장음표시 사용
201쪽
qua tepida est, ut ad temperiem humanam, calidi eatem indideris humanam, prorsum ab hac, detrabes, ct restigerabis. Capite vero sequenti, ita subinstri. nupenda magnopere.res en ,si quidquam eorum, qua proprie, or perseseunt calida , calidiore commixtum, stigidius e cere φsum queat. Ea est enim communis alterabilium cor porum omnium natura, ut insect agant, ct patiaretur admota; quo , minus est calidum, a calido. calidius euadat; quod uero magis calidum, a, contra ociatur ; atque' pacto, bilis ipsa, absinthio longe acrior, atque amarior sit; ab absinthi' amaritudine, amaror ipsius dulcorari, uremperari, atque remitti poterit. Sic itaque intelligere debemus, absinthi' puccum, dulciorem reddere,iatque contemperare bilem, bilem autem, in hac
rota uerborum serie Jauam semper intelligentes
verum, quo, propriam uerborum Valenisententia, germanam , mentem adhuc magis explicemus, animaduertendum en , 'sium, libro de Theriaca ad
Pisenem, licet bilim Simpliciter scripserit, non satiam intellexisse, quema modum intelligi debere, dis nVistequenti e edocuit 2 libro 3. de Alimentorum facultatibus, ubi de melle egit, atque alibi; sed
atram, qua quartana brem constituit. Dum itaque bilem hanc , a sicco absinthj edulcorari, atque contemperari asseruit; accipere debemus, ipsam contem erari, uelquia ab absinthio educatur , uel uia qui astigi dura eius constingatur, ac temper tur i
202쪽
I o CONTRADICTIO Nas, gida nanque ina est, ab Urum uero calidum eonstituitur; ct quemadmodum fibris ipsa quartana, a succo stigidiori genita, in sui salte declinatoine, ab
exhibitu cauiuoribus, ueluti sunt uelpotentia mna, . uel dinet ber, uel theriaca, uel huiuscemodi, eua- nescit,atque Mitu propter contrariorum exhibitio
nem; hauocin s ab absinthi'succo calidiori sellius succi stigiditas euinci, atque contemperari potest;Alcorari autem bilem dixit , quasi benigniorem, mitiorem ita reddidis ad quartanam procreandam minime apta sit amplius. III.
Ac ETYM acerrimum, caliditatem quandam in se habere asseruit libro a. de Compositione medicamentorum secundum locos, ubi de his agit, quae Apollonius ad capitis dolorem ex ebrietate, & meri potu, scripsit, atque eius sese habent uerba. Balneum apparandum est, acceptis ab eo, lactucis ex aceto; exiguo , aut omnino nullo, addito garro, uerum aqua affusa multa, ut acetum plane exaequet, nisi omnino aquosum sit acetum; nani& huiusmodi, magis quam acerrimo, opus habent caliditatem enim in se, tale acetum complectitu r. Oppositu tamen huius sentire uidetur libro I. de Simplicium medicamentorii facultatibus, ubi ostendit; quod non omne, quod mordax est, tenue sit, aut calidum, inquiens. Quocirca haud concedendum arbutror
203쪽
o A L E N I. III tror quibusdam, qui acetum ex tenuitate sua, mordaci taleq;, calidum esse colligunt. Ex quibus inferre licet, acetum ex ac redine sua , calidum mini me dicendum esse.
NON leuis prodis ect, in seriptis grauissimorum auctorum, atque praecipue i us Galeni, controuersia ; an calidum acesum sit, vel figidum anam calidum aliquando, aliquando stigidum, quandoque reiam ex calido , ct 'igido. commixtum ipsum esse pronuntiant; quam ambiguitatem, modo discutere non est propositum; sed istud tantam perpendendum, atque enucleandum en, quo pacto veritatem sortiripossint Valent verba, qua aliquando, acerrimum acuum , caliditatem in se habere ἰ--nuunt ; quandoque vero, Caliditatem, Usi ex acredine, nequaquam inesseprobant; qua re controuem sam hanc pro viribus tollentes, ne Valeni uerba inania , ii pugnantia esse, quis arbitreeur, dicamiuoportet acetum acerrimum, caliditatem omnino in se habere, quemadmodum libro a. de Compositione medicamentorum secundum locos, asseruit ipst. neque libro i. de Simplicium medicamentorum facu latibus ubi probat, quod non omne , quod mordax est, tenue existat, vel calidum 9 suum ab acri acreo calorem remouer, quinimo calidum prULIO imum
tuit ; diuersa tamen cinquit ipse θ qηam quidam
arbitrati sunt ratione; non enim ex tenuitate, mom
tredinc m agis, calidum censeri debet, prurima ncm
204쪽
c o N P k A D et c T I o M E si petenuia , mordaciai sunt, qua frigida esse certὸ Dinnu, quemadmodum libro I. de Simplicium medicamentorum facultatibus capite a 3. in calce ab eo scriptum en . 2yon itaque ex partium tenuitate, meque erram ex mordacitate, caliditatem in acreo
ex Valeno interre bca, sed ex putredine magis; .mordιcationem quippe dupliciter fieri scripsit libro
