commentario decimoquario dicebat. Animalium naturam nihil allud ineritiam innatum calidum secundum Hippocratem . Ilia ipsum animai sprincipio generasse, conformasse adauxisse , di iis ue ad mollem enutrivisse. Atque libro secundo ad Glauconem cal diim innatum este dicebat aut an uiam, aut talem proximum illius instrumentiani , quod celam dicebat libido rigore , palpita capiti sexto. Libro vero quod animi mores sequantur 6,HC potis temperaturam,millim iit sic dicam ille apertum secit temperamentum esse corporis semiam: atro unumquodque esse id quod est propter renas'e- tamentum calidi, hi di, hui, ut, eo licci; quos e res is coiistant di: ingteria, & ex temperamento. Neme uidenis Aristoteles habesisse etiam signia stationem natur in quano l brometh intre. cap de putredine, ima ag Ide ijs, quae se induin partem putrefiant sie diestat.'Qii inihio proprie ditatu utresectio in ijs; quae iacundum paries c6r imputauiri cum separata nihlint a nanira. J Cum itaque nati ira nomen mi habeat significit .nes, si ae
ritur de qua proposita sit incluso in hae displicitione. Respiadeb H. nani
re nomen intelligere primum temperamentum totius, Z partim medicorurA. Ouinitim consuetudine. DHAEdetolidum etiam in fiatum audite seis Acules
D tibus pndita: & in hac re cui Mevcetiario consensus a last ita iiiis adb mittit calorem naturalem niunctipati posse naturai Pisum auteri ' stituti in Hrimam uniuscuiusque rei intcsiperis debeamus infra diligentius ex ' abi ia1nterim verb non sit alisia I inter nos, an rei, mesaturis; poprie ni inmhatii de aematura: an alitem si nButae ins in enim,H qissi a primi es niti, tabeo us antimii simis lauthoribit, suisse naturae' immine it, inum' 'Mo, au- em si instri mentum est, eris vehiti 'iusdam dissosi iό IA ula ud incroduceis
496쪽
mata, siue inanimatae per se vim habem altera di ex Mercinaris sintentia. Caput VIII.
l O c i et o in hune modum nostrae disputationis fundamento , periamur modo quibus machinis Egregius Mercenarius secun idam propositionem euertere conmir. Quod igitur in superi iribus secimus, id nunc faciamus illius verba in medium asserere. tes: quibus me sic agreditur. Labitur. erea circa sterum dictum cum inquit. Contrariam qualitatem morbo applicatam tametsi pt prir uiribus moibosae qualitatis exuberantiam euincere non possit: naturae ramen auxiIio. & ope illam corrumpit. Vt si in ardente sebre secundum tres radus fuerit caloris excessus,& huic frigus secundum totidem gradus adhuatur, A . prout cum animalis nasura connectitur ad agendum. MI refrigerandum vali ius reddimr,ut caloris aestum perdat, atque eorrumpat, quo ceri nihil abstird us dici potui a moniam si frigidum ut tria caloris exuberas latiae secundum totidem gradu4 adhibeatur, & prout cum animalis natura connectitur validius ad refrigvandum efficitur, ita ut caloris excessio restri guat , quod per se ipsum efficere non. valet, aut hoc est quoniam animalis natura dc ipsa restigerandi vim, atque nacuram habet: aut quia animalia senatura Nures impartitiar frigiditatis gradus,: ex quorum additione Egiduin, ut tria validius eiscitur 3d refrigerandum Sed nec reum, nec alterum culte dici potest i Non primm , quoniam nulla corporum naturcitum essentia ,& natura siue animata, siue i harumata sol, per se alterandi , aut restigeram di, aut humectandi tum habet, ut primo de ortu, & interitu capite de actit ne, & passione ex Aristotele colligitur: ubi alterandi uis atque natura primis qualitatibus solum accepta refertur: cuius ratio in promptu esti quoniam refrigerare,& humectare,& consimilia primarum quesitarum propriae essent
tale, l'ie orirationes sunt: stigiis enun ut stigiis ira iacit: humidum, ut hu dita e calefacit , seclusa vero caliditate nequaquam
libro de sensu . ἔc sensiterio Arist. declarauit inquiens. Ignis qua ignis non agit, sed prout ealidus est & consimiliter de citeris. J Hec Mercenaria onrό est. Cuius summa in hoc consistere uidelm mihi. Si remedium 'ali
rem ac uirit agendi m estatem opera ipsius naturae: aut natura habebit in alterans : aut natura plures gradus Ogiditatis impartietur medicamento ; sed neque primum, isentia,& natura tinet: natura non in prima quesitas: quomodo autem deducat secundum, explanataurus Polla
497쪽
Aduersus A. Merce rium. IRII PRO TEMPERAMENTO, ET
calore naturali habere per se vim alterandi. Caput IX.
