장음표시 사용
231쪽
idest Diuo loquutiones, de mee horae aliquo modo dicuntur falsitator sed permittuntur ad ornatum sermonis, &. ad explicandum magis oraceptum nostrum, cum 'nop istinioni res: sed sermo est rei simiectus c. ἐ-Istemia, δε-G. ἡ .' Potesh etiam quis mutare sibi nomen,si non faciatia fraudem alterius ut Letiauia C. de minati nomim Sic etiam licet uti alienia insignibus, dummodo nullum thferatur, alteri praeiudicium. Bart. in tra L deIU .smia σ amu . suas. autem non nocuillis non est punitalis quod intciligitμr Mena ordinaria, pua g tamen poena extra ordinaria, idest mitiori . Ceuall. in commam cantrapomm . quam
Falsitas, de qua in hoc titi commit itur re, utibis, & litteris. Re, ut in salsantem eram L qaiffiam , fals verbis, ut in
teste deponente salsum. Litteris, ut in faciente falsum Instrumentum . Falsans vero litterata ApostolidM'. ut dicitur ibis, ex in municatur,& si sit clericus, deponitur ab . omni officio, &bet neficio Ecclesiastico , di degradatus triditur Curiae iseculata pu niendus . Idem seruatur in illis, qui utuntur scienter talibus sal sis litteris : isti tamen non traduntur Curiae seculari.
Homicidium est hominis oecisio, idest mn oris animati ,
etiam quod sit in utero matris, & hoe dicitur homicidium corporale . Eii etiam homicidium spirituale , cum quis in ducit hominem ad peccatum mortale eam noli, da poenit. dist. s. Inter corporalia autem principale est assassinium , c. sicus di Ininn, d. tit. σ c. I. eod. tu. in 6. quod est homicidium factum recepta pecunia; & tales sunt excommunicati, & diffidati a toto Populo Christiano, di de Iure ciuii puniuntur morte naturali tam mandantes, quam mandatarii, de consultores, receptatores, defensores, ataciantes, de omnes alii parricim huius sceleris . Secundum est homicidium proditorium . quod fit veneno a quod est maius, quam occidere arro. Tertium est homicidium deIiberatum, eum quis animo deli berato, di data opera hominem occidit. 4 , Actum est usucatarium si lex, quod fit in rixa.
232쪽
. , Quintum est culpabile , cum quis non adhibue dii ieenti in ne-eessariam, vel non clamat , dum aliquid P ijdpla veti eum dat
Operam rei illicitae . Sextum est merὰ eas Ila , seu sortuitum . Septimum est necessarium . quod fit ad sui necessariam defensi spem, cym moderamine iaculpatae, tutes ψ:st. si ii cis i et . Odimum est iustum, quod sit pro Insitu. s equutione .i: 4
rio homicidio e sonuito nulla poena imponitur. Sic pro neeee u ia sui eorporis destissione licet aggressorem occidere Lutavis F. O --ς. sper iras Me si de no- ω siqvisi perfaderit Myrum Mur ingrωας--, licet ipsum occidere , qui' po β in ea epiti siente i sinu eis iucaliter poterat proclamare ,& periculum euitare. sed dubitatur numquid pro defensione bonorum liceat occludere aliquem, P Et Felim negat, de plures mios affert Ceuall. qu. 349. per totam . sed dicit contrariam opinionem esse magis eo munem,&plures Th*ologos refert. Et demum distinguit, aue est tes modici praeiudiciridi non licet, quia cum tuniea debemus etiam dimittere pallium: Si vero est magni praeiudieii; & licet; unde, multo damnatum est ab InnocentN decimo Lyst. retmIariter occidi posse furem pro seruatione unius aurei.
