장음표시 사용
451쪽
QUI EXTRA ROMAM, . Occasis γ βορο .
E Consulibus Romanis eorumque ossicio, digestate di insignibus anquisite satis fatisque sollicia te egeriant multi, iique Antiquitatum Romanarum peritissimi Viri; sed majore cum appar tu & diligentia eos exornavit Petrus Faber, I risconsultus: quia Marcellum & Ulpianum Iibros de OM-cio Consulis scripsime, & Jus Publicum in Sacri , Sace dotibus & Magistratibus consistere sciebat. Subit vero animum cogitatio, qui factum sit, ut plerique Romanis tantum fuerint intenti; reperiatur autem nemo, qui Consules extra Romam proferi opera probarit, dc iverit illustratum. amobrem ossicia Consultim , quibus libens meritoque interfui non pridem, & Urbis Trajecti dies, quam vidimus, natalis me monebat, uti curatius paulo dc diligentius , quam olis, in libro de AEdilibus coloniarum singulari, feceram, Consules holae in lucem proferrem. Non quod verebar, ne nobilissimae hujus Metropoleos Rectores
452쪽
nominis controversiam a rigidis Aristarchis paterentur, quibus nullus, nisi Consul Romanus placet: sed partim , ut ex antiqua formula, Avete Amplisimi Consulis acclamarem; partim etiam, ut res scitu jucundissima , cx lapidibus liti ratis . lc varii aevi auctoribus , dc nostris, id cit Jurisconsultorum thesauris confirmaretur. Q ii enim horis subsecivis in Philologorum castra, non ut transfuga, sed tanquam explorator, transire soleo, nonnulla videbar obseris
vaste ; ex quibus hoc subitarium paucorum dierum dicam, an noctium, schediasma decerpendum duxi. Stimulos addebat Arcadiit & Honorii constitutio, qua zotis communibus annum selicem olim apertum testantur, I. un. C. de Oblat. ibi. Ipse festas Romanis fuisse Kalendas Januarias . totasque in laetitia & gratulationibus positas, in mentem mihi revocabam. Tunc maxime Quirites gratam recuperatae libertatis memoriam recolebant, & praestito solenni jurejurando, pro aeternitate Reipublicae , pro honore Senatus. pro Civium salute vota nuncupabant & persolvebant. Et quid vetat, Musas nostras, priscum illud Consulare carmen : Uuod bonum , faustum , felix , IortunaIumque si concinuisse ξ Major equidem , in illa terrarum. Dea gentium. que Roma, Consulatus fuit spichdor ; summa ejus do- mi auctoritas, & militiae potestas. In liberis tamen Re-buspublicis Consules eandem hodie in fluvio suo gubernant navem, quam olim 'Duumviri in mari AEgeo Populi Roman . Illorum nomina annos signabant, S rebus gestis ad memoriam temporum praescribebanturr Christianos autem, inde a Caroli Magni usque dc Caroli Crassi tempori-.bus, non puduit a nato Servatore suo, fato ad invidiam felici , annos numerasse. Cessent licet formidata illa Orbi Romano insignia, vestis palmata, scipio eburneus . calcei
aurati, sella curulis, aliaque Imperatoria, vel certe triumphalia ornamenta: nostrates animo, fide, g vitate , cura &vigilantia Consules agunt, nec fascibus, aut securi vim minantur. Quinimo sicut Clarissimis olim toga vel sago Ui-- ris, Duiligod by Corale
453쪽
de Consuli. , qui extra Romam. 39
ris, ad memoriam apud posteros prodendam, nihil amplius visum fuit, chaana et,ur illud curule in nobilissi inas fami
etias aut intulisse; aut partum a majoribus conservasse; aut, quod nummis & saxis insculpere gaudebant, iterum , icritum aut quartum obtinuisse : ila & nostris temporibus , haud postrema felicitatis pars est, admovcri ad Rcipublicae clavum, capellare curas Civitatis , Patriae utilitatibus invi gilare , ec publico cunctoruin testimonio intelligere, recte atque ordine personam, in partibus creditis , hactenus gestam esse. Urbisque dignitatem porro prudcntiae nostrae commendari. Gubernacula Urbium probatos Udministrare , ipsa magnitudo deposit, Honorii Vox crat, in l. I7I. C. Th. de De
