장음표시 사용
21쪽
tissimus Interpres. Obiit Bononiae pelle eonfectias anno I 3 8. Ioannes Calderinus Jurisconsultus, patria Bononiensis, a Ioanne Andreae in Filium adoptatus. Vixit circa annum I 36o. scri insit Commentaria in libros Decretalium, Decisiones, Consilia &c., ct Bononiae in Ecclesia Praedicatorum sepultus est. Joannes de Lignano Iurisconsultus, Philosophus, & Μathem tieus , qui multa scripsit super iure Canonico &c.. Legebat Bononiae, & vitam finivit anno I 383. die I 6. Februar. , in cujus Inscriptione sepulcrali inter alia haec leguntur: Gloria Legnant, titulo decoratus utroque Legibus, & Sacro Canone dives erat. Laurentius de Redulphis patria Florentinus . Huius meminit Author tanquam Iurisconsulti in Indice Scriptorum Summae Angelicae praefixo. Petrus de Ancharano, seu Ancharanus, Iurisconsultus, patria Bononiensis , & Baldi Auditor . Florebat anno I IO., Commentaria edidit in Decretales, Clementinas dcc., & Bononiae sepultus suit in templo Sancti Dominici anno I I F., vel IΦII.
Raynerius de Forolivio Iurisconsultus, qui multa scripsit super Iure Civili, & ex hominum vita demigravit anno I 338. Richardus de Media villa, vulgo Μidd leton Anglus , Ordinis Minorum , & Doctor Oxoniensis , Dod oris solidi, Copiosi, ac
Fundatissimi nomen consecutus , vir in sacris litteris, & in iure Canonico peritissimus . Multa scripsit, obiitque anno IgOq.
Rodonens s , Guillelmus nempe, qui Glossas edidit super Summam Casuum Conscientiae Sancti Raymundi de Peliasori ordinis
Scotus , id est Ioannes Dunsius Scotus ordinis Minorum , de
cuius patria disputatur, an Anglus fuerit, vel Scotus, aut Hibernus. Oxonii docuit ,& Parisiis, obiitque Coloniae anno i 3o8. die 8. Novembris, aetatis suae anno circiter g ., Doctor subtilis com
Speculator, scilicet Guillelmus Durantes, seu Durandus, Speculator appellatus, ex Provincia oriundus, qui Romae obiit anno Iaρ6., Se in Ecclesia Sanctae Mariae super Minervam tumulatus est. Vir in utroque iure doctissimus, qui inter alia praecla ra suae eruditionis monumenta posteritati reliquit Speculum Juris in tria volumina distinctum.
S. Thomas de Aquino, Doctor Angelicus merito appellatus,
22쪽
natus anno' 224. , vel I 22s. , vel I 227. , Doctor Parisiensis', multorum operum Author, toti orbi notissimus , qui Universae Carnis viam ingressus est in Μonasterio Fossae Novae anno ra7 ., aetatis suae anno circiter so. , Sanctorum Catalogo adscriptus anno i 323. , & anno Is 67. inter Eeclesiae Doctoi es cooptatus. Ip. sus.Sacrae Reliquiae Tolosam translatae sunt iussu Urbani U. an
23쪽
HUIUSCE TRACTATUS DE CONTRACTAE ,.. GENERALIS SERIES: t ,
ARTICULUS PRlΜUS. De -νcaιoris usi ac mercaturae exerincitatione , p. a. ' e rARTICU Lus SECUNDUs. De temporis licita, vel illicita vendia νione , p. 3 - ARTICULUs TERTI Us . De emptione redituum praedialium. p. 39.
CONSIDERATIO SECUNDA . De usurae perpetrarione, p. 69. ARTICULUS PRIΜUs. Quid si usura, ibid.
ARTICULUS SECUNDUS. Quare prohibeatur usura, P. IA . ARTICULUS TERTI Us. Qualiter commitratur Uura, P. IS 2. CONSIDERATIO TERTIA. De Socierare , p. 22 I. ARTICULUS PRIΜUS. De Societate pecuniae, ibid. ARTICULUS SECUN Dus. De Soccida animalium, P.
