Institutionum iuris canonici breuiarium a Iosepho Carpano ... in gratiam Romanæ iuuentutis elucubratum eidemque pariter directum anno christiano 1691. Additis fastis legalibus Romanæ academiæ Intrecciatorum

발행: 1692년

분량: 344페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

201쪽

s. Reώ- s Dicit textus quod legumia consessione per positiones habita axe TE Consessio autem legitima est confessio iudicialis , quae sit in Iudicio, idest coram Iudice, nec Notarius potest recipiendo issam sacere iudicialem, nisi I

notario receptionem. Ista autem confessio iudicialis habet vim sententiae , nec requiritur alia sementia;& quam. uis post conclusionem in causa non admittatur aIiqua probatio, admittitur tamen consessio . . Confessio autem dubia semper interpretatur ad fauorem confitentis. Confessio vero iusicialis reuocata, non praeiudieat . Et consessio extra- iudicialis facta parte praesente coram duobus testibus per eos probata, facit plenam probationem, etiam si non sit acceptata. AIarant. Mi Apr. m quinto actu , is e fisone per istum

s. - tamen

Si non potuit haberi consessio ex reo, tunc deueniendum est ad alias proba nesa est enim regula quod actor tenetur probare , ceptionem L actoν,-olog. mia Distra c. O prolution. non tamen reus tenetur edere instrumen ta , di ratιones mas actori, quia arma non sunt sumenda de domo rei l. nimιs graue C. de testib. nisi essent instrumenta communia demandato actoris confecta . De aequitate tamen Canonica reus tenetur edere ad veritatem indagandam .

Cauerem δι- est, quod quando probatio est facienda per

testes , debend testes iurare, quia testi non iurato. 'cred ι nec videtur Papam posse facere, quod credatur testi non iurato ad notato per Felin.ιnci consistatus vescooem hae limitatimidi, deusnpti quamuis sit Religiosiis. Et notarius non potest recipere Iuramenta testium, nisi de commissione Iudicis Consuetudo tamen quod iuramentum t tum recipiatur per notarium, non est contrauus: sicut in simili , licet citatio fieri non possit a nim-cio, sine Iμssicis mai to, tamen ex consuetudine tale manda. tum praesumituri di citatio valet vant. de amiluatib. ex de . est ri m. I. ubi autem numerus testiunt non est defignatus, duo

202쪽

pluria poenis , de etiam iub poena excommunicationis . Nee valet iuramentum de non de ndo, cum te livamentum sis illicitum , ex eo quia occultat Urua em, nuximo quando veritas aliundd haberi non potest . . .. . . Iudex autem debet interrogare testes , de interrogando inspirare qua constantia deponauta quo vultu , & diligenter interrogare de singulis circumstantiis , de causa scientiae, de visu, de auditu, de similibus . Praeterea est aduertendum , quod testes considerandi sunt eo

tur ad testificandum, ut in sim iis, de vi causis crini alibus regul riter s. usu IV. G ι ---ἰ-- 33.-s . Qua do utςm Retinis' admixtunt , usim hoqinn, non debent -- in sinis inisu det i mi belliq ii e ruis p examen earum ripr- --nio et penu ipsius produ otis. Miaua autem creditui Minimas a sincnina mutabilis semet per sit , ut inquit Gioss. his in s. es in verbis firmina , Vita, quia testea main vitae, mali nominis careat fide. . Clerici pro Eccles hossuntes et testes ,& singuli de Vniue tate pro Vniuersitate, nisi adsit aliqua causa rationabilis in eonistrarium . Item Monachi cum licentia Abbatis possunt esse testes sed quid si sine licentia Abbatis testificentur, an teneant eorum testimonial Et dicitur quod . sis, Si s. dc DD. is auis. δε-- cru cherubim ad cor . io. Eugenii auarti . S. c.n amys Christiani possunt esse testes eontra Iesu eles i sed Isideles contra .Christianos non possunt, praeter quam in crimine luere. sis . Idem Cherubim ad constit. γλ Grami Decimen0 . Item

203쪽

excommunicatus, de criminosus Rerseuerans in crimine non po. testesse testis. Emendatus vero in hausa ciuili potest, nisi faciustiterit infamis ex illo crimine. Sic nec homo vilis . nec domesticus , nec subditus, qui vivit expensis inis, pro quo testificatur, admittitur. Sicut nec procuratori, nec Ad uocatus , licet talis es.se desierit. Sila etiam qui habet simileni causam cum producente, quia est assectio ad illam. inimieus repellitur, nec attenditur an causa inimicitiae sit iusta, vel iniusta. Et plurima circa a ista habentur per Bart. in suo tram de te lib. apud quem vide

poteritis.