curion. α Fasces repetitos TirtuIis merita comprobare , Theodosius & Valentinianus Augusti rescripserunt, in l. I. C. de Consulibus. Ceterum falletur, qui tribunitios furores. &alia longo aevo sepulta, in hoc scripto a me expectat. nam didici a Platone, bono civi nihil magis convenire, quam a . civilibus contioversiis abesse. Nolim etiam quisquam exi- .stimet, me adeo esse amantem mei, ut ea, quae viros in hoc studiorum genere versatissimos latuerunt . a me proferri posse credam. Id tantum censeo, quM ad antiquitates Consularcs pertinent, necdum eXhausta esse omnia, neque supervacuum in iis laborem poni longiorem: licuit sc licebit meliora investigare praeceptis. Si qua vero severis Catonibus audacior aliquando videatur conlectura nostra, non tantum veteris aevi caligo causam orabit; verum Urbis quoiaque amor perfugio erit, cujus memoriam cupio ire propagatum. Sed longa praefatio, longum malum; ad rem ipsam accedamus. In hubus tractatione ordinem istum sequar: ut capite primo, originem propagati nominis Consularis in co- Ioniis & municipiis ostendam. Altero autem summos antiis quae Batavorum civitatis, S urbium Germaniae Magistratus, 'una cum corum insignibus, satis & nominibus complectar. David Mevius, non videns, qui titulum Consulis, liberae in Imperio civitatis capitibus, ex antiquitatum Kkh moni-
454쪽
monimentis assereret, morose satis scribebat in comm . ad jus Lubec. lib. I. tit. I. n. II. . Postquam usus, quo voces non secus ac nummi valent, ea vulgavit nomina, b dignitates priscas abolevit, otiosum es, rebus elapsis immutatis, ansiquitatem S subtilis signiscationes aucupari , praesertim ubi usum n men ejusique virtus ad praesentia quadrat. Qua in re multos Ine fructu operosos , Icrutinio suo lepidos depmendes, qui dum verba quaerunt, rerum inscitiam protentur. Verum cum titulus sit index dignitatis. dc verborum pariter ac rerum cura sit habenda, non puto, me otio abuturum, si curatius in nominis Consularis sata inquiram :Ne pereat tam prisus honos, qui portus honorum
Consulibus Coloniarum de Municipiorum
QVaesitum fuit apud paucos, sed Principes Philologo rum, an Duumviri vel inatu viri, qui splendidas olim
455쪽
de Consulibm , qui extra Romam I
olim colonias, aut florentissima commerciis municipia re- Nerunt, Consulum nomen assectarint, illudque saltem domi suae obtinuerint, stante inmerio Romano 3 Nullo modo id sbi persuaderi posse, prometur Uel serus lib. V. Rer. Aug. Vindelic. pag. 272. Solam quoque Romam Consules, cum
aliis non communicandos, habuisse, ait Vir summus, ac minime credulus, Thomas Reinesius lib. III. Var. lcct. C. 6. Cujus sententiae, praeter Rupertum ep. xxv III. subscribit Vir Celeberrimus, & hujus Academiae quondam Ornamentum singulare, ad Ausonii claras urbes pag. notans a Rectores primos urbium provinciatium . coloniarum municipiorum, NuN AM Consules appellatos esse. Scaliger contra, Summontius, Capacius, dc Frenius rectius id assirmarunt; sed testimoniis minus idoneis, certe quae non sunt omni exceptione majora. Bipartita ergo contra utrosque dinputatio nostra erit, ic quidem rationes, quae tantos Uiros moverunt, aut movere potuerunt, ut nomen hoc in dubium vocarent, primo loco proponemus. Causantur , in credibile videri, Duumviros adeo omnem exuisse pudorem,
