장음표시 사용
641쪽
habet, no nisi ab eo, heiusdem sit generis, indicabitur. Ita que tuu nostri corporis conditio huiusmodi iit, ut absis o- per nostra ierdurare neque. at necessatio actionem medici indicabit, iuet scilicet corrigat, emendetque quod in ea est vitiatu. Unde no solum agendum esse, sed etiam quid agen . dum sit nempe corrigedum monstrabit. Proinde differet tes corporis status diueis a quoque actiones indicabiit: si quid enim inquit Galenus sine disse retia sumptum aliquid indicat, si illud illiserentias suas acceperit, altei ius quoque nempe quod indicatur, litterentias o sedet Proinde si conditio nostri corpo iis agendii esse, corrigendum indicat,
diuersa eiusdem natura diuersa. ut diximus correctiones indicabit. Est porro naturalis costituti suapte natura nobis familiaris , tilis,quod autem tale est, seruare, augere tuerique cupimus. Q uare ea correctionem, quae coseruandi augendique vina laabeat, exiget: hinc enim dicimus Vires sui co seruationem, auctionemque postulare, ilium mediocrem, plenumque victum ab illis indicari scribit Galenus , status vero praeternatura alienus inimicus, nobisque inutilis existit, qui ob id sui oblationem indicabit. Quod si ita est, medius status, utpote qui mixtus ex duobus sit extremis, mediam quoque operam,& ex utroq; mixtu officium quod scilicet partim colaru et, partimet mutet, requiret. Sic ergo causae, Meffectus, compositio ipsa quae in unoquoque statu reperitatur, peculiare quidpiam indicabiit. Id quod cer id
fieri omnes concedunt. Nam morborum causas praeseruationem, morbii vero ipsum curatione, vehemetiora autem
symptomata mitigationem postulare,ab omnibus medicis iamdudum est receptum. Caeterum quum naturalis satus conseruatio, heius qui praeter naturam est, ablatio fieri squeat nisi idonea adsit materia, accommodata suppetant. singulis praesidia. ideo ille vi lum, hic veryremedia indicabit. Sic enim Galenus initio libri de Sectis materiam, quae sanos conseruat, aegros restituit, vocari iubet diuersi ergo morbi & diuersa illorum causae, ipsi morbi diuersa a causis remedia indicabunt. At pari uicem ratione diuersum victum, quae secundum naturam sunt diuersa, requirent: id quod etiam fieri apparet: alia enim remedia postulat intemperies calida, quam frigida, alia humorum corruptio quam multitudo, alia vitiata ipsa structura, qua causae,
642쪽
ue earn labefacta lat. Q uod si quaeda sunt, quae multis pro iiii acidiue isse natura , veluti quae humorum vitio Gutem eraturis partium eodem auxilio opitulantur: non tam ut pterea qui tuam dictis repugnat: propterea quod vel Daec, quae adhibentur prelidi varia. S diuersa facultate sunt praedita vel ex accidei iti quodam sequentibus conferunt, vel quod etiam quae diuersa existunt in eo, conueni. it quod idis iuvamentum postulent. Nam quod purgandi, refrigerandique vim est sortitum, no mitum si utrunque praestare valeat, interim noxios humores educat, se partium temperiem emendet: sic quae calidam materiam, quae corporis 5 si tutione labefacta euacuat, uno negotio, auxilio viriq; malo, sed ni prius, quam alteri medentur at humor aliadus morbi causa &ipsa febris refrieterantia pariter exposcunt. Quamobrem illud manet inuiolatu principium, nuindicare unum, A virum ab uno indicati,d quod unam aut diuersiis cum alio naturam obtinet, unum aut diuersum cum illo praesidium exigere. Quae qui de principia. ut a Ga-Jeno sunt o ita, ct a rei natura confirmata, ita diligentertio tanda, memoriae mandanda. Nam ex illis postea ostendere licebit, quid Galenus in hac tractatione confundata aut superflui, tradat, quid vero ex eo aut bore retinendum, quia
reiiciendum, deniq; quid bene, aut malὰ ab eo dicatur.
