Dissertatio physico-medica inauguralis, de Pathematibus Animi, eorumque in corpus humanum effectibus : quam annuente summo numine : ex auctoritate reverendi admodum viri, D. Gulielmi Robertson, S.S.T.P. Academiae Edinburgenae Praefecti : nec non ampl

발행: 1784년

분량: 54페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

41쪽

DE PATHEMATIBUS ANIMI.

33 DEPRIMENTI A. AVERSATIO.

Sedi. XXXVIII. Quaedam sunt sensu percepta, quibus cuncti fere abhorrent homines, multa VCPO, Contra, quae a quibusdam fastidita, plerisque haud aver fanda, imo gratissima videntur. Inter haec, odoreS

certi, qui in nonnullis sedative pollent, recensendi. Hunc est estum ex aversatione oriri constat, quia, Odore aliis adhibito quibus haud ingratus, non sequitur idem ' : horum enim p crique natura stimulant. An autem haec fastidia a fabricatione corporis congenita nascantur, an fortuito procreata, indulgentia crescant, non sat compertum habemus: Huic vero magi4 credere adducor '. si Aversatio, Cullen, First Lines, S MCLXXX H. MCCIV.

' Plerumque oriuntur, me judice, hae rerum antipathiae propriae, quae plerisque gratae sunt, vel saltem adlaphora. a combinatione harum fortuito itcrata, successione, vel assinitate quadam cum ideis Donnullis

42쪽

DE PATHEMATIBUS ANIMI.

Aversatio, nihilominus, utcunque nata, cerebri vim Cnergiae attenuat, qua igitur quoad cor deficiente saepe obrepit syncope. Caeterum, hocce pathema effectus suos in ventriculum ac intestina praecipue deducere V2detur ; ubi nauseam creat, spumam de ore fluentem, cibi vomitum aliquandoque diarrho eam ' funestam.

TIMOR

. nonnullis magnopere fastiditis, a quibus autem alteras tandem Mungere haud possumus. Hac ratione, igitur, hae adeo fixae evadunt aversation es, ut judicii vi nulla vinci nec minui possint. Hinc profecto canit naturae optimus pictor, Masteriese passion sways it to the mood. Os what it likes or loaths. MERCH. OF V NIc E. Nuic, porro, antipathiarum originis sententiae multa enixe si a- dent exempla. De quibus cons. Cullen. et Gregor. proles. illust. praelech. A beta rubra visa, Rivin. ima g. vir. med. Eκ talpa poculo injecta, funesto eventu, Valent . parad. med. lep. P. i. S. 6. c. ult. Phil. Traii. n. 29. Ex sele comesta, cum disceret fuisse selem, quam esset pransus, Litav. cruent. cad. P.

43쪽

Sedi. XXXIX. Omnia, ingruente timore, specieS induunt animo formidulosas ; judicii nil valet potestas ;

perio enim detrusum, imaginibus cedit vagis ac terrificis. Nunc in conspedium adsurgunt fabulae, manes, lemuresque nocturni ; nunc aures sonitus captant vanos ; nunc omnia periculosa finguntur; pericula laevissima mortem minantur atram. In corpus quoque pessimos saepe praestat evectus. Energiae cerebri minuendo, omnes musculorum motuStum Voluntarios, tum invitos, debilitat: Cor palpitat tremitque, ac demum haud raro obrepit syncope '; adeo languescit sanguinis gyrus, ut, Vena secta, nil emittitur. Proinde haemorrhagias i, menses 4 , lacque ilnutricis

44쪽

ag DE PATHEMATIBUS ANIMI.

res ' ; sic muti facultatem recuperant loquendi membris paralyticis redditur motus il ; arthritis , se-bres intermittentes '', delirium '', diari hoeaque id tolluntur. Hi ipsi quoque effectus ab horrore proveniunt, seu aversatione quam repente tulit sensatio ingratissima. Sed quomodo haec corporis depresio et eXcitatio eandem agnoscant causam i Haec quaestio omnes fatigavit physiologos ; quapropter HalteruS illust. quo nodum

Haen rat. med. v. P 122. Hild. iii. obs. 8.1 Gregor. illust. praelect. rigiditas spastica cx terrore mortis, Bler- ling. Thes. Theor. Pract. obs. 56.

45쪽

DE PATHEMATIBUS ANIMI. 39

dum hunc solveret Gordianum, timorem ac terrorem quasi natura prorsus inter se diversos, sejunXit. Pro, vero, hujusce solutione, Culleno, professori nostro sagacissimo, gratias quam maximas debemus. Hic enim docuit, primus Omnium, vim eandem quae systema magnopere Ic repente sedat, quandam illius inducendo reactionem, stimulare revera possie. Talem in statu corporis certo feri reactionem, non hic probando opus est; namque in sententiam vis medicatricis naturae omnes abiere medici : Attamen, hanc CXerceri vim, quum corpori adhibetur praecipue vis sedativa, aeque indubitandum duco. Quid vero plura i Nonne haec ipsa res in primis Culleui medicinae lineis, quae Unumquemque Penes sunt, summo tractatur acumine ZHic autem occasionem amplectar datam grates referendi, ob inclicia favoris erga me innumera quae dum memor ipse mei grato animo recordabor) laudesque

persolvendi, quas optimo jure meretur hocce nomen spectabile illustrissimumque : Mihi enim dicere, animoque Versari, quantum patriae decoris, quantum scientiae medicae emolumenti, operibus attulit immortalibus,

46쪽

ho DE PATHEM A IBUS ANIMI

maxime jucundum. A tali laude, fateor, nequidquam honoris huic accedere possit; nam quidquid ex illo amamus, quidquid mirati sumus, manet, mansurumque est in animis hominum, aeternitate tem porum, fama rerUm.

