장음표시 사용
13쪽
Hesiodo si quis operam dare instituerit, non in verbis emendandis versari satis habebit, sed quasi coactus ad universa carmina interpretanda eorumque compositionem atque historiam perveatigandam progredietur quot enim inde ab Hemio et F. A. Wolfio exstiterunt Hesiodi interpretes, sive Theogoniam sive Opera curaverunt, tot fere opinione prolatae sunt de origine et compositione carminum unde iam colligas licet, qualia et quanta sit quaestio. atque primus quidem Suietus, acerrimi vir iudicii, o Theogonia ita egit, ut praeter Verborum sententiarumque explicationem etiam de compositione carminis et forma genuina quaestionem institueret ),
deinde Ruhnhenius de carminis interpolationibus multa egregie disputavit'. quem excepit Hemius, qui in dissertatione academica de Theogonia ab Hesiodo condita' anno 1779 in comment. Soc. Soti vol. II 125 id studuit comprobare quod titulo iam significavit.
posterioribus enim poetis et a viris, qui in eum ordinem quo nos legimus carmen redegerint, vehementer et auctam et mutatam esse contendit Theogoniam, quam ipso Hesiodus, compilator, non poeta, ex Vetustorum carminum fragmentia concinnaverit neque intellexisse quidem Hemio videbatur Hesiodus, quae conscripsit Wolfius Theogoniam cum anno 17M in discipularum usum ederet unum et continuum carmen, quamVis auctum interpolationibus esse contendit sum qui secuti sunt lapidem ut aiunt nullum immotum reliquerunt, e quidem intenti ut Theogonias antiquissimam formam, quam interpolationibus obscuratam esse contenderunt, indagarent. ex quorum numero primus nominandus est Sostbeerus qui in libello mi inscribitur versuch, dis ursem de Hesiodiachen Theogonis natagu eisen' Berol. 1837 ipsa formae antiquissimae vestigiata prehendisse sibi visus est, cum complures vel plerasque carminis partes in particula quinorum versuum facile et dividi et compre-I Ustisen, do omendatione Theog Ηes p. 3 sqq. Mistisau I. I. p. II sqq.
14쪽
hendi posse videret antiquum igitur carmen ita restituebat, ut rastrophis, quas dicebat, constitutis carmen ad 360 versus redigeret. similem sententiam de Theogonia ruppius protulit libro suo: uber die Theogoni des Hesiod meri 18413, quo vetustam The
goniam 3 strophis compositam fuisse comprobare studuit etiam G. Hemannus, qui iam anno 1817, de mythologia Graecorum antiquissima disserens, Theogoniam explicare studuit, qua cos-mogoniam potius quam theogoniam contineri contendit, antiquissimam formam indagana ruppii Soetbeerique sententiam amplexus est de ea. Theog forma antiquissima Lipsiae 184M. qui omnea, quamvis mira de Theogoniae forma et compositione proferrent, de auctore quidem dubitationem non moverunt. Hesiodum autem vere poetam fuisse Schoemannus negavit qui, cum Theogoniam Pisistrati aetate compilatam esse contenderet aliorum varii e carminibus, huic compilationi etiam salsum nomen, quod ad arbitrium fictum esset, inditum esse arbitrabatur neque enim certo poetae, sed poetarum cuidam classi nomen Hesiodi attributum fessas iudicavit eandem vel similem de Hesiodo sententiam Welcherua
protulit libro suo, die esiodisehe Theogonie' Uberfel 186M.