2li id indicent singula, quae secundum
naturam existunt. CAP. X. quae secundum naturam in nobis
sunt, vel circa corpus nostrum tanquam cau-
Illiae versanturi de luibus antea egimus, Quum quaerebamus quae, quot indicare possent
sui conseruationem nec aliud unquam indicare omnibus constare puto, qui negligenter non legerint, que hassenus demonstrauimus modo posita principia non est oblitus. Nam causς finitatis, sanitas ipsa. illius ieffectu nimiri , quod omnia sint nobis amica Vfamiliaria, sua tutela desiderant. Atia oonfinia reliquos scopos iridicant: etenim qua ipsam corporis compositione se ii utitur. naateria propria no egent: quippe quum ad illius mutationsspariter mutentur: uti qui teperiem tuetur,corporis qualitater, quae
643쪽
tes, quae ab ea prouentur,eode negorio csi seruat. Suare etsi sui Inseruatione non tam si propter una tema aliciua peculiarem, quacdseruentur, sanitatis e fcctus indicat,si ullura autem ipsa,&structurae causa propria relateriam exigunt: ut Oon enim omnia, quae temper i cm partium tueri sunt apta. eadem humoribus Mosunt: sed est quando nunc ea de nunc, diuersa eisdem conserat, aut obsint: idou C d potis nium mstatu praeter natura apparet, in clii saepe ea ciuae nciunt ad morbos, eorum causas obsunt. Veruntamen Icipienda veniunt corporis facultates, quae cisii structui m Ie)uuntur si1-milarium, instrumentariarum partisi, S ieiecis de praesidiis, quibus illa seruantur, aliis tamen cculiariter egete, identur, nutrimento scilicet ii quidem corpus nultamus, ut illius facultates foueatur, augeant iii que Quapropter tum Calenus, tu mali omnes medici optin e senilite ui turtur solae faculi ues inter ea, quae in nostro corpore reperiuntur, nutriendi ratione indicent, moderentur: id quod nos ali-Quando Deo fauente in opere, quod paramus e nutric d latione, diligentius expendemus, euidentissimis rationabus probabimus, nunc et hoc solo arguinent omnibus coctare potest facultates, viresque corpora nutrita onem VnI-zersam describere quod pro inarii robore, ambecillitate, diuersaque alia conditione in diuersis, aut eisdei quantum
sensus deprehendere potest teperat aetatis nutrimeti copia,
I naturam ariemus: Nam tantu plane alimenta una cuIque
exhibemus, an tum illis vires conficere valeant, siue mulier, siue vir, uecrasso vel gracili densovel raro sit corpore, aut denique alivo modo si affectus, qui bulusinodi nutrimεaum exprstulat. Quare tria erimi, quae sibi proprium victu in eo, quod est secῖndum naturam indicare possint, primuetemperies similarium partist,&recta muctura Drgana a secundit illaru causae remotiores, is quoi immediata sun
idem plane quod ipsa constitutio desiderant tertium facii
tates ipsae praesertim n. ituralis, quae quidem nutritionis citin dicatrix omnia tamen, quae secundu naturam sunt, perpotubsuicdseruationem suumque victum pro sua natura indicabunt: nec aliquid istorum curationem aut prae seruationem remedia, aut aliquid demi eoru quae ab his, quae praeter natura sunt assecta fugi erutur, indicare unqua poterat, si modba contrariis iraturis contraria indicantur. At quar
644쪽
quae o G. ilenus alias ab illis indicationes sumit Etenim
temperiem corpo iis naturale curatione, naturam vero partis sensu in iuum genus remedi j:posituram vero ipsam eiusdem locu qualit item, v ted modum: partis aut e figuram remedi modum, substantia illius, vires huius quantitatem.' vacuationem uecnon actionem 3 dignitate partium vacuantium, Si alioru remedior ii, qua vires dissolueres iii aptae, q ntitatem, Malia deni lue omnia. uae secundunaturam sulat, curationem, remediorumque scopos indicare fissim comemorat. Oui i in Quam taliud est niti quod ille sui saepe obliuiscitur, raro de eadem re diuersis in i cicidem tradici nec polita principia tuetur Quum enim vndecimo libro Methodi medendi, passim alibi scribat nusemper unum indicii re tuo nia unaquaeque res unica habet natura:& eos, qui id ignorant, refert non posse mededi. conseruanda sanitatis methodum constitueres quod malis nitantur fundamentis, oportebat sane huius principi eum memorem se nec unum ad plura, diuersique generis indieanda assumere, aut alio tui huiusmodi methodum no aggredi, quaei ut ait hoc principio neglecto,constare nequit.