S. Dabunt

Tres dilationes dari possunt tam in Ecclesiasticis , quam inta

Civilibus causis ad exhibendos testes, & ex causa potest etiam, dari quarta , si tamen non fuerint didieita , idest publicata testificata , & partes non renunciauerint productioni testium ; Publi,catis enim dietis testium , non est amplius lociis producendi alios testes super eisdem articulis, nec in prima, nec in secunda instantia, qnia timetur subornatio et secus superluenbuo emergentibus. Contra testes autem post publicationem non potest opponi , nisi volens opponere sit protestatus, quod postea habuerit notitiam eius, quod vult opponere. Item potest etiam opponeri , quando ab initio est protestatus se velle opponere quandocunque etiam post publicationem. lSeiendum autem est quod quando produeuntur instrumenta, vel alia iura , & pars citatur ad dicendum contra Iura producta , praxis est quod pars citata in tet no 'citationis compareat, dedicat generalia contra saluo iure &c. idest saluse iure opponendi exceptiones particulares suo loco, de tempore. Quae verba licet non habeant vim oppositionis exeeptionum eontra talia Iura pro ducta, quia exceptiones sunt opponendae in speciet tamen operantur , ut semper remaneat ius saluum ad excipiendum quocum. que tempore etiam Post terminum citationis; quod aliter fieri non postet.

Dicitur in textu , quod potest opponi non solam contra testes probatori r verum etiam contra reprobatorios probatoriorum Non acie n opponi potest, ut per testes reprobentur reprobatoriI,

204쪽

de ira non 3inet emininare testes reprobatorios reprobatoriorumine detur proces sin infivisum . Iiniex' vero potest repetere , & interrisgare testes usque ad sententiam, quando dictum testis sit obstarum, vel male intelis lectam. Testis autem potest incontinenti se corrigere, nec perhoe adimitur illi fides. Super omissis vero potest Iudex testes

. At si partes .

si actor non potest per testes idoneos suam intentionem proobare, tunc recurrendum est ad probationem, quae sit per Iastrumenta , si illa habeat. - a Infirumentum sumitur primo latissime pro quocunque medio, quo utimur ad aliquid agendum , ut tot. tic f. defund. iustrum missim mentoque risin Secundo sumitur latὰ pro omni eo , quod p eest instruere Iudicem in cauta vi toti tu. Ude M. itfrum. Tertio sumitur strictὰ ,& significat scripturam factam ad probationem alicuius negotii , quod potest esse vel publicum, vel priuatum . Sed eum simpliciterdicitur Instrumentum, venit quod publicum est , cum instrumentum priuatum proprie , & specifice dicatur apoca , sed chirographum . . Instrumenta autem publica faciunt plenam fidem , etiam mortuis testibus . Sed debent esse produm, de verbum producerra significat facere de actis, & facere de actis est talia facere, ut Iudex possit super his ferre sententiam, scilicet quando instrumenta sunt admissa per Iudicem , citata parte. Exempla quoqueis solemniter transumptata per publicam personam faciunt mdem. Ita etiam . redacta in publicam formam post mortem

Notarit . . .