Theogoniae poeta ei veterrimus est illius ordinia, qui omnino nomine Hesiodi uti solerent; neque unum nec certum Virum Theogoniae auctorem fuisse negat, quem tamen ab Operum poeta ali num eas contendit atqui de Hesiodi persona peribus comparatis non dubitabis videas autem quaeso, quam de carmine sententiam secum trahat haec Schoemanni de auctoris persona quamquam enim ipse Schoemannus Hemannorum et oechlyorum atrophia veheme ter est oblocutus, ipsum de recensionibus quibusdam Theogoniae cogitare necesse erat interpolatione non curat praeter paucos Versus, quos postea ornandi causa additos contendit sed ne exstare quidem vel exstitisse antiquissimam aliquam partem carminis censet, cum Theogoniam prava fragmentorum collectione perfectam
esse contendat. oechlyua autem Gruppii Soetbeeri Hermanni vestigia secutus Theogoniam semel singulis strophia consectam fuisse non satis habens duas recensione fuisse contendit derabuerat Hesiodeae Theogoniae partibus', Turio 186R. primum acilicet exstitisse Theogoniam aliquam in particulas divisam trinorum
Versuum Peam postea auctam esse, ita ut Theogoniae particulae iam quinis versibus essent compositae utramque recensionem ex hac nostra Theogonia restituere conatus est qua in re comprobandis virum ingeniosum non aliter quam libero gressu grassari potuisse
saetis vides neque id Schoemannus in Theogoniae commento die
15쪽
dere praetermisit totum carmen accuratissime perscrutatus est
Muigellius de emendatione Theogoniae Hesiodeae libri tres Lipsias 1833), ita ut fundamentum Theogoniae emendandae iactum ait, quo etiam odio ei qui de Theogonia agere velit, utendum sit,
quamquam Raachius in alteram suam Hesiodi editionem omnia, quae ad memoriam et codicum et auctorum pertinent, contulit. - quod autem ad originem carminis et compositionem attinet neque ab Hormannis neque a Schoemannia rem peractam eas luce clarius eat novam quaestioni lucem attulit Arthum Meyer, qui dissertatione sua de compositione Theogoniae Hesiodeas morol. 1887)id quidem extra dubitationem posuit unum et continuum carmen esse Theogoniam, qua in interpretanda ubique certum poetae consilium deprehendatur statim post prooemium ipse esiodus et argumentum carminis et dispositionem profert ubique fere rea secundum hanc dispositionem narrat, ubi minus, etiam hoc certo consilio factum esse ostendit Verus nimirum carmen tanti momenti interpolationibus auctum est, quarum artem et consilium ita Meyerus aperuit, ut unum Theogoniae retractatorem vel redactorem'
fuisse comprobaverit t. l. pg. 92). atque tantum praestitit et Hesiodo et viris philologis vir et acuti et cauti ingenii, ut si aliquot locis errasse videbitur ne ipsum quidem aegre laturum esse speremus. certe fundamentum iecit, quo quicumque de Theogonia aget niti debebit. Etiam qui commentationes de Operibus et Diebus perlustrabit, fata huius carminis mirabitur nimirum de hoc quoque carmine potius ante interpretationem conleoturas protulisse viros doctos dicas quam ipsum carmen explicare conato esse primus C. Lehraius tertia dissertatione Quaestionum epicarum insimonii 183D carmen discerpsit potius, quam interpretatus est, similiter atque
Theogoniam etiam Opera fragmentorum compilationem esse contendens, quae carminum gnomicorum singula praecepta quae ad vitae humanae rationem spectent in unum corpuS, non carmen comprehendisset ab eius sententia non admodum discrepata essent, quam commentatione sua critica de Oporibus et Diebus protulit Gl. 181M. TWeatenua quoque compilatoria eas opera censet, minus tamen quam Lehraius licenter agens quinque ille partes discernit, quaa homo aliquia, nescimus quo consilio, coniunxerit; accedunt gnomologiarum collectiones simili modo iudicaverunt Herachius, Sostilingiua Heyerua Hetaelius, qui maiores partes inter se coniunctas in conexum satia solutum ac solubilem redacta esse dixerunt.
16쪽
quorum ad sententiam prope accessit Lennepius ed. a. 184D. neque enim de auctore Operum dubitavit immo ipsius Hesiodi prooemium esse recte iudicavit, quamquam quae arta inter prooemium et ipsum carmen intercedat ratio minus perspexit id enim prooemio effici dicit, ut insociata Musis ae ore maior πω rudientis fias recitandi arminis auctoritas, ipsoque hoe Mordio praesudatur iis, quae armen ipsum passim prodi urum sit de solentissimo eorum I e iustitiam in terris vindieant adversus reges iniurios βριάοντας ει ὰ Ορας. ceterum et Theogoniam et opera ab Hesiodo esse inventa et composita censet, quae quamvis interpolationibus aucta sint in universum etiam hodie in genuina forma tradita sint itaque et a variis Theogoniae recensionibus et a variis et diversis operum partibus vel carminibus postea in unum corpus coniunctis pariter abhorret quos omnes adiuvit telisi die erheon tam de Hesiodus ac iure composition epres und Alari Lipsiae 1869), qui sententiarum et conexum et progressum in peribus exstare studuit comprobare tres contendit esse carminis partes, quae ipsae in aliquot particulas dividi possint prooemium, mythologicae fabulae, versus quibus de Hesiodi familia exponitur interpolatoris sunt, quas ad partes interpolatas etiam aliae accedunt tota res autem rursum in dubitationem vocata est a irohhomo, qui libro suo cui inscripsit de Hesiodos m nliede an Perses morol. 188η plano novam de Operibus sententiam protulit nempe varia Hesiodi
carmina, quae alterum post alterum facta sint, ad Persen fratrem et reges vicissim spectantia ab ipso Hesiodo in unum corpus coniuncta esse contendit, cui communi omnibus prooemio praeluserit. hoc carminum corpus Vere Hesiodeum postea variis interpolationibus adiectis auctum esse contendit praecipue fabulis mythologicis, qu rum priorem, ac de prima muliere, ad Theogoniae exemplum inventam esse censet de Hesiodo igitur operum auctore non dubitatur dubitatur autem de ipso carmine, utrum unum ait et continuum, an variis carminibus compositum quam ad quaestionem
diiudieandam ipso Grohhomus argumentum et id gravissimum iam attulit iudicio quod de prooemio tulit prooemium enim, quamquam inde ab Aristarcho omnibus fere carminis interpretibus non modo suspectum, sed etiam interpolatum maleque inventum esse videbatur, Κirohhomus ipsius Hesiodi esse cognovit quam lachhomi sententiam nondum pro certa prolatam ita comprobavit . eo Hesiodeis fore. 189M, ut de hac re dubitare nemini iam liceat ).
