Globus caelestis Cufico-Arabicus Veliterni Musei Borgiani

71쪽

XLVII

Methodus, qua tempus ope Pendulorum paribus hinc inde spatiis vibrantium dimensus est Galilaeus, nova visa est iis, qui ignorabant eamdem Arabibus multo antea innotuisse . Eduardus Bernardus Linguarum Orientalium experientissimus in Epistola ad Robertum Hun-tington quae extat in Tom. I Transact. Philos. pag. 33 ) haec scribit de Pendulo Arabum, deque eorum Astronomia dc instrumentis: Inter Codices tuos Arabicos ibi Museois Merionensi s numeras autem plus quadra-- ginta doctrinae, & observationis sideralis re-

fertOS ) &C. . . . multa Sane commendantis Astronomiam Orientalium. Felicitas quidem se claritas Regionum, ubi observatum; Μa-- chinarum granditas, & accuratio, quantasse plerique nostri credere nolunt, Caeso ipsos

o obvertisse ; Contemplantium inSuper nume- IUS, Scribentium, decuplo major quam se apud Graecos Latinosque celebratur: adde

72쪽

XLVIII

si decuplo plures munificentiores, ac potentio- ,, res Principes, qui Viris boni ingenii sumtuso & arma caelestia dederunt. Quid vero νώ stronomi Arabum in Cl. Ptolemaeo, magno is constructore artis Caelestis, injuria nulla reo prehenderint; quam illi solicite temporis m, is nutias per Aquarum guttulas, immanibus

se Sciotheris, imo mirabere ) Fili Penduli

o vibrationibus, iampridem distinxerint, &is mensurarint; quam etiam perite & accurari te VerSaVerint in magno molimine ingenii se humani, de ambitu intervalloque binorum se Luminarium, dc nostri Orbis, una Epistola ,, narrare non debet o . Cum CL Eduardo Bernardo conSentirent omnes, eamdemque gloriosam Arabibus proferrent sententiam , si linguarum , ut ille, Orientalium, dc rerum Mathematicarum peritissimi cum essent, eXcutere etiam vellent quoscumque Arabicos manu Scriptos Codices de ejusmodi scientia disserentes, quI

73쪽

qui in variis Europae Bibliothecis asSservantur, veluti illustria monumenta, & peregrina decora antiquitatis.' Nos interim rem laudati Eduardi Bern ardi, aliorumque Clarissimorum Anglorum judi .cio subjicientes, gradum facimus ad illustrandum Globum, ad quem potissimum nostra haec spectat disputatio. Machinae descriptionem primum dabo , qualem mihi per litteras misit Clarissimus Cardinalis BORGIA: deinde Cel. ToALDi nostri de hoc Caelesti Globo Epistolas duas adjiciam ; tandem quidquid Arabici est illustra .

74쪽

MACHINE DESCRIPTIO.

UsLOAus est e flavo metallo conflatus, &ita bipartitus, ut dimidia pars in altera ejus

parte includatur. Sustinetur haec machina qua tuor fulcris, Seu pedibus, quorum duo ex ad- , Verso sibi oppositi, quadrantes Circuli Verticalis sunt; ut videre est in Tab. I. Totius Μachinae altitudo est unciarum I9 - . Diametrum Globi palmum fere exaequat. Latitudo duorum Circulorum Horizontis, & Μ ridiani cadem est, ac illa, quae cernitur incit. Tab. I. Siderum, seu Constellationum figurae geminatis incisae sunt circumlitionibus, quarum interposita spatia Μalta rubra Italice Smalto

rosso ) ornat. Stellae autem caelatae, inteXtaeque argento candent, Pariterque argentea Sunt nomina magis conspicua Siderum , seu Constel-

75쪽

LI I lationum: eodemque metallo nitent duae illae inscriptiones Cusicae, quas conspiciendas exhibet Tab. III. Minorum stellarum nomina de- Scripta quidem sunt, sed pura, inornata omnino. Nudi similiter, & ornamenti expertes sunt Circulus Horizontis cum suis inscriptionibus, Meridianus, Caeterique OmneS circuli. Tota vero Machina ita affabre elaborata dc ornata est, ut ad uSum regium prorSUS, confecta videatur Perbrevem hanc Machinae nostrae descriptionem Continuo excipiant Epistolae duae , quas ad me misit Clarissimus Astronomiae Professor IosΕpHus ALDUs , Patavinae Academiae decus dc Ornamentum.