- Instrumenta vero publica sunt , quae fiunt in forma probanu, idest per manum publicae personae. nempe Notarii , cum inuocatione diuini nominis, appositione anni Domini , indictio no , mense , die , anno Principis regnantis , loco , testibus subscri-Dtione , de signo eiusdeni Notarii. Gloss. in L generati C. de ta-

Dellion. lib. I 1.COuaruu. ρωαquas .cap. 2I. Iastrumentum vero priuatum , sine istis solemnitatibus, non

sinit fidem , nisi suerit probatum. Et probatur, vel per testes, qui suerint praesentes ipsi actui , vel per confessionem partisιΑ ut debet esse recognitum ; quae recognitio sit, vel per parte confitentem esse manum suam: vel per tertium , qui seripserit, , B b asse-

205쪽

afferentem se sedato obligati seripsisse i rei laetitieeogniturnia per testes, qui se subscripserint, vel rem nouerint scriptura a

Si non est pland probatum per testes omni exoeptione maiores , vel per scripturas , sed solum plusquam semiplen8 probatum est, tune deueniendum est in iuramentum suppletorium , quia Iudex debet deferre actori iuramentum in supplementum plenae probationis , qu6d ita veritas sit, de ita poterit serre sententiam. Potest etiam deferri iuramentum purgatorium reo, quando sule contra ipsum ab aetore minusquam Iemiplane probitum, ut per hoc iurat nentu urget leuem illam probationem contra se faetam, de ita posue atratui . Quod iuramentuin desertur etianus in criminalibus . De Iure autem Caaonteo debet fieri purgatio Canonica per testes eoinpurgatores,G in oe tori tubue purgat. Canonis. Hoc autem iuramentum, quod est suppleto rium, vel purgatorium est. necessarium , de non potest recusari, nisi quando pars plene probauisset suam intentionem ..i t. a. Aliud est iuramentum voluntarium , quoda-tur di partea, reri parti, approbante tamen Iudice, quod debet vel recipi, vel redirri deserenti I. manifes is de iuru rur d. nisi sit iusta causa, ut quia is , cui Hefertur, dicat se non informatum de nego.

Alia est speetes probationis, quae fit m Iudicitan me non, ut quando agitur de terminandis confinibus, Iudex aceedit :MI iam disserentiae: vel quando agitur de probanda aetate, inspiscit eorpus vel quid simile. Aliquando etiam mittit peritos , vequando mittit obstetrices ad cognoscendum an aliqua sit vi go san mulser sit praegnans &G.

Alia est species probationis per notorietatem . Et notoriunia dicitur , quando aliquid pluribus notum est, nee est necesse quod sit omnium scientia ad ιGr. in eme. manifesti x. quast. 1.σ ibi eod. verb. maniIU. Dicitur etiam notorium Iuris, ut cum quis co sessus

206쪽

sessus est , vel eonstat de xius condemnatio . Diditur etiam aq-aorium praesumptionis , yt quando quis talis reputatur communia ter rig. pro filio ali---ρ- ρπf. vocum S. ad sorarimm Alia est species probationis Me vehementem suspicionem , se praesumptionem, ut si duo mastulus, & simi fine depraeben. in eodem lecto seli, nudi , est praesumptio Iuris. & de Iuto quod fuerit sequuta copula, τι ia c. liuerit. de prasumptisul S. μπε, Alia demum est speetes probationi per samam. Sed ista notas eit ad conuincendum : praeitae tamen adminiculum alias probationibus. Et de iure casso o debeat illi, con*ε quos fama est, se purgare, Min vici -mades de purgat. Canomc. quae pum tio fit per testes compurgatores, qui deponant de bona existim erum , de bonis moribus illius diffamati, ut supra diximus .

FActis probationibus , εe conclusione in causa , deueniendum est ad sententiam,quae est tertim ultima par Iudiciat qua si non fuerit appellaeum, fit transitus in rem iudicatam , dc ideo po

nitur praesens titulus u . . . . r

' Sententia dieitur a sentiendo, ex eo quia Iudex iudicat lem dam id quod sentit . Duplex autem est sententia, dunmtiua , Minterlocutoria. Distastiua est controuersiae propositae rite iacta dissinitio, per quam totum negotium terminatur. Interlocut lyest, quae aliquod incidens a principio litis usque ad conclusionem in causa terminat. Durit aut*n dissinitiva ab interlocutoria pluribus modis . 'Primo quia per dissinitium principaliter dimitur negotium: per interio toriam istum incidenter.' seeundo quia condemnatus per. dissinitivam in aliquo crimi fit infamisu nunquam verut per interlocutorram. . ./ ratio: ia dabio . intelligitur de dissinuin.: no' MN

