장음표시 사용
51쪽
De facultatibus Decurionum eligendorum eonys ... vandis. Quaestio 8.
FΑcu Itates Ciuium,qui ad publica ossiicia no
minantur,duobus praecipue temporibus siderari debent ab his, ad quos, spectat ius etiagendi. Primo quando ad Decurionatum proponuntur, Altero ubi ex incurionibus assismi debent, ad aliquod publicum munus obeundum. Census enim,& honestae diuitiae, in eo exquirumtur, qui in talem ordinem cooptandus est l. ad subeunda ubi Bar. &. D. de Plat. C. de Decuta Auth. de Defensor. Ciuitato. interim Auendan. de exequen. mandat. Reg. lib. I. cap. I9. n. II Lancellot. nu. 6. Luc. de Penn. in d. l. ad subeunda col r. ubi adducit illum locum Esai. cap. 3 . ita deprecantis, NoIiteme constituere Rectorem populi,quia pauper sum: Grimal. de optimo Se nator. lib. a. cart. 8o. & caeteris paribus, ditiores anteponuntur,cuius propositionis multiplex ratio ponderari potest, & in primis illa generalis desumpta ab Ariston lib. a. Politicor. impossi bile esse, pauperem bene principari, & vacare negotin communibus, sed alia magis ursi, quod Diuitiae conciliant Decurionibus maior: auctoritatem. & fidem l. 3. ff. de testibus Glos. itaver. diuitiaru, S. sancimus, Auth. de testib. C .poll. de Imper. milito delig. Diuitiis col. I. rein pauperes consiliarios possu ni usurpari illa verba Dauidica Psalm. Ii . consilium inopis cons
distis. Quibus adiungitur, q uod in Decurionato inest
52쪽
in est dignitas, cui possunt diuites honorem debitum melius impendere Io. de Plat. in l. ne quis C. de dignit. Cepoll. ubi su p. enumerans triginta priuilegia diuitiarum, & maxime illud, Deciamumnonum in ordine, ut in conferendis hon Tibus, & dignitatibus,multum prosint post dentibus, eas. Accedit, quod cum officium Decuri nis versetur in administranda communitate,&in ea maiorem partem habeant, diuites, quam pauperes, utiq; credendum est,eos tanto fideliores ac diligentiores futuros fore, in publicis rebus gerendis, in quibus, priuatae illorum ampliores continentur. Ubi vero nominentur Decuriones ad eiusmodi munera, quae cum sumptu ac dignitate explicanda sunt, iniuste facerent illi' Confitiari j,qui priuato respectu diuitibus exclusis, pauperiores anteponerent, ut aliquando factum audiui in decernendis Legationibus ad Principes viros, in quibus muneribus euitandis, ct precatiendis, mirum est di nu quata anxietate aliquando contendatur, ab his, qui propria c6moda,publicae dignitati antepon ut quapropter, pauperiores nominati ad haec munera, possunt appellare l. vn ic. C. de potior. ad munera nomin. Io. Paul. Montanar. Pragmat. a. de administrat. Vniuer n. 33 I. quod vero dixi, de facultatibus Decurionum considerandis, fuit etiam iureconstitutum, quia inter est Communitatis habere suos administratores diuites, qui possint Patriae muneribus, cum dignitate de fungi, ideo, iure communi non,possunt bona immobilia Decurio Rumalle rinae Decreto l. final. C. de praediis B Decur.
53쪽
is De chri ano, O PolitIco Decuri Lositus de iure Vniuersi pari. I. Cap. snu. 3 . pertinebat enim ad ossicium iudicis curare, ne Decdriones facultatibus suis male ute
Quod non debeat in Ordinem Decurionum admitti, qui suam domum gubernare nescit.
tate asstdue disputare, qui, cum in oeconomica suae domus administratione essent ditatuti, atq; indiligentes, minus quoq; idonei ad gerendam Rempub. euadebant, quos Propterea omnium saeculoruscriptores hortantur, ut Christiani Decuriones suffragiis suis arceant ab hac munere, atq; repellant, & inter coeteroSReueredissimus P. Ioannes a Iesu Maria meritissimus Generalis Discalaeatorum Carmel . in sua Instructione ad Principes, tit. de Economica. cap x. care. 23. in impressione Romana, & D. Basil.
