Poemata quaedam excerpta: Selections from the poems of Ovid, chiefly the Metamorphoses

111쪽

XIV. ORPHEU AN EURYDICR.

hite os a serpentio recover her, Orpheus penetrate thoeshadows of the Lower World where even the Furies are move to ear at

NDE per immensum croceo velatus amictu aethera digreditur, Ciconumque Hymenaeus rad

tendit, et Orphea nequiquam Voce Vocatur. adsuit ille quidem sed nec sollemnia verba nec laetos vultus, nec selix attulit omen. sis quoque, quam tenuit, lacrimos atridula sumo

112쪽

exitus auspicio gravior nam nupta, per herbas dum nova naiadum turba Comitata vagatur, occidit, in talum serpentis dente recePlo. Io Quam satis ad superas postquam Rhodopeius auras deflevit vates, ne non temptaret et umbras,

ad Styga Taenaria est ausus descendere porta; perque leves populos simulacraque uncta sepulcro Persephonen adiit, inamoenaque regna tenentem is umbrarum dominum. Pulsisque ad carmina nervis sic ait: M positi sub terra numina mundi, in quem recidimus, quicquid mortale creamur; si licet, et salsi positis ambagibus oris vera loqui sinitis, non huc, ut opaca Viderem in Tartara, descendi, nec uti villosa colubris terna edusaei vincirem guttura monstri.

causa viae Conjunx, in quam calcata venenum

vipera diffudit, crescentesque abstulit annos. posse pati volui, nec me temptasse negabo: as vicit Amor. Supera deus hic bene notus in ora est: an sit et hic, dubito, sed et hic tamen auguror esse. famaque si veteris non est mentita rapinae,

vos quoque unxit Amor. Per ego haec loca plena

timoriS,

per Chaos hoc ingens, Vastique silentia regni, o

Eurydices, oro, properata retexite fata. omnia debemur vobis, paulumque morati serius aut citius sedem properamus ad unam. tendimus huc omnes, haec est domus ultima Vosque humani generis longissima regna tenetis. 3s haec quoque, cum justos matura peregerit annOS, juris erit vestri Pro munere posCimuS Sum. quod si sata negant veniam pro conjuge, Certum Stnolle redire mihi leto gaudete duorum.' Talia dicentem nervosque ad verba moventem o

113쪽

exsangues flebant animae nec Tantalus undam captaVit refugam, stupuitque Ixionis orbis, nec Carpsere jecur volucres, urnisque vacarunt Belides, inque tuo sedisti, Sisyphe, saxo. tun primum lacrimis victarum Carmine fama est ue Eumenidum maduisse genas. me regia conjunx sustinet oranti, nec qui regit ima, negare: Eurydicenque vocant. Umbras erat illa recentes inter et incessit passu de vulnere tardo. hanc simul et legem Rhodopeius accipit heros, sone flectat retro sua lumina, donec Avernas exierit valles, aut irrita dona futura. Carpitur acclivis per muta silentia trames, arduus, Obscurus, caligine densus opaca. nec procul afuerunt telluris margine summae: shic, ne deficeret metuens, avidusque videndi, flexit amans oculos; et protinus illa relapsa est, bracchiaque intendens prendique et prendere captans nil nisi cedentes infelix arripit auras. jamque iterum moriens non est de conjuge quicquam questa suo quid enim nisi se quereretur amatam psupremumque quod jam vix auribus ille

acciperet, dixit, revolutaque rursus eodem St. Non aliter stupuit gemina nec Conjugis Orpheus, quam tria qui timidus, medio portante catenas, scolla cania vidit quem non pavor ante reliquit,

quam Matura Prior Saxo per Corpus oborto:

quique in se crimen traxit voluitque videri Olenos esse nocens, tuque o Confisa figurae, infelix Lethaea, tuae, unctissima quondam o Pectora, nunc lapides, quos humida sustinet Ide. orantem frustraque iterum transire volentem portitor arcuerat. Septem tamen ille diehus squalidus in ripa Cereris sine munere sedit;

114쪽

Iooc. V. De Son Vir eus. ΜETAM. cura dolorque animi lacrimaeque alimenta suere sesse deos Erebi crudeles questus, in altam se recipit Rhodopen pulsumque aquilonibus Haemum. M. A SON O ORPHEUS.

