장음표시 사용
41쪽
deatur in universum aut rejiciendus in idem placitum nobiscum consensus, nec pro vili folio, ventorum Maurae ludibriis exponendo, habenda sint ipsorum volumina, quasi mentium eruditarum
neque curam mererentur neque eXamen, sed ineptis
erronei dudumque sepultis urgerent opinionibus. Recesserint sane illi subinde suis in libris , a consentanea Jurisconsultis gravitate , barbariem deliria
somnia nugas miscuerint, regulas tradiderint temere conceptas , male concoctas, imprudenter applicitas nullus tamen eo, ut opinor, processerit, ut non luto tali multum auri gemmarumque sparsim permixtum credat. Collegerunt scilicet illi spicas,
quin&magnam excusserunt partem at cum frumento multum paleae congestum in horre, nucem confregerunt, sed nucleum exhibuerunt suis etiamnum putaminibus involutum. Quis vero tam ineptias fuerit, ut paleae causa triticum, ut nucleum propter putamina, ut cum limo terraeque cecibus gemmas aurumque perdendum credat ac alaiciendum' Prae caeteris vero roburaddet, si contradicto aliquando judicio, magis, si rerum perpetuo similiter judicatarum serie, imprope legum obtinente, firmari queast, quae hodierno feruntur jure vigere. xii enim ut mittam suprema vicinarum regionum tribunalia non maximam veneretur OG dinis Utriusque Amplissimi Hagiensis autoritatem Zpraesertim si sacrata animorum consensione in unum Omnes conspiraverint, ac concordi lites diremerint sententia. Nonne, quod de IurisconsultOrum responsis olim Justinianus, id nunc de Curiae 3 utrius -
42쪽
utriusque emissis unamini suffragio rebus judicatis vere dc jure quodam propiore depraedicaveris, rum puta omnium sententias S niones eam tenere autoritatem , ut judici recedere ab eorum res ussis haud tuto liceat ξ Ventilata primum universa,
multum vique librata virorum consultissimorum industria, ore , scriptis, rationibus, autoribus litem adstruentium succedunt mox, eXacto omnium institnto examine, manum ultimam imponentes
quorum in potestate sunt fata clientium judices integerrimi. Qius ergo non existimet, hic nimia laboraturum praesumtione, quisquis hisce ita junctis obniti vellet vel auderet resistere, quisquis
suum tot exercitatis aliis anteponere judicium, Irr1to procul dubio tandem recessurus conatu monmeum est neque hujus loci, auditores , prolixis laudum praeconiis extollere celebratissima illa, de quibus adeo magnifice cives, magnificentius exteri passim sentiunt , provinciae tribunalia, omni tempore insignibus ornata Viris, qui, dum unicam sibi judicandi legem posuerunt Iegum dictamen, nihil etiam antiquius habere solent
nihil religiosius ipsa ratione juris aequitate
caventes sollicite, ne parata licet invidia odio imminente, a recti tramite recedant, vel judiciorum deflectant sanctitate. Qinbus haud stat pro ratione voluntas inuidvis sentiendi temeraria libido , nec mos est vel affectuum subesse imperio, vel impotente partuim studio abripi, vel jecto terrore corrumpi Trahant utcunque clientes in suae causae patrocinia illustres dignitatibus aut sanguine fami-
43쪽
lias, per se per alios creberrime interpellent, Sumeros' Acheronta movere nitantur, pulsent ambi tiose nobiliores udicum animos stabit quidem
singulis apud eos suus honor inconcussus, nativitatis praerogativa, stabit salvus amicitiae familiari tatis cognationis gradus; sed tamen usque ad in temeratas tantum Themidis aras dum odii amoris 1nvidiaeque causas procul habentes , nec ustitiae fallacem assentationis fumulum praeferre docti omnisque largitionis, etiam crimine carentis ex per tes, constantem cuique suum a iudicandi conservant voluntatem Quorum ideo decisiones non sola