Sec t. XLI. Rutilii Moeror mordax animum exedit miserum, muneribus vitae suavissimis aegre potitur: quae olim eXOptabat, nunc fugit ; quae exhilarabant, lingunt. Sol etiam ipse splendide estulgens, florens rosis odoratis terra, Zephyri per nemora tepidi levi susurro suave sibilantes, carmina aVium dulcia, mirabilis denique naturae virtus et ordo, parum aut nihil delectant. Neque hoc quidem mirandum ', corpus enim mOC-ror non secus ac animum graviter asicit. Cerebris luxum energiae diminuendo, vim cordis frangit, san

guinisque

47쪽

Dp PATHEMATIBUS AN III1. 41m inisque gyrum adeo debilitat, Ut respiratione crebra,

quae sanquinem per pulmones impellat, opus sit. Sae pe animi deliquium Vel palpitationem ' inducit, omnes minuit secretiones ', sistitque menses 4 . Corpus admodum infirmando, schirros si, cancros ingraVescere, Vulnera in gangraenas f abire putridas facit, morbos que reddit lethales.

Atqui hoc, eadem ratione ac caetera pathemata deprimentia, ventriculum praecipue assicere vult, et statim fere miram organi hujusce debilitatem atque ciborum fastidium affert ''. Qui laborant animi pathe mater inquit Baglivius, fi potissimum corripi solent morbis ventriculi, ut inter caeteros Observavi in moe F rentibus,

Morgagni de sed . et caus. morb. i. p. 2sq. Robinson, Dod and discli arges, p. 37. Sanctor. de perspir ii. n. IS. Hinc diari hoea ex moerore, Bagliv.

9 Dionis, P. q7a. ' Intra duas horas ex peste exstinctus, post insignem moerorem a

48쪽

DE PATHEMATIBUS ANIMI.

rentibus, qui conqueruntur primo de languore ventri- culi, mox inappetentia, oris amaritie, siti circa horas matutinas, cruditatibus, flatibus, et tensionibus hypos chondriorum 'Uti moerentibus semper deficit salivae secretio, annon haec symptomata a con ili defectu ventriculi sui lorum oriri, debilitate insuper accedente, Pro vero habeamus λInterdum, tam estraen tus est moeror, quod morti subitae occumbit miser ' ; plerumque, Vero, Omnibus primum infirmatis viribus, deinde sensim perditis, in insaniam abit meditabundam, vel, tabe lenta CXhaustus, spiritum inscius extremum efflat Sech. XLII. Porro, hoc animi pathema, aeque ac eia

sectus hosce morbosos, nonnunquam in corpore etiam salubres, Utcunque raro, praestat. Non profecto de

fuerunt exempla haud paucar fert Gregorius illum

Verbis

Basliv. opera, qto, P ' Cardan subtil. p. 37S. Robinson on Spleen, p. 9 I. Nicholis de vi anim. med. P. 16.1 Nov. Comment. Acad. Petrop. to m. ii. p. 39S. Marcell. Donat. P. z8a.

49쪽

verbis cujus iterum uti nitidissimis haud rubescam, ubi tales animi affectus, sive casu sive consilio excita- ti, in variis morbis saluberrimum effectum sedantem praestiterint; veluti in febribus intermittentibus, in insania, in morbo comitiali, et in morbo hysterico, &c. Fertur etiam nonnullos morbos a nimia generis nervos mobilitate pendentes, ideoque aliquid reme- dii sedantis requirentes, inter aestus belli civilis rari- us accidere, vel si prius incubuissent, tum fere cessare et quasi tolli, cum civium animi gravibus curis et sol -ς licitudinibus sive publicis sive privatis occupati ement et lacerati; et magis certum est, nonnullos talibus morbis laborantes, sub gravissimis aerumnis domesti-- cis, quales forte validiores homines oppressissent, in- terdum praeter omnem spem convaluisse '.'

PUDOR

' Conspect. Med. Theor. T. ii.

50쪽

44 DE PATHEMATIBUS ANIMI PUDOR.

Se t. XLIII. Pudor in animum effectus semper prae stat optimos, inque corpus raro pericillos S. Vim energiae tamen cerebri minuendo, menses suppressit, et sanguinis reditu venosi a capite impedito, venas ibi ruptas fuisse fertur '. Hac eadem ratione a- poplexiae causa sit : Nonne huic Diodori logic 1 interitus attribui debet, qui, pudore suffusus quod gymnasio suo, coramque populo frequenti, quaestionem perdissicilem ab aliquo in medium prolatam solvere non poterat, ad humum illico mortuus cecidit Z NUNC

i Schelhammer, p. I 8O, ex Lallonio.' In temporibus cornax Encti irid. p. 26. Sclaenk, p. i41. Sal. hibelli de Sudore cruento.

SEARCH

MENU NAVIGATION