ut summum illud Consulare nomen affectarint, qui cum suis colonis eundem conditoribus honorem, quem liberi parentibus debebant, ut Livius lib. XXVII. c. s. dc Curtius lib. III. c. 2. docuere. Consulum praeterea nominibus publica instrumenta colonos signasse, iisque statuas, signa aliaque opera publica dedicasse,.ad obsequium testandum. Nequaquam vero eorum rectores ausos fuisse, sibi arrogare nominis decus, quod velut peculium adsciverat Roma ; quum libertas recuperata, exactis regibus, non aliud aptum magis, dc civile & patrium reperiebat Addunt, vix esse, ut Patritii ferre potuerint, cum Equite municipali, aut cum Duumviro coloniae communicari summum honorem , ad quem ipsi, tanquam ad portum, precibus & pretio, adspirabant. Hoc amplius Pomponius & Zonaras testantur, m lui sie Patres olim plebi consularem concedere potestatem , quam Consulum nomen; ceu apicem Aristocraticae auctori. Κkk 1 tatis,
456쪽
tatis, quique non parum de regio imperio retinebat. Multo minus igitur id largiri voluisse videntur, ignotis & obscuro loco prognatis , quos municipaliter natos , munisipale vulgus , huemines municipales, Oratores bi Poetas municipales conlcm-tim appellabant, quorumque Magistratus pariter , ac Deos, pro minus legitimis habebant, ut Tertullianus in Apolog. c. q. icitatur. Quid Z quod ipsi Imperatores, consortis imi attentes, perpetuo hoc domina ionis arcano, vel si mavis, egitimae potestatis simulacro usi sunt: quia nulla Romae dignitas, etiam volt imminu:um & enervatum consulare r ur , isthac has batur major; qua si caruisici Princeps, privatus in Republica primas tenere visus fuisset. Julianus sane, ubi Principcs refert alias Reip. dignitates abolevisse . alias retinuisse , Consulatus tamen dignitatem adeo parum ab iis contemtam, ait, ut eadem ad annum unum assumta gauderent, Orat. III pag. Io8. Iugis quidam indesnens Gon latus Imperatori tribuitur a Iustiniano Novella ios. c. 1. & Jornandes dρο Rebus Geticis C. s7. pronunciavit: Facturique es Con ut ordinarιus , quod summum bonum ρν imumque in mundo decus dicitur. Sic ergo Quatuorviri illi. Criticorum principes . forsan nunc quaerent cum Claudiano in pr. Cons. Stilich st. 288.
- - - 1 Iulumque levem paretique nitoris
Credimus , Augusti quem se decorare fatentur p
Verumenimvero licet ex his satis vcrisimile fiat, Duumviros a Romanis summum illud dignitatis nomen haud obtinuisse : metuo tamen, ne qui in univcrsiim coloniis icmunicipiis illud auferunt . pro Iunone nebulas amplectantur. Principio constat, colonias , per omnes mundi tum cogniti partes latc dispersas , omni cultu, usque ad ambitionem . id egissh, ut cunctarum rerum similitudine speciem Urbis parentis apud se essingerent, di fugientem deinceps Romani nominis umbram, intra moenia sua tueremur. So- lenes enim more receptum erat, ut coloniae linguam, De
457쪽
de consulibus , qui extra Romam. 3
nim simillacra , formam temflorum, sacra, ratus, antisi. tes , sγmbola , fusta , leges, verit tum , habitum, circos, stadia, capitosia, theatra , maxime vero Magistratus antiquae patriae suae adsumerent & retinerent; ut Valesius ad Excerpta Polybii dc Spanhemius de Praestantia numism praeclaris exemplis docuerunt. Nobis lassiciat, quod colomae quasi es parvae , smulacraque populi Nomani appcllantur apud Gellium lib. xv I. cap. I . Bene Liplius lib. I. de Magn.