Suia enim ea omni paulo antea retulimus, secudi naturam, e propterea nobis familiaria dc amica ex quo sequitur ea sui co seruatione, Vtutela perpetuo indicare curatio nem aute aut remedia, vel illo mim quantitate, qualitate, vel
locu vel motu . aut que pii altu copia, que in illis obseruare oporter nequiqua ini modo ide sui ablatione. At coseruationem simul expostulare nequit Na quod secudia natura est. nunqua non desiderat sui conseruationem . At quo modo curationem, ova morbis debetur, indicabit unquam au modo illa ea lena, uae nobis sunt familiari , indicabat remedia, si conseruationem indicantanuvi ictu peragitur, remediis aut mutatio prioris status in altu contingit Qub lsi forte praedicta contra indicare dicamus,&contra indican tia indicantium nomine complecti velimus, grauior sane excusatio, tu . primus error reddetur. Primum quod nominibus abutimur, quorum proprietatem, de vim diligenter
Leruandam esse passim ille praecipit, Minerit quide: nam quid ineptium quam res impropriis nominibus vocares, ex quorum si nisi catione qualis res subsit, intelligere eoetimur: si quidem ut Aristoteles scribit, mentis con eptus es
645쪽
ipsas hos vero voces exprimunt. Quid quod magis disciplinas cori sun dat, obscui et, qua impropria vocabulorum 1agnificatio 3 deinde si omnia indicare statuamus, bico tra- indicantia relinquia tui 3 uid et praeterea, quod toties naedendi rationem varianda esse doceat, ubi contraindicantia adsulit Θ Nonne hoc pacto omnia confundimus, si liare quae . nominibus, N. natura longe inter se discrepat, non seiun-
simust At quomodo quaeso tepeties curatione an dicabit, si vires nullam indicationem curatoriam it ille non olibro Methodi mededi scribit praebere postulat Iunt enim pariter secundum natura tum vires, tum ipsa naturalis temperies, ut non magis laac, tua illocuratione indicare queat. Ad haec quo pacto qualitatem remedior ii vires indica Dunt, curatione indicare nequeunt 3 nihil enim materiam , Quae uni actioni seruit. insinuare potest, quina ipsam etiam actionem ostendat, siquide absurdum fuerit quidpiam remediucurativum requirere, ipsam aut e curatione in in c. Qitur denique ille contra methodicos in libro de Optima sccta acerrime disputat, dum probare nititur vites nullum remedium indicare, si eas postea vacuationem, qualitatu aliorum remediorum indicare nusquam non statuit Qui profecto repraehendendi non essent si indicantium non line co-traindicantia complecti potuissent, si, uidem omnibus notum ei vires aut prorsus nonnunquam remedia impedire, ut venae sectionem in purgationem aut certe illoru quantitatem moderari: At indicare aliud est, quam prohibere ne aliis uid fiat, aut modum indicantibus imponere, ut ille tum alibi, tum maxime in libro de Optima secta ostendit: nemo enim ex contra indicantiu natura inueniet via qua id, quod agere oporteat, sed quod ab indicantibus iam est inuetum, prohiberi ab ilis vel certe moderari intelliget. Nam quis virium natura percepta Ocipiet via quam vacuatione, aut alio remedio opus esse pid quod statim agnoscet qui de multitudine agar, quae corpus grauet. At interim vires vacuationem tuam monstrauit faciendam esse humoris redudantia, ob infirmitate non admi trunt, aut illi modii constitutat. Retinere ergo oportet semel posita optima principia, unusemper unum, nec plura indicare posse. Quod si ita est, singula, quisecundu natura esse enumerauimus ut antea dirimus no aliud prosecto generatim indicabunt, quam sui conser
646쪽
conseruatione sigillatim veto propria eri inque materia, quae id praestare valeat. Alia etenim est co seritatio teperaturae corporis, alia cos armaticinis vel magnitudinis, alia est opus materia, Quae temperiem seruet, ali: r, que figuram partis tueatur, aut si eadem nonnunquam est iners natura, ο viribus es donata, liribus multis satisfacere possit veluticibus calidus, quatenus nutrit, vim habet serualli vires, cultatisque corporis, quatenua vero calidus, eiusdem te F reriem custodit.
