Globus caelestis Cufico-Arabicus Veliterni Musei Borgiani

91쪽

GLOBI CAELESTIS CIFICO - AR ABICIMUS EI BORGIANI VE LIT E RΝ IEXPLICATIO

J II primus caelestes hasce machina S moli-

litus fuerit inter Arabes, latet. Credi tamen Potest, tot inter excellentes Astronomos, qui ex pluribus nationibus apud Chalifam Almamonem confluxerant, extitisse quempiam, qui in aliquo artes acto Globo caelestium siderum formaS, Ordinemque eXpresserit. Sed relictis conjecturis, documenta certa Sequamur. Arabica Bibliotheca Philosophorum pulcher-

92쪽

LXVIII

rimum nobis praebet monumentum, quod cum scitu digna contineat, illud integrum exscribimus. o Ben Alnabdi rigypti incola, vir eratis doctus, & Astrolabiorum, aliarumque Geleo Stium machinarum insignis artifex : cujus se nos aliquot instrumenta adfabre elaborata, is ac peraccurate delineata mirati sumus. Quum is Abulcassem Ali ben Alimad Giorgianensis , o Regius ea tempestate Administer, anno II o girae 43 s vulgaris Io 3 Biblio-o thecae Cairensis rebus consulere decrevivet, se ejusque Indicem componendi, tum Codicesse concinnandi, reparandique curam Viris duo-o bus demandasset, videlicet Aba Abdaliae Al-- codhai dignitate Iudici, ik Ben Khalephois BibliopoIar utrique Hispano); illam ego, si inquit Ben Alnabdi supra laudatus) posuese modum adii, absolutum ab utroque aucto- Ie OPUS Spectaturus. Ibi praeter selectos deo Astronomia, Geometria, & Philosophia Co-

93쪽

se dices, numero Sex mille dc quingentos, viis di Globos duos: alterum aereum a Ptole- maeo Olim confectum, cujuS tempore, quo se factus est, rite perspecto, Subditisque calcuo lis, annos ΜCCL elapsos fuisse comperi- mUS: argenteum alterum ab Abilhosein Alo suphi ad usum Regis Adhadal lautat jamo pridem elaboratum, trium militum dracma- Ium pondere, qui totidem nummis aureiso emptus esSe traditur se sa).

94쪽

Abuthoscin Alsuphi, cujus integrum nomen est Abdalrahman ebn Omar , ebit Saliel Abulliosein Alsuphi, natus est Rei I mortuus est Hegirae an. 376, idest Dae Vulgaris 986. Vixit annos 83. Gregorius Abulfaragius haec de illo habet: si Fuit autem Abdalrahman ebno Omar , ebn Sahel Abul Hosein Alsuphi

. Biblistb. Arab. V . Escor. m. I. pag. 4I7. Hic vocatur Abulbassan Alsuphi , sed apud alios auctores Abulboseiu Alsubi.

95쪽

- Alragi, Vir excellens, ingenio & acumineri praestans; sunt e libris ipsius liber figurarum is caelestium picturis Ornatus , liber Rhyth- micus , dc liber de Projectione radiois rum a) . Fuit hic Astronomus praeceptor Regis Adhadalda utat Soldani II ex genere Bovidorum, seu Deilamitarum. Quatuor

De hoc Astronomo haec habet Leo Africanus in lib. De VLνis quibusdam illustribus apud Arabes . , , Abullivssein Esophi de civitate Bagdad, maximus & Philosophus & Astrologus exti. ,, tit. Composuit enim librum in Theoricam Astrologiae; pri- ,, musque fuit, qui signa & stellas cum Planetis pinxerit; eoque se inter Astrologos & tenebatur, & dicebatur de quo dictum ,, est intellexisse magis istum caelestia , quam Ptolemaeus terre- na ), qui mortuus est in civitate Bagdad anno 383 de Eu, , hegira ,, : Christi ; at apud Abulfaragium obiit Heg. au. 3 6, Christi 986. Fabric. Biblioth. Graec. Vol. XIII, pag. 253.

