Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

561쪽

venisse. Eim' repellite id a uictaeos a domibus, ab auribus, a cordibus vestris Manicitia i en in Christum in carne venisse apertissime egant Spiritus ergo illorum

non Sunt CX Deo.

III. Hic video unde velit lupus obrepere, agnOSCO, et quantum Valeo devitandum essu demonstro. Hinc in eo

qu0d dixi, vel potius ab Apostolo dictum commemoravi; quia re omnis spiritus qui 'egat Jesum Christum in carne D Veni Sse, ex Deo non est insidiatur uani lia iis in hoc Verbo, et dicit mihi: Ecce spiritus qui negat desum Chris-lum in Carne venisse . ex Deo non est: unde est ergo Si ' De non est inquit, unde est Numquid enim potest essu nisi aliunde Si ergo, inquit, ex Deo non St, et aliunde St. Vides esse duas naturas. lnvenimus lupum retia salubria tendamus , Venemur, Capiam US, Captum trucidemus Trucidemus laneri moriatur error Vt Vat. homo. Ecce in eo quod dixi, Capiamus trucidemus; moriatur orror, Vivat homo ibi solvitur ruestio. Sudrecolite quod proposui. se obliti'in stionem, non intelligatis solutionem si innis spiritus qui non consitetur, Jesum Christiani in Cain venisse, ex Deo non est D Et Mani clui uis continuo Et undo est Si ex Deo non St, aliunde est. Si aliunde si docuit duas esse natura S.IIanc si aestionem tenete et mentes ad illa mea verba rex OCate, ubi dixi Capiamus, ruc idemus moriatur error, ViVat homo. Error non est ex Deo homo ex Deo est. Redite ad quaestionem Omnis spiritus qui non, Confitetur osum in carne Venisse , O Deo non St. Dico 'tego, 6 omni apsti ipsum facta sunt . Omnis spiri ius laudet Dominum . , Sed si non omnis spiritus ex

562쪽

De est quomodo spiritus qui x Deo non est laudat Dominum Prorsus omnis spisitus laudet Dominum. Utrumque video, languidum intelligo ; Vitium sanetur,

natura liberetur. Vitium natura non est, sed natui peini micum est. Sana unde langues, remanet unde laudes. Medicina vitia persequitur, non naturam re omnis spiri es tu qui non confitetur Jesum Christum in Carno venisse mox Deo non est , In quantum non confitetur Christitiuin carne Venisse, in tantum ex Deo n0n est; quia iste error qui non conlitetur Christum in Carne venisse ex

Deo non est. Fratres quid est quod renascimur Sthenenati sumus, quid est quod renascimur Natura qupe Corrupta suerat, reparatur natura Hae lapsa fuerat, eri gitur natura qui des ornat jacebat, gratia r sormatiti'. Solus enim Creator Pater Filius et Spiritus sanctus; trina unitas, una trinitas sola illa natura immutabilis, incommutabilis, nec desectui, ne prosectu Obnoxia, ne cadit, ut minus sit; nec transcendit, ut plus sit per secta, sempiterna, omni modo immittabilis sola illa a tura Creatura ver bona, sed Creat0ri impar valde. Vis adlis rere diabolo deseriori, si aequare contendis condita Conditori.

V. Agnos at anima conditionem Suam: non est Deus. Cum se anima putat Deum, si di Deum : non invenit salvatorem, sed invenit damnatorem. Quoniam Deus quando animas malas damnat, non se damnat: si autem anima tio est quod Deus su damnat Deilaus honorem Deo nostro si a tres cui Clamamus. 6 Libera nos a malai. Et si susurret tibi, ut in oratione in Venias lentalion m. Oldicat tibi: tDd si quod clamasti: si Libstra nos a malo DCerto non os malum Resp0nde illi: Ego sum malus: et si liberaverit me a malo, ero de malo honus liberet me

Matth. VI, 3.

563쪽

srfluo TXXXIs Dr ordiris PosT. I JoΑΝ. v. 553 a me ne incurram ii te. Hoc dic Manichaeo: Si Deus liberaverit me a me, toti incurram in te auia si Deus lihoraverit me a me malo, ero bonuS; Si bonu ero, a piens ero Si sapiens ero, non errat, : Si non errabo, a te decipi non potero Liberet ergo Deus me a me, et non ii curro in te. Meum est enim Vitium, ut errem et credam lit,i u Quoniam anima mea impleta est illusionibus i. Non sum milii ipse lumen iam Si Ssem, nunquam Pr-rassem Icle pars Dei non sum, quia substantia Dei, natura Dei errare non poteSt Og autem erro nam et tu ipse consiteris, sapientem te dicis, ab errore me liberare conaris, Unde ergo erro si natura Dei sum Erubesce, da lon0rem Deo. Ego dico quia multum adhuc erras sed sicut tu ipse conii teris, erraxeraS. Erra' erat ergo natura Dei Ierat in immunditiam natura Dei Adulteria commilitebat natura Dei Stupra illicita faciebat natura Dotyis ea nesciebat qua iret natura Dei Facinoribus et flagitiis obruebatur natura Dei Erubesce, da honorem

Deo.

