장음표시 사용
221쪽
Dicitur in rem quod sponta oblanius, de datum non in lucie fimoniam. Sed madamistratione saeramentorum Parocti nishil possisne recipere etiam a sponta dantibus r pro eleemosina vero , qua sponte offeratur, potant recipere. Datum etiam gratia redimendae molestiae super Iure quaesito indebita illatae non iud eie simonian . Praelatus vero, qui vires sitas committit lab annuo censu, Scqui exigit aliquiis pro concedenda docendi licentia variis meais punitur, prout dicitur his is MA
Dictum est de illis qui per simoniam emunt, & vendunt spiritum Sanctum, erat modo videndum de illis, qui mald credendo Spiritum sanctum blasphemane, ut sint haeretici, schismatici, & apostatae . Haereticus non solum est is, qui mald sentit de articulis fidei, vel de Sacra Seraptura, & etiam de saeramentis Ecelesiae verum etiam is, qui habet aliquod peruersiam dogma, rei est auctor alicuius nouae opinionis falsa. aut ab Eeelesia viniones damn tas sequitur . Hinc est quod si quis dixerit v. g. fornicatione a non esse peccatum, erit heteticus. Vt autem quis dicatur haeret: eus, requiritur. Prima quod sit haptizatus, alias dicetur paganus, seu infidelis . Secundo quod erret scieater in fide catholica . Tertio quod sit pertinax in suo more . Dubius autem in fide, si habeae limitatem animi in sua cubitatione, est hEreticus; debet enim deponere dubietatem, α captiuare intellectum sint in in obsequium fidei. Qui vero Chri- tormentorum, credit tamen corde, noneu naereticus, sed grauissim8 peceae. Glossi in eam non Diamsi s. - . Na Cbristis M. quasi' 3.
222쪽
separantur. Et liset a Mincipio inter haere os, de schismaeleos esset diurasitas i hodie tamen non est, quia nullum est schisma , quod aliquam haeresim non contineat. Vade eo ipso quod schisematicus non agnoscit Pontificem Romanum pro viam Capit Ecclesiae , eo ipso haereticus est. AM. in rub. eod. Ens. Utrumque ν
Vtrumque crimen atrocissimis poenis punitur, e& gerinaliter loquendo oma' menae impositae in crimine laesae maiestatis, cen-stutur repetitae tu crimiae haeresis ad remis c. vergentis de baretici e poenae in crimine laesie maiestatis sunt registratae ιn ι. qui ruis C. ad ι. Iul. maiest. Schismatici enim excommunicatione , depositione , bonorum conridatione , de ri gestorum annullationOpuniuntur .
Haeretici vero praeter perpetuum vinculum anathematis, si sine Clerici priuantur omni benetieisin Ostieio Ecclesiastico c. ad ab
lendam s. 4. de haeretici de amittunt omnem Ecclesiasticam potestatem. Simauc. de haretici eap. s. Imode filis haereticorum priuantur benesicissi di ossiciis Ecclesiasticis obtentis tenipore commissi criminis. Iul. Clar. in sis nax. s. haros veUis. item Curicus. Item filii receptantium haereticos, licet idem Sin anc. vicat esse mitiorem coniuetudinem, ut eorum filis non puniantur.
, si vero sint Laici impoenitentes , debent tradi Iudiei seculare puniendi: sed prius monendi,& hortandi surres, ut ad fidem να gremium Sanctae Matris Ecclesiae reuertantur. Calderin. lib. 2. de harenc. od si noluerint redire, puniuntur , ut iam dictum est, de bona eorum confiscantur, imo sunt confiscata ipso iurea die commissi criminis. Disticultas autem est, eui applicentur ista bona confiscat a rEt de Iure Canonico bona Clerici haeretici habentis beneficium Ecclesiasticum, pertineat ad Ecclesiam, in qua eu beneficium τ& si non babeat Mneficium, pertinent ad Melesiam Cathedralem dona vero Laici haeretici applieantur Fisco seculari c. eas ommunis cammu I. o u 1. de harene. Confiscantur etiam existentibus ullis d. c. vergeaιis . Et etiam post mortem delinquentis vique ad qo. annos a die mortas, dc non ultra, si mortui putabantur Catholici μ μι-- s. naalti de hantici in6. oe οι nos in Ma--mortem. D d a PIO.