Eata via, non Belgium tantum unitum, sed univcrsus prope qua late Patet Orbis Europaeus in plerisque perquirit, sequitur, Veneratur. Qilorum auditoria ob id Astreae delubra cluunt, veritatis propugnacula, sequitatis sedes ubi nihil plebe tis metuita magnate, paupera divite; ubi ignota avaritia, rapacitas, infamis mercatus, sordesque aliae nota ex adverso integritas, sides, simplicitas, in cognoscendo diligentia in Judicando cando atque ita tutam tandem stationem invenit justa clientium causa variis licet ac tumidioribus quandoque jactata litis calumniosae procellis. Neque tamen ideo haec universa inpedimento sunt, quominus subinde etiam contra pronunciatas in re sinit sententias nitatur si de optima ratione legitima, absque ulla forensis cori uptelae labe causarum patronus ac quamvisu rix causa iis placuerit, victa tamen etiamnum placeat Catoni, non tertio isti e coelo delapso, sed prudentiae sapientiae scientiae gloria conspicuo juris vindici
44쪽
vindie assercorique ' Qtiis enim vestrum ignarus
est , levistimas saepe circumstant1as alium cauta liti-giota vultum tribuere 'aliam exigere determinationem; nec raro parilem praetendi litem, quae penitius collata cum alia, in multis alio venit jure censenda Aut quem vestrum lateat, non eadem judicum On-
sensione quaevis ambigua dirimi causarum fata, sed esse quandoque negotia adeo intriςata atque salebros, adeo dubiis agitata opinionibus, ut plenissime inspectis omnibus, ac instituta diligenti cunctorum ventilatione , versatissam necdum vacillare desinant ac dubitare, utrius causa uri magis ac rationi conveniat, utrius causidici perosatio, firmiore subnixa fundamento, castigatior sit aut incorruptior. Ubi ergo post examinata perpleXa litium volumina, non omnem tollentia titubationem , in sus ragia cundum est , quid mirum , obsecro, si non unanimi
semper damnatione mactetur reus, actorve succumbat' uod si dissidere de re eadem plures licuerit, non incolumi tantum amicitiae vinculo, sed Z illaesa conscientiae integritate , si Mulciber in Trojam, pro Troja Apollo steterit,is aequa Teucris Venus fuerit , iniqua Pallas, atque ita variseis contrariae coelitibus arriserint sententiae , ecquid ab humanitate credemus alienum, si non eadem semper ipsis quoque juris controversiis determinandis stet omnibus, ut ut doctissimis, opinio, sed, ut olim Sabiniani Proculianique, inter se non raro discrepantes, etiam peritissimis incertum reddebant litium eventum, ita quoque in maxima praesente dis entiendi libertate studia in contraria trahantur aliquando
45쪽
quando qui tribunalibus praesunt Patres conscripti: dum nec juri hodierno sui desunt Capitones Labeonesque, Sabini ac Proculi, diffusa invenitur per plures plurium pagellas discordes ejus interpretatio. Quo ipso proinde fieri nonnunquam potest,
ut impare judicantium existente numero, unius suffragio victor recessurus sit victusve cliens dum id quod se decernendum putavelint, aliis licet quinque reluctantibus, ei judicatae vim obtinebit, majore parte ad se minorem, vulgatis e juris principiis trahente. Quid vero, si uuus pluresve impleta mortalitatis vice rebus exemti humanis, opinionis diversae fautores nacti sint honoris sui successores an laon merito Victoriam in lite parili sperabit, atque etiam re ipsa triumphum aget, numerosiore judicum voto victor, qui alios non ita pridem judicio superatos suam viderat plorare acturam 8 Nec aliam profecto satis certam, qui nec probabilem invenerimus rationem, cur dis nae sententiae, pugnantia Patrum decreta, temporibus diversis ab eodem subinde fuerint tribunali profecti aut cur supremis quandoque litium diribitoribus displiceat, quod antea medii quod imi subsellii placuerat judicibus, primaque inferiores sententia sublimioribus in curiis sese superiores sperent Vasuros. Clientes certe quoties considero, quibus etiamnum
vel appellationis vel supplicationis est salvum solatium , eos illis haud putem dissimiles, qui praelio
quidem victi, at non bello, receptui cecinerunt,mMoribus ac validioribus rationum autoritatumque copiis juridicum mox denuo duellum instauraturi.
