장음표시 사용
161쪽
De orationibus I 2 nutui ipsorum intentus esset SenatUs, ut tantum abesset, ut ipsorum orationibus obloquerentur, ut potius nescio quibus non verborum lenociniis ac divinis laudibus eas in coelum extollerent: Hinc Pisonis illa vox emortuae libertatis luculentissimum argumentum praeserens: quo loco censebi, Cae
sar ' si primus habebo, quod sequar, si posi
omnes vereor, ne imprudens dissentiam ' Tacit. annal. I. cas. 3 . Ad umbrat adulationem eam Idem lib. s. annal. cap. II. Caet
rum, inquit, tempora ilia adeo infecta fuere, ut non modo primores civitatis, quibus
claritudo sua obsequiis protegenda erat, sed
omnes Consiliares, magna pars eorum,
qui praetura functi, multique etiam pedanei Senatores, certatim exsurgerent, fue-daque re nimia censerent: memoriae proditur , Tiberium, quoties curia ergrederetur, Graecis verbis in hunc modum eloqui solitum, o homines ad servitiumstaratos I scilicet il-ltim quoque,qui libertatem publicam nosiet, tam provectae servientium patientiae taedebat. Nec aliter describit temporum illorum miseriam Plin. lib. δ. epis. ι . Ddem prospeximus Curiam trepidam stelinguem, cum dicere,quod vellis, periculosum, quod nodes,
etiam miserum e seis Euid tunc disci po
162쪽
Principum. 1q; cui uid didicisse juvit, cum Senatus aut Ad otium pummum, aut ad summum nefas vocaretur Hre modo ludibrio, modo dolori retentus, nunquam seria, trista saepe , censeret 8 Quo pertinent ejusdem querela in paneg. cap. 72. ris ante loqui, quis his
mi interrogabantur, caeteri quidem, defixis attoniti, ipsam illam mutam N periniariam absentienta necessitatem quo cum dolore animi, quocum totius corporis horrore,perpetiebantur, unus solusque censebat, quod
sicquerentur omnes, s omnes improbainent.
Vnde facile constat, qualis fuerit Senatus auctoritas, quantum de Legum potestare, de Reipubl. cura participaverint: Nimirum omne id in manu Principum positum erat, qui, quoties tenaciores siuae potentiae essent, parum indulsere Senatui, aliis paullo modestioribus hanc libertatis umbram Senatui facile largientibus. Ab ea modestia praecipue suum commendat Principem Ptim in paneg. Illuxerat, inquit, primus sonsulatus Tui dies, quo tu curiam ingreshus, nunc omnes, nunc singulos adbortatus es, resumere Mertatem , capessere quasi communis Imperii curo, invigilare publicis ut ritatibus f insurgere. Omnes ante Te eadem
163쪽
dem grata erant, sed in se spectata nihil potestati Principis derogabant. Ipse enim Princeps contentus erat, consilii publici Dominum se es se, quemadmodum in libera Republ. Senatus erat: Nimirum ita, ut Senatus nihil auderet, cujus ipse non esset auctor. Illustria hanc in rem sunt loca Tacit. annal. IS. cap, δ. Per idem tempus actum in senatu de fraudibus libertorum, efflagitatumque, ut adversus male meritos revocandae tibertatis jus Patronis daretur, nec deerant, qui censerent: At Coss. relationem incipere non ausi ignaro principe, perscripsere tamen Senatus consensume iste auctor constitutionis fleret. adae lib. I . cap. . . lib. G. c. aes & consule Langaeum sime . Iib. I. cap. II. Hinc apparet, quomodo accipienda sint Vlpiani verba in L ιι. Τ. de Legib. Non ambigitur, Senatum jus facere posse: Haec enim non ad historiam juris antiquam pertinere videntur, ut sentit Des-
164쪽