223쪽
. Propter haeresina tamen mariti dos uxoris non est confiscanda, nisi scienter mulier contraxerit matrimonium cum haeretico . Inducitur tamen separatio tori , siue ex iudicio Ecelesiae, siue non . Quod si redierit ad fidem , compellitur coniux redire ad coniugem . Λbb. in c. de illa, de diuo ADubitatur autem de bonis Magorum numquid ita sint ipso iure confiscata, ut nemine accusante teneantur ipsi met offerre bona suo Fisco , de quamdiu illa non offerunt, sint etiam in hoc peccato , quasi bona aliena retineant. Hanc quaestionem examinat Iald Turri blanc.. de Magia lib. de crimis. pumilon. cap q. num. 3.qq. di tenet quod non tenentur, contra opinionem Castr. lib. a. dαν DP para L
Descendentes ab haereticis masculis usque ad secundum gradum, idest usque ad nepotes inclusiud,&ab hiereticis sceminis usque ad primum gradum , non possunt habere beneficia Ecclesiastica , nec publica ossicia . . Sed dubitatur, numquid istae pinnae , quae assiciunt filios haereticorum, comprehendant tam antea, natos, quam post. Eo dicitur comprehendi omnes indistin . st tur de communi Simanta de cretici eap. as. Sed ipse tenet contrarium , & inquit plures neque numero, neque auctoritate inferi res aliIS hanc opionem sequi; quam tanquam aequiorem sibi m-gis placere a mat Iul. Clari ubi sun vesci quam nunc. Flij vero eorum , qui suerunt haeretici, & postea eniendati, & Ecclesiae unitati resacorporati fuerunt , non includuntur sub praedictis
si abiurata haeresi iterum, quis in haeresim inciderit, tanquam relapsus relinquitur seculari ludicio puniendus . Et relapsus in te Iligitur non solum quando ante abiurationeur plei C probat. μ' etiam si fuerit vehemens suspicio , secusu suspicio fuerit modica , δέ leuis , quia licet eunc nomo vicatur reIapsus , est tamen grauiter puniendus. Lic etiam rolapsus dicitur qui abiurato uno articulo , postea sit haereticus
Sciendum autem est quod sunt aliqua facta, quae sapiunt hae reum; α sunt illa, quae de sui natura praeseseruat aliquid, quod Ost 'Di i
224쪽
est manifesta haeresis, ut baptiore imagines, rebaptizare pueros xe. Sed utrum inuocatio Doemonum sapiat haeresim manifesta mi Et respondetur, aut inuocantur , ut sciantur futura, re sapime haeresim , quia tribuitur Daemoni quod est proprium Dei: aut inuocantur ad alium finem v. g. ad tentandam mulierem , de notia sapiunt haeresim , quia hoc est proprium memonis: est tamen peccatum grauissimum. Clari in L F. haresis, vesic. successiad Faro
suspecti de haeresi debent se purgare , alioquin sunt excommu nicandi a quod si in excommunicatione perstiterint, tanquam hae tetici condemnandi sunt . . t
t . , S. Apssa Apostatae sunt qui a statu fidei, obedientiae, veI Religionis ,
quam se tenere professi sunt, temere recedunt. sTriplex autem est apollata species, perfidiae, inobedientiae , & irregularitatis . Prima est , cum quis a fide recedit, puta cum Christianus essectus in Christi fide praeuaricatur , &ad Iudaicos, vel alios detestabiles ritus se conuertit. Secunda est, cum quis praeceptum Superioris sui sponte transgreditur , siae Patrum. regulis , vel constitutionibus non obtemperat . Tertia est, cum quis ab Ordine suo, siue assumptae Religionis temere recedit. Poenae autem Apostatarum praeter infamiam, de excommuniocationem , sunt aliae plures , de quibus Hostiens. in sum tit. d ApsM. s. qinuiso pumantur.