Pag. xv . l. 7. Pessiilani super modo Pessulani. super modo
Pag. 2 . l. 17. Uuevrionibus uesiondias Pag. ibid. l. I 8. tranferiantur transferuntur Pag. 33. l. I. Ηate idem Η adem Pag. III. l. 32. Dominium Dominum
Pag. I a. l. 17. D paulio pos Et paullo post
Pag. 373. l. 29. ais Dominus ait Dominus
Pag. 223. l. II. Clemens III. Innoeentius III. Pag. 22s. l. s. damnum , vult damnum vult Pag. 236. l. 29. reliquid reliquit Pag. 249. l. 7. & si et si Pag. 294. l. II. de eodem, gravando de eodem gravando
Pag. 296. l. ult. careat caveat Pag. 3Ia. l. II. modo modos
24쪽
INCIPITRACTATUs Contractuum compilatus
ex dictis Sancti Bernardini compendiose per Venerabilem Fratrem Angelum de Clavasio Ordinis Mi norum Provinciae Ianuae
Contractibus agit Sanctus Bernardinus Tomo secundo suorum operum serui. 32., 8c tredecim sequentibus, in quibus primo expendit originem dominiorum, descendit poli modum ad mercaturam, & quascua que contractu uin species, & singillatim ad usuram e quae omnia ita dilucide exponit, ut non immerito possent ii Sermones inscribi : Integer& absolutus Tractatus Contractuum . Hos Sermones respicit Author, tametsi Sanctus Bernardinus hac de re etiam scripserit Tomo primo serm. 33. , quem potes quoque consulere. Eos igitur duntaxat inscriptos De Evangelιo aeterno in hac lucubratione appellabo. . Contractus , quem Graeci vocant Ssnallagma , est duorum, vel plurium consensus ultro citroque obligationem pariens is. de verborum fenAscatione L. Labeo, nedum quoad res , ut in emptione, venditione, aliisve similibus, sed etiam quoad personas, ut in contractu Matrimonii. Iure igitur scriptum est Initi t. de verborum obligationibus f. 7. - Non foliam νes in sipauium deduci possunt , sed etiam facta , & 83. de Retulis iuris in Sexto -- Contractus ex conventione legem aeci ere dιgnoscuntur .
Circa primam Considerationem , quae de emptione, RVenditione est, triplex articulus est tractandus, & declarandus, quorum primus erit de Mercatoribus, mercantiae V
25쪽
2 C o N s I D. I. A R T I C. I. exercitatione : secundus de temporis licita vel illicita venditione: tertius de pecuniarum, & praedialium redituum ad
Σὶ Hie tractatus constat tribus Considerationibus. Prima, ut audisti, eli de emptione, & venditione: secunda de usurar tertia de Societate. Priman dividit Author in tres Articulos, in tres itidem secundam, tertiam vero in duos duntaxat. De primo huiusce considerationis articulo loquitur S. Bernata inus loco cit. serm. 33., de secundo autem& tertio serm sequenti, videlicet 34. Redituum praediorum nomine Author intelligit fructus ex praediis provenientes , quos cum S. Bernardino vocat Reditus praediates . Dicuntur praedia reditua, sicuti tributa , quae persolvebantur a Romanis, praedia dicebantur tributaria et & a Iureconsultis praedium dotabile vocitatur, quod mulieri datum est in dotem.
Primus inquam articulus est de Mercatoribus, mercantiaeve exercitatione. Ad cujus declarationem quatuor quaeruntur dubia. PRIMUM DUBIUM . Utrum Mercatores Reipublicae sint
utiles ΤRespondeo, quod sic, ut patet per Scotum in dist. II.
quaest. 2.: quia quod uni patriae eli abundans, alteri est
necessarium: & quum per ipsos ubi est necessarium transferatur, patet quod utiles sunt: & multis aliis respectibus,
quos Omitto. 33 Rem hane declarat Scotus ibidem art. a. 6 sequitur. Inter respectus , seu rationes, quos omittit Author, sane locum habet ille quem ibi exponit S. Bernardinus art. r. cap. I. inquiens Illi quoque, qui incolendis agris, in eateris artibus mechanιcts oecupantar, aut regimini Reipublieae, seu russae militiae operam praestant , commode, opportune adire non possunt Terrar ad res , quibus egent , emenda, , ct deferendas et nec insuper ad Me omnes industriam, oe perιιιam habent: propter qaia Reipublicae expedit, quod hale licio aliqui ad hoc idonei mancipentur se. Ecclesia ipsa utilitatem hanc cognovit; & ieci reo et . q. 3. cap. s quis Romλpetas vetuit , ne Mercatores novis onerarentur pedagiis - Si quis .... Mercatores novis telonio ram , O pedagiorum exactionibus molesare tentaverit, donec satisfecerit , communione careat chrimana.