207쪽

de interlocutoria , ut in Statutis, vel alia simili materiatas . Quarto a dimilitiua potest appellari, & suspenditur executio sine alia inhibitione: is ab interlocutoria de Iure.Ciuili non appellatur, & si appelletur non suspenditur executio , nisi ema. nata inhibitione. De Iure autem Canonico appellatur a quo cunque grauamini. Quinto dissinitiva non potest ab eodem Iudiee reuocari, quia prolata sententia iunctus est ossicio suo l. Iudex pes quam de re dic. interlocutoria vero potest reuocari ab eodem Iudice ante dissinitivam. Maranti in s. pan.princip. in pari. Iudicia in I. a T. ubi ponit etiam quam plures alias differentias inter sententiam distinitivam ,& interlocutoriam . S. Vocatis

' Iudex voratis partibus regulariter personali citatione loco, &tempore congruis, s loco , s sit certus, in quo reddatur Ius, aliis potest quemlibet locum eligere L eum sententiam C. eod. - de tem pus congruum dieitur illud, in quo sistet reddi Ius profert se tentiam deseripti reeitatione sedens, nec poterit per alium recit re illam , nisi sit superior Magiutatus, qualis est Episcopus I. a. C. defenunti ex breuic. recitam Sed si suerint plures Iudices, vel Arbitri , unus potest recitare in plurali numero aliis praesentibus.

si duo Iudites Ordinarij diuersu sententias. tulerint , tenet illa,

quae est pro reo , quia fauorabiliores sunt rei, quam actores LD--rabiliores j de να. iam nisi actoris causa si priuilegiata, ut est causa matrimonii, dotis, libertatis die. e. viniae eod. ιiti si verosnt Iudices delegati, tune declarabit Delegans quae sententia a valeat r di si sint Iudices compromissaru, neutra sententia valerbit ex eod. c. vh.

S. Sed Non potest Iudex iudicard contra leges, nec eontra consuetuadinem, aliis sententia est nulla. Primo enim Iudex debet seruore legitimam consuetudinem. Secundo cessante consuetudini debet iuniti textui. Tertio si non adsit textus , debet sequi. illam

'pinionim, quae tali iundamenta innititur, mi apte risenqui

208쪽

non potest, etiam si sit opinio singularis unius Doctoris tantum. Quarto cessantibus ibin debu inui c*mmynem opinionem . Quinto si non siit communis, debet sequi eam, quae pluribus sun-dameatis, de rationibus innititur, quamuis illis responderi possit. Sexto cessantibus omnibus supraditiis debet sequi eam, quae secundum materiam subiectam benignior, aut fauorabilior est. Septimo eam, quae magis fauet reo. Octauo deminn eam , quamam ni plures DD. scientia auctoritare maiores , in mat

ria, de qua agirur. . Sententia lata contra Ius alicuius constitimonis es ipso iam nulla, veluti si minor quatuordecim annis testamentum fecerit de Iudex pronuncio testamentum iure fecisse. Lata vero contra ius litigatoris valet; tamen per api ellationem reuocarula, ricum minor quatuordecim annis vicina impinuta murum deetiamumquartum ,& per hoc asseri testamentum iure fruisse. . Si vero Iadex contra legem, de constientiam iudicat, variis

poenis punitur, siue ordinarius sit, siud Delegatus i est enim ius. pensus per annum ab executione ossicii, & ad aestimationem litis parti, quam laesit, condemnabitur; & si suspensione durante diis uinis se immisceat, irregulari iis poenam sitabit . . ii

S. Lata . Sententia lata nisi per apuellacto in suspensa fuerit, sint transitum in rem iudicatam, de ita non potest amplius reuocari. Ap. pellatinuero fi fit in scriptis debet intravicem dies proponit si ureo in 'oce , debet statim p poni antequam Iudex procedat in

cipi lata pro ipsa se riuia, quae triponit em controuersiae per

condemnationem, vel abistutioirem a. 1 de re iudicat. Inducitur autem res iudicatis, quando non est appellatum, vediximus e. quod ad consutatio cie eod. tu. oviab. h. ec devin

pellati Item quando scit appellatum , M appellatio fuit deserta. Sunt tamen casus, in quibus nec post decem dies featentia transit in rem iudicatam, ut si agatur de matrimonio, aut cum saltu animae in discrimen adducitur, & alij plures, ut dicitur his ius. excipi uar o Ai glus in verb. plures .