V. Lumen tibi esse non poteS, non OleS, On OteS. Erat lumen Verum. In comparatione Joannis dictuni est; re Erat lumen Verum. D uinquid non et Joannes lucerna Ille erat lucerna ardens et lucens , o Dominus dixit. Numquid lucerna lumen non est Sed erat lumen Verum Lia Cerna et wcendi potest, et extingui potest: lumen Verum aCCendere potest. X lingui non potest re Erato ergo lumen veruin quod illuminat omnoni hominemn venientem in hunc mundum . , Illuminandi sumus non lumen Sum US. Expergiscere, clama mecum Dona inusnilluminatio monsi , Quid est ergo quod dicis Ergo non sunt ni ala Sunt mala, sed mutantur; et ipsa oriant

564쪽

554 s. ΑΓ GESTINI AEPIS COPIbona: quia ipsa mala, vilio sunt mala, non natu a Quid est thera nos a malo Dinonne possemus et OSSU

mus lipe verba dicere : Libera nos a tenebris A quibus tenebris A nobis ipsis, si quae in nobis sunt reliquis te nebrarum, donec in totum lux siciamur, nilii habentos in nobis pios resiStat Charitati quod repugnet Veritati, Iriod subjaceat infirmitati quod Constitione mortalitatis desciat. Tunc totum videte quid erit, quando erit, si Cor-n ruptit,ile hoc induetur incorruptione et mortale hoc, induetur immortalitate. Tunc siet sermo qui scriptus, est Absorpta est mors in vi toriam. hi est mors, D Contentio tua Ubi est, mors aculeus tuus Aculeus D autem mortis est peccatum ' nihi malum 'VI. octo mala tominum clua y Error et instrinitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum ho minis error et infirmitas. Contra errorem Clama DO-n minus illuminatio mea. o Contra infirmitatem adde, si Et, salus mea . D Crede, tonus est tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere 'atura in te sananda Si non

paranda Vis nosse quid es Tenebro . Quare tenebra)yllomo qui dicis : Corrumpitur Deus alii liuid his enchris potest esse profundius Crede agnosco Christum in carne

VeniSSe, a CCepisse quod non erat, non amisiSSe quod erat; liominem in se mutasse, non in hominem suisSe mutatum. AgnOSCe, et tu ipse e malo eri bonus, ex tenebris oris lux An mentior, et non est unde Convincam Apostolum

accipis, Si te non singis accipere Apostolum legis, et deciperis, o decipis. Unde deciperis Errand malo tuo tu ipso. Si autem credideris erroremque discusseris audies ab Apostolo Fuistis enim aliquando len Phr nunc, autem lux is Sed addidit lux, sed ubi si In Domin , .

565쪽

l:rgo tenebi se in te, lux in D imiu0. Quia non tibi potestuosi ccedendo illuminaris , reccilendo tenebraris: quia non illi lumen tu ipse es, aliunde illuminaris re Α - , cedite ad eum, ut illuminamini M. Vii. Scio, haesissimi, de ista lectione sancti Joannis

in re una multum me fuisse immoratum, nec vos esse ina tigat ' ultra rideo, vel ultra Capa Citat an replUndOS; et uostra ius imitas cogitanda est. Nam se verba sancti J0annis habent adhuc magnas latebras sua S. Interim eos qui negant Christum in carne venisse, repellite Constat

ouim eos non esse ex Deo. In quantum errant, in quantUm peccant, in quantum bl sphemant , non sunt o Deo sati Ontur, et ex Deo erunt; quia et natura X Deo erant.

Illuc quantumcumque disputavi, attendit Scripturas. Nolite credere eis qui negant Christum iii carne venisse.

Sed certo dicturus os mihi: Ergo qui dicit Clii istum iu

Carne venisse, ex Deo est audiati s Donatistas, qui ac , fit litur Christum in carne venisse audiamus Arian OS, quia confitentur Clios tulit in Carne Vonisse; audiamus Eunomianos, quia consitentur Iristunt ii carne venisse; audiamus h linianos, quia conlatontur Christum in

Cariae Venisse. Si nim omnes spiritus qui confitentur Christum in carne venisse, ex Deo sunt, quam Ultae Suntiis reses mendaces, deceptrices, insati δ' Confitentur a

men in istum in carne venisse. Quid ergo dicturi sumus Θ uomo do istam quaestionem soluturi Quomodocumque solvenda sit, hodie sol i si potest. Tenet me dubito rem sud Deum Pro me et pro vobis rate adjutorem. Conversi ad Dominum, tC.

