장음표시 사용
171쪽
' Dv BIORVM, ET PARADOXORVM CORNELII CELSI.
uJA M in diaeta bibendam non esse praecipit libro sexto, capite sexto, De oculorum morbis, curationi M busq; Corum agens;atqne primo dehisce morbis loquutus, qui lenibus medicametis curantur; de oculis uerba faciens, quos inflammatio occupat,inquit. Ergo primo die, loco obscuro cubare debet, sic ut a sermone abstineat, nullum cibum assumere, si fieri potest, ne aquam quidem, sin minus , certe quam minimum eius. Raabus uerbis aperte elicitur, aquam, iuxta ipsius sententiam nobis alimento esse. Quod etiam libro . capite a. de uehementi capitis dolore agens,idem his uerbis sensisse uidetur, satiusq; est abstinere inquit a cibo, si fieri potest, etiam a potione, si non po-
172쪽
CONTRADICTIONE stest, aquam bibere; si postero die dolor rema
ι. net, aluum ducere; sternutamenta euocare,niihil amimerc , nisi aquam . Cuius sententiae uidetur cliam Aristoteles, qui libro . de Generatione animalium capite a. in calce, probas S. alimentum, & corporis dispositionem, ex temperamento acris continentis, ac cibi ingredientis , qualitatem quandam recipere, sed
praecipue ex alimonia aquae, huius enim usus inquit plurimus est, atque in omnibus,aqua, alimen to est, ctiam sccis. Quod cliam I .Problematum sectione, problemate I 3. confirmisuit, dum quaerit cur nauratio aquarum, grauis; acris uero non grauis sit; atque respondet, rquia aqua corporibus alimento est; quo iam habito, complexoq; peregrinemur;acr autem nuIIo se exhibet alimento. Eodem modo & problemate i .eiusdem sicctionis, quaerens , cur cibi,& aquae mutatio grauis sit, atque respoudet, quia uariae potionis utuntur alimento; cstque id alimenti genus,quam siccum ualentius, quoniam plurimum est, exque cibis ipsis, non nisi quantum dilutum est, uim habet enutriendi. Contraria tamen his est, omnium docto - .rum sentcntia, aquam nullo pacto nutrire aserentium . Galcnus quippe libro 3. de Ratione uictus in morbis acutis cona. II. ita scriptum reliquit. Aliqua sunt, quae uires euertunt, ut
sanguinis, eruptio,deiectio superflua,sudor irri modia
173쪽
modi eus, & per accidens cibi abstinentia summe imbecillitare dicuntur; at quae nullo pacto
nutriunt, ut aqua, ea neque uirtutem summe
imbecillitate, neque roborare quispiam uere dixerit, nisi id per accidens aliquando contingat. Idem quoque in serius affirmauit com. o.de purissima aqua agens,ipsam nec sitim sedare, neque humectare, neque alere posse scribens. Quod etiam libro de Simplicium m dicamentorum facultatibus capite I 3. ostendit, dum sola dulcia nutrire probat, atque idcirco inquit elementa nutrire non ualent, quum nullam qualitatem gustui offerant, proinde & terra,& aqua sunt enim ambo gustu insipida) minime nutrire idonea sunt, sicut nec aer, nec ignis. LICET aqua, qua pura, impermixta, uel qualitaris omnis expers sit, nequaquam nos alere ualeas ristotelis testimonio in libro de sensiu. ct sens ubim; euisententia uiam Galenus subscribit lib. q. de Simplicium medicamentorum iacultatibus; non ibit tamen inficias Celsu permixtam aquam,qua in no bros usu, ct per se, ct per accidens quoque nos corroborare qaoquo pacto posse er accides dixi; quoniam
Galeno auctore eodem commento decimoseptimo Itabri tertir de 'Matione uictas in morbis acutis, haud secus ac medicamentum, membrorum temperamentum ad metriam deducit. Quod re iam uoluit
Hippocrata in libello de Corde, dum scrisit, quomo
174쪽
CONTRADICTIONE Ido alimentum hominisseunt aqua,ct uentur; sed Iun, inquit, magis, cognata assectionis castigatio, ct medela. Uerum, dum Celsus hoc loco, aquam in diaeta, qua instammatis comperit oculis, bibendam noesse praecipit, nam prosicto non considerat prout vere , ct per se, nos alere valeat, neque prout intemperies ulla ab ipsa remoueri possit, eas ratione . membra fluear, atque corroboret; sed duabu3 potissmum de causis, in oculorum infammatione, ipsam potandam dehortatur, tum scilicis, ne bilio bis uentriculo, corporei ob oculorum infammationem fibre uexato, in bilim uertatur; quemadmodum facile uerti posse testatur si a sensu libro 3. de
Ratione uictus in Morbis acutis com. o. acre Ddehinc ipsius uapores caput potant; oculis , c δε- quorum inflammatione ibi agit 9 molesti sint; tumeriam ne ab instammationis contione, cui, tota se dedit natura, nullis medi , nullati ratione distrahatur ; atque idcirco illos hortatur, ut nullum prorsus cibum assumant, perinde ac si dixisses, extremerenuissimo mantur uictu; atque ne aquam quidem
d Uent, si fieri potest , qua praeter id quod alit,
naturam , oculorum inflammationem concoquen
tem , ab opere reuocat, ct in bilim non magno notorio uerti potent. TVutrit itaque aqua ; sid in diaeta, qua inflammatis competit oculis, non quia nutriat , sed dictis de casi, nequaquam bilendam se uoluit .