209쪽

REa iudieata debet execiationi demandari; frustra enim ecte iudieatum, nisi executio intentia sequeretur, Est autem regula , quod omnis sententia postquam trausiuit in rem iudiea. tam potest exemtaoni mandaria dc ab eodem Iudice, qui eam tulit, si Iudex ordinariusi lacus si sit Delegatus, quia tune executiq in facienda per Delegantem Abb. ine, se qvis, eo ο- μι quando Delegans filii Ondinatiust smis in Delegato a Pti cim, qui potest exequi sinitentiam suam idei resistentes censesis Ecclesiauticis coercere. Sententia vero lata abArbitro mandae executismi per Ordinarium , qui se Iudex competens rei conueninti. Barti in sinae miss C. de Iu . Et peritur executio per actio. nem in factum: sed melius est eam petere per officium Iudicis,

in quo non requiritur libellus, neo i litis contestatio, Sententia autem lata in a nereis, statim mandatur τgaeu nit in per sonali vero post quatuor menses a quod tempus ex causa potest breuiari, di prorogari. ' .

Potest etiam retardari executio per restitutionem in integrum, ut quia qui murari appellare, ex igraui causa fuit impeditus. Vnde concessa restitutione in integrum, poterit appellare, Umitaturquando restitutio malitiosei peteretur, vel quando indigeret altiori indagine . Abb. m. c. 'itata, de in intcgrizrestit. Retardatur etiam executio per exceptionem nullitatis propositam coram Superiore, nsu autem coram inferiore L . Leon-- an,

de re iudic . . a

CVm appellatio retardet, & impediat executionem rei iudicatae, ut diximus , ideo nunc de ipsa appellatione videndum est . A in Diuitiam by Corale

210쪽

notaratisia maiorem Iadirem fatione gravat is illati, vel inserendi. Dicitur preMemis loco generis , a est omnis actus , per quem iudicis of vim, seu auxilium

imploratur. Dicitur admiorem Iudieres, quia est contra substam tiam appellationis, ut fiat ad Inseriorem de conis suetud. in o. in υerb. o letali Plures autem sunt termini suisensionis causarum: Nam est appellatio, prouocatio, relatio , proclamatio. supplicatio , recusario, restitutio, querela, reductio , ct dilatio. Appellatio, de prouocatio , quod idem est, quid sit modo diximus a 'Relatio est, quando Iudex consulit Principem in causa ardua, vel quando Princeps delegae causam usque ad sementiam , quia tune debee Iudex mocedere per duos menses, de pollea referre, nee potest delegatus referre, nisi finito terminor vel quando Iudex vult referte casum ad eonsilium Peritorum . Proclamatio refertur ad illas sententias , a quibus non appellatur i& potest etiam referri ad sententias Arbitrorum; de idem est quod reductio ad arbitrium honi viri. Supplicatio est , quando quis reclamat a sententia Principis, vel alterius , a quo non datur appellatio, quia tune supplicat eidem ut illam eausam reaideat. Recusatila est , 'cum Iudex ele aliqua eausa redditur suspectus , quia potest recusari, de interim suspenditur eius Iuris' dictio .

Restitutio est ut sitistinum statam repositio, per quam ressitu.

tus est iterum audiendus .

Querela in genere significat quamcumque aditionem ad Superiorem , de inclassit etiam appellario rem , sed in sprete est, eum non mis appellari ' impedimento ruris; nam aliquando odi pressus reciamae, de eonqueritur , ut sibi suecurratur. Reductio est speetes appellatrinis, ut diximus, nempe ad arbitrium boni viri. Dilatio est , quaado dissertur Iudicium ex aliqua causa.

. . '.

S. Appellatioum

Duae laut species appellationum, stilicit Indiςiales, de ex ahidietaIes. Extraiudiciales sunt ilIae, quae solent extra iudieium ante litis ingressum interponi praetextu alicuius grauaminis e. eam si , A

SEARCH

MENU NAVIGATION