sat . i t. L. . in ' patis vero , qui filium exposuit , vel ei alimetita indebite negauit, amittit ius patriae potestatis, quia negans alimenta neca dicitur ι. ne re g. de libera agnosc. Non tamen qui filium exposerum suspeperit, aliquod ius in illushq vetui re poterit . Impe diem
233쪽
ini se ipsum notabiliter laedit, debet puniri, ae si alium Iasisset: imo gravio est usi sum, quia facit gramus eontra ordinem charitatis l. omne delictam s. qui se viam πιιfde m militarim propterea qui se occidem, ea aeriipsius suspenditur, non in poenam quia mortitus non sentit poenam, sed ad infamiam, aei terrorem , ac exemplum atrorum; Se ita estis vis, de pro his neca oblati offeruntur, nec debent in Emessisse iri, non aliter, aeque illi , qui pro suis sceleribus imperilitentes moriuntur M. . tua si quis non suis menti aut graui dolore affectusta metit, quis tune non est in siis potestato.
IN a lare meipitur pro omni eo, quod non ture fit ἐρει,
die vero Meimine m contumelia. Et damnum datum a sip tur Pro eo ciamno, quod contra Ius infertur ι unde si oce, di bovem tuum contra me incuriantem , nec aliter Poteram Periculum mortis euadere , non teneor, quia iure feci. aliis teneor .
Inis autem iniuriam, & damium inmeis damnum pas , i damni restituere . 'Et venit in lalum dolus, sed etiam culpa, sed desidIa, & negligentia a Sicro c. si egressu Me eod. tit. de mutn σ tamm daa. dicitur , si emes.sus Ignis In segetes alienas illas combusserit, qui posuit ignem, in Hia. νeddet dicit quod verum , si filii in culpa r secus si nihil de eontingentibus omiterit v. g. si praemonuerit vicinos . ac tempore debito ignem appostat deci quia tune ad nihil teneretur c. A. s. sod, rad. ritis auimesia - . . ἐ
M aiani inua de thit damnum alieni , ac sint non sera, d,
234쪽
dea ipsa pro damnum pinu φs, liberatu. Si telo sint stra, ili comisisti culpam, a non . custodisti ea , vel quia tenuisti ea parte , qua vulgo iter fit, te ris 4 dam. nodato , quod damnum vocatur pauperies, ut in Cimilib. I stitui. t. si quadrup. paver. sectis dici si vero nihil de contingetuibus omisisti, non leueris , m ιη . s. D uanor autem
Iniuria cosmiittitur vel re, idest ipso iacto, ut vulnerando a vel verbis , ut verbum contumesiosum contra aliquem profere dor vel Iitteris, ve conficiendo libellum lamasum, aut carmen, vel quid simile ad infamiam alterius . comprehenduntur etiam memoriali , εc ut vulgo dicitur,levere di a vi . Pius Quintus s. M. ωUit. I s. de Gregorius Decimustertius m litisi quibus confirmantur omnes poenae legales , imponendo pinnanta triremium , consistationis omnium bonorum. 3e etiam ultimi supplicii pro qualitate desint, & includimetir etiam illi . qui scribunt, promulgant, transinittunt, & similes , quia debeae statim lacerare, vel somburero, vel ad Viniis Gubernatorem
DIctum delictis,& eorum renis spes i a. Veiam
quia ι- canonicum Hirur quibaedam alii, -is , quaed mini censis , quae etiam mim in conccra ramo ideo vltimolaeo ponitur de his . Ecclasiasticis censum sunt tres , Excinnmuinatio , Interdiscium, di suspensio. Illi ino, qui se obligant infim Camerae. Apostolicae, se supponuntias peritis de runc est, odsi nus a. M at. I, '. cedulones ex nunιδι-- - . . - ὰ communicatio ditia est ex eo quod fit exua comma amnem positioi communio duri est, alia fidinum, alia S,
Imerdictum, Nod dicitur a cassibus, idest 4 potestate Ee clesiae, R . - EGlarimum .ad distin nem Interdicis
235쪽
Ciuilis, de quo diximus in Insti Cm. titi de Imrdia. est a certis Sacramentis , & diuinis ossicijs, di se Itura Ecelesiastiea facta
Suspensio est inhabilitas quaedam ordinum , vel ossicioruma
executionem ad tempus impediens. Inter istas autem censuras maior est excommunicatio , quae dicitur mucro , di gladius spiritualis a unde excommunicati dicuntur mortui spiritualiter c. I. ubi Abia de sum de grauior est pcina excommunicationis , quam mortis naturalis , quia excommunicatio occidit animam , quae est innse nobilior eo pore . Et Ecclesia introduxit illam , quia ipsa non ingerit ρο- nam sanguinis G sementiam sanguinis, ne clirici vel Monach. niam vero esset valde implicatum de omnibus istis cen.