26쪽
C o N s I D. I. A R T I C. I. 3SECUNDUM DUBIUM . Utrum omne S Mercatores sint uti
les Reipublicae λRespondeo, quod non, sed solum tria genera ipsorum
secundum Scotum ubi supra: quorum primum genus sunt mercantiarum portitores, qui portant, ut dictum est, de patria, ubi abundant merces, ad patriam, ubi sunt necessariae. Secundum sunt mercantiarum contervatores, qui quantitatem emptam conservant, ut aptius suo tempore inveniantur : quia de longinquo portantes non sine magno incommodo possunt statim vendere, nec insuper quilibet indigens potest statim currere ad emendum . Tertium sunt mercantiarum immutatores, seu melioratores, qui videlicet
industria, seu arte sua, faciendo de lana pannum, & hujus modi ipsas immutant. Omnes igitur supradicti Reipublicae
sunt utiles, 3c licite reportare possunt utilitatem ex hujusmodi, ut patet 9 I. distis cap. Clericus I. 2. , & prima Cor. 9- v. 7. Nemo militat stipendiis suis. & Matth. Io. v. IO. Dignus
Ad haec tria genera omnis mercatura mediate , ve I immediate reducitur. Eadem strii it S. Bernardinus ibidem, serm. scilicet 33. art. 2. cap. 6. Author citans caput Clerisus r. a. duo capitula intelligit, quae habentur in eadem distinctione, & ambo incipiunt Clerieusia In horum primo scriptum est Clericus victum , vestimenta sbι arriseislo, vel agrisustura , absque osseti fui duntaxat detrimento , paret In horum secundo ita legitur Clericus , quantumlibet verbo Dei eruditus , artificiolo victum quaerat. omnes Cleriei , qui ad operandum validi sunt , O artiseeisu , O literas dis ne Audiant haec Clerici otiantes & cognoseant vel inviti verum Ecclesiae spiritum et praesertim quum de se ipso dicat Paulus AE . Io. v. 34. - Ipsi scitis quoniam ad ea quae mihi opus erant , his , qui mecum μοι , ministr erunt manus sae se et & Apoli li, de quibus Io 2I. via a post Christi passionem iterum incubuerint, piscationi , ut animadvertit Anacte lux super lib. 3. Decretal. Tit. I.
num. II et . hoc idem olfendens.
Quod Author citat ex prima Cor. ita legitur in Uulgata quis mi-ἰitat suis stipendiis unquam : & quod ex Matthaeo, in Uulgata scriptum
est se Dignus enim ut operarius cibo Iao . Modicum hoc literate discrimen e S co provenire puto, quod tum multae erant latinae Editiones, qui-
27쪽
bus utebantur Catholici, & nondum Ecclesia unam duntaxat prae omistubus adamaverat , quod factum novimus a Patribus Tridentinis sese. 4. in Decreto de editione er usa sacrorum ιιbrorum hisce verbis se Insuper eadem saerosancta Synodus considerans non parum uitlitatis accedere posse E ιIinia Dei , si ex omnibus larinιs Editionibus , quc circumferuntur , saeroramithrorum , quanam pro authentiea habenda sit, innotescat, flat Mit, , declarat , At hae ipsa vetur , O vulgata Editio , qua longo tot seniorum tisa in psa Ecclesia probata es , in publicis testionibus , praedicationibus, o expositionibus pro aut bentica habeatar , σ ut nemo illam reiicere quovir praetexta deat, vel praesumat. Haec duo Scripturae loca eadem de caussa a S. Bernardino citantur, sicuti ab Authore laudata sunt.
Possunt tamen secundum Scotum, ubi supra, tales etiam nocere Reipublicae, quum videlicet recipiunt a Republica ultra industriam, & pericula, immoderatum lucrum. Omnes autem alii, qui nec conservant, nec transferunt, nec immutant mercantias, ut sunt qui contractus pecuniarum faciunt, quos contractus aliqui nominant Mochos, aliqui bi- Fracti, & hujusmodi, quod parum refert, quia, ut dicitur de merborum segni atione Extra cap. Intelligentia , ubi scriptum est - Intemgentia dictorum ex eavss es assumenda di-eendi , quia non Iermoni res , sed rei es sermo subiectus - :& etiam quia dispositio non cognoscitur ex nomine, sed ex effectu oritur L. cum precario is De preeario. Tales, inquam, sunt valde Reipublicae perniciosi secundum Scotum ubi supra propter tres pessimas corruptelas: quarum prima est incerti pretii, quo simplices decipiuntur, quum certificari non possunt. Secunda injusti pretii , quia vilius emunt, & carius vendunt, & sic caristiam inducunt. Tertia pretii periculos, ita quod mercatores, qui timent Deum, iaciant ad pauperiem devenire, quia praedictos contractus nolunt facere. Contra quos facit caput quod Palea est, quod scribitur 88. dist. ,& incipit Gieilans, & secundum Scotum deberent exterminari de patria, & in exilium dari. Nec aliqua consuetudo excusat eos, nec multitudo facientium hoc. -
1ὶ Eadem habet S. Beraardinus loco nuper citato. idem Saninctus Dissiligod by GOrale
28쪽
ctus exponit ibidem inquiens - quos contractur quidam nomisant Stoetis, quia mώltos impia crudelitate transsipunt Exponit item vocabulum bi
Iijacti scribens A . quibusdam b6bacti , quia bir devorando subsantias M
Lex etim precario ab Authore citata est secunda sub eo titulo ita incipiens, in qua sic legitur Cum precario quis ut ira in eo μηδε morari liceat, Iupervacaum es adiici, ipse, Disque s nam per ipsam suis
Capitulum . seu caput Eisciens iccirco dίcῖt Author, quod Palea est:
quia re ipsa plus habet exaggerationis, quam veritatis; contendit enim mercaturam exerceri non posse sine peccato' - quia, ut ait, homo merea- ιον vix, aut nunquam potes Deo placere . Et ideo nullus Chrisianai dolet esse mereator, aut, si voluerit esse, proiiciatur de Eeclina Dei . . . .