ΡRoximi Haereticis, schismataeis , & Apostatis sunt Sortile. gi, Maledici, & sacrilegi. Sortilegi sunt, qui praet tu religionis per quasdam sortes diuinationis scieatia, profite- , aut quarumcumque scriptur
225쪽
tuna inspectione futura proimittunt. Inquisitores autem han eticae prauitatis non procedunt contra sertilegos , nisi sortile. gium expressam contineat haeresim et sed cognitio eorum spectie ad ordinarios. Sic omnes artes Ariolorum , Aruspieum , Incantatorum, &aliorum , de quibus is c . gitur 26. quo. 3. σε. ct in cam non observetis rad. 26. sunt detestatae, ob quamdam societatem cum Daemone. Hinc prohibita est Iudiciaria Astrologia, praeterquam circa agriculturam, nauigationem , & rem medicam, de contrauenientes puniuntur, etiam quod asserant id certo non , affirmare, sicut etiam retinentes libros tractantes de his, di ista prohibitio obligat etiam in foro coscientiae, etiam si protestentur se id certo non assimare. Ita status Quintus DUIL II. Lis anm1 13s.quam strictissime confirmauit Vrbanus octauus constit. I I 3. lata anno I 63I. Sic prohibita est ars Cabalistica,& omnes aliae similes, de quibus latissime agit Turrebianea in suo trassi deria lib. I. per plura culta . Poena autem Sortilegorum est, quod ab Ecclesia eiiciantur, de perpetuo anathemata feriantur a quod si Clerici sine deo
Maledicorum vero diuersa est poena; nam si quis in Deum, vel Sanctorum aliquem publice: blasphemare ausus fuerit,& pce. nitentiam agere recusauerit, vivens ab ingressu Ecclesia arcebi. tur, & moriens E esiastica carebit sepultura.
sacrilegi vero similibus, & interdum aerioribus poenis p niuntur pro qualitate sceleris; quibus quoque poenis obnoxq sunt sacrilegis consentientes, & sacerdotas i in diremibus, de s
tisfacere nolentibus absolutionem , di alia sacramenta ministra tes, vel sepulturae eorum interueatenus, vel ab eis eleemosinam a
saerilegium autem committitur tam intuitu rerum, quam Personarum. Rerum . ut cum quis sacrum de sacro, vel sacrum de non sacro. vel non sacrum .de sinoaeseri; quia etiam ad ambitum extenditur,ubi tamea immunitas ambitus seruatur. Sic
etiamsi Ecclesiam iacenderet, Eo violare ausus suerit , de G
226쪽
milia. Personarum, ut cum quis in clericum , vel Monachum violentas manus iniecerit , vel cum persona Deo sacra eamaliter se commiscuerit &α
DIctum est de eriminibus, quae solam Dei offensam eontineat, modo sequitur de his, quae etiam damnum proximi respiciunt, Se incipit textus a furtis , quia cum sit dictum in tit. praesedenti de sacrilesio, quod est furtum rei sacrae, modo subis
nectit titulum de furtis generaliter. Plures sunt species usurpationis res alienae, quas enumerauimus in princi suta vi bonori rapti in Ciuis. Infiis. Hae tamen omnes sub nomine furti comprehenduntur , quod comprobatur ex e. I.