deinde quo artissimo vinculo cum toto carmine sit coniunctum de-I Raachius in a. 1902 I- rhapsodi cuiusdam prooemium Leonem plano neglegens cum autem aliis quoque locis quodie comprobavit silentio praetereat,
17쪽
monstravit neque nisi huic carmini ulli omnino anteponi potuisse
oomprobarit etiam alteram gravissimam de carminis compositione quaestionem non solum tetigit, ae fere absolvit ostendit enim, quo modo utraque carminis pars, quarum prior ad iustitiam, posteriora agriculturam maxime attinet, ab Hesiodo in arto Vinculo coniunctae versibus enim 268 sqq. ipseMesiodus ab altero ad alterum carminis argumentum transitum comparavit itaque si quis post Leonem de Operum compositione agere olet, ei maxime ea Κirch- homi argumenta erunt tractanda et refutanda, quibus singula carmina quas discrevit ne ad eandem quidem rem spectare sibi visus Est comprobare. - denique referenti mihi virorum doctorum do Hesiodi carminibus sententias tacere non licet, quo modo . Militerus
o Th. Bergrius de Hesiodi arte et ratione iudicaverint. Berctius Onim otech literaturg. I 949 mythologicis praecipue fabulis
adiectis, de quibus primum iudicavit, proprium ut ita dicam colorem totius carmini effici observavit nec his fabulis insertis universam posta sententiam optime illustrari neglexit. immino autem a
Perspexisse non videtur Leonis sententiam neque vero mirum est, quod REaehi hac ratione do v. 1- iudicat, cum etiam in v. 10 iudicando erret quem vorsum prooemio adicere necesse orat poetam, qui vere toti carmini praeludere voluit. nempe hoc demum versu adiecto duplex carminis argumentum, scilicet et rege et frater admonendi, significatur. - quod autem emmerus die polare a Mucis esse in de niech liter Wisceburgae 903, p. 60 novum argumentum sibi visus est afferro, quo operum prooemium Hesiodo abiudicetur, plane nullum est Hesiodum enim tali locutione rhetorica usum esse negat, qualem ostendant operumvemus 3I verbis ἄφατοί τε φατοί τε λὶτοί τ' ἄροητοί τε at ipse et Homerum et Hesiodum saepius artificiose et rhetorice loqui concedit ceterum quanam aetate prooemium fictum esse secundum hoc argumentum dicet Κemmerus 7 an Empedoclis quem Aristoteles apud Diogenem L. primum ητορικην εὐρειν dicit nulla omnino vis huic argumento inest ceterum valde dubium mihi quidem videtur esse, num omnino in tali elocutione artem rhetoricam statuere lieeat immo talia verba comtrarii sensus saepissime in vetustissimae poesis monumentis non solum Graecorum sed etiam Germanorum et Romanorum composita reperiuntur velut uechelerus in Umbricis' pg. 99 satis magnum numerum exemplorum huius elocutionis affert: e. g. e Saliari carmine pennatas impennatasque agnas afferam et o tabula lau- vina sexta B 59 neri astitu ansiuitu, iovi hostatu anhostatu'. ipse Buechelerus hanc figuram in precationibus verbisque sollemnibus frequentari statuit ex ant, quissima Germanorum poesi R. Μ. Meyems die Minermanischo poesis Beri 1889)permulta exempla huius dicendi generis affert, quo O numero admosiodi elocutionem haec prope accedere mihi videntur: aestris altar': coortum and ortum'; ente ni uenteo' ceterum f. eyer g. 24 sqq. 25 sqq. 28 sqq). ad idem genus, ni egregie salior, etiam haec prooemii verba pertinent poeticae rationi populari propriae sunt hae figurae itaque tantum abest ut verbis supra allatis prooemium minus remotis temporibus inventum esse comprobetur, ut ipsius Hesiodi esse his quidem verbis, quae antiquitatis colorem praebent, comprobetur.