Rom. C. 6. Coloniis formam quasi novae reip. dabant. Sic tamen ut omnia Romam oe urbem matrem referrent. Ibis
quorue locis Fora , Capitolia, Templa, Curiae pro tua imagine essent ; θ' in gubernatione Duumviri pleririque locis , quasi duo CONSULES ; . Ediles item γ' Decuriones pro Sonatu. Municipia similiter eadem . aut similia Magistratuum nomina,
uibus Urbs urbium, illa communis omnium patria , ut Mo estino, &j4ι επιτομη, ut Athenaeo vocatur, splendebat. partim adulandi calliditate, partim ambitionis sensu Magistratibus imponebant suis, ut ita sensim totus Romanus oris bis uno Magistratuum genere regeretur. Nec inepte Jultinianus in Novella Conititutione 38. generaliter ait, curias in unaquaque civitate κατα , adimisiationem urbis dominantis , veteris scilicet dc novae Romae, a mnoribus ordinatas csse. earumque mores ic ritus sequi debere. Enimvero quemadmodum Romae maximum illud Patrum Conscriptorum Concilium Senatus, ejusque decrcta Senatusconsulta appellata, sic in civitatibus, praesertim majoribus, Romano imperio subjectis, Decurionum ordo δε- natus , curiales Senatores , dc esephisinata bules Senatusco stilla dicebantur . non in lapidinus municipalibus tantum ambitiosis, sed apud ipsos scriptores Romanos, Caesarem, Ciceronem , Livium , Tacitum . Plinium aliosque. Nec quicquam causae fuit , cur Henricus Dodwellus praelech.
I ii. ad Spartianum id in dubium vocaret, aut Taciti interpretcs lib. XIII. Ann. 48. ad vocem Senatoris tam vehementer aestuarent. Adeo enim id secquens ec usu pertritum po-
458쪽
sterioribus temporibus etiam tum , quando Imperatorum avaritia onus curialium secenat intolerabile, permansit, ut Senatores Romani , discriminis causia, Se rores Urbis vel Populi Romani; eorum aue Senatus Maximus , municipiorum vero minor debuerit in legibus ipsis appellari, l. 27. C. N. de Decurion. Cassiodor. lib. VI. var. 3. Non me fugit multos Provincialium Curiae Romanae Senatores , honoris causa, inde usque ab Augusti temporibus , allectos esse, licet nunquam fere Romam vidissent. Sed hos Capitolinus in Philosopho Peregrinos vocat; Senatores Popali Romani, Spartianus in Hadriano; Senatores Romanos Avitus Viennensis Episcopus epist. 3I. Ausonius de patre, utriusque Romae Senatore honorario: Fia me duplex. urerque Senarus habebat, Muneris exoriem, nomine participem.
Nec tamen dubitandum est , ipsia civitatum curiales Senatores fuisse dictos. Hiemensis Senatus meminit Avitus in Homilia de Rogationibus ; ipsaque Vienna Urbs S
naturia appellabatur , ut 6avaro docuit ad Sidonii lib. IV. episti z. Assinis nimirum Senatorum & Decuri num videbatur dignitas; in utrisque eligendis, aetas. census, honestas, ouaestus oc alia, diligenter a Gulielmo Fornerio lib. i. seleae c. I 2. exposita, spectabantur. Nec injuria ergo curiales, nervi dc viscera civitatum, idem mite aetatis no men, quo Senatorcs Romani in celeberrimo orbis theatro fulgebant, in suis civitatibus sunt aucupati. Quinimo sicut Senatus Romanus Amplissimas ordo , & Senatusconsulta Ampli mi ordinis Decreta Uultaque , & Consules Amism mi, in Pandectis de Codice appellantur: pari modo amplissmaxm ordinem Pureolanorum laudat Cicero pro Coelio c. II. Senatum ampliss-- Trevirorum. Vopiscus in Floriano,& ORDO. MUNICIP. AMPL. LICITANORUM est
Haud leve porro momentum demonstrationi nostrae con-
459쪽
de Consulibus, qui extra Romam. s