defati ubi plagiatus sub nomine furti continetur , inquit enim textus , qui iuratus fuerit hominem , & vendiderit, mort moriatur , idest morte spirituali excommunicationis , ut ibi Abb. di quamuis in Exod. unde desumitur ille textus, intelligatur da morte naturali, hodie tamen Eeelesiastici non inis. runt poenam surguinis Lin Ambivistopam e rapto ib. De Iure autem Civili fures simplices puniuntur ad duplum , si sit surtum nec manifestum , & ad quadruplum si sit manifestum, vi in x. Institi C L de vivat. με ex Min. nasci Sed canones non inserunt istas poenas dupli , vel quadrupli, sed solum quod restituatur res, de sinuatur interesse, ad quas pinnas tenentur etiam partientes cum furibua, di conseis furtum occultantes. Pro occisis vero in ipso furto non est orandum , nisi ante mortem sitae confessi , quia tinc nec Eucharistia est illis deae
Qui ex necessitate laratur, si modica est, mitius punitur, quam si nulla necessitate dum fruatus esset: si vero necessitas est maxima , ad nihil tenetui, puta si. non poterat alio .modo vitam sustentare, quam cibaria suisipiendo dee. Ita Ducomm niter, quia tempore maximae necessitatis omnia filint communiri idest omata sunt communieanda, ut explieat glossi in La.Dtidem Qua mess f ad ι. RMd. de iact. R ita ille. non tollit quod alie
227쪽
Vsura, qua est quaedain species furti, sic definitur, est quicquid ultra sortem rei mutuatae recipitur. Et duplex est, mentalis, & conuentionalis . Mentalis est , quando ea mente datur, vel reeipitur mutuuiti, ut aliquod lacrum percipiaturico uentionalis est , quando deducitur in pactum , ut aliquid detur ultra sortem. Praeterea usura alia est vera , alia palliata. Videte quae diximus in Institi Ciuil. uia quo. mcd. re coturis. oblig. ix a princo Dubitatur autem numquid usura fit mixti fori, ita ut possit de ea cognoscere tam Iudex secularis. quam Ecclesiasticus. Et pro traque parte sunt opiniones, quas refert Ceuall. insus comm con- tr. comm. quast. I tam . 8. cum duob. seqq. de inquit quod est mixtisori secundiam communem, certam, & tenendam opinionem te. se GuttiereZqvis. Canome.tib. 2. ωρ. 18. 2 num. ad 13. Ipse tamen Ceuall. distinguit, aut loquemur de substantia contra. cius, an sit usurarius, vel non, de tunc cognoscit Iudex Ecclesi uicust aut est quaestio de sari, stilicet an quis receperit plus, vel non, de tunc cognoscit etiam Laicus . Item est quaestio, virum bona usurariorum sint tacita hypothecata pro usuris 'stituendisi Et Gloss. να GPamquam de usuri in 6. Inis ac diapes la M. ε' in titua nos, da Uur. in verb. eumd renet quod sic Sia'ntrarium tenuerunt quamplures alii. Na uarr. in se a. nu . 263. s' de gestim. eap. a. Et allegat. per inuallis in I x comm. 3Is, constat hanc sen' utiam es la magis communem ,&ita esse temendum in iudicant do, di consuleudo . . A
. Variis renis puniuntur usurari, manifesti. Et manifesti dicuntur qui publice exercent usuras, habentes mensam in foro . Glossiae. r. de unis 6. in Mil. mavi M. Couarruv. variari re solun tib 3. cap. Item illi, qui ex instrumento aperte constat, quod fecerint contractum usurarium . Item qui confessi sunt si esse usuratio4. Ceuall. ubi Ap. d. qu. D. iv princ.
228쪽
. Poma poena est, quod fiunt infames. Iamnia quod non pocrest illis locari domus . Tertia quod debent expelli a Ciuitati. Quarta quod non possunt facere testamentum, nec etiam C dicillos, nisi cauerint de restituendo usuras. Quinta quod teneantur edere actori scripturas suas, contra regulam, quod es non teneatur edere actori ad fundandam eius intentionem Lubi DD. C. de edend. Sexta quod tenentur remittere debitori i ramentum de noa repetendis usuris. Septima quod nemo potestre pere oblationes de eorum manibus . Octava quod non admittuntur ad poenitentiam, nec ad eommunionem Altaris, nisi cessauerint ab usuris, easque restituerint. Nona quod si sint Cla- mi , amittunt ossietum , de beneficium Ecclesiasticum . Decima quod si impoeniteates decesserint , earint Ecclesiastica se
Non solum ipsi usurarii tenentur restituere usuras verrum etiam filiI,& quicumque heredes eorum, etiam extranei; nam tene eur exonerare conscientiam desuacti, ut minat DD. in c. -- iami, de praescription.