Vi e rationi iam sitis sit perque in superioribus responsum a n his sint, dum oslandebamus, quomodo se per actio fiebat a pr
portione maioris inaequalitatis a remedio aequali e nam hoc idisum,& natura dum simul agunt in morbum dicuntur illo sep riora, cum on.nino corrumpant. Uuo homines trahut aliquod pondus, cum tamen unus trahere non possit: sic remedium & natura senes corrumpunt morbum, omnemque cxcessum, quem neque remedium perses
litarieque si impium, sic ego admiseram neque imbecilla natura potuissint
corrumpere. Sed nunc nostra consuetudine admittamus hoc suppositum :admittamus etiam omnes cons uentias , & ostendamus Mercenarium, Philosophum acutnm.nihil poetinus concludere . Quamobrem ad mittcrea volo ambas consequentias : cum uero postea Picit a sed neque
unum neque alterum dici potest. Nos id ipsum omnino negabimus : quia tum hoc tum illud admittendum esse demonstrabimus. Et prius ostendam naturam habere vim alterandi tum per se , tum per accidens : mox verb e planabo modumsecu ndum quem remedium validiorem acquirat agendi p potestatem ab ipia natura. Quod pertinet ad primum demonstrabimus temperamentum , & calorem naturalem habere per se vim alterandi: postea veloidem docebimus de natura, ut pro rei. vltima se a siti stantiali sumitur . Vt igitur quod docere sueram pollicitus exequar de temperamento sic dicere a gredior. Quodcunque ex quatuor elementalium qualitatum permistione comitat per se vim alictandi possidet. Temperamentum constat ex eiustemodi permistione, ergo temperamentum habet per se vim. alterandi. Atqui te
peramentum est natura eius corporis, cuius temperamentum est: itaque natura per se vim habet alterandiu. Nihil est in hac . ratiocinatione, nisi tamen d 1, cipior, quod Dcere possit dissicultatem, cum alteratio primis qualitatibus.
Mi)s, quae ex primis proficis tur, accepta referatur. Pr terea, nisi mutua hete fieret in omnibus corporibus mixtis viventibus tam similaribus , quam dissimilaribus, alteratio: sinitas produci,& conseruari, quinimmo neque morbus gigni posset ., Est enim ianitas , ut rem breuibus prosequar , Optima temperies ,& constitutio corporis causata ex mutua actione , & passione primarum qualitatum. Morbus voci est intemperies, &ametria primarum qualitatium sese inuicem non seruata naturali proportione. alterantium. Omne mixtum liabet in se quatuor qualitates contrarias, ac pugnantes , quae cum struant sua proportionem in generatione acquistam mixtum illud conseruat seipsum. Cum vero una earum exubcrat plusquam oporteat, & ratio mixti patiatur opprimit reliquas u atque hoc modo dissoluitur illa proportio et cruo. Ninmixti naturam conseruans. In animalibus cine alia inest nimis particularis
498쪽
tio consertiationis ,& corruptronis cx pu alteratione proficiscens: cu enim Econstet ex dissuta. ibi ribus partibus halrent singulae situm temperamentum diue si in cx tutus mutua alteratione conseruatur animal dum proportioncm seruat naturalem. Contra vero aegrotat, 2 moritur quando naturalis commoderatio
non seruatur. Adest in Ginartibus caro calida & humida: Olla, cari: lagines, membranae, fibrae, nimi, vcnae, arteriae, s4gidi 8e siccae. Calidum, Se secum est cor : illi oppositum fi Idum,& humiduin cerebrum. Sanruis calidus, hi midusque: melancolia frigida &sicca. Pituita, frigida, & humida est, bilis
flaua calida de seca. Ex harum partium , & humorum mutua alteratione construatur ianuas,& optimae fiunt actiones: cum vero ametriam patiuntur,sro malo illa, & co centus admirabilis permutatur, aegrotat, pollea vero mori- tue corpus animatum. Hoe sane modo partes calidae Se siccε alterantur a sei- Fgidis humidis: Scalidae, atque humidς patiuntur a frig dis, de siccis: dumvcito h c actio mutua fit secundu natura, sanu est, du vero limites naturi excedit corpus e rotum fit. Hanc mutua alteratione, citisque necessitatem decla- iasse niihi vide nr Uiuinus Hippocrates libro metsi Διαυτῆς primo dum est.