latis insimul pertractare, ideo de singulis disti agendum
De sententia eriommunicationis
EXcommunicatio . plex est, Dior , & mirer,
Maior est exclusio a participatione Sacramentorum,& convmunione fidelium, S alio nomine dicitur anathema,& ipso etiam axcommunieat' ahathe iaἹquia est separatus sista enim vox, ut inquit Nauarr. in Comment. ad extrau. Gregorii Decimitertii de dia. σ ρmmss. pro grati s iiφ. significae separationem , qnia sicile talias dici tan ista inimitarentaIquae suspendebanmr in Templis tanquam separata ab homin uncommereri: ita etiam homines vqui sint aratia eommercio aliorum hontinum, dicuntur , anathema. Et non fille iocognitahm poena gentibus , quia Gneel, α Galli simili poena utebantur . Et apud Romanos erat interdidito aquas de igne , est omniauseda exclusio aeommereid hominum Treset. Dinquet t. in trita. de retract. ωρμη grunis r. --m: . Ibisb. .s- ω Abdi Tne. --η λδε--v. -- 23 bi ponit differentim inter extam inieationein de anathema/ὲ Minor excommunicatio est, quae excludit a pasticipationea . diramentorum aritum .n- etiam 4 coinmunione fidelium . Sed ia coatrarium videtur, facere:m suemrumgest in I. .
236쪽
ubi habetur, quod minor excommunicatio excludit a commiortione Fidelium . Respondetur tamen quod ibi non intelligitue de communione uniuersalit sed solum quia qui excluditur a par. ticipatione Sacramentorum . non habet communionem currus fratribus in illis Sacramentis, a quibus est exclusiis . Item excommunicationes aliae dicuntur latae sententiae, seu Canonis r aliae serendae . sententiae, seu Iudicis. Canonis , seu latae sententiae est , quae incurritur eo ipso ab ite Iudicis mioisterio , cum iam a Canonibus sit decreta. Iudicis vero, seu ferendae antentiae χst , qum non incurritur . nisi praecedente Iudi eis declaratione. Exempla ponuntur in c. eos, hoe eod. ut. in 6. oe ibi per in is b. Coonis. Hostiens. in summ. eod. vi. s. qin post
In Canonis sententuis ilicidit qui violentas manus in Cler,
eum iniicit , etiam in ptima tonsura existentem. Item' in Reg larem , & Monachum vel Professum , vel Nouitium , vel Co uersum, licet non fit Clerieus, quia sufficit quod sit Persona Ecclesiastica, ut notatur inean. quis suadente II. sst. q. etiam si qui pereulit sit Eeelesiastiea . Persona , nisi faciat hoc canonica auctoritate. Et dum .dieitur, Nouitium, non potetitquis se excitiare dicendo, quod eraserit fecularis ditaittendo habitum . Et idem dieitur de Monialibns, di Nouitiis' earum , ut notatur in c. Mallaebi eod. tit. Et isti sic excommunicati non possunt absorumi , nisi a Papa, vel a Legato de latere, seu ab habente a Papa potestatem. Sed Monaehi ad inuicem se percutientes, absoluuiisetur ab Abbate , ne habeant occasionem euagandi, ut veniant Romam pro absolutione. Et quod dicitur , manus violentas idem dieitur de qtiacumque alia iniuria personali, ut si ritum in eum iniecerit , vel in ipsum conspuerit ad iniuriam dic. Glos Lbie in verru manus.