96쪽

LXXII

dc triginta Soldanus iste regnaVit annos; Vixitque Septem supra quadraginta . Obiit an. Hegirae 372, J. C. 982. Hos annos protuli ut facilius statuatur tempus, quo Globus ab

Astronomo Alsuphi elaboratus fuit. Opinor ego factum fuisse annos aliquot post dimidium Saeculi X. Ex allato igitur documento intelligimus in Bibliotheca Cairensi anno io 3 Erae vulgaris

extaSSe Volumina partim Astronomica, partim Geometrica, & Philosophica sex mille quingenta: binosque insuper Globos, Ptolemaeo alterum , alterum Alsuphi adjudicatum . Illud tamen animadvertam , Globum illum, de quo sermo in documento superius allato , Opus fuisse alicujus Graeci Astronomi. Profecto si Arabicum, aut Persicum fuisset opus, Ben Alnabdi ex characteribus cognovi

set: male vero ille numeraVit annos, nisi scribae tribuatur error: namque a Ptolemaeo u que

97쪽

que ad annum millesimum , dc quadragesimum tertium effluXere anni treS Supra nongentos, non autem mille ducenti dc quinquaginta . Alter vero Globus paulo post dimidium Saeculi X. probabiliter, ut dixi, confectus est . Addam hoc loci quod in sua Astronomia Philolaica scriptum reliquit Bullialdus de Opere Astronomi nostri Alsuphi , quem ille appellat Ebenneso im: In manuS DOStraS, , sin quit aliquando venit liber manu scriptus, o cui talis est titulus : Incipit tiber de locisis stellarum Ixarum cum imaginibus suis ve-- rificatis ab Ebennesophim Philosopho annis ,, Arabum 32s, idest anno Christi u g Ν - Vembris 18 , Ferta 7. Liber ille manus crio ptus adservatur Forcalquierit apud ejus opis pidi Propraetorem , cujus mihi copia facta se est procurante amico nostro Petro Gasseno do, dc per aliquod tempus hic Parisiis ha-

98쪽

is dis Leonis in grad. 13, min. 12 LeoniS se. Hunc ego librum ex illo versum puto, de quo mentio est apud Abulfaragium Ioco su

pra jam allato: E libris ipsius, liber Agura

rum caelestium picturis ornatus. Cum Vero

liber dicatur confectus annis Arabum 323, idest anno Christi 936, quo tempore Adha-deldaulat Rex vix natus fuerat ; hinc liber multorum annorum spatio Globum anteit . Nam ex documento allato deducitur factus Globus ab Astronomo Alsuphi ad usum Regis Adhad aldaulat. Ceterum animadversione digna sunt ea quae addit Bullialdus: In illo Catalogo notatur locus Cordis Leonis in grad. Is , min. 12 Leonis. Fixae itaque juxta Astronomum Alsuphi intra 796 annos progreSSae Sunt 12', 42 . Nam stella, quae dicitur Cor Leonis, Ptolemaei aetate, scilicet anno 1 o Trae vulgaris, erat in grad.

99쪽

guror, inveniat Vir aliquis antiquitatis studio-SUS , ac priorem praecipue, quem sicut injuriOSa annorum SerieS, atque edacitaS temporum usque ad annum millesimum quadragesimum tertium servavit incolumem, ita nunc quoque eXtare, sin minus in rigypto , in alia saltem orientis regione putari potest. Sed dum hisce Votis SucceSSUS ProsperoS Optamus , amrmare absque dubio possumus, nullum modo alium Astronomicum Globum in Europae Μuseis inveniri Borgiano hoc vetustiorem . Ac proinde non injucundam rem Cum eruditiq nos actUros putamus, Si tam priscam, tamque nobilem machinam in conspectum , lucemque pros

Ab Inscriptione Cusica ordiamur . In duas partes dividitur Inscriptio Tab. III). Pars quae litteris amplioribus, quam altera , Scripta est, Regem spectat, cujus jussu,

atque Patrocinio machina consecta est. Atque

100쪽

hanc exscribimus hic typis Arabicis Nesquia

DESCRIPSIT CAISSAR BEN ABI ALCASEM BENMOSAFER ALABRARI ALHANAFI ANNO HEGIRAE 611. Η. E. VULGARIS 111ue ) ADDIDITQUE XUI GRADUS XLVI MINUTA AD LOCA STELLARUM IMALMAGESTO SIGNATA. Anni tempus numerorum Arabicorum I -