luid indicent singula , quae sint
praeter naturam. C A P. XI. RT O MI S statum , qui praeter naturam est, sui ablatione indicare, lingula, qua hia'
ri ius sunt genetis, certam, propria nacti e remo i tionem, veluti morbum curationem, causas, praeseruationem, symptomata , qua vel,
at - l . Mira sunt, mitigatione in postulare antea ostendimus.
Nunc vero illud pariter expendedum ess e puto , an singula. Qux praeter naturam sunt posita, certa, sibique propria remedia indicet. Qua uidem in re Galenus libro tertio Methodi medendi tradit morbum sui duntaxat ablationem, siue Curationem, remedium autem nequaqua indicare, dum scilicet scribit indicationem, quae morbo suggeritur, vel etiaidiotis esse notissimam. Si quidem omnes morbis ablatiorem deberi asserunt: at quibus remediis propelli morbi valeant, soli medici cognoscere possunt. Propterea inquit quod illorum auxilia ex causis. corporis natura, multisqὲ alii petantur, quorum scientiam sola medicina profitetur. Id quod clarius adlinc in libro de Optima secta probare ni-ritur. Nam tertio libro melli odi non plane inficiatu remedia curatoria, tu quem orbis propellendis adbibentur, partim a morbo sumi. sed illud negat magni alicuius momenti indication d. qua morbus praebet, duum ea veluti principiurantu sit, unde medendi ratio exorditur verum in libro de Optima secta, eo , divorsi remediis in eis deni atq; diuer- fis morbis utamur quilia deest causti fieri putarivi morbus
remediu nullo pacto indicet, sed ad illi caulam uniuersa indicandi
647쪽
ellandi vis referri debeat. pddit medicos, non ad moibos, sed ad illorum caulas depelleiadas acciri, auxilia non affectis, sed facientibus scilicet causis a duo,saii. In qua quidem re non morabor, ut octendam eum pro morbis diuersis Laz-pe diuersa symptomata capere, ut satis patet,utium deal uo aditi icta, is usa ab eadem iusta agit sed ad id quod 4n hac re praecipuum et me conuertam, ostendere que Onabor non aliud, quθm morbum ipsum sua remedia indicaret
posse: nam ut moibus sui ablationem, lic5 remedia, quae id praestare valeant omnino indicabit ouando alioqui absurdum esset altera remedia curatoria ad bibere, quam ea, cui curatio debetur: ut enim ille libro tertio Methodi absurdum iudicat fore, si aliud statuamus curationem indicare, quam id quod curari oportet sic profecto alienia fuerit ponere ab aliis, tu a morbo indicari rem dia quibus ad curatione utimur. Docet id rei natura: calidu . ii quidem morbus nosolum sui ablationem sed et i .im praesidia, quae refrigerandi vim habeant, indicat, nec magis prosecto ex morbi cauila, velati repletione intelligimus quam a te ita sit opus ad va- euandum, quam ex intemperie calida ad res gerandum.