76쪽

EPISTOLAE DUAE

IN ACCADEΜIA PATAVINA

D. Globo Caelesti Cufico Borgiano. Postulas, Assemane dulcissime , antequam Roma discedam, ut Tibi aliquid scribam de Globo Caelesti Cusco , quem nuper ornatissimus Praesul STEPHAAIUS BORGIA, monumentorum omnium venator avidissimus, e Lusitania, ut puto, allatum adeptus est. Libem ter profecto , atque avide inspexi monimentum hoc astronomicum , omnium fortasse vetustissimum , quod existat . Libenter itaque honesto studio tuo satisfacere, quoad itineris

77쪽

ratio patitur, conabor. Libentius etiam scriberem de laudibus Clarissimi Praesulis , nisi Tu illum ante me optime nosses , mihi puejam commendasses . Profecto cum plures egregios viros ex omni ordine Roma cognoverim , nemo me magis devinxit, atque adeo rapuit, quam nobilissimus Prasitvl EORGIA. Tanta

est ejus humanitas Giberalitas , facilitas etiam quaedam , s jucunditas Sermonis , doctrina in primis , atque eruditio , quam plura ejus

opera edita testantur. 2 geminero semper gramio cum sensu , colloquiorum , conviviorum ,

quibus aliquando intererant tiri ex omni Europae nationibus , linguis cultissimi , Clarissimi BORGIAE fama alliciti , ab ipsoque liberaliter excepti. Quanta cum admiratione , atque delectatione Velitris paterna in domo invisi regale ejus P usiarum , in quo prater cartera omnigena munimenta palatum titi lant adhuc Tabula quaedam hydrographicae.

78쪽

vetustiores , Venetas nostras amulantes , ac

fortasse vincentes , quas doctissimus Praesul collegit , cum Historiam nauticam ditionis Pontificiae condere instituisset , graviora autem munera illi imposita interceperunti Infinitum esset , laudes omnes persequi velle et omnes agnoscunt, omnes illi .meritum purpura decus s optant , s augurantur: Tu Virum optime nosti. Quod de Globo hoc quaeris , ecce tiabi pauca pro itineris festinatione, quae tamen spectant ad partem Astronomicam , quamea est Getera enim, quae ad formam , characteres , s alia exteriora pertinent , ab ipso Doctissimo Praesule Tibi jam curata fuerunt. Continet ergo Globus , prout opus ipsum postulat , circulos Sphaerae , atque imagines constellationum , rudi ori sane forma , Pro M culi conditione expressas , veluti, se se offerunt in antiquioribus Hygini exemplaribus.

79쪽

Inscriptio ipsa, quam Tu interpretatus es, docet, pro anno 122 , ad loca stellarum a

Ptolemaeo signata additos fuisse gradus XVI, ac minuta XLVI, quod ab auctore factum

est , ut loca earundem stellarum in Globo congruerent cum locis earundem in Caelo , eo sarculo, atque anno. Pendet hoc a noto ste larum motu in consequentia signorum , ex quo fit , ut stellae a Saeculo in saeculum mutent locum , s progrediantur secundum Eclipticae ductum , ex quo factum est , ut Arietis asterismus, qui abhinc et o saeculis occupabat primam Dodecatomeriam , comperiatur modo in secunda , Taurus progressus sit ad tertiam , atque ita catera. Incerta fuit usque ad sarculum praesens quantitas motus hujus ab Hipparco primum delecti s adeo ut gradus unius progressus ab aliis , atque aliis intra annos 7o, ac minus ,s 136, vel amplius feri existimaretur. M

80쪽

do intra annos fere 7o constitutus est, ita ut integer circulus intra annos a So oo peragia stellis possit, ut postea redeant ad principium qui ab antiquis dicebatur annuS magnus. Est hetc, qua modo appellatur praecessio aequinoctiorum, cujus causa , simulque mariatio , quor tantopere torquebat Astronomos , hoc demum saeculo per theoriam Aleutonianam

comperta est in Sphaeroid ea Telluris Aura ,

cujus tenuis annulus , vel protuberatio circa AEquatorem restamtenuis , phanomenum tam magnum inducit in cistum . Verum id obiter. Cum ergo stella omnes inerrantes mutare

locum, s promoveri videantur , Arabes pingere volentes constellationes in Globo estiannis mille , amplius post Ptolemiarum, augere debebant earundem longitudinem , quae est protensio secundum Eclipticae directionem. Itaque Globi artifex ab Astronomo aliquo edoctus , pro anno 122s longitudinem stellarum