46쪽
Undevi non raro victores ipsos videas a transactione non prorsus alienos satius existimantes, aliquo dato retento vel promisso a lite discedere, quam
nova per adversarirum acie Oblata, certam Xperiri dubiamque certaminis repetendi aleam, co stinata uris adjudicati defensione cuncta servare vel perditionis exponere periculo. Ut autem non eadem usque rebus judicatis , sic nec juris peritorum responsis aequalis ubique tribuenda autoritas, sive suis uverant clientes consiliis, in quibus saepe atlucidae apparent affectuum studiique m causam scin taliae, sive nullo litis pendentis intuitu animi uisens doctis putaverint scriptis enarranda. Quamvis enim haud facile receptis sit resiliendum opinionibus, ac parum a temer1tate abesse videatur, qui suam voluerit sententiam hominum prope linitorum maturas probeque Xpensis antemnere asserti on1bus attamen nec adeo pertinacem quem
esse al1orum asseclam ulla coegerit necessitas, ut non in recte tantum prolata, sed de in perperam dicta foret jurandum ac non potius, relictis aliqua auo
minus tutis opinionum communium latifunctiIS, praeteritis Doctorum plurium impeditis tineribus ac diverticulis, sine crimine vel ration auscultandum esset, vel major paucioribus adhibenda cles. Scilicet, ut rem in pauca conferre liceat, an mores, an consuetudines, an ura evident haud nitentia ratione naturali, quotidiano serventur usu, non aliunde rectius quam autoritate firmaveris , nec facile metuas, ne magnos patru juris secutus eXpla natores, inconcussam prope facientes in hisce haem,
47쪽
temere ducaris ad legem errandi. In aeteris, certo non destitutis justitiae, aequitatis fundamento primas sane ratio quidem teneat necesse est, sed
autoritas secundas. Cum enim, ut nunc homines
tellus alit, nullius ratiocinatio tam sit exacta, ut non aliquando fallat, ac in nullo penitus aberrare divinitatis potius quam mortalitatis sit, an non majus putabitis accessurum pondus, majorem opinioni fiduciam, si alios idem quoque vobiscum sensis e consteta nonne volupe erit, id, quod recta ratio persuasisse visa fuerit, quod setis forti argumentorum corona cinctum creditis , prudentum quoque responsis probari Non adeo sane humiliter de suo suorumque collegarum praesumserunt judicio amplissimi eostadii, Corenti, adelantii, Sandii, alii , cum Batavicas irrajectinas Frisicas aliasque chartis committerent decisiones. At hi non
contenti ea recensuisse, quae a tantornm virorum,
Romani Belgicique juris peritissimorum, velut instructa phalange profecta fuerant, accitis insuper undiquaque licet parcius Neostadius peregrinorum etiam suffragiis censuere munienda: non sum- ciente ipsis, quod orbi constaret, dixisse Curiam ut Pythagoreis olim sui Doctoris effatum, si non aliis idem quoque placuisse, studiose observassent. Hac igitur via tanquam maxime regia, his viae ductoribus atque comitibus, in explicando jure hodierno progrediendum censeo, Auditores spectatississimi nec dubium, quin felicissime partes hasce impletur essent disertissimi plures causarum oratores, Servii Gicerones aevi nostri, praeclara fori lumi
48쪽
na atque collimina , in quibus concurrere ex vero
dixeris, quicquid eloquentiae Ulpiano, quicquid
doctrinae Callistrato, quicquid acuminis Papin1ano, quicquid nervosi Paulo, quicquid elegans flu1- dum floridumque Scaevola: Crio Celso ali1s Romani Iuris sacerdotibus suo invenitur merito tributum. Sed dum hos publica, dum Curiae judicum, dum clientes sibi vindicant, consiliis causisque tractandis quotidie districtos, impositum mihi subibo munus ea traditurus, quae nostratium scriptis edoctus, rationibus instructus , quodam forte etiam usu expertus, scio in ipsis obtinere rerum argumentis, aut non sine victoriae spe posse defendi nullo tamen novandi studio, nulla censurarum in alios libid1ne, nulla quoque, siquando videbo humani quid esse passus, inepta dictorum uitione vanaque incrustatione, qua saepe graviores lapsu primo errores accumulari,ac intricata reddi perplexiora constat. Neque enim adeo impotentem me susceptarum semel opinionum fautorem profiteor, ut non melioribus cedere, doctioribus assii rgere, generosum pariter ac gloriosum putem mihique gratulandum censeam, ub cum Papiniano fuerim accuratiore Sabini ratione in conitariam pertractus euientiam, atque ita intra veritatis circulum mature reductus. Ut de felice in