nibus vitium sen ad summum usque similiter, &ad minimum. Cttenim v -Gque horum ti adsint. Igni quidem esiditas,& sicci s. Aqus vero frigiditas, se huimiditas. obtinent autem a se mutuo, ignis quidem ab laqua hi miditatem inest enim ei ab aqua humiditas aqua vero ab igne tacitatem ci est enim a sui ab igne siccitas J hic illet. Qui toto eo libro eorundem principiorum asterationem & proportionem in partibus, & in humoribus recognouit. Aristoteles etiam hoc idem scriptum reliquit cum docere voluit, quam Ub causam corde existente calido,&sicco natura cerebrum frigidum , humiadumque constituαe voluerat: eam reddit causam, ut . fieret contemperatro
loris . Verba sic habent libro de partibus animalium secundo cap. 7. Ccrebra . agitin calor seruoremque cordis moderatur . Ac temperiem aisertJ Vido hic unani partem contemperare aliam, & unius temperamentum agere in temper, Ilvientum alterius. Ponamus itaque ex multis partibus unam quampiam morbosam pati intemperiem , cur aliae, quae sanitate fruuntur in morbosum aget Res noti valcbunt contemperare, & alterare illam usque ad restitutionem in in egrum t Arbitror me iam exposuisse aliquam naruram habere per se vim alcerandi: quia alterandi potestatem habet ipsum temperamentum: propterea aberiasse Mercenarium plutos bphum, quando dicebat nullam naturam eiuste modi tabcω facultatem . Nunc vero de calore naturali idem ostendamus. Caloris naturalis nomine non intelligim simplicem qualitatem, sed permixtam ex emnium elementorum qualitatibus 4acente caliditate, α humiditate;
499쪽
. Adversius A. Mercenarium . M s
A sed ita quirim contemperata, ut pro viis ivnctionibus obeundis idonta γε
dam si causa : hunc vero calci cui ex frigiditate pe: in stam esse, piatersitani
quod a Galeno libro septiiro dc placitis Hippociatis& Haronis capite quinto; libro de rigore. Palpit. & conui I capite Lxo, p. imo Aphorismoriim. decimoquarto de alibi sipe dieiuna fuit, a nobis etiam in libro huic tractationi dicato est cxplanatum. Duobus autem inodis considerare possumus eiuscemodi calorem unci modo quatenus mixta est temperies ex omni elementorum qualitatibus resultans. Alio modo quarenus forma corporis animati illo utitur tanquam con causa operationum, ut cum Artilotale loquar libro secundo tradit. De anima tex. i . in quo non dicit calo m. sue ignem animae instrumentum csse, ut Mercenarius ait: nam in contextu gretco, ncque in
B latino bonae traductionis adesi verbum illud inmetamentum. J bed illius loca
concausa. J Plurimum autem differt concausa,& instrumentum, ut alibi copiosius exponemus: modo hac distinctione stante dico , quod quomodocii rue consideremus calorem naturalem, quod semper facultatem habet ver se terandi. Iam vero calor quatenus calor est consideratus per se cotinuo vim habebit calefaciendi : quod est alterandi: qui contendet calorem naturalem sinplicem esse caliditatem hunc effugere locum non possunt: quia natura est Mercenario, ut re eius verbis constat. Per se tamen alterat, quia per se calefacit . At si contemplabimur hunc calorem, quatenus concauta est animae ad operationes illius exercendas: tunc asseverandum est, hunc non modo calefacere sed refrigerare, humectare, siccare, omnesque tandem operationes Ciacere, ad quas ab anima dirigetur. Hic enim concoquit, attrahit, expellit
retinet, generat, format, nutrit, auget, de usque ad ultimum vitae terminum
animal perducit Galeni testimonio primo Aphorismorum commentario doeimoquinto. Hic idem calor dum hasce operationes exercet refitSerat alia aliquando exiccat ,& humectat: prout fuerat necessarium pro indiuntui generatione, aut conseruatione refrigcratione, exiccatione, & humectatione.