quem citat Hippol. a collib. in suo consiliar. ille qui est negligens, in famili sua gubernanda in ' Episcopum promoueri no potest, inquit Gomes. ad Reg. Cancellar. in Epit'go casuum negliget: is num. Is a. per cap. sicut hi, q7. distinctio: Sto'.
in sermo. 43. de Repub. ver. illum enim qui in sua familia non bene vixit, in comunibus quoq; Reipub. negotiis similiter versaturum exillimabat. Noli parvipendere homines Oeconomicos cura namq; rerum priuatarum, multitudine
i su raratione Reipub. inquit.
54쪽
noson. lib. 3. de dictis,& factis Socratis,& philo.
cle Ioseph. oportet futurum administratorem ., Reipub. praeexerceri in rebus oeconomicis, nam ,, et domus est quaedam parua Ciuitas, & oecono- , , mica,compendiaria Respub.sicut etiam Civitas, , est magna domus, . Potitia communis,quaedam ,, Ceconomica, unde facile dicimus eundem esse ,, aptum dispensationi domesticet, & administra- ,, tioni publicae quamuis haec multitudine, magni- ,, tudineque differar t: in quam sententiam,multa eumulauit Simanc. de Repub. lib. S. capitu. Iq. Cuius prqceptionis ea est ratio, quod prudentia conomica, & Ciuilis, una & eadem est, licet in diuersis rebus occupata. Castellat . in tractat. de officio Regis: lib. q. cap. 2I. Iovian. Pontan. de Prudent. lib. q. cap. I. quod etiam praeceptum xecesuit Io. Baptista Lent. obseruat. Politiciaqo. Consiliariis, inquit,debet uti Prin ps,qui rebus Proprijs bene consuluerunt, non autem, qui per imprudentiam,aut ignaui m, male, cuiusmod sunt homines luxuriosi,& molles, quos quiden
decoctores, & conturbatores rem suarumphaud
absurde quis appellauerit, qui si rebus propriis male prospexerinx, quomodo bene consulent alienisὸprudens enim ille dicitur, qui sibi α aliis possit bene prouidere, Aegid. Roman. de R gim. PrinciP. lib. ι. pari. a. cap. 7.
55쪽
eto . Me risiano, Politico An Dreuiriones debeant esse Iiterati, ut eo rari
possint. QVod expertes literarum , modo sint rerum
usu praestantes, possint esse Consiliarii: cauit tormaliter Imper. in l. Expertes Q dedecuri
tanta est enim varietas rerum humanarum, re
negotiorum, quae in Ciuitatibus administrandis, inconsultationem adducuntur, ut illorum iudicium, maximo usui esse possit. Sicut in uno
corpore non omnia membra eundem actum habent; inquit Α potat. l. Corint. cap. I a. nec Omines sunt Apostoli,nec Propheis,nec metores,ita in Civilibus corporibus, quae Ciuitates appellatur, ει constant tot membris, quot sunt Decuriones, illarum administrationi praefecti, omnia i genia illorum ad publicam utilitatem conferuntur quod si in publicis consultationibus , minus apsi sunt ad sententiam, cum dignitate grauiter explicandam, poterunt alios consiliarios admonere de his, quae utilia putauerint,ad bonum c5silium capiendum Paleot. pari. 4. quest. 6. in fin. ver. quod si non auael sententiam dicere, alijs Consiliariis saltem opem prestet. Expedit tamen ad Communitatem bene gubernandam, ut inter Decutiones quam plurimi sint literatissimi, qui in rebus dubiis, lucem alijs praeferant Lancellot. n. 6. Vbi enim literae accedant ad naturalem ingenii pr stantiam, & experientiam rerum, miruest dictu, quam optimum Decurionem efficiant,iquo, quotidie possint saluberrima consilia, in deli-
56쪽
deliberatione reriam emanare Vincenti Castes lan. de ossicio Regis cap. I a. cum seq. quand quidem, praecepta administrandarum communitatum a duobus fontibus ut plurimum deria uantur, a Iure Civili, &Historiarum cognitione ut attestantur Io. Baptista Lup. in Epistola deducatorii Tractat. de usur. ad Serenissimum M snum Ducem, quos equidem sontes,nulla alia claui, nisi literaria, compertum est posse recludi.