A. de Simplicium medicamentorum facultatibus,
capite a. vel enim a frigido,vel a calido inter utras' que vero hoc discrimen posuit, quod in illa protinus cor contraritionis, or condensationis sensius percipitur, in hac dissolutionis, ct Alanis. Acuum itaque acerrimum, cauditatem omnino obtinet, non ex tenuitate tamen , acreaene ue sua, quemadmodum arbitrati seunt plurimi, sed quam ex putredi ne sibi adsciuit . IIII. Ac ε TVM nullo pacto adstringere opinatus est in libro aduersus Lycum, circa libri medium haec uerba proserens. Verum sane admiratione dignum sit; Lycum eousque rerum ignarum esse, ut putet, in aceto, adstringentem inesse qualitatem. Cuius tamen Oppositum habet lib. i. de Simplicitum medicamentorum facultatibus capite 1 o. ubi agit, quod perperam multi, cauterio instar, acetum pronuntiarunt calidum ; quo in loco, ipsum 'prorsus adstringere fatetur, dum inquit. Nec sine ignis ex sua ratione, aut quod calefaciat, '
205쪽
Ipsum sistere potest sanguinem scilicet, ibi
nanque de sanguinis sputo uerba facit)uerum idcirco, quia cum urit, quae contigerit, quod Cxustione reliquum est, operculum subicctis partibus relinquat id , quod a graecis appellari
consueuit -αdatini autem crustam uocant..at acetum, haud perinde ut crustam facientia
medicamenta, scd potius, ut adstringentia citra crustam, sanguinis fluores cohibet. Ecco suo pacto, adeo ualidam in eo adstringendi vim, hoc loco posuit, ut sanguinis fluxum exupto uase compescat; quam adstringendi facultatem , ipsi quoque adscripsse uiuis est libro 6. de Compositione medicam entorum secundum locos, ubi de stomaticis pharmacis citra succos compositis egit, sic inquiens. Verum,de aceti uiribus, iam saepe mentionem secimus, quod & siccat, & discutit ,& repellit; si autem repellit, adstringit itaque; quoniam repercussio ab adstringcntibus fit, uel ab his , quae absque adstrictione etiam refrigerant , quemadmodum apud omnes pro confesso habetur; atque Galenus libro Iq. Therapeutices methodi in calce, testatus cst. ACETvM, dum libro aduersus Lycum, nulla pacto adstringere opinatur, dicamm, Usium, non prorsus ab aceto adurictionem tollere,sedasserere, tantam ea non inesse ad trictionem, quantam, reli
qua adctringentia medicamenta sigidiora sortita
206쪽
I CONTRADICTIONE ssunt; atque sic acuum ipsum, inter ea medicamemta, qua insigni adpristione possent, minime recen sendum esse . Amplius animaduertit nos Valentu lubro 3. de Simplicium medicamentorum facultatiabus f aliud esse, ad Iringens quidpiam dicere, a que aliud adstringere, vel adstrictionem habere; quandoquidem auaringens id dicitur,quod simplex est, ct quod in summo tale existit , veluti alumen , melantheria, sue atramentum sutorium; galla, ct rhus. Illud vero , quod adurictionis euiusdam euparticeps, ct ad tringere, vel ad rictionem habere dicitur, erit, veluti pirum, malum, vinum, rosa, hau cus proficto ac calefaciens, quoduel plex est, ct su-mum, ut ignis, vel per exuperantiam caloris, ut sanguis. Cum itaque adstringens dupliciter capiatur, vel tanquam pummum; vel tanquam illius tantum qualitatis particeps; reliquum est, ut acuum ipsium, nullo pacto adstringens in suismo esse,sed adstrictionem tantum habere 'teamur, minimum nanque in aceto est, quod adstringit;multis numeris, eo, quod elusemodi non est, severante. Tum vero, non perinde ac crustam facientia medicamenta , sed veluti adstringentia citra crustam, sanguinem fluentem compescere siribit, id, ea ratione dictum putato, non quia adstringentiam adeo validam, acero inesse assirmu ,sed ut interea distri men ponat, qua exsiccanssquentem compescuntsan .guinem c quemadmodum acetMm en illa, qua urendo, idem operantis veluti metalli ea ipse 2 .e
207쪽
o A L Ε N I. I7se,inreum itaque ait, non ueluti crussam facientia medicamenta ; sed exsiccatione sui ualida, uenina tringens, sanguinis morta cohibuis
ACIPVM'saporem, acrem esse contendit libro A. de Simplicium medicamentorum facultatibus. Vbi agit, quod sapores acres, omnium sunt calidii simi, ita inquiens. Itaque si uel ex plebe quempiam roges, quod uocet O. dulium acre; dixerit sane sputo quod sortiter, dum gustatur, ex calfacit , veluti piper, pirethrum , nasturtium, allium, caepe,& id genus omnia; videturq; id saporum genus quum
appellatione careat propria, communi per excellentiam usum; cum nanque& sapor amarus , & sapor acidus, ambo etiam acres sint, in
quocunque tamen corpore, uehementem Com.