. sis qui emit, vendit, sine mendacio, o' periurio esse non potest . C pitulum hoc, quemadmodum & proxime sequens , quod & ipsum Patea est, in aliquibus exemplaribus deside iur, & sumptum suit ex authore operis ἰm persecti , quod sub nomine Chrysostomi circumsertur. Apposite iecirco de eodem loquens S. Bernardinus Serm. cit. art. I. cap. scribit ad quod dicendam quod Chr Ommur exaggeratiυe ibi loquutus es : pro eo quod pauci sunt mereatorer, qui debitam mensura iustitiam intendant in μιs mereationibus , oe observent, di qui multis aliis vitiis non peeeent e aut absque dubio non est in hoe dicto sequendur, eam nullam h
beat pro fe rationem regentem , seu saera Scriptura auctoritatem --. Eadem habet Correctio Romana super eodem Capνtulo monens haec palea ....
est autem sumpta ex authore ineris imperfecti , cuius multa sententia pamtiis reiiciendae, partim in bonam partem interpretanda sine - . Dum igitur Author usurpat capitulum Gι ens, hoc accipe in primo sensu a S. Ber- nardino nuper declarato : quia mercatara, si in seipsa spectetur lieita est, & ab omni peccato libera, ut suis ottendit idem Sanlius ibi art. I. per totum , & Author ipse paullo antea dixerat se omnes igitar supradiis
sit . . . . licite reportare possunt titilitarem ex huiusmodi . Iure merito postmodum concludit Author nee aliqua consuetudo excusat eos, nee multitudo facientium hoc se : quia, quum tria ab ipso enarrata divino, & naturali iure sint vetita, nulla consuetudo potest contra ipsa legitime introduci, & praescribere cap. Cum tanto Extra de consuetudine - Cum tanto snt graviora peccata, quanto diutius infelicem animam detinent alligatam, nemo sanae mentis intellMιι naturali iuri, cuius transegressio periculum salutis inducit, quacumque eonsuetudine, qua dιcenda es verius in hae parte eorruptela, posse aliquatentir deroeari - . Secus seret dicendum, si sermo esset de lege humana positiva, civili, vel canonica; consuetudo enim, si sit rationabilis, in hac parte praescribit, ut ibi dein dicitur - Iicer etiam longaeva consuetudinis non sit υιlis auctorιιas , .nou ta
29쪽
men est usque adeo valιtura , ut vel iuri positivo debeat praeiudiciam generare , nos Iaerιν rationabιιιs , testirιme sit praejcνσια - . Sed casus, de quo in praesenti, legem non respicit humanam positivam, divinam immo, & naturalem, ut dixi.
TERTIUM DUBIUM . Utrum mercatura, quam praedictiam triplex genus mercatorum, qui Reipublicae lunt utiles, exercet, sit licita secpndum debitum modum facta, δc debite circumstantiata Z . iRespondeo, quod sic. . Ratio, quia Esdrae lib. a. cap. vltimo prohibetur negotiatoribus, ne vendant venale in die sabbati: ex quo tequitur, quod in aliis diebus sit licita, quia unius inclusio alterius est exclusio, ut L. Maritus C. de Pro- euratoribus, & e converso, cum ibi notatis. Simili quoque ratione probatur Matth. 2I. v. I 2. , ubi invenitur Christum vendentes solum in Templo ejecisse, & redarguisse. Confirmatur similiter esse licitam per cap. Per vestras Extra de donationibus inter virum o uxorem, ubi Papa consuluit pecuniam dari ad mercantiam. Patet etiam 88.dist. quasi per totam. Nec obstat quod habetur in cap. Giciens, quia ibi sermo est
de mercantia, quae debitis circumstantiis non modificatur.