OLLIS erat, collemque super planissima campi area, quam viridem faciebant graminis herbae.

umbra loco deerat qua postquam parte resedit dis genitus vates, et fila sonantia movit, umbra loco venit. Non Chaonis afuit arbor, sono nemus Heliadum, non frondibus aesculus altis,

115쪽

X. 162. De Rase of Gavmede. I Inec tiliae molles, nec fagus et innuba laurus, nec coryli fragiles, et fraxinus utilis hastis, enodisque abies, Curvataque glandibus ilex, et platanus genialis, acerque coloribus impar, mamnicolaeque simul salices et aquatica lotos, perpetuoque Virens buxum, tenuesque myricae, et hicolor myrtus, et bacis caerula tinus. Vos quoque, flexipedes hederae, Veniatis, et una pampineae vites et amictae vitibus ulmi roo ornique et piceae, pomoque onerata rubenti arbutus, et lentae victoris praemia palmae, et succinCta Comas hirsutaque vertice pinus, grata deum matri siquidem Cybeleius Attis exuit hac hominem, truncoque induruit illo. ios Tale nemus vates attraxerat inque serarum concilio medius turba volucrumque sedebat. ut satis impulsa temptavit pollice chordas, i set sensit varios, quamvis diversa sonarent, COnCordare modos, hoc vocem carmine movit:

Ab Iove, usa parens cedunt Iovis omnia regno Carmina nostra move Jovis est mihi saepe potestas dicta prius. cecini plectro graviore Gigantas, iso sparsaque Phlegraeis victricia sulmina campis; nunc opus est leviore lyra, puerosque Canamus dilectos superis, inconcessisque puellas ignibus attonitas meruisse libidine poenam. Rex superum Phrygii quondam Ganymedis amore arsit, et inventum est aliquid, quod Iuppiter esse, quam quod erat, mallet. Nulla tamen alite verti dignatur, nisi quae posset sua fulmina serre.

ne mora percusso mendaCibus aere pennis

abripit Iliaden, qui nunc quoque pocula miscet, Iω invitaque Iovi nectar Iunone ministrat. Te quoque, Amyclide, posuisset in aethere Phoebus,

116쪽

1oa ne M. Vir eras. ΜWAM. tristia si spatium ponendi sata dedissent.

qua licet, aeternus tamen es quotiensque repellit ver hiemem, Piscique Aries succedit aquoso, 6stu totiens oreris, viridique in cespite flores. te meus ante Omnes genitor dilexit, et orbe in medio positi caruerunt praeside Delphi, dum deus Eurotan immunitamque frequentat Sparten nec citharae, nec sunt in honore sagittae. 1 oinmemor ipse sui non retia serre recusat, non tenuisse canes, non per juga montis iniquiisse Comes longaque alit assuetudine flammas. Jamque sere medius Titan venientis et actae noctis erat, spatioque pari distabati rimque 1 scorpora Veste levant, et suco pinguis olivi

splendescunt, latique ineunt Certamina disci. Quem prius aerias libratum Phoebus in auras misit, et oppositas disjecit pondere nubes. recidit in solidam longo post tempore terram 8o pondus, et exhibuit junctam cum viribus artem. Protinus imprudens actusque cupidine ludi tollere aenarides orbem properabat; at illum dura repercussum subjecit in aera tellus in vultus, Hyacinthe, tuos. Expalluit aeque i8squam puer ipse deus collapsosque excipit artus,

et modo te refovet, modo tristia vulnera siccat, nunc animam admotis sugientem sustinet herbis. Nil prosunt artesu erat immedicabile vulnus.

ut si quis violas riguove papaver in horto, imilliaque infringat sulvis haerentia virgis, marcida demittant subito caput illa gravatum,

nec Se suStineant, Spectentque Cacumine terram:

si vultus moriens jacet, et desecta vigore ipsa sibi est oneri cervix humeroque recumbit. 19s

Laberis, Oebalide, prima fraudate juventa,

117쪽

Ρhoebus ait, videoque tuum, mea crimina, Vulnus. tu dolor es, facinusque meum: mea dextera leto inscribenda tuo est; ego sum tibi uneris auctor. quae mea culpa tamen nisi si lusisse vocari Moculpa potest, nisi Culpa potest et amasae vocari. atque utinam pro te vitam, tecumve liceret

redderet Quod quoniam fatali lege tenemur,

semper eris mecum, memorique haerebis in ore. te lyra pulsa manu, te carmina nostra sonabunt; aos flosque novus acripto gemitus imitabere nostros et

tempus et illud erit, quo ae sortissimus heros addat in hunc florem, solioque legatur eodem. alia dum vero memorantur Apollinis ore, ecce cruor, qui susus humo signaverat herbam, aro desinit esse cruor, Tyrioque nitentior ostronos oritur, sormamque capit quam lilia, si non purpureus Color his, argenteus esset in illis. non satis hoc Phoebo est is enim fuit auctor honoris et ipse suos gemitus soliis inscribit, et AI AI ais flos habet inscriptum lanestaque littera ducta est. nec genuisse pudet Sparten Hyacinthon, honorque durat in hoc aevi celebrandaque more priorum annua praelata redeunt Hyacinthia pompa.'