De notitia rerum Communitatis Decurioni
necessaria. Quaestio II. PRaeter nobilitatem, aetatem, & Opes, &alia, quae in Decurione requiruntur, & a me in superioribus quaestionibus explicata fuerunt,nonis nulla insuper desiderantur, quae nunc suscipio pertractanda, praetermittens quasdam disput tiones scholasticas, a meo instituto penitus ali nas, atq; in primis necessarium puto, ut Decurio
sit bene edoctus de rebus Ciuitatis , hoc est de publicis redditibus, de legibus,quibus administrari solet, de auctoritate Cosilii,& Magistratusi. qui ab eo eliguntur, & citeris id genus impossibile est enim suo munere rectὰ fungi qui non i
telligat ea qu consultanda propontitur:Gregoride Repub. lib. a . cap. 6 n. s. Grimat de ortimo Senator. lib. a car. 3. Ribaden.in tract.r lig. lib. a. capit. as. Lottin. Obserirat. Ciuit.
3. Bartolom. Philip. de Consil. ubi ex cid. hoc praeceptum deducit, ad consilium de Repn. dandum, caput est noscere Rempub. Turi. lib.1. de Oratoi . Plat. tu Alcib. quemadmodum entia
57쪽
tutor priuati pupilli, non potest res gupiliare
bene administrare, qui in illis non sit optime versatus, ita non poterit Decurio sine reprςhen sone,&peccato, huiusmodi cognitionem negligere, cum unusquisque scire teneatur quae,ad suum munus pertinent D. Thom. I. a. quest. 76. Illit-strissimus Paleot de Consultat. Sacri Concistor. Part. q. quaest. 6. Videte vocationem vestram, inquit Apostol. r. Corint. cap. I. multis enim e
roribus necessario implicabitur,cogetur aliquando,ab eoru opinionibus pendere, qui rerum pu-hlicarum peritiores habebuntur, neq; unquam poterit, cum dignitate sententiam dicere, nisi de quibusdam uniuersalibus rebus,quarum praecepta exscriptorum monumentis hauriuntur velati, an Magistratus debeant esse perpetui, an sint multiplicandae leges, & alia eiusmodi. Sed non sufficiunt propositiones generales, nisi ad casu Sparticulares bene appdicentur Bartolom de C ril. cap. 6. n. I 8. qua de re grauissime disputauit D.. Gregor. Nazian. citatus i Ribad. ubi su p. re Cardinat Paleot pari. I. quest I. quamobrem, optime cum illis Communitatibus actum iri existimarem,si publico Decreto, omnes Ordines, i Redditus, auctoritates Magistratuum in compendium redigerentur, ut omnes Decuriones facile possent, de his edoceri, quae ad officij sui r etam administrationem, Iudicio sapientum, di
ipso rerum usu, necessaria existimantur, neq; sententia mea, vili ciues in ordinem Decurionum
adscribendi forent,nisi in aliis publicis,& lem xibus muneribus, serendae Reipub. rudimenta
58쪽
decurione. a I,osuissent valde etenim animo commoueri soleo
cum in maximo Decurionum numero aliquaru communitatum vix quatuor reperiuntur qui primoribus labris publica negotia degustarui quo
fit, ut reliqui cogantur ab eorum consultationiatius dependere: qua in re, valde totus decipitur Populus qui, cum credat multorum consiliari rum prudentia gubernari,admodum paucorum ambitione regitur, atq; auaritia. De cognictione Historia, Decurionibus utilissima vaesio I a.