Quid quod ille undecimo Methodi scribit morbum quali-xatem remedi indicare Quid quod in ebribus putridis duo genera auxiliorum indicari, unum a causa, alteium alebre ipsa eodem libro meminit 3s moibis praeterea, qua cau sam non habenti veluti in diariis, quae manent, postea qua n causa abluit, qua eas peperit remedium inuenire non potiem unquoniam quidem ab externa causa, eo aut hore,curatio non indicatur: nec alia in corpore subest causa ut idem 'ono,& decimo Methodi refert in veris diam is, sed simplex duntaxat morbus. qui ut sui ablationem , si S propra ubi vemeaia requiret. Id quod etiam aperte testatur locis prα- citatis rubi inquit: faciena ori indicationem ab ipsa febre eapies. An non ad diarias sebres in quibus, eo aut hore, iis tu est morbus, propulsanda medicos vocamus' quid ergo scribit non ad morbos, sed ad causas duntaxat illorum abi pendas medici opera requiri indicat ergo moibus non in Ium genium esse suio ablatione sed e tia uuid moliendia, quive matela ad curationem sit opus. Quod si validiora ar umenta sorte quis requirat, non his contentus quae omni
us bene affectis sufficere puto, licebit idem hoe modo δς te pro
648쪽
le probare. Nam, i causa morbi, vel morbus ipse, vel symptot nata, vel quaedam ex his, et omnis in tibi se si iuncta re inedia curat uitii dicabunt iiihil enim eo tu, tuae secundum natura si in id facere potest A non symptomata, quae vel nihil, aut solam mitigationem, lenietitia ue auxilia postulant, non causa morbi, tua ,eo aut horri suod praeseruandi vim habet, pretidium ostendit, alioqui nota solum praeserui ltionem .sed etiam curationem illa suggereret: nihil re linqueretur, quod curationem mons itaret. Ac multo quideminus illa inter se coluncta id quod quaerimus, insinuaret.
Sic enim mulis efficientibus morbos , ipsis symptomatis
eos augentibus non minus, qua in ipsis morbis curationem
deberi ponere oporteret. Nam ut nihil este diximus, quod curationem indicet praeter id quod curatur: Sic profecto absurda fuerit statuere aliquid esse, quod praesidia curativa requirat, I tamen curatione haudquaquam opus habeat: nimirum quod praesidia excogitata sint, ut illis prosint, quae eorum opem requirunt. Frageretur pr terea alterius principi vis quo admonemur id, quod genus rei,&aliquid de uno indicat, omnes postea illius disserentias indicare: quod sane
in aliis omnibus apparet fieri. riod enim praeseruatione, aut conseruatione ostendit, remedia quoq; , qua praeseruadi facultate habent, Qui istunt, illorumque genera qualitatem, quantitatem, is reliquos Omnes scopos ostendit. Quamobrem necessario fit, ut si morbus curatione, sic curatoria remedia, uniuersos illorum scopos 1ndicet. Quod si proximam,ia coitincta cum morbis causam ut calore in febribus
a morbo ipso distingueret, illud quide verum esset, no morbos, sed eorum causas curatoria auxilia ostedere: sed quum ea inter se nequaqua seiungat, ut satis patet ex eo, quod scribit diaria febrem simplice esse, Mabsq; causa a lectum, fierino potest,quin morbus eo aut bore ut curat onem, sic praesi- .dia quibus ea perficitur indicet. Nec illud uide magis, qua alia obstati quod in libro de Optima secta scribit eo remediano indicari ab effectibus, quod idem affectus, ut inflam
matio Oculi, ventriculi, iecinori diuersa praesidia postulet: Non enim ipse affectus est, qui idem Cine perpetuo indicat, sed partes differentes, quae non eadem remedia admittunt, siquidem inflamatio siue ventriculii assigat, siue hepar,aut oculu, vel aliam quamcunq; partem, vacuatia humorem,ex qua
649쪽
nua fit postulati At non ea clam admittit vacuantia auxilia Oculus, quae musculosa caro: Idcluod noli solum in infama tionibus, sed ita aliis fere morbis omnibus contingit: at o propterea ex eo, uod palles Otra indicent ira, lucopuli lantur, eisdem affectibus,putare debemus hos sua remediano indicare Nam hac ratione haud cluaquam credamus aressui conseruatione, nutritione indicare, di uniuersam nutriendi ratione in praescribere propterea ciuod aliter holnines alimus absentibus morbis, quam praesentibus,aliter in parui quam : gnis, continuis quam intermittentibus:&multitia linem vacuationen non ostendere dicamus quoniam vires nunc eam alli Dittunt, nunc respuunt: sunt enim eaedem vires,eadem multitudo, in quibus tamen ob diuersa cotra indicantia diuersiis utimur praesidiis. Verum et si ita