566쪽

SERMO CLXXXII l .

Rursum de verbis Epistolis i. Joan. v. Omnis Piritus qui confitetur Iesum Christum in carne eniSSU.

I. risu st a Charitatis expectatio, mei debit exactio est. Non dubito meruinisse vos, quid in adjutorio Domini de sancti Joannis lecti0ne promiserim. Cum ergo audistist Ctorem . Credo Vos Cogita Sse me debere esse debiti redditorem Magnam quippe quaestionem Sermone in longum procedente distulimus , quomodo recte possit intelligi quod ait in Epistola sua beatus Joannes non Baptista, Sed Evangelista Omnis spiritus qui consitetur Jesum Chris

D tum in carne venisse, ex Deo est . Videmus enim multas haereses confiteri Christum in Carne Venisse , et tamen non eas possumus dicere ex Deo esso. egat Christum in carne venisse Manichaeus. Non est laborandum, neque vobis diutius suadendum quod Ste error non sit ex Deo. Sod Arianus confitetur Christum in carne venisse, EunOmianus, Sabellianus, Phutinianus. Quid istis convincendis quaerimus testes Uuis tot numerat postes Sed interim ut quae sunt notiora tractemus. Multis quippo lisereses illic, quas nomina Vi ignoto Sunt et est ista ignorantia tutior Certe qu0d novimus, Donatista constetur Chris tu in in carne Venisse : et tamen absit ut sic hic error ex Deo. Ut de occultoribus lis reticis loquar, Pelagianista

567쪽

II. Proinde charissimi, diligenter consideremus,

qu0niam non dubitamus veram esS suntentiam si innis, spiritus qui c0nfitetur Jesum Christum in Carne venisso, ex Deo est convincendi sunt isti quod non consi teantur diristit in tu Carnu venisse Xam si ei istam Con cesserimus o insessi0nem, ex Deo illos esse fatebimur. Quomodo vos ab eorum erroribus Vel prohibemus, et detorremus, vel adversus eos scuto veritatis defendimus 3 Adjuvet a s Dominus, quia et vestra expectati , pro nobis Oratio est ut Convincantur isti quia non consitentur Christum in Carne eniSSQ.

III. Arianus audit, et pro dicat partum virginis Maris'. Confitetur ergo Christum in carne venisse Non. Quo m0d probamus Si adjuvet Dominus intelligentias vestras, facillime. Quid est quod exigimus Utrum con siteatur Jesum Christum in carne venisse. uolnodo consituri potest, in carne venisse esum Christum, qui negat ipsum Christum P Quis enim est Christus Beatum Petrum interrogemus. Modo cum Evangelium legeretur, audistis cum quaesiisset Dominus ips Jesus Christus, quom illum di seroti homines Fili uincii ominis responderunt Discipuli opiniones alienas et dixerunt: u Alii Ioan-h nem Baptistam, alii Eliani alii Jeremiam, aut unum, ex Prophetis . Dui lipe c0nsit Gautur vel consitentur, Jesum Christum plus quam hominem non noverunt. Si

autem Jesum hristum plus quam homin m non nOVerunt. Jesum Christum utique non noverunt. Si enim tantum

modo homo est et nihil amplius, non est ipse usus . Christus. 0 ergo inquit, qu in m csse dicitis ines

568쪽

D Oncti Petrus uiuis pro Omnibus, quia unitas in omni-

Dius : Tu es Christus Filius di xivi

IV. Ecce habes Confessionem veram, ConsPSSionem plenam. Jungere enim debes utrumque, quod de se Christus, et quo D de Christo Petrus Uuid te se Christus P Uuem medicunt ii omines esse Filium hominis , uid de Christo Petrus si Tu s Christus Filius Dei vivi.

Utrumque Conjunge, et venit Christus in carne. Iloo clus Christus quot minus est, hoc de Christo Petrus quod majus est. 1 espondit de veritate humilitas, ut de humi litatu veritas hoc est de veritate ut humilitas lubumilitate hominis uritas uem me dicunt tona in sn esse, inquit, Filium lio minis is Dico go quod factus Sum propter VOS dic tu, Petre, quis est qui CCit vos. Qui erg' Confitetur Iesum Christum in Carne eniSSE, profecto consiletur Filium Dei in Carne venisse Dicat

nunc Arianus, ut ruin Consileatur Christum in carne vu-nisse. Si Filium Dei confitetur in Carnu venisse, liris lumconfitetur in carne venisso. Si Filium Dei negat Christum nescit Clii istum alium pro alio dicit, non ipsum dicit. Quid est enim Filius Dei P uomodo quaerebam iis, quid est Christus; et audiebamus, quod sit Filius eici liiii ramus, quid est Filius Dei. Ecce Filius Dei, si In priuCi-