ciliabit . quod eadem fere, quibus Romani Consules ceterive Magistratus majores usi sunt, honoris insignia, aut faltem eorum imitationes , in coloniis & municipiis reperiantur. Ebur curule licet cum Duumviris non fuerit communicatum , ejus tamen simulacrum habebam Bisellium , quod Valerius Chimentellius ipsis libro singulari vindicavit. Togam purpura praetextam , Livius tam manifeste magisratibas in coloniis municipiisque tribuit, ut nullus ca de re ambigere possit lib. XXXIV. c. 7. Ambrosii autem tempore, haobitus Senatorum Romae penula erat, etiam in municipiis. Ita ille II. ad Timotheum : Quos constat in societatem Romanorum receptos, uι de cetero appellarentur Romani ; idcirco M. cessa es , eos Curiam habere, in quam more Romanomum penula
ri conveniant. Quemadmodum mixto imperio destituti fuerunt Duumviri , sic Tribunali caruerunt; suggestus tamen editior, quem jus dicentes occupabant, ut ab omnibus viis deri possent, vulgo Tribunal appellatur, apud Suetonium declaris Rhet. c. 6. Paronium c. II. & in lapide Veronensi apud Reinesium cI. vi. n M. Porro Consules Romanos,ao ipsa institutione prima, tempus notasse , di scipionem eburneum gessisse , ex Livio , Valerio Maximo, Dionysio, di Iuvenale notum est, etiam numi testantur, inter quos r
rior est ille Cl. Caldii Cos apud Guillelmum du Choul,
δε la Religion des anciens Romaim pag. 26 I. Similiter vero Aufidius Luscus , Praetor Fundanus, ut amplitudinem didignitatem fastigii Romani aequaret . Praetextam, ta latum clavum prunaeque batillum assumsit, ec nomine suo annum signavit, Horatio ridente lib. I .fat. s. Male Turnebus lib. I. Adv. c. 29. eumque secuti interpretes Horatiani, Lam. binus & Torrcntius , Aufidium exagitari putant, quod, supra humanam conditionem, ignem sibi pro erri voluerit; quum tamen ignis , ante Antoninorum tempora, ne Majestatis quidem symbolum , nec batillus , sed lampas fuerisi ut Lipsius Excursu A. ad Tacitum eleganter demonstravit. Verisimilius Rubonus,ad Pollionis Claudium,ec Rutgersus
460쪽
prunae batillum ansati & gestatilis seculi genus fuisse, existimarunt, quod pruna plenum principibus viris, a praeferebatur , ad odores incendendos. Sed quid si batillum,
pro instrumento , quo ptunae componuntur , a Satyrico venuste dictum putemus p ut nullam.potestatem civilem, sed usum domesticum , scipioni isti tantum adhaesisse indicaret. Id enim firmat Cicero orat. II. contra Rullum C. φ . A Dreibant Capuae lictores, non cum batillis , sed ut hic Praesoribus anteeunt. cum fascibus duobus. Denique quis nescit lictores cum fascibus, inter prima insignia Consulum fuisse ξ At Lucas in Actis c xvi. p. 3s. Magistratibus coloniae Philippensis tribuit; annuos fasera Narboni coloniae Martialis lib. VIII. epigr. 72. lixas virgas Apulejus lib. I. Metam. Q linimo ipsi Impp. Arcadius & Honorius in I. s3. C. de Decurionibus e Duumvirum impune non liceat extol-ure potesatem fascium, extra metas territorii propriae civitatis. De Asiae urbe Cyricenorum Propertius lib. I. Eleg 6.
Tu patriae meritas conare anteire secures.
Et vetera oblisis reddere jura foris. f. IV. Sed ut propius ad Consules municipales veniamus. hoc amplius, xt i, in modum praeviae in pection:s, ut Theophilus praefari solet, observandum est, pleraque Magistratus vocabula , quibus Romanorum honorati superbiebant in mussicipiis etiam & coloniis usitata fuisse. Nec mirum coloniae jure ac dignatione urbi quodammodo, pro parte aliqua, erant adaequatae, auistore Suetonio in Augusto c. 6. Cives earum , cives erant Romani, aut civitate donati ; ordo primus , qui his praepositus, ex nobilibus patritiisque Romanis erat lectus , qui simiarum instar Urbis matricis instituta, populo Sc Principe connivente, imitabantur. Mit- Io . Ediles municipales prosessa opera a me expositos. Prae roris nomen Iustinianus proprium, ait, fuisse ιmperii Romani. ac initio Consulibus, postea eorum collegis usurpatum , qui, quoa Consules aberant, consillare munua , more majorum