6 Hoc ipsum probat S. Bernardinias ibi art. I. per totum. Consulto Author super hae re eitat ultimum caput secundi libri Esdrae rquia hic primitus in sacris literis mentio fit expressa venditionum in die sabbati , & hae improbantur rentesatus sum , ny in die, qua
vendere liceret, venderent - ibi v. 33. - Tyri habitaverunt in ea in
ferenter pisces , di omnia animalia , υendebant in Iabbatis filiis Iada in Ierusalem - ibi v. t 6. - obiurgavi optimater IMG, er dixi eis: quae es haec res mala, quam vos facitis , edi' prophanatis dιem sabbatis ibi . II. - Caeterum in genere, ut aiunt, omnia haec, & his limitia iam prohibita legebantur e puta Exodi et . v. Io. Septimo autem die sab harum Domini Dei tui es p non faries omne opus in eo ea, σ flιas tuus Oc. - :EXMi 3 r. v. I 3. - sex diebus faeteris opas, in die septimo sabbatum es, requies sancta Domino et omnis, qui fecerit opus in hae die, morietur se: Levitici 23. v. 3. - sex diebus facietis opus e dies septimus , quia Iabbati r quies est, vocabitur sanctus. Omne opus non farietis in eo - : Deuter. S. v. I -septimur dies sabbati es, ides requies Domιni Dei tui. Non facies in re quidquam operis tu, filius laus G . & alibi pluries . Dissiligod by
30쪽
In eitato eap. per vestras, quod est Innocentii III. hare leguntur Mandamus, quaιenus' dotem assignara faciatir eidem sub ea, quam potest,eautione pragiare et vel saltem αιιcui mercatori commirri, ut de parte honesilaeri dιctus Dir onera possit matrimonii sustinere. In dist. 88. , quam laudat Author , singulare est quod legitur ea p. Fornicari Forniear , Omnibus semper non licet negotiari vero aliquandoliser, aliqaando non licet: antequam enim Ecclesiasteus quis fit, licet ei negotiarra facto iam non---- Ratio est in promptu: quia fornicatio de se & intrinsece est mala, non autem negotiatio, quae, dummodo fiat ut oportet, illaesa conscientia pm est exerceri . . Nota, quomodo caput Gisiens, quod Paleam esse diximus , Author interpretatur; ita enim loquens praeluxit Correctioni Romanae superius productae, idque docuit, quod legimus cap. quid es aliud eadem dist. Negotiatores ergo tui abominabiles exisιmantur, qui iustitiam Dei minime
eon reantes per immoderatum pecunia ambitum polluuntur, merces suas plus periuriis oneranter. quam pretiis is
QUARTUM DUBIUM est. Quae snt debitae circumstantiae, sive modi, quibus mercantia debet esse modificata Respondeo , quod sunt multiplices . Prima quod sit persona secularis ipsam exercens: quia Clericis & Ecclesiasticis viris est prohibitum negotiari 2. ad Timo t. a. v. Nemo militans Deo implicat se negotiis sae laribus se, & 88. dist. cap. Negotiatorem, δc cap. seq. , & Extra Ne Clerici vel Monachi per totum. Poena est eis, ut deponantur, si se non correxerint cap. Clericus 9 I. dist. , & Extra eod. tir. capia
7) Caput Negotiatorem ita habet -- Merariatorem Clarisam ,. or ex inope divitem, ex ignobili gloriosum quasi quamdam pes em fuge - . Caput
sequens est cap. Fornieari paullo antea rec; tatum e Caput Clerieus ita statuit Qui vero non pro emendo aliquid in nundinis, vel in foro deambtilant, ab ineis suo degradomων - . Caput denique Sed nee ita praescribit - Si quis aiatem adversus haec venire tentaverit, quia Gntra dos trinam Apostolidιcentis: Nemo militans &c. Dautarito agit, ab Eeelesias/eo far mιmyieris alientis Clerici nomine potiori jure intellIge Monachos N. Regulares, nedum quia eos exprimit Titulus Decretalium Ne Cieriei vel Monaehi secularibus negotiis se immisceane, tid praesertim quia ipsi specialiori mindo se Deo consecrarunt Cum Monnehum 'non Delat habitus, sed pro fesso regularis , ut perbelle Clemens III. cap. Porreelum Extra de Re