Dum generat ossa, neruos, & fibras aliasque id genus partes temperamento, fiigidas, & siccas: opus est materiam illam seminis aptam ad illorum gen rationem alterari ad frigidum,& siccum ab ipso agente : hoc agens calor est naturalis. Sed quomodo fiet haec alteratio a calore, si solam caliditatem habebit Id utique fieri non posset. Ideo agit, qua Digiditate bene contem II perariis est,& siccitate: quarum qualitatum causa materia seminis crassior, frigidiorque: multo facilius disponitur ad recipiendam formam oues s. Idemst iudicium de nanun partium generatione: dc de nutritione , quam fieri non posse constat, nis alteratio praecedat alimenti idonea a calore facta ; a quo
alimento alterari partem nutriendam oportet. Multo autem fient haec illustriora, si milustrabimus modum secundum quem fit expulsio , atcractio, && eoncoctio,& retentio: quae actiones licet in partibus fiant, proficiscim-tur ruinen meritb temperamenti caloris naturalis, & proprii ipsarum par.eiuna expulsionem adiuuat stigiditas, & siccitas : attractionem , & necteri tricem sine adminiculo siccitatis fieri non posse , certissimum est et Concoctrix humiditate potius gaudet. Calor itaque nacuralis expulsionem iaciet, noni l quat
500쪽
es Horatii Augend Di putatio .
, quatenus calor. duntarat, sed quat nus fit ido , sccoque nritatur concoct Enem idem faciet magis calidi ate, & humiditate, quam alijs qualitatibus adiu us. propter siccitatem magis retinebit. Hac de causa, quamnis alias etiam adesse non inficiar, opertuit calorem naturalem in quatuor qualitatibus et
men orum suish constitutum. Vt instrumentum cssit animet liccat loqui ut alia improprie coae muniterque loquuntur ad diuersarum partium functi
nus diuersas. CSterum si consideremus calorem naturalem, quatenus tempori es quedam est: fiet nisi fallor omnibus manifestum , hunc habere facultatem alterandi per se: ut calefaciendi , refrigerandi. humectandi, & siccam di. Calcfaciet quidem frigidiores partes: refrigerabit calidiores, quarum cadiditatem extremam remittet. Humectabit, quae maeis siccae sunt: N exice aeu humi clas: quam rem quia non cognouit hic Mercenarius philosopus,& Fvidere non potuit, quomodo a calore naturali fiat refrigerat o et hic ego in illius gratiam id explanare conabor libenter : sed supponere oportet unum , quod calor naturalis est qualitas quaedam ex omnium elementalium qualit tum permixtione constans, Etenim substantia qualis est , talis est a substantia proficiscens qualitas. Calidum innatum pro corpore, de substantia calida est mixtum corpus ex omnium clementorum substanti)s primo aphori sino. commentario decimoquarto, sic qualitas ex hoc proficiscens corpore eandem habere pernustionem debuit. Haec ab illo praetermissa, & negligentis fortassis explanata, iapponantur in praesentiarum tantquam vera : dum meam de hac materia tractationem diuulgabo. Supposivum igitur sit temperatum esse calorem ii turalem:& multo minus intensum, quam si calor febrilis. Tunc Gsc instemus. Omne remissum remittit, atque minuit intcnsunt: quod remi tit, alterat: erso omne remissam alterat iniensem. Calor labrilis est intensus, quia igneus: Ergo naturalis calor remittit febrilem, alteratque. Nostrae huius raciocinationis asia mptum probatur vcrbis Galeni in tertio de simplicit medicamentorum facultat: bus capite sexto cum ait. Quippe si duabus aquis caliadis, quarum altera plus, altera minus caleat, misceas minus calentem magis calenti , huius certe seruorem extrinxeris. J Atque rursus capite septimo, inquit. Non ergo stupenda magnopere res est, si quicquam corum, quae proprie & per se sitiat calida , cum calidiore commixtum frigidius ipsem es scere queat. Ea est enim alterabilium corporum omnium comm nnis natura, ut
si in se agant ,& patiantur admota: quod minus est calidum a magis calido Hesidius evadit: quod vero magis calidum a minus calido contra asscitur. Jquam rem probat ille pulcherrimo quoddam exemplo urinae hisce verbis usus. Proposuit autem mihi dudum quispiam quamobrem in balneis frigidum metamus,soris vero calidum: haud intelligeris in balneis urinam quia dem perinde ac foris tepidam essu: verum nos non aeque intrita seca corporis si perficie, & dum lavamur , & antea affectos esset: nam in balneo ipso caliadior ea nobis est quam urina: extra autem frigidior . Quare & ,rina non ab re illi calida extra balneum apparet: in balneo autem frigida: quod enim minus, qui ipsa calidum sentitur velut frigerans habet: quod autem magiscindum, tanquam . cuefaciens. ELiceat , vero ubi periculi faciundi cauti,