Etiam Iudaei tenentur restituere immoderatas. usuras extortas a Christianis. Et Potestates seculares debent ad hoc ipsos coimpellere; alias ipsi Iudaei excommunicantur eo . modo, quo possunt, scilicet quoad communionem ,& commercium cum Chri stianis c. p.r miserabilem , de υια de excommunicantur etiam Christiani cum illis deinceps commercium habent
Sunt aliqui casus, in quibus recipiendo aliquid ultra sortem non committitur Hura v. g. in Clerico beneficiato, qui non po- alio modo recuperare praedium sui beneficiu, ausi. deesR-niam mutuam possessori.& ipse pignoris .causa recipiat ibidpraedium , tunc fructus perceptos facit suos , nec tenetur in is tem mutuatam illos computare , quia ad ipsum Iure pertinenti glossi in c. a. de Uur. in meis. beneficium , quae ponit alios casus..ut itu Ah Sic etiam nuuteidotis sin a a marito pe lu' E e non
229쪽
on compura ut in Iorte ut dicitur bis in vessu si possessi-α
. Mego perarunm do tibi, ut reto tempore des mihi frume tum, vel utrisimiliter eo tempore potest plum , ves notis varie a nulla est usura. sed si verisimiliter eo tempor pluris valeret de mense Augusti mutuo tibi frumentum , ut de . arense Maii tantumdem stumenrum milii restituas , eritvlara , cum verisimile sit, quod de mense Maii finamentum plinm valeat, qinita de mense Augusti. Siserit uuirarius qui dat mutuam pemniam nauiganti, vel ad nundinas eunti , ut aliquid ex conuentione visa sin tem recipiat, etiam quod periculum in se suseipiat c. m. in ποιώην - quaestus , bos revi titi de Ῥιν.
A Dulterium silmitur in genere, &in specla. In genere significat quemcumque illicisum contabitum, di ita comprehcndit etiam incestum, stuprum, iactilegium, & quid simiIe. Sedia speeie Minerium est ad alterius eorum Meessus, ut si quis s inus accedat ad coniugaram , vel coniugarus ad conrugatam svel gamugatus ad solutam, quamuis iste ultimus casus in praximon Puniatus . Poma autem adulterii m lege Mosa rea erat me annatiiratis lapidationis , & ita in multis populis seruatur. R mae tamen de hoc crimine non fit inquisitio . sed tantum princeditur per accusationem , ne familiae infamentur. De Iure vero Canonico ma adulteri r is Lateo est excommunicatio , in Clerico depositio, vel in utroque certae poenitentiae impositio; eadem quoque,ves inam Iudicis arbitrio maior, vel minor poena imp nitur, pro iacestu, sodoma, vel bestialitate. Helias vero civiles nos est huius loci enumerare, sed videte ras m au. F. in C.
230쪽
houeta, mumite. ω eum virgine. Et si cum vi hia . est poena pecuniaris, siue Miluaria, vitra Canonicam γε uisentiam: si 'cum v loe, si issisque vi ,α consentien- quis stupemieris,d bet illam uxorena dueere; quod si non trassit hoc ficere , renerue iillam dotare semiudum qualitatem mulieris, & loci consuetudi, inem , Rhoc vina mami ciuilem cor ilem. Quod si v aloe cum posset, noluerit illam ducere in uxorem, corporaliter Cassi ginitur Mbitrio Linteis. ω excomminiems in Monasterius Merudetura perpetuam abi acturus poenitentiis . nisi ludici at, ter risum Meris e. hoc μι tu. s. Maior vero est poena raptus,qiua maius desistum est ;Maia Naeter poenas ciuita , de quibus is L etinisci rami. viet. est etiam Pinna exeomuuialcationis, si sit --, si sit Vericus, pom ionis. Rapere autem dicitur qui etiam uerbis blandis puellam de domo parentum abducit, in vineunt potestate est , t inqui Marsil. in L Lyrie. Sed si raptor velit illam uxorem ducere, d.-bet sequestrari mulier in loco tuto, ubi habeat liberum conse sum ,&si velit illum pro marito, purgatur raptus . si vero propriam sponsam quis abstulerit de domo patris , renuentis illa sei tradere , non dicitur rasitus , quia habet aliquod ius in ea . Raptus vero Monialis, quia saerilegium est , α de atrocissimi grauius punitur, ut in cam si quis Di pus a7. qmμ 1.cam rapi
ratio ad ipsi Monialis voluntat . Pro simplici vero semiratione, idest eum muliere Muta , di impudica , tam mera, quam poenitentia eanonisa arbitraria est. De Iure vero ciuili niuis poena imponitur. Bam iut.
FAlsitas est immutatio, sta imitatio verritis. Glossi iis tri .