Diio erat Verbum, et Verbuna erat apud Deum, ut Deu S, crat Vorbum hoc erat in principio apud Dei in . n, mi in ipio erat Verbum is Quid di is Ariane Pu In princi , pio, D si ut dicit Genesis: i Fecit Deus Cii tui nil terrani : tu autum licis In principio secit Deus V orbum ista C lum nim dicis orbitin reaturam dicis Vortium. Tu

ergo dicis In princinio serit D iis Verbum sed si angulista dicit uirincipi erat Verbum is Et i P0 in principi suci Deus coulum et terram, dia erat V Γ-

569쪽

buni. Omnia per ipsum facta sunt. a Ct in dicis. Si facium dicis. Filiu in Uga S. V. Filium enim quaerimus natura, non giatiari Filium unicum Unigenitum, non adoptatum. Talem Filium quaerimus, tam veruin Filium quaerimus, qui cum informa Dei esset/, Apostoli Verba Sunt propter rude Commi litoro, ne Ca Verba pulentur illum Filium quaeri-inus re uicum in brana Dei essui, sicut dicit Apostolus,

is non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . D 'on rapina finia natUra Natura erat, rapina n0n erat. v Nonis rapinam arbitratus est, esse de quasi Deo. Non erato rapina . natura ora : Si erat Ox Cternitate, si erat

coaeternus gignenti, Si erat equas Patri, Sic erat. Se metipsu ni 01 inanivit ut confiteamur Jesum Christum in Carne Onissu Semetipsum exinanivit Ouomodo Amit tendo quod erat, an a SSumendo quod non erat Sequatur Apostolus audiamuM re Semel ipsum exinanivit, Ormam, servi accipiens o Sic se exinanivit, formam strvi accipiens, non formam Dei amittens. Orma Servi a Cessit,

non forma Dei discessit Iloc est consituri Christum in

carne venisso Arianu autem qui non Constite Ur si qualem non constetur Filium. Si non c0nsitetur Filium, non confitetur Christum. Qui non consitetur Christum, quomodo confitetur Christum in Carnu venisse p VI. Sic et Eunomianus par jus, o Ciu US, non multum diversus Etenim dicuntur Ariani consessi fuisse, quia vel similis est Patri Filius : et si non aequalis dixe runt, sed similis. Ille . Duc similis. Et iste ergo negat Christum. Si enim Christus verus Patri aequalis est et similis, profecto qui negat equalem, negat Christum; qui negat similem, negat Christum. Qui ergo negat 'qualem c similem, negat in Carne venisse Christum. Meroenim,

570쪽

Venit in carne Christus Respondet, Venit. Et puta luus quia confitetur. Interrogo, Quis Christus venit in Carne,pequalis Patri, an hi qualis Respondet, inaequalis. Inaequalem ergo Patri dicis venisse in Carne legas Christumni Carne venisse, quia Chri suis equalis est Patri. VIJ Sabellianum audi ipse est Filius qui est et Pales. Hoc dicit, hinc pungit, hinc venena diffundit ipse St, inquit Pater. Quando vult, Filius est quando Vult, Pater est. Non est ipse Christus. Et tu erras, si hunCChristum dicis in carne venisse; quia iste Christus non est, nega Christum in Carne venisse. Vlli. Quid licis Photino Ait Photinus, Christus solun homo Si Deus non est. Formam servi Confiteris,f0rmam Dei negas Et Christus in sorma Dei equalis est Patri, in sorma servi cons0rs est nobis. Et tu negas Chris

IX. Donatista quid D0natistiae plurimi hoc confitcntur de Fili quod n0s, qu0d aequalis sit Patri Filius, jusdemque substantipe : alii vero eorum, ejusdem quidem substantis confitentur sed aequalem negant. Quid latis os disputare de his qui negant 'qualem Si enim negantiae Iualem negant Filium. Si negant Filium, n0gant Christum. Si negant Christum, pio modo Confitentur in carne Venisse Christum ΘX. De illis subtilior disputatio est, pii hoc confiten tur quod nos unigenitum Filium sequalem Patri ejusdem

substantiae, aeterno Coaeternum Det tamen Donati S δ' sunt.

Dicamus eis : Verbis confitemini factis negatis aliquisoni in negat sactis. Non omnis pii negat, Verbo n 'gat. Plane suu h0mines quis actis negant. Interrogeinu Ap0Stolum Omnia inquit munda mundis immundi au- , teni et inlidelibus nihil os mundum sed pestivis Sunts 0rum et Lias et C0nscientia. 0nfitentur nim cum