In eamdem poenam exeommunicationis incidie qui mandauit, vel fauorem, vel auxilium praestitit ad percutiend um. vel ratum habuit , si tamen eius nomine fuerit gestum, ut ab eius famulo
237쪽
vpi ab alio c. et arvis , eod. titi in L ct e. νvithalitionem , de rei ius. i. 6. secus si eius nomine non fuerit gestum, sed solum sibi placuerit tale factum, quia, tunc non incidit in excommunicatio. uena , quamuis grauissime peccet , ut per glos . bic in muri ratum habuerit in disci cum pias a
Retinens Claricum per vim, aut in vinculis , aue in earceribus priuatis , aut alio modo eius libertatem impediens incidit in e communicationem latae sententia, li φ corpori violentas manus non iniecerit. Quod est verum , nisi de voluntate Superiorum.
ipsius Clerici id laeerit , quia tune nou ipse facere dicitur, sed illi,
cum omnia nostra faciamin per eos, filias auctoritatem impartimur l. a. C. de ister. Iura enat i Abbas vero si taperet Lino, ut Monachum verberet, elim ex caiisa disciplinae , uterque incidit in excommunicationem 4 Et non obstat rex. in L velle non creditiιν F. de reg. iun via dicitur , velle non creditur , qui imperio Nagistratus, vel Domini obtemperat. Quia Respondetur, quod ille textus loquitur de rebus meitis r secus in casu nostro, quia debemus magis obtemperar Deo, quam Domino, etiam suprem per Iura , quae adduci Glossi hie in s. quod aviem, in verb. semitis. Itaquὰ debet esse Mo nachus, qui mandato Episcopi, vel Abdiuis corrigat aIium M nachum , ves ipsemet Abbas, dummodo non excedat debitam correctionem , quia excedendo incurreret in excommunicatio-
t Clericus autem se se voluntarie subiiciens percutienti est exo. communicatus simul cum ipso percutiente, quia Iicet volenti, de consentienti non fiat iniuria, di quilibet posui renunciare fauori suo I. si quis conscribendo C. de να tamen non pote st tali priui legio clericus renunciare , cum sit fauor concessus non tam personae, qua in uniuerso ordini Clericali argum . tex. in c. signif-Ii, de fori compet. σ c. cum non ab homine , de Iudic. Propter quam rationem incidit in excommunicationem quoque ipse percutiens, nec consuetudo excusat tanquam praua in hac re ad tex. in c. m. de consaeis
238쪽
Ponit textus tres rasus, in quibus citra poenam excommmea. tionis potest percuti Clericus. . 'Primus est, eum pereueiens facie ad sit necentiamnem, non excedendo moderamen inculpatae tutelae ad teri in Lut vim g de iust. ni υπὸ u Ida prim o ibi gis . in verb. vim vi, hoe eod. tit. Secundus est , quando inuenit Clericum turpiter agentem eum uxore, veI filia, vel matre, vel sorore. Qita veto in aliis asce dentibus, vel destendentibus ' Videte nos i, d. e. y veia in prim.
retus est quando probabiliter ignorabat esse Clericum, vequia non incedebat in habitu, & tonsita. sed quid si percutiens sciebat eum esse Clericnm, qui non inregebat in habitu, & tonsura P de dicitur incidere in exeommunicationem, quia licet non incedens in habitu & tonsura in minoribus existens amittat priuilegium fori, non tamen amittit priuilegium canonis. Sed quid si percutiatur Laicus incedens in habitu,& tonsura ab eo, quis ebat eum esse Clerieum ' Et percutiens non est excomm nicatus, quia nemo ex sua opinione potest ineidere in excommunicationem, , liret incidae in pereatum , ve inquit gloss. hic inmis. probialliso. Est etiam alius easus , quando Clerieus dimisso habitu Cler,eali in seeleribus deprehensus fuerit occisus, quia occisor non imcidit in excommunicationem, ut si erat crassator rig. Ecclesia enim non fovet istos improbos homines. Sic etiam qui ratione ossicii, vel intuitu disciplinae Clericum percusserit, non est exeommunicatus , non excedendo debitum modum correctionis . Et sunt alii plures casus , de quibus per Hostiens in summ. Me eod. tit. g. quis possit excommunicare .