18쪽
minia naturam perspexisse videtur, cum ne Lehraium eterosque secuti in complures partes carmen discerpamus moneat. O. Mulierua
autem gr. literaturg. 1875, g. 137 Opera unum et continuum
carmen esse profitetur sane non temere quod autem graVius est,
optimo carminia naturam significare ridetur, cum primum omnino carmen esse moneat, quo quis de vitae humanae et de sui ipsius Vitae ratione agere conatus ait in). Hesiodus enim, qui primus talis argumenti carmen finxit, etiam formam carminis et rationem dicendi invenire debuit, quem formam ad argumentum accommodatam carmini non dedisse ne mirum quidem est, cum hodie poeta aliquis tot tantaque exempla imitatus bonam formam facile invenire possit. neque igitur ipsam rem difficillimam fuisse neglegere licet ei, qui carmen et explicare et aestimare conatur, nec ipsi Hesiodo quomodo tale carmen fuerit instituendum praecipere licet, sed ex
ipso carmine Hesiodi artem cognoscere necesse est.
Quod iugellius Theogoniae primus, id peribus Dimitruevbcius praestare studuit libro quo primum de aliis rebus gravissimis, tum praecipue de Versibus ab antiquis laudatis o studia Η siodea Lipsiae 1899). quod e de paucis tantum locis et eis gravissimis agens indicavit, id imitruericius large exposuit, c. gravissima operum emendandorum indicia ab auctoribus antiquis praestari cui rei si quis iterum operam dabit, gachii editione
altera grato animo utetur, qua accuratissime emendationis adiumenta quas ab auctoribus Hesiodum laudantibus nobis suppeditantur omnia
congessisse Videtur. Iam ut ad meas Hesiodeas quaestiones me conVertam, Profectus sum a Theogoniae et operum locis quibus Ρromethei fabula narratur tractandis quibus fabulis inter se comparatis de ipsorum carminum ratione iudicium quoddam ferri posse viros doctos non fugit atqus adhuc de ratione, quae et inter hos locos et inter ipsa carmina intercedat, miro consensu iudicaverunt viri docti omnes enim operum interpolatorem, neque enim quin interpolatae sint in opera partes mythologicae dubitant 'heogoniam imitatum esse iure contendere sibi visi sunt nec aliter rem Meyerus aut irohhomus tractaverunt his igitur locis accurate inter aecomparatis rationem, quae inter Hesiodi carmina intercedat, investigandam iure summus philosophorum Gottingensium ordo anno 1901 philologiae studiosis proposuit neque enim de ipsorum cadiminum forma solum, sed etiam de carminum, praecipue de Operum compositione agenti hac quaestione absoluta gravissima argumenta praeberi videntur ad hanc igitur quaestionem aggrediamur.
1 CL Leonis de carminis natura iudicium l. l. p. 16.
19쪽
Gaput LD Theogoniae rometheo et andora.