118쪽

ARΜINE dum tali silvas animosque ferarum

- Threicius vates et saxa sequentia ducit, ecce nurus Ciconum, tectae lymphata ferinis pectora velleribus, tumuli de vertice cernunt Orphea, percussis soCiantem Carmina nervis se quibus una, levem jactato crine Per auram,

Enr ait en hic est nostri contemptori et hastam vatis Apollinei vocalia misit in ora: quae soliis praesuta notam sine vulnere secit. Alterius telum lapis est, qui missus, in ipso roaere concentu victus Vocisque lyraeque est, ac veluti supplex pro tam surialibus ausis ante pedes acuit Sed enim temeraria crescunt bella, modusque abiit, insanaque regnat Erinys. Cunctaque tela forent cantu mollita sed ingens is clamor et infracto Berecyntia tibia cornu, tympanaque et plausus et Bacchei ululatus

obstrepuere sono citharae um denique saxa non exauditi rubuerunt sanguine vatis. ac primum attonitas etiamnum voce Canentis minnumeras volucres, anguesque agmenque serarum, Maenades Orphei titulum rapuere triumphi. Inde cruentatis vertuntur in Orphea dextris, et coeunt ut aves, si quando luce vagantem

119쪽

noctis avem Cemunt structoque utrimque theatro asce matutina Cervus periturus arena praeda canum est, vatemque petunt, et fronde virentes coniciunt thyrsos, non haec in munera iactos.

hae glebas, illae direptos arbore ramos, pars torquent silices meu desint tela furori, sosorte boves presso subigebant vomere terram; nec procul hinc multo fructum sudore parantea, dura lacertos sodiebant arva coloni. agmine qui viso sugiunt, operisque relinquunt arma sui vacuosque jacent dispersa Per agro assarculaque rastrique graves longique ligones. quae postquam rapuere serae, cornuque minaces divellere boves, ad vatis fata recurrunt, tendentemque manus atque illo tempore primum irrita dicentem, nec quicquam Voce moVentem, o sacrilegae perimunt perque os pro Iuppiter illud, auditum saxis intellectumque serarum sensibus, in ventos anima exhalata recessit. Te maestae volucres, Orpheu, te turba ferarum, te rigidi silices, te carmina saepe seCutae sfleverunt silvae positis te frondibus arbos tonsa Comam luxit lacrimis quoque flumina dicunt increvisse suis, obstrusaque Carbasa pullo naides et dryades passosque habuere capillos. membra jacent diversa locis caput, Hebre lyramque excipis et mirum medio dum labitur amne,

flebile nescio quid queritur lyra flebile lingua

murmurat exanimis, respondent flebile ripae. jamque mare invectae flumen populare relinquunt, et Methymnaeae potiuntur litore Lesbi. 3s hic serus expositum peregrinis anguis arenis os petit et sparsos stillanti rore Capillos. tandem Phoebus adest, morsusque inserre parantem

120쪽

arcet, et in lapidem rictus serpentis apertos congelat, et patulos, ut erant, indurat hiatus. ω Umbra subit terras, et quae loca viderat ante, Cuncta recognoscit quaerensque per arva piorum invenit Eurydicen cupidisque amplectitur ulnia. hic modo conjunctis spatiantur passibus ambo, nunc praecedentem sequitur, nunc Praevius anteit QEurydicenque suam jam tuto respicit Orpheus. Non impune tamen scelus hoc sinit esse Lyaeus:

amissoque dolens sacrorum Vate Suorum,

protinus in silvis matres Edonidas omnes, quae videre nefas, torta radice ligavit. πquippe pedum digitos, in quantum quaeque secuta est, traxit, et in solidam detrusit acumine terram; utque suum laqueis, quos callidus abdidit auceps, crus ubi commisit volucris, sensitque teneri, plangitur, ac trepidans astringit vincula motu uesic, ut quaeque solo defixa cohaeserat harum, exsternata fugam frustra temptabat; at illam

lenta tenet radix exsultantemque Oercet.

dumque ubi sint digiti, dum pes ubi, quaerit, et ungues,

aspicit in teretes lignum succedere Suras; oet conata semur maerenti plangere dextra, robora percussit. Pectus quoque robora fiunt; robora sunt humeri; porrectaque bracchia ver esse putes ramos, et non fallare putando.