Quod dictum est supra in si quis igitur, sesieet quod taliter
excommunicati non possunt absolui praeter quam a Romano Pontifice, vel a Legato de latere, non semper habet locum; Nam
239쪽
si talis exeo nunicatus esset constitutus in mortis aruculo, vel eapitales inimicitias haberet, vel propter alias iustas causas non posset se tranferre ad sedem Apostolicam, poterit in his casibus bicetasanus illum absoluere, reeepto iuramento , quod quan citiua poterit . conspectui Apostolico se praesentabit, mandatum. super tali excessu recepturus; quod si non praestiterit , ipse iux 'in eandem excommunicationis sententi m reincidit,
s. Item si non enormis Si iniuria illata Clerico non sit enormis , sed leuis, & modica, absoluit ordinarius e. pe-mι Me eod. uti Item & si sit grauis, sed intra fines ludi, vel extra , modo non sit dolosa, quia ista non est suadente Diabolo ; unde non habet locum dispositio Canonis QEt leuis dicitur, ut si pugno, palma, manu, sede, digito, aut etiam lapide quis percutiatur, dummodo nulla macula, vel thggillatio relinquatur . Nauarr. in cap. 17. Ab- num. 91. S. His auum
Absoliario ab excommunicatione potest ex causa incertis casibus delegari, ut propter absentiam ordinarsi , vel quia non possit excommunicatus accedere ad Iudicem ordinarium , rei ad Papa a.
Excommunicatio Iudicis, siue hominis, quae dieitur serendas sententiae est, quae Iudicis ministerio insertur , siue sit Iudex ordinarius, siue Episcopiis, siue Delegatus Papae; Nam licet Papa committens caulam non exprimat, se dare facultatem excommunicandi, nihilomiuus potest Delegatus excommunicare v. g. impedientes exequi suam Iurisdictionem Min c. i. deosc. delet. Et ratio est a quia viro concesso intelliguntur concessa Om tua, sine quibus illius executio haberi non potest. Sic cui conceditur Iurisdictio , intelligitur etiam concessa facultas modice cohercendi L cui Iurisdictio j. de Iaris . omet. Iudic.
240쪽
Iudex autem debet ferre sententiam excommunicationis prae. eedente monitione in scriptis,& debet continere causam, quaesit iusta. Sed si causa non sit iusta, quamuis quoad Deum non fit excommunicatus, imo patienter tolerans acquirit meritum rtamen in foro exteriori debet haberi pro excommunicato, S:.eui. tari, donec absoluatur. Abb. in rubra de senti excomm. σ gloss. Me. Debet autem praecedere triplex munitio, nec valet obligatio,. ut quis possit excommunicari sine monitione. Hostiens de Abditae P. θη de ossis. delegat. sunt etiam alia seruanda in ferenda sententia excommunicationis , quae enumerantur ine. I. hoc eod. iit. in 6. Iudex vero aliquem excommunicans non expresso de qua excommunicatione intelligat, la dubio intelligitur de maiori , & sic de anathemate e. penulla hoc eod. tit. Et rationem diis cerem esse, quia cum excommunicatio non solum sit poena deli quentis , led etiam medicina ad resurgendum a delicto, quo portentior est medicina, eo facilius operatur effectum suum. g. 'Communicans cum excommunicato in delicto, incidit in excommunicationem maiorem et qui vero communicat in alloque do , comedendo, ludendo ', & ssimili modo, ineidie solum in mi norem . Sic qui communicat in diuinis ossiciis, nisi tamen face.
tet in contemptum clauium Ecclosi ' . . . . Actor vero si sit excommunicatus maiori excommunicatione, di reus communic/uerit cum eo in alloquendo , comedendo &α de deinde reus opponat contra actorem, quod agere non possit, quia est excommunicatus , & actor replicat quod ipse quoque est excommunicatus, quia communicauit cum se ipso, tamen hui us. modi replicatio non obstat quo minus possit reus repellere aetorem ab agendo, quia actor est excommunicatus maiori excomia municatione,& reus minori; maior enim excludit non solum, a participatione Sacramentorum , verum etiam a coinmunion Ofidelium t minor vero soluin a participatione Sacramentorua