Promethei fabula in Theogonia narratur versibus 506-616. qua re esiodus commotus sit ut Iapeti filios extremo loco, postquam de ceteris Titanibus egit, enumeraret, quamquam ipsum Iapotum v. 134 in primis Titanibus nominaverat, Meyerus obse vavit hac ordinia immutatione venit, ut poeta Iapeti stirpem atque praesertim Prometheum pluribus Versibus tractare posset quam quot in ceterorum generibus tractandis uti soleret qua recognita etiam hoc videmus, esiodum ipsum romethei fabulam aliquam narrare voluisse, ut omnia in Theogonia certo e consilio composita esse verus docuit itaque iam ex ipso ordine, quo Promethsi fabulam in Theogoniam inserere voluit poeta, argumentum capere licet ei qui ipsam fabulam tractaturus est eodem modo iudicandum est de ordine, quo Iapeti filios poeta narravit quibus omnibus ac Atlante, Menoetio, rometheo Epimetheo, breviter nominatis poeta quod de singulis memoriae tradere constituit ita narrat, ut ordine iterum inverso rometheum hoc loco ultimum afferat neque dubium est, qui ex hac quoque re eluceat poetam Promethei fabulam narrare in animo habuisse itaque iam priusquam ad ipsam fabulam accedimus ac singula percurrimus, de haore non dubitabimus, qui de Promethei fabula ab interpolatore
inserta cogitandum non sit etiam alterum argumentum ipso Iapotionidarum ordine praebetur in primis enim versibus 509-511), quibus Iapsti filios affert Hesiodus nihil de natura nec fatis eorum dicit exceptis epithetis: omnibus nominatis quid singuli passi sint exponit. Videas autem quo modo res de Epimetheo constituta sit. ἁμαρτίνοος -μwευς primum affertur . 511 neque deest epithetum quo qualis sit dilucide indicetur ultimus affertur id quod fiori
debuit, cum secundum romethei fratris naturam manifesto sit inventus iterum autem ordo invertitur tantum enim abest poeta, ut Atlantis, quem primum natum esse narravit, primi fata enarret, ut cum Epimethei nomine statim etiam quid de eo sit narrandum coniungat atque paucis Verbia rem non solum indicat,aed plane absolvit. maximum, inquit, malum Epimetheus viris factus est: primam enim mulierem Iovis iussu fictam accepit'. iam do Epimetheo res peracta est et quia fuerit et quid poeta de eo narraro Voluerit compertum habemus neque enim alia ratione in Epimetheo tractando uti voluit Hesiodus, quam qua in fratribus quoque Pro-
20쪽
metheo excepto usus est paucis verbis totam rem ita absolvit, ut plura eum esse allaturum non exspectemus, id quod vera de ceteris Iapetionidis comparati docent grave hoc esse argumentum in ξα-bula sequenti interpretanda apparet, cum quam Epimethei fabulamHesiodus noverit his versibus doceamur quo autem argumento Mitisellius i.
l. p. 481 nititur, ut v 513l omnino Hesiodo abiudicet, nullum eat in verbo παρθένος 514 offendit, quod ninum, inquit, Ma senterii
momentum, , et imum iuriam movet suspicionem'. sano dicere necesse non erat primam feminam, de qua hic sine dubio agitur, Virginem factam esse quod si tamen poeta dicit, dubium non est, quin hoc verbo adiecto ipsa res etiam manifestior fiat nimirum prima mulier Virgo erat quod autem ad verba 'αῖκα παρθένον inter Booniuncta attinet, quam iustam suspicionem moveant nescio saepius enim Verbum 'η etiam ab Homero cum alio substantivo coniungitur, sic a 'ηται - - ἀλετρίς, -ὴ ρπες, quod ultimum exemplum ad huius loci sententiam prope accedit itaque de his versibus sua-picionem movere non licet etiam versus sequentes apte decurrunt,
quibus quid Menoetius et Atlas passi sint Hesiodus exponit neque quibus de causis uterque a Iove sit punitus Hesiodus narrat nisi ipsam eorum naturam supplicii causam fuisse epithetis adiectis significat Menoetium ἐν τη ιτανομαχία in Tartarum esse deiectum narrat Apollodorus bibl. I. 2 - qua de re o Hesiodo nihil comperimus 3. neque de Atlantis crimine quicquam dicit poeta, quamquam aliter et deusnoetio si de Atlante iudicat Robertus intretior hist myth. I p. 48 ad 1.). v. 517, quem affert, ut Atlantem etiam apud Hesiodum propter Titanomachiam punitum esse confirmet, nihil aliud dicit nisi Ablantem propter diram necessitatem caelum ferre eodem modo etiam Menoetium propter superbiam punitum esse traditur versu 514, quem explicat v. 516 utrumque in Iovem peccasse luce clarius est, sed quando aut ubi peccaverint tacet poeta Titanomachiam enim afferre hoc quidem loco alienum omnino fuisse a poetae consilio Verus comprobavit de Atlante narratio bene apteque concluditur . 520, quo Atlas quoque a Iove punitus esse dicitur, id quod e versibus antecedentibus coniectura tantum quamvis veri simili concludere licebat. Versu M igitur opus est, ut narratio concludatur, neque Tuppio hunc versum 520 una cum duobus antecedentibus removere licuit, ut facilius stropha quinorum versuum restitueret. untonius autem Memor. d. Real accad. d. actinge di orino, Ser. II, tom. 38 g.
413 sqq.), qui in hunc ordinem versus transposuit 521-525, 20, 534. 517-519, nimia omnino licentia usus esse ridetur Summa