Vlpianum non potest dubitari, ita tamen, ut quid in speciem actum suerit, nulla adhibita censura Politica reserat: SC. enim ad Constantini usque tempora suisse condita, testatur Paganin. Gaudent. de Jusin. sec. morib. pari. a. cap r . Sed illa ad arbitrium Principum composita erant. Apparet praeterea, quam insignem errorem errent, qui externis hisce ichematibus decepti,exstincta libera republ. non Monarchiam , sed Principatum fuisse inductum, persuadere conantur: Quo errore stibi placet Bodin. r. de Rep. cap. I. iccirco notatus etiam Excellentiss Dom. Praestat in Comment. ad Grat. lib. l. 'cap. 3. n. IO. Quantumvis enim talem mixturam in Nervae imperio laudaverit Tacit. in Agric. cap. y. quem ait, res olim dissociabiles miscuisse, Principatum ac libertatem e quo etiam fere tendit, quod de Trajano Plin. in paneg. Scis, ut si cut diners natura dominatio Principatus, ita non aliis esse principem gratiorem , quam qui maxime Dominum graventur e Attamen ecquis non videat, quam oratoria arte hi ipsi sententiis ac laudationibus suis sormam, habitum, vim & decus Principibus suis machinentur, ut judicat Amplius. Praeses d. l. add. eunae ad Taci
165쪽
aun. I. cap. s. not. Pol. n. 7. Ita consistit
Dionis sententia, qui sub initium lib. sa. de Romanis asserit: post praesium Actiacum
Antequam autem hinc digredimur, se illud attendi meretur, quantumvis hoc Orationum institutum longo fatis tempore usu receptum fuerit, eas tamen pedetentima prima ac nativa sua forma ita descivisse, ut non nisi nomen ac sipeciem qualem n-que veterum illarum tandem referrent: Primis enim temporibus, id quod jam declaravimus, nullatenus ratae erant, nec vim legum obtinebant, nisi Senatus auctoritate ac consulto confirmatae essent: Iccirco &Principes Orationes suas ita in Senatu pro ponebant,'Ut non certum jus constituere videreiarur, sed quod constituendum erat, Patribus deliberandum exhibere. Id quod apparet ex iis, quae supersunt, fragmentis , quale ' νατασμάτον ex Oratione Adriani adfert Vlpian. l. ai. V. de heredit. petit. Dia opicite I C. nunquid si it aequius, possessorem non facere lucrum s pretium, quod ex re aliena perceperit. Et in l. r. f. de reb. eoru qui sub tutel. orationis Saeveri haec verba reseruntur: Praetera P. C. interdicam tutoribus , ne praedia rustica futurbana disra-hanes
166쪽
Geminam plane speciem exhibent illae, quas supra ex Tacito & caeteris scriptoribus citavimus. Caeterum insequenti tempore mutavit haec rerum facies ; Siquidem SC. non jam amplius sequebantur orationes Principum, nec iis confirmandis adhibebantur, sed SC. oratione Principis erant confirmanda, quam, cognito Patrum decreto & consilio, eam in rem ad Senatum mittebant. Ostendit Summach. lib. Io. ep. an Superest, ut ea, quae Serenitas Vestra Ra-rribus riliberanda proposuit, cognito SQ Lex Augusta confirmet. Idem lib. 6. ep. G. Super impetratis adhuc speratur Oratio Prolixe autem in hanc rem facit i. S. GH
de Legib. s Consit. Princi'. ubi Impp. Theodosi & Valentinianus sui iaculi morem satis accurate describunt. Et hi sere Impp. ultimi reperiuntur, quorum orationes ad Senatum missas constat. Sic eorum est oratio missa ad Senatum. l. a. de curat. Calendar. Cod Theodos N I. unici C. Theode de cretione vel bon. poss. hac oratione sancimuri add. l. unic. de Re oons pruri L. δ. de legit. haeredit. L. t uis. de revocanae donat. l. Em. s ultim.