res habet,&suapte natura morbus duntaxat inter Omnia,Cua praeternaturam sunt, curationis, auxiliors,quae illi seruiunt est indicator, non tamen propterea sibi peculiaria. distincta ab his, qua aliis prosunt perpetuis auxilia postulat. Nam quum morborum causae non pare sena per vim Obtineant in morborum generatione, sed quada leues adhuc
impressiones fecerinciali. ae vero pertinaciores uio ibos iam
concitauerint qui vel his suis causis ablatas consistere posse sunt ideo fit, tibi instabiles sunt adhuc affectus , satis sit
aduersus eorum procreatrices causas pugnaro conteu piis interim remediis, quaeipiis morbis sunt peculiaria Atque id est, quod Galenus octauo Methodi scribit febre quae adhuc in generatione est, ablatione causta gignentis uanescere. Sic etiam ubi mali humores corpus infestanti sed nondufirma est temperies, quam illi pariunt refrigerantibus, euacuantibus, concoquentibus, aut aliis auxiliis, quibus humo rum vitia eme dare solemus, quicquid est mali. per sanamus, nullo peculiari ipsi intemperatura adhibito praesidio. Caterum sympi amata ipsa nec omnia: nec semper propita remedia expostulant. Quear enim parua sunt, ablato morbo, ct aliis suis causis statim recedunt: qu. x velo ob magnitudine, peculiarem natura morborum causae evadunt, veluti vigilia, quae exsiccatione corporis ebres intendit, dolor, qui tum hoc modo, tum aliter nocet, ut mitigatione, sic remedia quae eam praestare valeant, indicandi Corporis autem qualitates, quae plurimu a naturali statu absunt, nunqua cu- ratio
650쪽
rationem interpellant, lio solo contentae ut alia uniuersa synaptomata, tu in inimum excedunt quod siu abl. itione petant illis re inediis, quibus morbi, in arborumque causae tolluntur. Itaq; morborum causet siue i. im lios c6citent, ii ueparatae sint facere: perpetuo sua e media indicant: morbi vero ipsi eorum tua semis nec Omnes, nec semper sed inter inorbos ii duntaxat qui stabilitate quadam sui it cosectu uti: symptomata vero, quae exacuendi intendendi lue inorbos, aut Vires labefactandi vim sunt sortita. Has ergo indicationem hoc modo praebent ingula, quae praeter natura sunt posita: omnia enim sui ablatione, via uia quodque illo tum certam, sui linque remotionem, nonnulla ex illis propria, certamque naateriam indicat. Quamobrem quum Galenus morbi tempora, eo risi accessiones, morbosque ipsos, illorumque causas victum indicare scribit, rem pariter confundit, coturaindicantia cum indicatibus miscet. Nam quod aliter praesentibus, aut inaminentibus morbis, in illoruvigore,quam in aliis temporibus. R dum exacuuntur mo
hi ipsi alio modo lint tractandi aegii, quam quum vel pror
sus sedate sunt accessiones aut iam plui in una remittuntur,ac quod diuersa nutriendi ratio his cculeniat. qui cruditate,
qua qui ex aliis cautis laborant,certiis imum quidem id est. α ab omnibus receptum. Verum etsi hac in victu instituenconliderantur, non tamen ut indicantia sedit repugnantia a nobis spectantur: ita ut inter se genere, Miratura dis- ferunt: lic tractatione seiungi. minime inter se confundi debent. Id quod illem et ostendit, tuum passim eos arguit, qui aliud quam vires ipsas nutritione ira indicare putabant. Fos quidem temere reprehederet, si ab his, quae sunt pra ter naturam alibi postea ut saepe facit indicationes in hoc negotio duceret.
Indicantia genera, Misse rentias actionis,
Cassim VI agendum esse,& quid, quaque
materia generatim utendum sit, per indicationes inuenimus,ac quae sint horum indicantia ostendimus. quum docuimus statum nostri corporis actionem indicare, nempe correcti Q nε.