175쪽
1 I. CICUTAE semen inter rodentia posuit libro quinto capite sexto, de his agens, quae rodunt . Hoc nequaquam ueritati uidetur consonum; frigidissima nanque cum sit cicula; semen ipsius inter rodentia, nulla ratione recenseri posse uidetur. frigidissimam autem, Omniumq; refrigerantium ualentissimam esse testatur Galenus libro primo de Simpliciu medicamentorum facultatibus capite decimo ter tio, in hunc modum scribens. Nam si quis radicis mandragorae corticem, in magnas partes confractam cuti imponat, aut illinat, aut deglutiat, plane nihil efficiet; at si admodum sit comminuta, refrigerare potest. Sic etiam papaueris semen, & cicutae tametsi hoc sit omniure frigerantium ualentissimum tamen antequam exacte comminuatur, cuti nostrae impositum, plane est imbecillum. 1C I C V T A M frigidam adeo ex Sioscoride, leno, alipi dodtoribus esse confiat , ut m a eiRI frigiditate, necem infrre valeat, facultarem suscemodi sortitam esse , ex eiusdem 6 est bos faci te nobis innotescit; sanguinis quippe, hemini im-xum compescit; pilorum ortum prohiber , testiculo
rum, ac mammarum uerat augmentum , ahas
huiuscemodi plura operatur, qua a stigiditate non exigua feri euidentissime constat. Cur autem si graissima curiis cicutas semen Esus, inter ea, qua ro
176쪽
I O CONTRADICTIONE sdunt, connumeratum ab ipso ferit, paradoxenproficito eIi, atque contra communem omnium sente tiam. Et nisiprouinciam siuscepissem,ambigua tantorum uirorum didia sue contradimonem apiant. siue paradoxa simi, pro uiribus dissoluere hac utique uerba ,sicco pertransissem pede ir quoniam sertasse iacere opus est, parum auctoritati Celsihac in re tria buendum esse; neque mirum si de cicuta hoc asserat. quando or alia quoque complura, quae restonis pro
su expertia sunt inter ea qua rotavi, connumerati
rit, ueluti gallam nisi exu iam intelligat9 lenti
cum, myrrham, ct omphacium. Herum vi csnca
pii ossici' munus absoluam, atque paradoxa , quae in eorum lectione a me uisa sunt , diluam ; quo Cesim inania , tisaue scriptis non mandasse tuear, hoc yadio dicendum esse arbitror, geminas esse cicuta J cies ; quarum altera aquatica est, quam figi dissima, ac uenensim esse certo scimus; terrestris abera, qua calida siccat existit; atque hac, lices inter cictitasterias adnumere*Mr, non proprie tamen cicuta ρο- pellatur ; uerum jub mrrhidis nomine a Miscoride pingitur. Dum itaque Celsus, cituta semen, in
eorum numero qua rodunt, recensiit, non de nera ci icuta semine, O de prima eius specie, qua frigiissimas ,sed de hac secunda intellexi se dicamus, qκα myrrhis appellatur,cr uulgo cicutaria,cabdat ac sicca est: cuius semen, non absque ratione, inter rodentia recenseri debuit, quando quidem, semina etinlya Dcultausiua plant a, non modo similiasunt, uer
177쪽
eriam istis prorsus scriora, eos magis attenuantia
auctore Valeno in libello de Attenuanti uictus ratione circa wιtia . cum autem in secundo ordine excalmeientium sit myrrhis, adiuneta quadam partium tenuatate ex Galeno,libro septimo de Simpliciam medicamentorum facultatibus; longe callium quoque ac rouens semen i ius, constituatur oportet.
III. QCRANε Iisutum, quo pauciores sunt, eo capitis ualetudinem commodiorem esse asseruit libro octavo, capite I. his uerbis. Raro autem caluaria solida, sine suturis est, locis tamen aestuosis facilius inuenitur,& id caput firmissimum, atque a dolore tutissim lina est ex caeteris, quo suturae pauciores stini, co capitis ualetudo commodior est. Absurdum profecto est istud, atque a ueritate prorsus a lienum uidetur; quandoquidem ad expurgandos cerebrum laedentes uapores, suturas fabricata est natura; atque quo plures , uaporibus hisce expurgandis, uiae , aditusq; patent, eo ualetudo melior, atque tutior esse debet; cuius rei Galenus testis est, qui libro i .de Tu eda ualetudine ad calccm ita scriptum reliquit. Est nanque cerebrum, rationalis antritae.ceu
domicilium, quod cum osse solido sit septum;
plurimis , maximisq; canalibus expurgatur, primo per nares, & palatum ; secundo peru- tranque aurcm, tertio per caluae commima ras.