OVamquam dixerim,ciues,literariam exper tes, in albo Decurionum adscribi posse, mihi tamen summopere probatur, ut eiusmodi libris perlegendis vulgari idiomate conscriptis se totas dedant, ac diligentem operam nauent ex quibus,rerum gestarum cognitionem,& Civiles obserua tones addiscant, ut enim omnia, hoc precipue, nostra aetas debet Diuinae bonitati, nuhil in omni doctrina desiderari posse, quod praς- stantissimorum virorum ingeniis, & lucubrati nibus, non sit memori Iiteris con mendata nimis enim est longa via, ad Civilem prudentia perueniendi, quae posita est in diuturno usu reruatq; experientia Lips. Politicor. lib. I. cap. o Hippol. a Collib. in suo Consil. quamobrem, in Domino hortor Christianos consiliarios, ut aliquorum librorum assidua lectione, animum suu Cittilibus priceptis excolant, ut praeteritariam
crum prompta recordatione, postat prassent
59쪽
dispicere, & prouidere futuras na in agibilibus.
futura sunt ut plurimum similia praeteritis. Egidis Rom. de Re m. Princip. lib. I. pari. a. cap. sis. semper puer est, inquit Tuli. de Oratore, qui nihil nescit, de his, quae acciderunt, antequam n sceretur. Hoc illud est, dicit Liuius, praecipue incognitione rerum salubre, atq; frugiferum omnis te exempli documenta, in illustri posita monumento intueri, unde tibi, tuaeq; Reipub. quod imitere capias, foedum inceptu, foedum exitaquod vites,utili sq, est ad publicas deliberationes, rerum gestarum cognitio Aristot. lib. I. Ruthoric. cap. s. quo Ioco commemorare iuuat,qadictitare solito fuisse scribunt, Alphonsu Neapolitanorum Regem qui, licet in eo summum studiutponeret, ut sibi Cossiliarios adhiberet lectissimos. viros, maximis pretmiis inuitatos, profitebatur tamen,se a Consiliarijs mortuis melius informa- leti, hoc est, a libris,qui, sine errore, & animi perturbatione, optima consilia rerum agendarum lsuppeditant. Castellan. de officio Regis, lib. t scap dis. Tholosan. de Repub lib Io.cap. 3. n. 7. quod si, haec disputatio ad veras propositione&Theologorum reuocetur non uidentur m Ilit,
eiusmodi Decuriones illiterati, de quibus scribis, ab omni culpa immunes esse, atq; seiuiti,
si totis viribus non enitantur, ut quantum ΠerI possit: in administranda Repub. in dies peritiores evadant cum enim, ut alias dixi, unusquisq; scire teneaturquq ad hium munus pertinent i ne plendum, D. Thom. I. a quaest. 76. Vtiq tenorantia non excusat illos, quam studio, & la- bore
60쪽
hore superare possunt Gregor. Sair. in Claui Regia lib. a. cap. 9. qui multos allegat Dionis. Ca tus. in Sumna. Fidei. Part. a. lib. I. artic. i . ubi dicit, imprudentiam esse peccatum, quado quis non est ea prudentia preditus, quae sibi esset necessaria, ad susceptum munus obeundum', ita vero legendae historis vacare deberet, ut non soluipsas res gesta3, verum etiam, quid ipsas antecesserit, aut fuerit consecutum apprime intellia get, & ad usum rerum, promptum habeat Io.Baptista Lentius in Politic. obseruat. cap. 2. in
De magi cientia, in Chri iano Decurione necessa. Na. Quaestio 13.
QVestio illa in qua dixi,neminem esse aptum
ad Rempub. gubernandam,qui rem suam priuatam procurare nesciat atq; moderari, me excitauit, ad hoc praeceptum pertractandum *pe enim audiui nonnullos Decuriones, in re suR . familiari eroganda sordidos, & abiectos, tales etiam se exhibere, in sumptibus publicis faciendis: quo fit, ut aliquando eiusmodi sententiae auia. diantur, quae stomacum mouent aliis Consiliarijs, non solum genere nobilibus, verum etiam animo praestantibus qui, & magnifice sentiant, . 6e loquuntur, ad publicam dignitatem tuendam& augendam,quamobrem, haec ipsa magnificen- itia, de qua disputo, quemadmodum, & reliquit . virtutes morales,inter duo extrema locum suum