167쪽
De Orationibus de maternor. bonor. I. unac. de bonori
Ut tandum nunc ad Germanicorum quoque Comitiorum instituta deveniamus, quae congregato Imperii Senatu ab Orationibus, quas Propositiones appellant, nomine Imperatoris recitandis, exordium sumunt: Eas ipsas Propositiones cum Romanorum Principum orationibus comparari posse, putavit Gold . in replic. pro Imper. cap. I. quem tamen, hoc nomine aliquot argumentis in contrarium adductis, consu
tat Arumae. de comit. cap. 7. n.3. σ
Qua occasione non incongruum erit, si illam in Imperio nostro Comitiorum rationem , tam eam, quae remotioribus seculis in usu suit, quam quae nunc recepta est, paullo altius, succincte tamen,perscrutemur. Ordiendum autem nobis erit a tempore demum Caroli M, cujus quippe auspiciis in unum corpus coalita Germania, initia ejus vastie Reipubl. cujus laciniae etiamnum supersunt, coeperunt. Is igitur, posteaquam maximam partem Germaniae, quae nunc ita vocatur, Francorum imperio adjecisset, eadem pene sorma rempublicam constituit, qua Francia regebatur: Siquidem praeter Abbates & Episcopos, etiam
168쪽
Duces ac Comites singulis regionibus, inprovinciae sermam redactis, praefecit, quorum scit. virtute ac viribus adjutus, selici csima ubique arma circumtulerat, totque ditiones acquisiverat. Horum praecipua e rant munera, Imperatorem concomitari,
jura subditis dicere,b&, velut in partem curarum ab Imp. asstumptos decet, consiliis operaque sua eidem praesto es se. Vid. quos
hanc in rem allegat Nicol. Mylerus ab M. enbach in Archolog. Ord . seriai. cap. Lnum. F. Ita enim IN. Carolus Magnus in Comitiis, Anno DCCLXXVII. Padabruni celebratis,antequam Coronam Romanam ob- tiuuerat, milites seu nobiles Francos & Germanos suos alloquitur: Ite, mitius mei, vos Heroes vocabimini socii Regum, Judices criminum ITVivite sto hac laboris expertes , consulite Regibus publico nomine, mete orphanis, juvate pupugos, conssino circumdate Principes, ab his mictum si- pendia peti e. Goldast. in Constiti. Imperia rom. 3. Latin. fol. m. rao. Atque hi ipsi sunt, cum quibus de gravioris momenti rebus deliberare solebat Carolus, eorumque consilia in Comitiis explorare. Quod ipsum luculente nobis testatum reliquit Hin auarus,tarchiepiscos. Rhemensis, nobili Fran-Κ s corum
169쪽
Majores vel Seniores, tam Laicos quam Clericos, intelligit Duces, Comites, A bate De orationibus
corum prosapia ortandus, inque aulicis regni negocus aetate Ludovici Pit, ejusque Iiorum, versatissimus, epistola ad Episcopos
Franciae perscripta R. cap. v. Consuetudo, ait, erat tunc temporis trita, ut non saepius, sed bis in anno, placita duo senerentur. Imnum, quando ordinabatur satus totius ν gni ad anni vertentis spatium: quod ordina rum nultas eventus rerum, nisi summa necessitas, quae similier toti regno incu-bebat, mutabat: In quo placito generalit πι - - mersorum Majorum, tam Clericorum quam Laicorum, conveniebat. Seniores propter consilium ordinandum: Minores propter idem consilium suscipiendum, re interdum
pariter tractandum, re non ex potesate, sed ex proprio mentis intenctu, vel siententia, confirmandum. Quibus verbis unum solum concilii genus describit, nimirum quod erat universale & commune totius POpulr. In quo non Majores solum, sed Minores quoque conveniebant: Vnde hunc Hincmari locum optime emendat Excellenti . D. Conringius in dysp. de Germanici p. civib. n. s. ut illa legatur: generalitasnnivcrsorum Majorum cs Minorum e Per
170쪽
Ibates, Episcopos, quibus jus suffragii in Comitiis ferendi erat: Per minores vero non tam Schulletos, Iudices & Magistratus oppidanos , quo tendere videtur Laehemann. in Chron. virens lib. a. quam populum universium, quod solidis satis rationibus probat Dn. Conrig. disp. alleg. n. II. Ejusmodi vero concilia, seu, ut illa aetas vocat, placita, singulis serme annis habebantur, quod
prolixe ostendit D. Arum. tr. de Comit. ca'. . num. U. Caeterum quando haec concilia vel cum Senatu Romano, vel cum iis, quae hodienum constituuntur, Comitiis, in contentionem arcessimus, apparebit, quanta eorum ab utroque hoc concilii genere sit diversitas. Quod enim Senatum Romanum attinet, quantumvis ex permissione ac mera Pricipum indulgentia suam obtinerent auctoritatem, ea tamen ita comparata erat, ut praeter nudam consulendi facultatem, etiam decernendi confirmandique ea, quae a Principe proponebantur, potestatem continere videretur, ita ut in condendis Legibus non consilium modo Patrum, sed consensus etiam, requireretur. At vero
Caroli M. potestas vere regia suit, nullius arbitrio hunc in modum obnoxia, ita, ut