178쪽
sisse uidetur Galenus libro sexto de Morbis
uulgarib. Com. 3. com. a. qui,exerc itationesipias,& carnium adipis, ac luccorum etiam abundantiam minuere testis est. Cuius contrarium sentiendum uidetur, cum nanque ex sanguinis defcctu, atque ex nutrimento ad membra non attracto, uel etiam codem immodice consumpto, corpus eX siccetur, atque tabescat; e contrario, carnosum eo attract*, sibiq; applicito, atque assimilato reddatur; cum
modica exercitatio , nutrime utum ac sanguinem ad membra potius attrahat, deducatque, quam discutiat, immodica quum non sit,i cessario dicendum uidetur, modicam exercitationem, corpus nequaquam exsiccare posse, quin magis reficere, atque humectare. Galeni testimonio, qui libro de Tuenda ualetudine sexto, docens quo pacto biliosae naturae sanae plurimum conseruentur, acutas CXercitationes, gymnastarum omnium consensu extenuare; lentas e ςon trario corpus implere a firmauit. Ex ERCIΤATIONEM modicam, corpus*care dum asserit Celsus, non carnem uniuersam, exercitiumsiccare credidit, sed uentrem tantum, ac pingue illud, quod in uentre reperitur, quoniam opima quaque concalesecta, liquesunt, citera autem
membra, exercitatione, pleniora evadunt, quem
ηdmodum apertissime traψώ Aristoteles quinta
179쪽
mensibus, non inguinibus ipsis, cucurbitulae applicari debent, quin magis supernis parti bus Hippocratis auctoritate quinta Aphori Lmorum sectione, aphorismo quinquagesimo, scribentis. Mulieri, si uelis menstrua cohibere,
cucurbitulas quam maximas ad mammas appone. Quod autem ex cucurbitulis inguinibus admotis, menstruae cieantur, potius quam supPrimantur, apertissime probat Galenus libro I. ad Glauconem, capite de curatione febrium cum accidentibus, ubi animi defectus ex accidentibus curat, haec uerba scribens. Menses cum exeunt, si tunc crura fortius ligentur, saepius aliquid ad partes inferiores attrallitur. Atque magis adhuc aperte idem asseruit in libello de Curandi ratione per sanguinis missionem, ubi ex professo de sanguine in uteri inflammatione mittendo uerba facit, ita scribens. Porro uteri inflammationes, magis etiam quam renum, a uenis in crure sectis iuuantur; nam, quae ex cubito fiunt vacuationes,
aliud etiam habent adiunctum malum,nempe, quod purgationes comprimant, sanguineinq; ad superiores corporis partes retrahant; quae
uero fiunt ex cruribus, tantum abest, ut retrahant, ut etiam menses promoueant.
sunt cucurbιtula , cute incisa, anguinibus admotae.
Quoniam de hac copiosiuime pertractatam est in L Hippocra
180쪽
I 6 CONTRADICTIONE ILLppocraticis Contradictionibus; ubi ita Hippocrates habebat. Meno si super epurgentur, cucurbitula inguinibus admota, remeAo sunt; idcirco ibi requiras, qua hoc loco desiderari possent ; Id nunctantum dicendumsiupere L Cellum hacsanguinis δε- trafctione, qua in mensium fluxu, ab inguinibin sit, licere ab ipso stre assecto mebrosit, reuulsionem exequutum esse; pluribu quippe argumentis, rationibusi probat libro a. capite s. reuulsonem ipsam , neque a loco maxime dis ianti, neque etiam ab U-
posito, ullo modo , faciendam esse sed ab ipsemer - Ιο membra , si fieri queat , ubi sic inquit. Si sa
. guis mitti debar; si totivi corporis causa sit, ex brachio ; si partis alicuius, ex ea ipsa parte aut certe quam proxima; quia non ubique mitti poten, cum uasa Usa lateant, sed in temporibus, in brachi .
iuxta talos; ex carnes enim partes issa, venas nobis conspicuas reddunt. mplius quoque nullam ratis
nem, sed usium tantum, nos docuisse, ait, a loco opposito, Ur distanti reuulsiuam euacuationem acie iam esse, quoniam inquit 9 partes hae, qua iam male habent, opportuniores ad iniuriam sunt, si quid
male cesserit, quoniam materia eo traducuntur. Atque hanc eandem de reuuponesententiam stqueti capite, cucurbitula applicanda exemplo corroborat, qua ad extrahendum ab aliqua lasia parte sanguιnem, non ad contraria , neque ahys a ouentur, particulis, sed in ipsamae , cui uitium mesi; Ouae quidem opinio, licet Ualem sentetia maxime aduer