hisce eventu, de demerendo applausu publico multa aliis mihique spondeam, muli promittam
ambitiose, uti mea non fert conditio, sic nec a 1-miae praesumtionis labe alienum fuerit. Quin experiamini potuis re ipsa mecum, Nobilissimi Juvenes, Astreae allamni, quid humeri mei, quid vestri e
49쪽
revaleant, quid ferre recti sent. Certenus una, simul curramus, simul in hanc descendamus arenam, nec sorte vestra nec vestris honoratis indignam n talibus Anteces remiliabebitis, seu malitis, socium ac commilitonem, qui id unum vobis audebo possiceri, me, Deo vires largiente, sedulo in id allaboraturum, ne apud vos ignaviae vitium atque negligentiae incurram. Videtis, hactenus non annis gravem, Onaetate fessum, non viribus attritis. Necdum superato juventutis flore vobis inserviam, vestrisque, quantum in me est atque ipsi voliteritis, commodis invigilabo Annosas arboreo uni plerumque non tam luciniis adcantum, quam bubonibus ad planctust praenunciam sui funeris naeniam, deformatum calvitie verticem praebere Hujus, ipse memor, quicquid juvenile restat quicquid vegetum, vestros in usus conabor impendere laetiora vitae meae spatia vobis dicabo, donec vel maturius ad meliora translatus, vel Vigore corporis everso a vobis ac universa juvenum corona desertus, otium quaeram non in honestum,ac veteranis horum castrorum militibus non prorsus inglorium. Interim, praeter Romana ura, domestica quidem institutione vobis ita desiderantibus eXplicaturus accuratissimam Viri magni Hugonis Groti mantiductionem a Juris prudentiam Hollandicam, addito subinde consilii juridici conscribendi pens, publicis vero recitationibus, juxta seriem vitae humanae, qua cum judicio sua quisque tractat, enarraturus, quid in uuaquaque ejus parte in dies obvium, in foro versanti haud tuto sit ignorandum, sive de nuptiis primis&ulte-
50쪽
rioribus, maritali potes tate connubiali bonorum societate, pactisque dotalibus, stante vel solisti,
matrimomo vim exserentibus, dubitationes occurrant sive de contractibus, mercaturae marisque juribus, fendorum acquisitionibus ac conservatioAibus aliisque inter vivos actibus oriantur controvem
sic, sive de supremis morientium voluntati,isi ab intestato successionibus dissicultates emergant. Quotquot igitur ad laudem, quotquot ad gloriam nati videmini, quotquot in hoc educamini, ut vestro labore industria vestra aliis otia procuretis, ac pro communi maxime desudetis utilitate,patiamini quoque, dum adhuc juvat Musarum in sinu hic suaviter foveri ac delitescere, vos iis imbui, quae dein neglia
gere non sit necesse. Haec vobis mature praesidia conquirite, quibus deinceps ad altiora surgere possitis honorum famaeque fastigia. Cum ipsojure hodierno praeludia quoque fori in adornandis uris responsis aliisque similibus, ne, quaeso, pernite vel flocci
facitote. Quid enim censetis impulis e Graecos, ut ludicra solenni more, statoque tempore, in juventuris gratiam celebrarent certamina, ut ludos Olympiacos aliosque Romanis deinceps in circo magna ex parte probato. quam ut re exigente ad seria quoque non es ent inepti. Quorsum adeo magnis elatos enconatis, Pindaricis laudatos carminibus , quo sum olea coronatos in iis victores, curruque sublimes non humili per patriae portas, sed augustiore per disjecta moenia, ingressis dignosa nisi quod spem de his concepis en eximiam fore, ut aliquando justis praeliis triumphatores ad patrium essent redituri