perimus acrimoniam, tametsi neque amarum sit, neque acidum, acre appellare consueui - .mus. Hoc refragari uidetur his, quae de utris que succis seorsum scripsit; acida nempe pacis in Galenus frigida,atque tenuia esse asseruit; acria uero, calida, quemadmodum lib. primo de Simplicium medicamentorum facultatibus, capite 39. ubi sic scripsit. Porro, quae imordicant, roduntq; , idque cum ualida qua- .dam caliditate, acria uocantur; sin haec absit, acid . Frigida quoque esse acida affirmat, ubi iliabet,quod adstringetia medicam eta,acidaqς, ' licet
208쪽
licet utraque qualitate sint frigida; inde tamε
diuersa esse, quod adstringentia, terrestria, crassaeq; essentiae sint;acida uero, tenuis. Libro. Praeterea quinto capite 26. acidum ab acri in hoc quoque differre scripsit, quod acidum refrigeret , acre uero ex calfaciat; ad haec, quod illud repercutiat, hoc attrahat,. atque digerat. Quod etiam alibi frequentissime fassus est, acriaq; ipsa, non calida modo, uerum etiam ignea esse constituit,quemadmodum lib. quarto de Simplicium medicamentorum facultatibus , dum sapores acres, omnium calidissimos esse scripsit. Qua re cum acria, acidaq; inter se uiribus ualde dissideant, idcirco,acidus sapor, nullo pacto acer esse poterit.
Ac ER sapor , dupliciter fumi potest, quandoque etenim pro mordaci, igneos; quandoq e uero pro tenui tantum, atque facile penes rabili. Non inconuenit itaque, acrem illum saporem, hoc ea , illam acris saporis qualitatem, qua tenuitas est ,
in acido quandoque succo, qui frigidus exinit, reperiri posse; atque hoc padio acidus sapor, acer appellari poterit, hoc es tenuis, atque penetrabilis qua
litatis particeps, quemadmodum asserere uidetur, libro . de Simplicium medicamentortim jacultatibus . Quod autem acris hac facultas in acido reperiatur quandoque, ex his liquido con iat , qua scribit eodem libro . de Simplicium medicamentorum faculta tibus capite 7. ubi habos, acida qua μηque
209쪽
rem , neque dulcem, neque acrem, n que esiam amaramsortita sint. Quibus uerbis apertumst, aciditate in 'sa, acredinem quandoque repeririposse,
quae tamen non igneam illam , mordacem, atque
fre urentempraeseserrat qualitatem, qua in eo, quod uere acre est, reperatur, quemadmodum in piyere , ac smilibus; sed tenuitatem indicat, qua Dcιllime agustu percipiatur ,Iacile , permeet; quemadmodum acrem dicimus esse limonis succum, qui tamen frigidus, non calidus, urensi ex is . ,
ADOLEsCENTIAM, Omnium aetatum optimam, ac temperatam magis esse statuit 3. Aphorismorum sectione com . I 8. Quin,inquit,adolescentes,vere,quod temperatum tem
rus est, optime degunt; omne enim quod est, a similibus quidem conseruatur, a contrarus uero transmutatur. Quod etiam libro sexto de Tuenda ualetudine fere in principio credi-is disse uisus est, ita inquiens; optimam nanque
temperiem in adolescentia corpus obtinet, reliquae omnes aetates, deteriores hac sunt. Cuius oppositum sensisse ipsum constat libro i. de Morbis uulgaribus Com. I. com. II. dum . adolescentulos dixit, ob aetatem ; non ob vitae isortem , calidos esse, ut etiam adulti . Quam .sententiam, eodem libro corroborauit Com. a. cona. I9. ubi ait Hippocratem in textu aeta- t, . M. tum
210쪽
tum calidissimai um meminisse, si quidem ad lescentes inquit iuuenes, i cadulti . Quibus locis, non temperatos, sed calidos prorsus, atque calidissimos adolescentes statuit: De- sumpsit autem sui tentiam hanc ab. Hippocrate , qui in libello de Dim, calidum & sic cuna dolescentem fecit , cuius rei rationem rcddens dixit, calidus est, quia ignis impetus aquae dominatur; siccus autem, quia humidum ex puero consumptum cst partim in augmentum corporis, partim in motum ignis, partim praelaboribus, ac exercit ijs. Quas ob res, si
calida & sicca lice careas est ex Hippocrate in libro de Diaeta ; uel calidi ima au orc Galeno
lib. i. de Morbis uulgaribus C m. a. textu I9. optima, & temperata minime dici poterit.
octavo, testimonio ipsi M, quinta se Rhorismorum sectione com . 9. durati au uigesimumquintum ;omuιum alatum emperata magu dice est; quia, qua hanc anteit, alas, injautium scilica quaestpueritia, ct pubertate constituta est calida, hum ΔΙ exiluit. Atque pueritia, ab eo, quo infans,
maternum egreduur merum, tempore incipit, ordurat ad decimumquartum usque annum; cuius prima para ἱ qua, neque Iar , neque rei puer ρο- rest, recte infantia nominatur. Pubertas uero ex 3.
Aphori orum sectione com . 27. ct exsectione quinta com. 7. initium capit anno xv. ct ad vigesimum